Lại đi thêm hai cây cầu ngắn bắc giữa trái núi nhỏ, nhìn thấy một hồ nước trong vắt với lác đác những cánh hoa đại trắng muốt như những chiếc thuyền tí hon nhẹ nhàng trôi, giữa lòng hồ l[r]
Trang 1THUYẾT MINH VỀ CHÙA CỔ LỄ - THẦN QUANG TỰ
Thị trần Cổ Lễ - Trực Ninh - Nam Định
1/ Mở bài: Từ Hà Nội, theo quốc lộ 1A về phía Nam, 90km tới TP.Nam Định.
Đến đây, qua cầu treo trên sông Đào, ngang qua bến Đò Quan, theo đường 21, khoảng 15km, tới thị trấn Cổ Lễ, huyện Trực Ninh Qua một cây cầu nhỏ, rẽ phải khoảng 200m là thấy ngay ngôi tháp Cửu Phẩm Liên Hoa, 9 tầng, cao 32m… Và cũng là đã đến với ngôi chùa có tên hiệu từ thời Lý: Thần Quang Tự - chùa Cổ Lễ hiện nay
2/ Thuyết minh:
a) Nguồn gốc lịch sử:
- Hoà thượng Thiền sư Nguyễn Minh Không xây dựng vào thế kỷ 12 thời Lý Chùa dựng trên một nền đất vuông, có sông nhỏ và hồ bao quanh Chùa Cổ Lễ ngoài thờ Phật, còn thờ Thiền sư Nguyễn Minh Không, người đã từng chữa cho vua Lý Thần Tông thoát khỏi bệnh hiểm nghèo
- Năm 1902 Chùa Cổ Lễ được Hoà thượng Phạm Quang Tuyên xây dựng lại Chùa Cổ Lễ là sự hòa nhập các yếu tố kiến trúc cổ truyền Việt Nam với các yếu
tố kiến trúc gô-tích (Gothic) của châu Âu Đây là một ngôi chùa thờ Phật nhưng lại mang dáng dấp một thánh đường Thiên Chúa giáo
Trang 2b) Đặc điểm cấu trúc quần thể chùa:
- Trước chùa có cây tháp cao và đồ sộ, có tên gọi là Cửu phẩm liên hoa, dựng năm 1927 Tháp 12 tầng 98 bậc và một tầng đế tháp, mỗi tháp có 8 mặt, mỗi mặt đều
có một dòng chữ Hán đắp nổi, các cạnh tháp đều đắp rồng, mái cong Tháp cao 32m,
9 tầng hoa sen, đặt trên lưng con rùa, đầu rùa hướng vào chùa, phía dưới con rùa là hệ thống móng dàn dựng bằng 50 cây gỗ lim.Các cạnh cây tháp có đắp những con rồng,
ở tầng thứ hai và thứ ba (tính từ dưới lên) xây mái cong theo kiểu giả ngói ống, các
đế tầng trên có đắp cánh sen, tạo thành bông hoa sen liên kết mang ý nghĩa là chín tầng Trời Phật Tầng trên cùng có đặt tượng A Di Đà biểu tượng của Phật chủ Tây Phương Từ những núi nhỏ xung quanh chân tháp đến đế tháp, thân tháp đều thấy xuất hiện những vòm cuốn Trong lòng tháp có một cột trụ lớn Xung quanh cột có những bậc thang từ đế tháp lên đỉnh tháp bởi vậy khách tham quan có thể trèo trên đỉnh để phóng tầm mắt ra bốn phương sau khi leo hơn 60 bậc thang xoáy ốc
- Từ khu tháp qua cầu cong tới khu Phật giáo hội quán (Chùa Trình) Nhà hội quán xây dựng năm 1936, trong phong trào Chấn hưng Phật giáo (Trùng tu năm 2001) Cấu trúc mái vòm cao, trên nóc mái có đầu đao theo kiểu đình làng, ở bốn góc đắp mặt hổ phù Trong chùa có tượng phật bà nghìn mắt, nghìn tay
- Bên trái hội quán là Linh Quang Tự thờ Hưng Đạo Đại Vương và hai cha con
vị đại khoa người làng Cổ Lễ, thế kỷ XIV (thời Trần Duệ Tông) là trạng nguyên Đào
Sư Tích và tiến sĩ Đào Toàn Phú
- Bên phải là Khánh Quang Phủ được xây dựng năm 1937 thờ Tam tòa thánh mẫu (Thiên phủ, địa phủ, thủy phủ) + thờ Mẫu Liễu Hạnh
Trang 3- Sau chùa Trình, Một không gian khá thoáng đãng, thinh lặng, gần như không còn nghe tiếng xe cộ ngoài đường, những tàng cây cổ thụ toả bóng xanh mát như bao bọc ngôi chùa, tạo một không khí u tịch linh thiêng Tiếp theo ngôi tháp là một chiếc cầu lát gạch, dáng cong, ba nhịp, cầu Cuốn bắc qua hồ Chu Tích (còn gọi là hồ Núi) Cây cầu như một cầu nối giữa đời thực với chốn huyền linh Lại đi thêm hai cây cầu ngắn bắc giữa trái núi nhỏ, nhìn thấy một hồ nước trong vắt với lác đác những cánh hoa đại trắng muốt như những chiếc thuyền tí hon nhẹ nhàng trôi, giữa lòng hồ là một cái chuông đồng nằm nửa chìm nửa nổi… và thật sự đã lọt vào không gian của huyền tích, cổ tích Phật Năm 1936, Hòa thượng Thích Thế Long đã đúc một đại hồng chung cao 4,2m, nặng 9.000kg, đường kính miệng 2,2m, thành chuông dày 8cm, đây
