Chùa Thiên Mụ được xây dựng năm Tân Sửu (1601), đời chúa Tiên Nguyễn Hoàng - vị chúa Nguyễn đầu tiên ở Đàng Trong. Tọa lạc trên đồi Hà Khê thuộc tả ngạn sông Hương, cách trung tâm thành phố Huế khoảng 5km về phía Tây, chùa Thiên Mụ là một điểm đến tâm linh nổi tiếng của xứ Huế. Sau này, chùa cũng đã được trùng tu, cải tạo nhiều lần dưới các triều vua nhà Nguyễn. Ngày 11-12-1993 Chùa Thiên Mụ được công nhận là một trong quần thể di tích Cố đô Huế được công nhận là di sản văn hoá thế giới.
Trang 1Đ bài: Thuy t minh v chùa Thiên M Huề ế ề ụ ế
Bà làm
Đ n v i thành ph Hu m ng m , ta l i đế ớ ố ế ộ ơ ạ ược ng m nhìn nhìn c nh s c tuy t m mà t oắ ả ắ ệ ỹ ạ hóa đã u ái ban t ng cho m nh đ t này. Trong đó, chùa Thiên M đư ặ ả ấ ụ ược m nh danh làệ
“đ nh t c t ” c a n i kinh x a này.ệ ấ ố ự ủ ơ ư
Chùa Thiên M đụ ược xây d ng năm Tân S u (1601), đ i chúa Tiên Nguy n Hoàng vự ử ờ ễ ị chúa Nguy n đ u tiên Đàng Trong. T a l c trên đ i Hà Khê thu c t ng n sông Hễ ầ ở ọ ạ ồ ộ ả ạ ương, cách trung tâm thành ph Hu kho ng 5km v phía Tây, chùa Thiên M là m t đi m đ nố ế ả ề ụ ộ ể ế tâm linh n i ti ng c a x Hu Sau này, chùa cũng đã đổ ế ủ ứ ế ược trùng tu, c i t o nhi u l nả ạ ề ầ
dưới các tri u vua nhà Nguy n. Ngày 11121993 Chùa Thiên M đề ễ ụ ược công nh n là m tậ ộ trong qu n th di tích C đô Hu đầ ể ố ế ược công nh n là di s n văn hoá th gi i.ậ ả ế ớ
Đây là m t trong nh ng ngôi chùa c kính nh t đ t Th a Thiên Hu (và cũng là c aộ ữ ổ ấ ấ ừ ế ủ
nước ta) là chùa Thiên M Hoàng đ Thi u Tr (18411847) x p chùa Thiên M đ ng thụ ế ệ ị ế ụ ứ ứ
14 trong s 20 c nh đ p kinh thành Hu thu x a.ố ả ẹ ế ở ư
Trước m t chùa là khúc quanh r t h u tình c a dòng Hặ ấ ữ ủ ương Giang. Khuôn viên chùa
được chia thành hai khu v c, khu v c trự ự ước c a Nghi Môn g m các công trình ki n trúcử ồ ế
nh : b n thuy n đúc bê tông có 24 b c tam c p lên xu ng, c ng tam quan là b n tr bi uư ế ề ậ ấ ố ổ ố ụ ể xây xát đường cái, t c ng tam quan bừ ổ ước lên 15 b c tam c p là đình Hậ ấ ương Nguy n, sauệ đình Hương Nguy n là tháp Phệ ước Duyên xây b ng g ch v b y t ng cao v i v i, haiằ ạ ồ ả ầ ờ ợ bên đình có hai l u bia hình t giác, lui v phía trong có hai l u hình l c giác m t l u đầ ứ ề ầ ụ ộ ầ ể bia và m t l u đ chuông. T t c t o nên m t v đ p r t riêng c a Thiên M , là m t đ aộ ầ ể ấ ả ạ ộ ẻ ẹ ấ ủ ụ ộ ị
đi m không th b qua v i m i du khách khi t i Hu ể ể ỏ ớ ỗ ớ ế
Vãn c nh chùa, du khách nh đang đi vào không gian c a trăm năm, thanh t nh và thả ư ủ ị ơ
m ng. Khách bộ ước qua kh i c ng chùa đã th y lòng l ng l i, tĩnh tâm, b l i đ ng sauỏ ổ ấ ắ ạ ỏ ạ ằ
