Tang lễ và các thủ tục khác

Ai cũng phải tuân theo quy luật của cuộc đời. Sinh Lão Bệnh Tử. Để tổ chức tang lễ cho người đã khuất được đầy đủ và chu đáo Thiên Đức Vĩnh hằng viên xin chia sẻ những viiệc cần chuẩn bị cho một tang lễ, qua đó các gia đình có thể biết được cần mua những gì và ai chịu trách nhiệm phần đó. Dưới đây là đẩy đủ thủ tục tang lễ tổ chức theo truyền thống và theo hiện đại có cải biến.

Phần 1 : Tang lễ những điều cần biết (Mua gì ? Chuẩn bị gì cho tang lễ)

Ai cũng phải tuân theo quy luật của cuộc đời Sinh - Lão - Bệnh - Tử Để tổ chức tang lễ cho người

đã khuất được đầy đủ và chu đáo Thiên Đức Vĩnh hằng viên xin chia sẻ những viiệc cần chuẩn bị cho một tang lễ, qua đó các gia đình có thể biết được cần mua những gì và ai chịu trách nhiệm phần đó

Dưới đây là đẩy đủ thủ tục tang lễ tổ chức theo truyền thống và theo hiện đại có cải biến

 Chọn mua đất

 Chuẩn bị những sản phẩm dùng cho tang lễ tại nhà hoặc Nhà tang lễ

 Chọn hình thức mai táng: Hoả táng hoặc địa táng

PHẦN 1 - Chuẩn bị những sản phẩm dùng cho tang lễ tại gia

1 Đồ khâm liệm : Đồ khâm liệm bao gồm :

 Vải liệm khổ 5m + 3 đai

 Tất chân + tay.

2 Áo quan : Áo quan dùng cho địa táng có rất nhiều loại và có mức giá cao hơn loại áo quan dùng

cho hỏa tang

3 Đá khô CO2 : Đá khô CO2 dùng để bảo quan thi hài Quý khách theo công thức này để tính toán

lượng đá cần dùng, sử dụng 20kg đá khô để bảo quản từ 18 - 20h

4 Trang phục tang lễ : Trang phục tang lễ bao gồm :

 Khăn tang trắng - Khăn tang vàng - Khăn tang đỏ

 Áo bà vợ ( khăn tang, áo xô, mũ mấn )

 Áo con trai ( khăn tang, mũ rơm, áo xô, gậy chống )

 Áo con gái ( khăn tang, áo xô, mũ mấn )

 Áo con râu ( khăn tang, áo xô, mũ mấn )

 Áo con rể ( khăn tang, áo rể )

 Áo sơ mi đen

5 Bàn vong : Bàn vong bao gồm :

 Màn tang ren to vàng.

6 Một số các sản phẩm khác : Một số sản phẩm dùng cho tang lễ, hậu tang lễ và khách viếng thăm:

 Giấy đăng ký viếng

 Băng tang đeo ngực

 Băng tang đeo tay

 Cáo phó/tin buồn

 Y quan phủ quan tài loại thường - Y quan phủ quan tài loại sen

 Áo lục thù thường - Áo lục thù đẹp

PHẦN 2- Chuẩn bị những dịch vụ cho tang lễ

Ngoài những sản phẩm kể ở trên còn cần phải có những dịch vụ sau để việc an táng được hoàn tất:

 Thầy cúng

 Xe đưa tang, xe chở khách 29 chỗ,

 Dịch vụ nấu cỗ,

 Dịch vụ trang điểm cho người quá cố,

 Các dịch vụ tại nghĩa trang, nhà hỏa táng

Phần 2 : Tang lễ những điều cần biết (tổ chức tang lễ)

NHỮNG VIỆC TRONG TANG LỄ

Trong Tang lễ, quan trọng nhất là Tang lễ Cha Mẹ Nhân dân ta luôn quan niệm: “Sự tử như sựsinh, sự vong như sự tồn - Việc chết như việc sống, việc mất như việc còn” Bởi vậy dù khó khănđến đâu, khi lâm sự ai cũng cố gắng hết mức, để lo việc hậu sự cho Cha Mẹ được chu đáo vẹntoàn Thể hiện tấm lòng báo hiếu được trọn vẹn của con cháu.

