Bai 8 Quang hop o thuc vat

Xoang tilacoit là nơi xảy ra các phản ứng quang phân li nước và quá trình tổng hợp ATP trong quang hợp... Bò Co Hươu Sâu Rau Tho Tảo.[r]

Ngày soạn:

Ngày dạy :

Tiết phân phối:

Tuần:

PHẦN 4 – SINH HỌC CƠ THÊ

Chương I: CHUYÊN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG

A – CHUYÊN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Ở THỰC VẬT

Bài 8: Quang hợp ở thực vật

I/Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

- Nêu được khái niệm quang hợp

- Trình bày được vai trò của quang hợp ở thực vật

- Trình bày được cấu tạo của lá thích nghi với chức năng quang hợp

- Liệt kê được các sắc tố quang hợp, nơi phân bổ trong lá và nêu chức năng chủ yếu của các sắc tố quang hợp

2 Kỹ năng:

- Quan sát, nhận xét, khái quát, so sánh

3 Thái độ:

- Biết chăm sóc cây trồng và bảo vệ thực vật

- Nhận thức được tầm quan trọng của cây đối với đời sống

- Liên hệ nội dung GDMT và GD ứng phó BĐKH vào mục I – phần 2 Vai trò của

quang hợp

4 Phát triển năng lực:

a Năng lực chung:

- Năng lực tự học

- Năng lực tự giải quyết vấn đề, tư duy và sáng tạo

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực hợp tác

b Năng lực đặc thù:

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ sinh học

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn sinh học

- Năng lực vận dụng kiến thức sinh học vào cuộc sống

- Năng lực sáng tạo II/ Phương tiện dạy học:

- Các tranh 8.1, 8.3 SGK trang 36, 37

- Giáo án điện tử

- Phiếu học tập:

Sinh vật Sản xuất được chất hữu cơ Đứng đầu trong

chuỗi thức ăn

Là thức ăn trực tiếp của động vật

Bò

Co

Hươu

Sâu

Rau

Tho

Phiếu học tập 2:

Nhóm sắc tố chính (Diệp lục) Nhóm sắc tố phụ

(Carotinoit)

Cấu tạo

Vai trò

III/Tiến trình tổ chức dạy học:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu 1: Ngoài vai trò thoát hơi nước của khí khổng, thì khí khổng còn có chức

năng quan trọng nào đối với đời sống của cây? (bài 3:Thoát hơi nước)

Trả lời: Khí khổng mở ra cho khí CO2 khuyếch tán vào lá cung cấp cho quá trình quang hợp

3 Tiến trình bài mới:

a Mở bài:

Con người hay động vật chúng ta đều có thể cung cấp năng lượng cho cơ thể bằng cách trực tiếp dùng miệng ăn và uống Nhưng đối với cây cối thì lại khác Đa phần cây cối đều không có miệng để tiêu thụ thức ăn trực tiếp Vậy chúng cung cấp

năng lượng cho cơ thể bằng cách nào? Chúng ta hãy tìm hiểu qua bài học hôm nay nhé

b Nội dung bài học:

I KHÁI QUÁT VỀ QUANG HỢP Ở THỰC VẬT:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài học

- GV đặt câu hoi: Ở bài

thoát hơi nước chúng ta đã

được học trước đây Việc

thoát hơi nước qua khí

khổng đã đồng thời giúp

cho lá hấp thu nguyên liệu

nào?

- Nguyên liệu đó cần cho

quá trình nào của cây?

- GV cho hs video về quá

trình quang hợp của cây và

trả lời câu hoi:

- Quá trình quang hợp là gì?

- Hs nhớ lại kiến thức và

trả lời câu hoi: Giúp lá

hấp thu khí CO2 từ

không khí

- CO2 cần cho quá trình quang hợp của cây

- Quang hợp ở thực vật là

quá trình sử dụng năng lượng ánh sáng mặt trời đã được chất diệp lục hấp thụ để tổng hợp

cacbonhidrat và giải

1 Quang hợp là gì?

- Quang hợp ở thực vật là quá trình sử dụng năng lượng ánh sáng mặt trời đã được diệp lục hấp thụ để tổng hợp cacbonhidrat và giải phóng oxi từ khí cacbonic và nước

- Phương trình tổng hợp

Ánh sáng mặt trời

6 CO2 + 12 H2O

Chất diệp lục

C6H12O6 + 6 O2 +

6 H2O

- Viết phương trình tổng

quát của quá trình quang

hợp

- Sản phẩm được tạo ra

trong quá trình quang hợp

là gì?

- GV đặt vấn đề: Vậy sản

phẩm của quá trình quang

hợp có những vai trò gì?