là Đại hồng chung lớn nhất Việt Nam
- Từ chùa Trình, qua hai cầu giả núi có mái ngói che tới chùa chính (Thần Quang Tự) Được trùng tu lại vào năm 1914, 2001 Trong chùa có tượng Phật sơn son thếp vàng bằng gỗ đàn hương trắng cao hơn 4m đặt ở trên tầng cao, cùng nhiều tượng Phật khác, và phải đi theo những cầu thang nhiều bậc, rất hẹp ở hai bên mới lên đến chỗ đặt các tượng Phật Sau lưng các tượng Phật là bàn thờ và tượng Nguyễn Minh Không Theo văn bia truyền lại, tương truyền chùa Cổ Lễ do Thiền sư Nguyễn Minh Không - Không Lộ Thiền sư, “Lý Triều quốc sư” thời Lý sáng lập từ thế kỷ 12 Ngài
là một trong ba vị Thiền sư của Việt Nam (còn có Thiền sư Từ Đạo Hạnh, Thiền sư Giác Hải), và Ngài đã sang Ấn Độ học phép “Tam vô lậu” và đắc đạo “Lục trí thần thông”, trở thành “Nam Thiên Tam vị Thánh Tổ” Vì thế mà Ngài được thờ ở đây như Đức Thánh Tổ của chùa Bức tượng tạc Ngài bằng gỗ đàn hương trắng (trầm hương trắng) là một bảo vật - cổ vật, và đặc biệt hơn, được giữ gìn khá thần bí, nằm trên gác cao, được bao bọc bằng kính mờ, ít ai được ngắm dung nhan tượng, một năm chỉ mang ra một lần làm lễ “bảo sái” - tắm tượng trước ngày Lễ Khánh đản Đức Thánh Tổ từ 10 - 20.9 âm lịch
Trang 4- Hai bên thượng điện là nhà khách, nhà tổ Ở nhà tổ có tượng Hoà thượng Phạm Quang Tuyên Trong chùa còn lưu giữ lại nhiều di vật quý như: chuông đồng lớn đúc thời Cảnh Thịnh (1799), trống đồng loại trơn, một lá cờ hai mặt có dòng chữ Nam Thiên Thánh tổ, Lý Triều quốc sư, trống đồng thời Lý Ở đây còn có bốn thuyền chải để thi bơi vào hội hằng năm từ 13 đến 16-9 âm lịch - một hoạt động văn hoá thể thao giàu bản sắc dân tộc của cư dân ven biển
- Chùa có quy mô kiến trúc rộng lớn, hài hòa, được kết hợp các yếu tố cổ truyền Việt Nam với kiến trúc gô tích Châu Âu
- Sau nhà thờ Tổ là tháp chuông gồm 3 tầng, 4 mặt gọi là Kim Chung Các Gác chuông này cao 13m40, được xây dựng vào năm 1997 Tầng 2 của gác chuông này có treo một quả chuông đồng to, cao 4m20, rộng 2m03, nặng 9.000 kg Chuông được
Trang 5đúc vào năm 2003 Tầng 3 có treo một quả chuông đồng nữa đúc từ thời Lê Cảnh Thịnh, nặng 300 kg
- Sau gác chuông là khu lăng mộ tổ của chùa
c) Giá trị chùa Cổ Lễ:
- Trong kháng chiến chống Pháp, Chống Mĩ… (1947, 1949, 1972, 1975, 1978, 1981) chùa Cổ Lễ là nơi làm lễ cởi áo cà sa cho trên 35 vị Tăng Ny khoác chiến bào xông ra mặt trận giết giặc cứu nước Nhà sư Phạm Thế Long, người kế tục Hoà thượng Phạm Quang Tuyên trụ trì ngôi chùa này đã tham gia kháng chiến, sau này trở thành Hoà thượng, ông đã giữ nhiều trọng trách trong Giáo hội phật giáo (Phó chủ tịch giáo hội Phật Giáo Châu Á) và Nhà nước Việt Nam (Phó chủ tịch Quốc Hội khóa 7)
- Vào đầu tháng 9 âm lịch hàng năm từ 13 đến 16 tháng 9 (âm lịch) Lễ hội chùa
Cổ Lễ lại được mở – tưởng niệm Đức thánh Minh Không Lễ hội gồm 2 phần Phần
lễ bao gồm các nghi lễ: Dâng hương, tế lễ, múa rối chầu Thánh Tổ… Phần hội gồm các hoạt động: bóng chuyền, bơi chải, biểu diễn nghệ thuật, cờ tướng và một số trò chơi dân gian truyền thống, giàu bản sắc văn hóa dân tộc
- Chùa Cổ Lễ là công trình kiến trúc văn hóa Phật Giáo và dân tộc, chùa được
Bộ Văn Hóa xếp hạng “Di tích lịch sử” cấp Quốc gia, là trụ sở Phật Giáo huyện Trực Ninh và là cơ sở 2 trường hạ Phật Giáo tỉnh Nam Định
Rời không gian thanh tịnh yên bình của chùa, trước khi ra đến cây cầu Cuốn trên hồ Chu Tích, nhìn hai cái lư đồng khổng lồ, có cảm giác trong đó đang chứa bao nhiêu câu chuyện đời của nhân gian, và được hoá giải những bi ai oán khổ -hận… để tâm người bình an
(Sưu tầm)