Người bình tĩnh đến đâu, cũng rối trí khi trong nhà có người thân qua đời Chính vậy mới có câu:

“Tang gia bối rối” Người chủ gia đình lúc này cần phải làm chủ bản thân, nén đau thương để quánxuyến mọi việc Trong gia tộc hoặc trong họ, cần cử ra một người cùng giúp, quán xuyến và xếpđặt mọi việc; có sự phối hợp giúp đỡ của cộng đồng dân cư, các hội, các đoàn thể và đơn vị cơquan

Dù đau thương đến đâu, con cháu cũng phải nén lòng chưa được vật vã khóc than Xưa nay vẫnkiêng, không để con cháu rớt nước mắt trên thi hài người đã khuất Con cháu chỉ khóc từ sau lễphát tang Khi đã tuyệt khí, vuốt mắt người chết rồi đưa thi hài xuống đất, gọi là hạ thổ Việc tiếpđất này là hấp lấy sinh khí đất, xem có hồi dương - (sống lại) không Sau đó đưa lên giường, lấy mộtchiếc đũa đặt giữa hai hàm răng, để sau làm lễ phạm hàm được dễ; nếu không, sau phải lấy cáilược cậy hàm răng mới làm phạm hàm được Lấy bông nút kín các lỗ tai, mũi và hậu môn Buộc haingón tay cái và hai ngón chân cái lại Hai tay đặt lên bụng Đưa thi hài vào giường phủ khăn mỏnghoặc tờ giấy bản lên mặt, rồi buông màn như người đang ngủ Chuẩn bị nấu nước ngũ vị hương đểlau tắm và thay quần áo Đầu giường thắp nhang, chờ được giờ tốt mới nhập liệm

NHỮNG VIỆC TRƯỚC KHI PHÁT TANG

Trước khi làm Lễ phát tang có nhiều việc được tiến hành đồng thời, không phân biệt trước sau Đạithể phải làm 7 việc chính sau đây:

1 Báo tang :

Điện báo cho con cháu nội ngoại xa gần biết, thu xếp về chịu tang Đồng thời báo cho chínhquyền, tổ chức xã hội, đoàn thể, cơ quan đơn vị để có sự phối hợp lo việc hậu sự chu đáo Liên hệban quản trang ký hợp đồng việc mai táng

Ở nông thôn chưa có ban quản trang, trong nội tộc thu xếp người lo việc đào huyệt Cử người muaquan tài, vải liệm, làm ảnh, thuê tăng âm loa đài và các thứ cần thiết mời thầy cúng và hội kèntrống, lên lịch thời gian phát tang, phúng viếng, truy điệu và mai táng… Cần kiểm tra kỹ việc mờithầy cúng, không để xẩy ra mời hai thầy cúng một lúc, rất khó xử

Việc tham gia ý kiến của người khác, cần khéo léo và tế nhị; không làm tang chủ rối trí trong lúcđang đau buồn, tránh sự căng thẳng không cần thiết, dễ xẩy ra tình trạng “lắm thầy rầy ma”

2 Thành lập ban tang lễ :

Thành lập Ban Lễ tang và cử người làm Trưởng ban Thường một công dân mất, do trưởng xóm,trưởng làng, hoặc trưởng khu phố làm Trưởng ban lễ tang Các thành phần gồm có: đại diện Mặttrận, đại diện tổ chức xã hội, đại diện đoàn thể, đại diện cơ quan, đơn vị và đại diện gia đình

Phải căn cứ vào địa vị xã hội của người đã mất mà cử Trưởng, Phó Ban lễ tang cho phù hợp TrongBan Lễ tang cần có sự phân công cụ thể các việc làm cho từng thành viên, giúp gia chủ khi tang giabối rối Nghĩa tử là nghĩa tận!