Chúng ta sẽ tìm hiểu trong

phần tiếp theo

- GV yêu cầu học sinh trả

lời câu hoi trong phiếu bài

tập trong 1 phút

- Gọi đại diện nhóm trả lời,

gọi nhóm khác nhận xét

- GV nhận xét, bổ sung, chốt

lại từng nội dung cụ thể

- Bổ sung: Con người không

thể tự tổng hợp glucozo

nên phải ăn những thức ăn

như rau, củ, quả (Có chứa

glucozo) để cung cấp

glucozo cho cơ thể

- Từ nội dung phiếu học tập,

GV đặt câu hoi: Từ nội

dung phiếu học tập rút ra

kết luận về vai trò của

quang hợp

phóng oxi từ khí

cacbonic và nước

- Phương trình tổng hợp

Ánh sáng mặt trời

6 CO2 + 12 H2O

Chất diệp lục

C6H12O6 + 6 O2 +

6 H2O

- Glucozo, O2, nước

- Hs nhớ lại kiến thức, thảo luận nhóm, trả lời nội dung được phân công ở phiếu học tập

- Cử đại diện trả lời

- Nhóm khác nhận xét, bổ

sung

- Sản phẩm của quá trình quang hợp sản xuất chất hữu cơ

- Cung cấp nguyên liệu cho sản xuất công nghiệp và dược liệu

2 Vai trò của quang hợp:

- Sản phẩm của quang hợp là nguồn chất hữu cơ cho sự sống

- Là nguồn nguyên liệu cho công nghiệp, dược liệu chữa bệnh cho con người

- Là nguồn năng lượng duy trì hoạt động sống của sinh giới

- Điều hòa không khí

- Liên hệ nội dung giáo dục

môi trường: Hiện nay

chúng ta đang khai thac

rừng qua mức quy định,

tài nguyên rừng gần như

bị tàn pha và gây ra những

ảnh hưởng nghiêm trọng

như xói mòn đất, thiên tai,

lũ lụt,…Ngoài ra, lượng

CO2 thải ra không khí qua

nhiều so với số lượng tài

nguyên rừng vì vậy không

thể cải thiện được lượng

không khí đang bị ô nhiễm.

- Từ vai trò của quang hợp,

hãy cho biết chúng ta nên

làm gì để khắc phục tình

trạng này?

- Là thức ăn cho mọi sinh vật

- Điều hòa không khí

- Hs liên hệ thực tế và trả lời câu hoi:

- Phải bảo vệ rừng, khai thác rừng 1 cách hợp lí

- Tuyên truyền mọi người về việc bảo vệ rừng

- Bản thân tham gia tích cực các phong trào trồng cây gây rừng, phủ kín đồi trọc ở trường học hoặc ở địa phương

II LÁ LÀ CƠ QUAN QUANG HỢP:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài học

- GV đặt vấn đề: Qua video

hs được xem ở phần 1

Hãy cho biết quang hợp

diễn ra chủ yếu ở cơ quan

nào của cây?

- Cây có thể thực hiện quá

trình quang hợp ở các cơ

quan khác không? Nêu ví

dụ

- GV bổ sung: Ngoài lá

xanh, các phần có màu

xanh của cây như mô thân

cây, thân non, đài hoa

cũng thực hiện quang hợp

- GV yêu cầu học sinh quan

sát hình 8.2 SGK trang 37

và trả lời câu hoi:

- Kể tên các cấu tạo hình

thái của lá trong hình 8.2?

- Lá có cấu tạo hình thái

như thế nào để phù hợp

với chức năng quang hợp?

- Hs nhớ lại kiến thức đã

học và trả lời câu hoi:

- Quang hợp diễn ra chủ

yếu ở lá cây

- Cây có thể thực hiện quá trình quang hợp ở

thân hoặc cành

- Vd: Cây xương rồng hay cành giao có thân thực hiện chức năng quang hợp

- Bao gồm: Thân, cuống lá, gân chính, gân bên, phiến lá

- Diện tích bề mặt lớn giúp hấp thụ được nhiều tia sáng

- Trong lớp biểu bì của mặt lá có khí khổng giúp cho khí CO2 khuếch tán vào bên trong lá đến lục lạp

1 Hình thái, giải phẫu của lá thích nghi với chức năng quang hợp:

- Diện tích bề mặt lớn giúp hấp thụ được nhiều tia sáng

- Phiến lá mong thuận lợi cho khí khuếch tán vào và ra được dễ dàng

- Trong lớp biểu bì của mặt lá có khí khổng giúp cho khí CO2 khuếch tán vào bên trong lá đến lục lạp

- GV yêu cầu học sinh nhớ

lại kiến thức lớp 10 và trả

lại câu hoi:

- Tại sao nói lục lạp là bào

quan quang hợp?

- GV yêu cầu học sinh quan

sát hình 8.3 SGK và nhớ

lại kiến thức lớp 10 để trả

lời câu hoi:

- Hãy mô tả cấu tạo của lục

lạp thích nghi với chức

năng quang hợp

- GV đặt vấn đề: Ở màng

tilacoit có chứa các sắc tố

quang hợp Các hệ sắc tố

quang hợp này có cấu tạo

và chức năng như thế nào

đối với cây?