nh ng phi n mu n, lo âu đ s ng th t bình th n và an nhiên…Trong ph m vi chùa Thiênữ ề ộ ể ố ậ ả ạ
M đâu đâu cũng toát lên m t chút th , m t chút m ng c a x Hu M i công trình, ki nụ ộ ơ ộ ộ ủ ứ ế ỗ ế
Trang 2trúc dù được xây d ng dự ưới tri u đ i nào cũng đ u th hi n s tín ngề ạ ề ể ệ ự ưỡng, trang tr ng vàọ hài hòa v i nh ng công trình trớ ữ ước đó. Ki n trúc hòa quy n v i thiên nhiên nh nh ngế ệ ớ ư ữ cung b c c a thi ca. T b n th k nay, chùa Thiên M v i ti ng chuông s m chi u ngânậ ủ ừ ố ế ỷ ụ ớ ế ớ ề nga, vang v ng, khói họ ương ngào ng t t a ra gi a thanh không v ng l ng, đã h p d n vàạ ỏ ữ ắ ặ ấ ẫ say đ m bi t bao lòng ngắ ế ườ ứi x Hu và du khách b n phế ố ương. Nh ng c nh đ p tuy tữ ả ẹ ệ
v i trong bình minh, hoàng hôn hay nh ng đêm trăng thanh, gió mát đã tờ ữ ượng tr ng cho vư ẻ
đ p hi n hòa, th m ng c a x Hu Ti ng chuông chùa đã đi vào câu ca dao, đi u hò, đẹ ề ơ ộ ủ ứ ế ế ệ ể
l i trong lòng ngạ ười Hu và b n bè g n xa thi t tha v i Hu ế ạ ầ ế ớ ế
Đi n Đ i Hùng là ngôi chính đi n trong chùa, ki n trúc ki u Trùng thi m đi p c. Đ nệ ạ ệ ế ể ề ệ ố ề
được ph c ch năm 1959, các c t kèo, lăng, b đụ ế ộ ệ ược xây d ng b ng bê tông bên ngoàiự ằ
m t l p s n gi g Trong đi n th tộ ớ ơ ả ỗ ệ ờ ượng ph t Di L c. Ph t có tai to đ nghe nh ngậ ặ ậ ể ữ chuy n kh c a thiên h , b ng to đ bao dung nh ng chuy n kh dung trong thiên h ,ệ ổ ủ ạ ụ ể ữ ệ ổ ạ
mi ng r ng hay cệ ộ ười nh ng chuy n khó cữ ệ ười trong thiên h Qua kh i n i th tạ ỏ ơ ờ ượng Di
L c, bên trong ngặ ở ười ta th Tam Th Ph t chính gi a, hai bên là Văn Thù B Tát vàờ ế ậ ở ữ ồ
Ph Hi n. Đi theo l i bên hông đi n ra phía sau vổ ề ố ệ ườn là nhà tr ng bày nh ng hình nh vàư ữ ả chi c xe c a hòa thế ủ ượng Thích Qu ng Đ c, ngả ứ ườ ựi t thiêu vào năm 1963 đ ch ng chể ố ế
đ đàn áp Ph t giáo.ộ ậ
Tháp Phước Duyên là m t bi u tộ ể ượng n i ti ng g n li n v i chùa Thiên M Đây cònổ ế ắ ề ớ ụ
được g i là Phọ ước Duyên B u Tháp; Tháp hình bát giác cao 7 t ng (21m) dử ầ ướ ới l n trên
nh S 7 là con s linh c a đ o ph t. H th ng b c c p trỏ ố ố ủ ạ ậ ệ ố ậ ấ ước chùa cũng tính theo s 7.ố Trong tháp có h th ng b c thang xây cu n t dệ ố ậ ố ừ ưới lên trên, ch tr gi a t ng th 6 vàỉ ừ ữ ầ ứ
t ng th 7 là ph i dùng cái thang di đ ng b ng g và cái c a v i chìa khóa đ c bi t, vì ầ ứ ả ộ ằ ỗ ử ớ ặ ệ ở
t ng trên cùng này x a kia có th tầ ư ờ ượng Ph t b ng vàng.ậ ằ
Chùa Thiên M nh m t ch ng nhân l ch s di n ra trên đôi b sông Hụ ư ộ ứ ị ử ễ ờ ương. Ngôi chùa
v n luôn t n t i trong tâm th c ngẫ ồ ạ ứ ười dân Hu nói riêng và đ i s ng văn hóa ngế ờ ố ười Vi tệ Nam nói chung