Sau khi thành lập Ban lễ tang, ra Thông báo, Cáo phó hoặc Tin buồn cho mọi người biết Thôngthường là viết TIN BUỒN trên một tờ giấy rộng, chữ chân phương rõ ràng

Tin buồn và Danh sách Ban Lễ tang, treo ở chỗ mọi người dễ nhìn thấy nhất Từ cổng nhà ra tớiđường lớn, cắm cờ tang, nhằm thông báo cho người đến phúng viếng biết.

3 Lập bàn thờ vong và trang trí phòng tang : cách bài trì bàn thờ vong và phòng tang còn tùy

thuộc vào từng vùng miền, mỗi vùng miền có cách bài trí khác nhau

 Bàn thờ vong gồm có: Ảnh người quá cố, bài vị, minh tinh, bát hương, lọ hoa, mâm hoa quả,đĩa xôi con gà Nếu có huân huy chương đặt trong hộp kính để bên cạnh ảnh Một đĩa đểkhách đặt đồ phúng viếng… Có nơi để hai cây chuối con ở hai bên, thể hiện màu xanh cuộcsống (Nhà có nhiều khách viếng, nên có một bát hương to, hoặc một chậu hoa dùng làmbát hương)…

 Trang trí phòng tang : Ở thành phố đồ trang trí này thường đoợc các công ty dịch vụ tang lễlàm trọn gói từ A đến Z, kể cả việc cần đưa đi hỏa táng Còn ở nông thôn, Chính quyền thôn

và Chi hội Người cao tuổi chủ động sắm trước, may cờ tang, trống cái và các thứ phục vụcho Tang lễ, theo quỹ đóng góp tự nguyện của toàn dân

 Áo tang cho con cháu và những người chịu tang : Tính số người chịu tang mà làm, khôngđược làm thừa Con trai thì áo xô khăn trắng, con gái và con dâu thì áo xô và mũ trắng.Những người chịu tang còn lại đến hàng cháu, xé vải trắng gấp thành khăn trắng nhỏ đểquấn trên đầu Hàng chắt thì khăn vàng, hàng chút thì khăn đỏ Hiện có đám vẫn còn giữ tụccon trai đội mũ rơm, gậy tre (nếu cha mất) hoặc mũ rơm gậy vông vót vuông (nếu mẹ mất).Người chịu tang chưa về kịp, khăn tang của người đó để trên bàn thờ vong

4 Tắm gội, trang điểm cho người quá cố : Việc tắm gội trang điểm cho người quá cố

thường được các Công ty dịch vụ tang lễ làm, tuy nhiên chúng tôi cũng xin chia sẻ cách làm củamiền bắc nói chung như sau :

Việc này xưa gọi là “Lễ Mộc dục - tắm gội” Cần tiến hành nhanh, càng sớm càng tốt không nên đểlâu Để lâu cứng các khớp sẽ khó khăn khi nhập quan

Nấu nước ngũ vị hương, dùng khăn mềm lau rửa toàn thân sạch sẽ Cắt móng tay, móng chân,chải đầu Dùng tất nilon lồng vào hai bàn tay và hai bàn chân, để thuận tiện cho sau này, khi cảitáng gom đủ các đốt tay và chân

Sau đó thay quần áo mới cho người chết Nữ giới thêm đồ trang sức giả như vòng, nhẫn, dâychuyền, hoa tai… cho đẹp (có thể đánh phấn cho dung mạo hồng hào)

Hai bàn tay để úp trên bụng, cột hai ngón tay cái và hai ngón chân cái lại Có người cho rằng buộcnhư vậy là “trói” trước khi chôn! Người chết là “nhắm mắt xuôi tay”, nên để hai tay xuôi theo người.Việc làm này còn tùy thuộc tập tục từng địa phương Ai cũng thấy Bác Hồ trong hòm kính hai tay

để trên bụng!