- GV yêu cầu học sinh

nghiên cứu SGK trang 38

và trả lời câu hoi trong

- Hs vận dụng kiến thức lớp 10 và hình 8.3 SGK trang 37 để trả lời câu hoi:

- Lục lạp có nhiều cấu tạo chuyên thực hiện các pha của quang hợp

- Hs nhớ lại kiến thức lớp

10 trả lời câu hoi:

- Màng tilacoit chứa sắc tố và các enzym quang hợp thực hiện pha sáng quang hợp

- Xoang tilacoit là nơi xảy ra các phản ứng quang phân li nước và

quá trình tổng hợp ATP trong quang hợp

- Chất nền (Stroma) là

nơi diễn ra các phản ứng của pha tối quang hợp

- Hs nghiên cứu SGK trang 38 thảo luận nhóm, trả lời nội dung

2 Lục lạp là bào quan quang hợp:

- Các hạt grana: Bao gồm

các tilacoit xếp chồng lên nhau

- Màng tilacoit chứa sắc

tố và các enzym quang hợp thực hiện pha sáng quang hợp

- Xoang tilacoit là nới xảy

ra các phản ứng quang phân li nước và quá trình tổng hợp ATP trong quang hợp

- Chất nền (Stroma) là

nơi diễn ra các phản ứng của pha tối quang hợp

3 Hệ sắc tố quang hợp:

- Nội dung phiếu học tập 2

phiếu học tập trong 3 phút

- Gọi đại diện nhóm trả lời,

gọi nhóm khác nhận xét

- GV nhận xét, bổ sung,

chốt lại từng nội dung cụ

thể

- Từ kết quả của phiếu học

tập hãy viết sơ đồ tổng

quát về sự chuyển hóa

năng lượng ánh sáng

- GV đặt câu hoi: Tại sao đa

phần lá cây có màu xanh?

được phân công ở phiếu học tập

- Cử đại diện trả lời

- Nhóm khác nhận xét, bổ sung

- Sơ đồ:

Carotenoit → Diệp lục b

→ Diệp lục a → Diệp lục

a ở trung tâm phản ứng

- Diệp lục là nguyên nhân là cho lá cây có

màu lục Các tia sáng màu lục không được diệp lục hấp thụ và

phản chiếu vào mắt ta làm cho ta thấy lá có

màu lục

- Sơ đồ:

Carotenoit → Diệp lục b

→ Diệp lục a → Diệp lục a ở trung tâm phản ứng

Đáp án phiếu học tập:

Sinh vật Sản xuất được chất hữu cơ Đứng đầu trong

chuỗi thức ăn Là thức ăn trực tiếp của động vật

Nhóm sắc tố chính (Diệp lục) Nhóm sắc tố phụ

(Carotinoit)

Cấu tạo - Diệp lục a: C55H72O5N4Mg

- Diệp lục b: C55H70O6N4Mg - Carotin: C40H56

- Xentophyl: C44H56O n

Vai trò - Làm cho lá có màu xanh

- Hấp thụ năng lượng ánh sáng

mặt trời (vùng đo và xanh tím)

- Tạo nên màu đo, da cam, vàng của lá, quả và củ

- Không có khả năng biến đổi năng

- Vận chuyển năng lượng đến

trung tâm phản ứng

- Tham gia biến đổi năng lượng

ánh sáng hấp thụ được thành năng lượng của các liên kết hóa học trong ATP và NADPH

lượng ánh sáng hấp thụ mà chị hấp thụ năng lượng ánh sáng mặt trời rồi chuyển năng lượng ánh sáng này cho diệp lục

4 Củng cố bài học:

Câu 1: Cây xương rồng quang hợp bằng cơ quan gì?

Cây xương rồng quang hợp bằng bộ phận đó là tế bào chân gai và mô thân cây

Vào ban đêm các lỗ hổng ở chân các gai và ở mô trên ngọn cây mở ra nước trong sương được hấp thụ vào trong và được vận chuyển lên các cơ quan Đặc biệt chúng được chuyển vào túi dự trữ (stricaceryhret) trong thân cây và giữ lại

Ban ngày các lỗ hổng đóng kín lại ngăn cản quá trình thoát nước của cây nên cây chịu đựng tại nơi khô cằn

Câu 2: Những loại lá cây có màu đo thì có quang hợp được không?

Câu 3: Diệp lục không tham gia vào quá trình nào sau đây?

A Hấp thụ năng lượng ánh sáng

B Vận chuyển năng lượng

C Tham gia biến đổi năng lượng

D Tham gia khử CO2

Câu 4: Trong các phát biểu sau:

1) Cung cấp nguồn chất hữu cơ làm thức ăn cho sinh vật dị dưỡng

2) Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp, dược liệu cho Y học

3) Cung cấp năng lượng duy trì hoạt động sống của Sinh giới

4) Điều hòa trực tiếp lượng nước trong khí quyển

5) Điều hòa không khí

Có bao nhiêu nhận định đúng về vai trò của quang hợp?

A 2

B 3

C 4

D 5

Câu 4: Vai trò nào dưới đây không phải của quang hợp?

A Tích lũy năng lượng

B Tạo chất hữu cơ

C Cân bằng nhiệt độ của môi trường

D Điều hòa không khí

5 Hướng dẫn về nhà:

- Trả lời câu hoi 1, 2, 3, 4 SGK/39

- Đọc mục em có biết SGK/39

- Chuẩn bị bài 9: “Quang hợp ở các nhóm thực vật C3 , C4 và CAM”