Câu 2: 1.5 điểm Cách sắp xếp tiếng chửi của nhân vật Chí Phèo: Bắt đầu hắn chửi trời…Rồi hắn chửi đời…chửi ngay tất cả làng Vũ Đại…chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Ch[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
YÊN BÁI Trường PTDTNT- THPT Miền Tây
ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KỲI
MÔN: NGỮ VĂN 11
Thời gian làm bài: 90 phút
I PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi ở dưới
“Hắn vừa đi vừa chửi Bao giờ cũng thế, cứ rượu xong là hắn chửi Bắt đầu hắn chửi trời Có hề gì? Trời có của riêng nhà nào? Rồi hắn chửi đời Thế cũng chẳng sao: đời
là tất cả nhưng chẳng là ai Tức mình, hắn chửi ngay tất cả làng Vũ Đại Nhưng cả làng Vũ Đại ai cũng nhủ: “Chắc nó trừ mình ra!” Không ai lên tiếng cả Tức thật! ờ! Thế này thì tức thật! Tức chết đi được mất! Đã thế, hắn phải chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn Nhưng cũng không ai ra điều Mẹ kiếp! Thế có phí rượu không? Thế thì có khổ hắn không? Không biết đứa chết mẹ nào lại đẻ ra thân hắn cho hắn khổ đến nông nỗi này? A ha! Phải đấy hắn cứ thế mà chửi, hắn cứ chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo! Hắn nghiến răng vào mà chửi cái đứa đã đẻ ra Chí Phèo Nhưng mà biết đứa nào đã đẻ ra Chí Phèo? Có mà trời biết! Hắn không biết, cả làng Vũ Đại cũng không ai biết…"
( Trích Chí Phèo- Nam Cao)
Câu 1: (1.5 điểm) phương thức biểu đạt của đoạn trích? Nêu ý chính của đoạn trích?
Câu 2: (1.5 điểm) Cách sắp xếp tiếng chửi của nhân vật Chí Phèo: Bắt đầu hắn chửi
trời…Rồi hắn chửi đời…chửi ngay tất cả làng Vũ Đại…chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo …được sử dụng biện pháp tu từ cú pháp như thế
nào? Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Vì sao đêm đêm chị em Liên trong tác phẩm Hai đứa trẻ của Thạch Lam lại cố thức
chờ đợi đoàn tàu chạy qua nơi phố huyện? Hãy phân tích ý nghĩa của việc chờ đợi tàu của chị em Liên
-Hết-Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Trang 2YÊN BÁI Trường PTDTNT- THPT Miền Tây
-MÔN: NGỮ VĂN 11
Thời gian làm bài: 90 phút
HƯỚNG DẪN CHẤM:
(Hướng dẫn này gồm 03 trang)
A HƯỚNG DẪN CHẤM CHUNG:
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh động trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Việc chi tiết hóa điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý
- Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn đến 0,5 (lẻ 0,25 làm tròn thành 0,5; lẻ 0,75 làm tròn thành 1,0 điểm)
B HƯỚNG DẪN CHẤM CỤ THỂ:
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
I Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh động trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Việc chi tiết hóa điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý
- Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn đến 0,5 (lẻ 0,25 làm tròn thành 0,5; lẻ 0,75 làm tròn thành 1,0 điểm)
II Đáp án và thang điểm
Đọc đoạn thơ và thực hiện những yêu cầu.
a Yêu cầu về kĩ năng:
Thí sinh biết cách cảm nhận về một đoạn trích văn xuôi Diễn đạt lưu
loát; không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm rõ các ý sau:
Câu 1 - Phương thức tự sự
- Ý chính của đoạn trích: Đoạn trích miêu tả cảnh Chí Phèo uống rượu
say và vừa đi vừa chửi giữa sự thờ ơ của tất cả mọi người
1,5
Câu 2 - Cách sắp xếp tiếng chửi của nhân vật Chí Phèo: Bắt đầu hắn chửi trời…
Rồi hắn chửi đời…chửi ngay tất cả làng Vũ Đại…chửi đứa chết mẹ nào
đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo …được sử dụng biện pháp tu từ
cú pháp: điệp cú pháp, liệt kê (hắn chửi trời…hắn chửi đời…chửi ngay …
chửi đứa …) và chêm xen
- Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó:
+ Phép điệp cú pháp và liệt kê nhằm nhấn mạnh đối tượng của tiếng chửi
1,5
Trang 3được sắp xếp từ xa đến gần, từ cao đến thấp, có thứ tự, có tầng lớp
+ Nghệ thuật chêm xen ở cuối câu chửi " Nhưng mà biết đứa nào đã đẻ