Dùng một dây vải rộng bản giống băng y tế, luồn qua lưng và buộc cố định hai vai lại, không để vai

nở ra, nhằm khi nhập quan được dễ dàng

Theo Thọ mai gia lễ khi làm lễ mộc dục, tang chủ quỳ xuống khóc mà than rằng: “Tư thỉnh mộcdục, dĩ điều cựu trần Cẩn cáo!” Nay xin tắm rửa sạch sẽ bụi trần Kính cáo! Rồi tiến hành tắm gội.Trong Thọ Mai quy định con trai tắm gội cho Cha, con gái tắm gội cho Mẹ Đây là một trong nhữngviệc báo hiếu cuối cùng của con cái đối với cha mẹ Ngày nay cũng không nên câu nệ quá, tùy điềukiện mà vận dụng, người trong họ tộc hoặc bạn làm cũng được

5 Bỏ gạo và tiền vào mồm

Lễ này gọi là Phạm hàm - Là bỏ gạo, tiền vào mồm làm cho thanh tịnh người chết Dùng đũa táchhai hàm răng ra, rồi bỏ gạo nếp rang và 3 đồng tiền trinh, có nhà còn bỏ thêm một chút xíu vàngsống vào mồm người chết.

Trước kia nhà giầu có, thế gia vọng tộc còn bỏ 9 hạt trân châu Người xưa quan niệm để trừ tà ma

ác quỷ và có tiền ăn tiêu, đi đường Thực ra có ý nghĩa rất vệ sinh Gạo nở ra hút nước, kim loại hạnchế xú khí

6 Khâm liệm

Khâm liệm nghĩa là bọc thi hài vào chăn mỏng hay vải, trước khi đưa vào quan tài (nhập quan).Khâm liệm, nhập quan, phát tang và an táng là các việc đã được chọn giờ kỹ lưỡng, đúng giờ là tiếnhành các việc trên không được chậm trễ

Ba việc Khâm liệm, Nhập quan, Phát tang làm kế tiếp nhau, không gián đoạn Riêng việc an tángchọn ngày giờ khác, vì còn quàn quan tài tại nhà để thờ vong thường là một ngày, một đêm nữa

7 Nhập quan : Là đưa thi hài vào quan tài

NHỮNG VIỆC TỪ LỄ PHÁT TANG ĐẾN AN TÁNG

Nhập quan xong, làm lễ phát tang ngay Chung quy lại có 6 việc chính từ khi phát tang đến khi antáng:

1 Lễ Phát tang :

Lễ Phát tang còn gọi là Lễ Thành phục - Mặc áo tang, chính thức chịu tang từ giờ phút này

Hiện nay phần lớn đều do thầy cúng thực hiện việc này Nội dung Lễ phát tang chủ yếu nêu nỗiđau buồn, tiếc thương vô hạn của người sống đối với người đã khuất Nhớ lại công lao trời biển củaCha Mẹ, đã vất vả nuôi con cháu trưởng thành Kể tên đầy đủ người chịu tang gồm con, cháu, dâu,

rể anh em…

Thực hiện nghi thức thắp hương và dâng rượu, nước cho người đã khuất thụ hưởng, cũng là thểhiện lòng thành báo hiếu của con cháu, dâu rể đối với Cha Mẹ… Sau khi lễ hoàn tất, tang chủ rađứng bên bàn thờ vong, để đáp lễ khách phúng viếng Các con nên thay nhau đứng túc trực Concháu chịu tang vào ngồi hai bên quan tài, nỉ non ai oán khóc !

2 Nhạc tang

Dân ta có câu: “Sống dầu đèn, chết kèn trống!” Xem vậy đủ biết, trống kèn trong tang lễ không thểthiếu được Trong đám tang, kèn trống chỉ bắt đầu từ Lễ phát tang, cho đến khi an táng xong vềnhà làm lễ cúng an vị bàn thờ người mới mất là kết thúc

3 Lễ cúng sáng tối

Lễ này gọi là “Chiêu tịch điện – Cúng sáng tối” Từ xưa vẫn cho rằng khi chưa an táng, còn quànquan tài ở nhà, coi như cha mẹ còn sống Trong ngày, buổi sáng và buổi tối vấn an thăm hỏi vàmời bố mẹ xơi cơm, đi ngủ như thường vậy! Việc cúng này bây giờ cũng đơn giản, đến bữa dọnmâm cúng, thắp hương thành tâm khấn mời bố mẹ dùng bữa! Trước kia việc cúng này khá rườm

rà Ngày nay đã bỏ đi nhiều

4 Động quan

Đêm trước hôm an táng, thường vào giờ Tý (23 – 24 giờ) thực hiện động quan, tức là nâng quan tàilên và đặt xuống ba lần, cũng có thể xoay nghiêng hai bên Việc làm này như một động tác trở

mình của cha mẹ còn đang ngủ! Nâng giấc cho cha mẹ khỏi mỏi và ngủ ngon hơn! Thế mới biếtviệc báo hiếu được quy định chặt chẽ đến dường nào!

5 Phúng viếng

Phúng viếng là biểu hiện tình cảm sâu nặng của những người trong họ tộc, của bà con trong xóm,ngoài làng ở cộng đồng dân cư và của các cơ quan đoàn thể đối với người quá cố; đến chia buồnvới gia đình và tỏ lòng thương cảm, thắp nén tâm nhang để vĩnh biệt người đã khuất Dù bận rộnđến đâu cũng thu xếp về, không quản đường xá xa xôi cố gắng đến kịp trước giờ an táng với tấmlòng “nghĩa tử là nghĩa tận!”

Người đến viếng vái hai vái, (vì chưa an táng coi như vái người đang sống) Tang chủ đáp lễ, cũngvái hai vái

Hiện nay phúng viếng thường có vòng hoa, bức trướng và phong bì tiền Một nét đẹp Văn hóa của

ta Nhưng đây cũng là việc nhạy cảm, đơn vị, cơ quan, người đi phúng viếng cần biết giới hạn Nếuvượt ngưỡng sẽ trở nên mất ý nghĩa

6 Lễ an táng :

Lễ an táng còn gọi là Lễ “Phát dẫn - đưa ma” Được giờ tốt đã chọn, mới tiến hành lễ Thực hiện lễ

an táng có 4 việc theo trình tự sau:

 Cúng lễ trước khi di quan, còn gọi là lễ “Khiển điện - tiễn biệt” Đây là việc của gia đình Thầy

cúng hoặc tang chủ cùng con cháu nội ngoại thực hiện Lễ tiễn biệt người quá cố về nơi annghỉ cuối cùng Mọi người theo thế thứ trong nội ngoại gia tộc, xếp hàng trước bàn thờvong Thầy cúng hoặc tang chủ thực hiện các bước thắp hương dâng rượu, nước, trangnghiêm như lễ phát tang và đọc lời ai điếu tiễn biệt lần cuối Con cháu thành kính vái lễ Quátrình hành lễ, nhạc tang tùy lúc tấu lên khúc bi ai Lâm khốc

 Làm Lễ truy điệu Đây là việc của Ban Lễ tang thay mặt Đoàn thể, chính quyền hoặc cơ quan

đơn vị…làm sau lễ Khiển điện của gia đình Bà con trong cộng đồng dân cư, cơ quan đơn vị…

và bạn bè thân hữu tập trung trước bàn thờ vong Đại diện Ban Lễ tang lên tuyên bố lý do,giới thiệu đại biểu và mời Trưởng ban Lễ tang lên làm chủ lễ Chủ lễ trang phục tề chỉnh,trịnh trọng tiến vào bàn thờ vong, thắp ba nén hương rồi vái hai vái Tang chủ của gia đìnhđáp lễ cũng vái lại hai vái Lúc này phường bát âm tấu lên khúc nhạc Lâm khốc não nùng!Mọi người lặng im trong không khí lễ tang Chủ lễ bắt đầu hành lễ, đọc điếu văn … Đại diệnBan lễ tang tuyên bố một phút mặc niệm tiễn biệt người đã khuất, Mọi người mặc niệm lầncuối một phút, rồi mới thực hiện di quan ra xe Tùy vị trí xã hội của người mất mà thực hiệnnghi lễ theo quy định Cựu chiến binh được phủ quân kỳ lên quan tài Các cựu binh mặc sắcphục nhà binh, đứng trực hai bên quan tài, theo hướng dẫn của quân đội