ra Chí Phèo? Có mà trời biết! Hắn không biết, cả làng Vũ Đại cũng
không ai biết…" nhằm nhấn mạnh bi kịch bị từ chối của Chí Phèo Đồng
thời, tác giả gián tiếp tố cáo chính xã hội thực dân nửa phong kiến đã đẻ
ra Chí Phèo
1 Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách làm bài văn nghị luận văn học Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu
loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
- Bài văn nghị luận văn học, có đủ ba phần có hình thức và nội dung
- Xây dựng được các chi tiết tiêu biểu, phù hợp, rõ ràng
2 Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể đưa ra những ý kiến riêng và trình bày theo nhiều cách, lí
lẽ và dẫn chứng phải hợp lí, cần làm rõ được các ý chính sau:
a Mở bài:
Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
- Thạch Lam là nhà văn có sở trường ở thể loại truyện ngắn.Ông thường
viết về những người dân nghèo sống mòn mỏi, bế tắc ở những phố huyện
nghèo nàn xơ xác bằng sự cảm thương sâu sắc
- Đọc truyện “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam, chúng ta không thể quên
cảnh chị em Liên đêm đêm thức đợi đoàn tàu chạy qua phố huyện
1,0
b Thân bài:
+ Khái quát về Hai đứa trẻ trong truyện ngắn:
- Hai đứa trẻ là nhân vật trung tâm của tác phẩm Toàn bộ bức tranh cảnh
vật thiên nhiên và cuộc sống con người nơi phố huyện được miêu tả qua
cái nhìn và cảm nhận của Liên
- Cũng giống như những người dân nơi phố huyện, hai đứa trẻ không
được nhà văn miêu tả ngoại hình Những con người đáng thương tội
nghiệp nơi đây bị bóng tối che khuất gương mặt đời của họ Liên là kiểu
nhân vật tâm trạng trong sáng tác Thạch Lam, nhân vật ít hành động mà
đầy ắp suy tư rung cảm Đặc biệt trong đoạn cuối cùng của tác phẩm hai
chị em Liên đã chờ đợi chuyến tàu qua phố huyện nghèo với nhiều ý
nghĩa
+ Hai chị em Liên đêm đêm cố thức đợi đoàn tàu từ Hà Nội về vì:
- Chuyến tàu là hoạt động cuối cùng của đêm khuya Liên và An muốn
nhìn chuyến tàu là muốn nhìn thấy một thế giới hoàn toàn khác với sự
phẳng lặng tẻ nhạt, đơn điệu mà chúng đang sống
- Con tàu còn mang đến thế giới của kỉ niệm, đánh thức dậy trong hai chị
em những kí ức về Hà Nội- nơi mà ở đó chúng đã có những ngày đẹp
đẽ…
-Nhìn thấy đoàn tàu không chỉ đơn thuần là một hành động thoả mãn thị
giác mà nó còn lấp đầy khoảng trống trong tâm hồn chị em Liên bằng
hoài niệm và những ước mơ, phần nào làm bớt đi sự tẻ nhạt trong cuộc
2,0
1,5
Trang 4sống hằng ngày của hai đứa trẻ.
Ý nghĩa:
- Ánh sáng đoàn tàu vụt qua phố huyện với “các toa đèn sáng trưng” là
nỗi khát khao chờ đợi của Liên Đó là ánh sáng của khát vọng,của ước
mơ về một cuộc sống tươi mới hơn, đẹp đẽ hơn, ánh sáng của nhu cầu
tinh thần được sống dù trong một khoảnh khắc
- Đó cũng là tình cảm nhân đạo sâu sắc của Thạch Lam, nhà văn luôn tin
tưởng vào khả năng vươn dậy của con người
+ Đánh giá:
- Liên là một nhân vật vừa đậm chất hiện thực vừa đậm chất trữ tình được
xây dựng qua ngòi bút tài hoa của Thạch Lam Thể hiện khả năng đi sâu
vào thế giới nội tâm nhân vật, gợi tả những xúc động, những biến thái mơ
hồ, mong manh tinh tế trong tâm hồn con người Nhân vật hầu như ít
hành động mà đầy ắp suy tư rung cảm
- Hai đứa trẻ thực sự như một bài thơ để lại cảm xúc vấn vương, man
mác trong lòng người đọc rong hoàn cảnh xã hội
- Xã hội đầy rẫy những bất công, mâu thuẫn, ngòi bút Thạch Lam vẫn
biết nâng niu, trân trọng những vẻ đẹp tinh tế trong tâm hồn con người
Điều đó chứng tỏ Thạch Lam là một tâm hồn giàu yêu thương, giàu lòng
nhân hậu với con người
1,5
c Kết bài :
- Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn nhà văn Thạch Lam giàu yêu thương, giàu
lòng nhân hậu
- Bài học liên hệ bản thân
1,0
* Lưu ý:
- Bài làm chỉ được điểm tối đa khi đảm bảo đủ các ý và có kĩ năng làm bài, có
khả năng diễn đạt tốt.
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo, có cách trình bày khoa học, chữ viết sạch đẹp.
Hà Kim Tốt