 Di quan Trước khi di quan, đại diện gia đình nói lời cảm ơn và xin được lượng thứ có điều gì

khiếm khuyết trong lúc tang gia bối rối

Ở vùng nông thôn hiện nay, hầu như không mấy đám khiêng quan tài nữa Làng quê đều có

xe tang thô sơ chở quan tài, úp trên quan tài là nhà táng bằng gỗ hoặc khung sắt có phủ vải thêu các hoa văn rồng phượng sặc sỡ Thị xã và Thành phố có xe tang của Công ty mai táng thực hiện việc này

Trên đường đưa ma vẫn còn tục rải vàng mã Nên chăng cần giảm bớt tiến tới bỏ hẳn đi để bảo đảm vệ sinh môi trường

 Hạ huyệt Sau khi ổn định, mọi người đứng xung quanh Bắt đầu hành lễ Trước hết là Lễ cáo

Thổ thần xin cho người chết được nhập mộ Tiếp theo là lễ vĩnh biệt lần cuối, xưa gọi là lễ

“Thành phần –thanh_phan đắp mộ” Trong Lễ Thành phần cũng đủ các bước do thầy cúng điều khiển

Xong Lễ hạ quan tài, chỉnh hướng cho phù hợp hướng của năm Trải tấm minh tinh lên nắp quan tài Con cháu lui ra, vì không ai nỡ chôn người thân Bạn bè thân hữu bỏ nắm đất vĩnh biệt

Người ngoài hoặc ban quản trang làm công việc chôn và đắp mộ Có nơi lát một lớp cỏ che kín mộ Chôn bia tạm, để bát cơm cúng, chén rượu trên mộ, thắp hương trước bia và trên

mộ, xếp vòng hoa tang chung quanh

Mọi người đi một vòng quanh mộ, tiễn biệt lần cuối người ra đi về nơi an nghỉ cuối cùng

Phần 3: Tang lễ những điều cần biết (Cúng 3 ngày)

Dân gian quan niệm rằng khi chôn cất sau 3 ngày thì hồn phách người chết hội lại tỉnh táo rồi,nhưng nếu không mở cửa mả thì họ không tỉnh hẳn được, không thể trở lên mặt đất, cũng khôngbiết đường về nhà, vì vậy cần làm lễ mở cửa mả để cho vong linh tỉnh hẳn có thể lên dương thế vàtìm đường về nhà (nơi đặt bàn thờ) Quan niệm này ở mỗi vùng miền đều có cách làm khác nhau,cách gọi cũng khác nhau như : Cúng 3 ngày, Mở cửa mả hay ngày tam chiêu

Chúng tôi xin giới thiệu Cúng 3 ngày và Lễ Tam chiêu như sau

CÚNG 3 NGÀY

Sau khi an táng đến ngày thứ ba, con cháu và thầy cúng ra mộ, cúng mở cửa mả, đắp thêm cho

mộ được cao ráo đẹp đẽ, lấy tre nứa rào chung quanh để trâu bò không vào được, rồi về nhà cúng

ba ngày

Tùy nơi có cách tính ba ngày khác nhau Một số địa phương tính từ ngày mất là ngày thứ nhất.Cách này là do chỉ để người mất, quàn tại gia một ngày đêm, nên sau ngày chôn là đến ngày thứ

ba, tiến hành cúng ba ngày luôn, như vậy là hợp lý

Một cách tính nữa, tính từ ngày chôn là ngày thứ nhất Trường hợp này do quàn tại gia hoặc ở nhàlạnh của bệnh viện quá ba ngày, để chờ con cháu về đông đủ

Dân ta quan niệm rằng sau khi chôn, hồn vẫn còn phiêu diêu chưa ổn định Mặt khác trước khichôn, bàn thờ người chết chưa thật sự yên vị, vì bàn vong di chuyển ra nghĩa địa rồi lại đưa về Đếnngày thứ ba mọi việc đã chu tất cho bàn thờ, mời hồn người chết về yên vị tọa lạc để con cháuphụng thờ

Bàn thờ người mới mất để ở vị trí riêng biệt, chưa được đưa thờ chung ở bàn thờ Gia tiên Vì ngườimới mất chưa được sạch sẽ Sắp đặt bàn thờ có ảnh, bát hương…và các thứ cần thiết Tùy số lượngcâu đối trướng mà treo cho hợp lý quanh bàn thờ Phía sau bàn thờ, treo cao những bức trướngcủa dòng họ, tổ chức, tập thể; rồi đến trướng các gia đình thông gia, họ mạc…bạn bè thân hữu Cóthể treo vây quanh tạo không gian ấm cúng cho bàn thờ

Thủ tục cúng ba ngày phần lớn vẫn do thầy cúng làm.

Từ đây đèn hương liên tục thắp cả ngày và đêm Bàn thờ có nước, trầu, rượu, hoa quả; vài hômthay một lần Hàng ngày sáng chiều đến bữa, đều cúng cơm, coi như cha mẹ, ông bà vẫn bên concháu dùng bữa hàng ngày Cúng cơm này không cầu kỳ, trong nhà ăn gì cúng thức ấy, chỉ một íttượng trưng, có bát đũa đặt trong một khay nhỏ, và rượu nước, trầu cau…

Trước đây cúng ba ngày, còn là dịp để tang chủ mời bà con trong họ ngoài làng, bạn bè thân hữugần xa đến bầy tỏ lòng cám ơn, xin đại xá cho những thiếu sót, khiếm khuyết không tránh khỏi.Sau đó là tổ chức ăn cỗ Bây giờ tục lệ ăn cỗ ba ngày mở rộng như vậy không còn nữa Tang chủ cómời cũng không mấy ai đi Tang chủ cám ơn qua các phương tiện thông tin đại chúng như đài phátthanh và vô tuyến truyền hình

Việc cúng cơm thường nhật, duy trì ít nhất đủ tuần 49 ngày Có nhà duy trì đến tuần 100 ngày mớithôi Hương đèn từ đây cũng tắt

Tục này không thống nhất, có nơi tính ba ngày sau khi mất, có nơi tính ba ngày sau khi chôn

Xét trong điển lễ thì không có “lễ ba ngày” mà chỉ có “lễ tế ngu” gồm có “sơ ngu”, “tái ngu”, “tamngu” “ngu” nghĩa là “yên”, tức là ba lần tế lễ cho yên hồn phách, theo “Thọ mai gia lễ” thì khi chônxong, rước linh vị về đến nhà tế sơ ngu Làm sơ ngu xong gặp ngày nhu, (tức là ất, kỷ , tân, quí) làm

lế tái ngu, gặp ngày cương (tức là ngày giáp, bính, mậu, canh, nhâm) làm lễ tam ngu

Bài văn khấn:

Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật!

Kính lạy: Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương Đức Đông Trù Tư Mệnh Táo phủ Thần quân Đức Gia tiên và các hương linh nội, ngoại

Hôm nay ngày….tháng….năm……(Âm lịch)

Con trai trưởng là:…… cùng toàn gia quyến

Nhân ngày Tế Ngu (cúng ba ngày) theo nghi lễ cổ truyền

Chúng con kính sửa trầu rượu, cụ soạn Dâng lên trước linh toạ khóc mà than rằng:

Than ơi! Vật đổi sao rời, mây bay, trăng khuyết Khá trách thay tạo hoá đa đoan

Chi đến nỗi đàn con đau đớn Nhớ cha (mẹ) xưa tính nết thảo hiền, dưới nhường trên kính,

Ngoài làng trong họ, kẻ mến người yêu Tưởng cảnh đoàn viên Trời cho sống tròn tám chín mười mươi tuổi;

Để đền công ơn ba năm bú móm, Sẻ ngọt chia bùi một nhà sum họp

Trời cho sông đủ ba vạn sáu ngàn ngày Đê đền ơn chín tháng cưu mang, đẻ đau mang nặng

Thương ơi!

Tóc tơ chưa báo, công đức chưa đền

Bỗng đâu một phút hơi tàn,

Âm cung hạ cánh muôn năm giấc mộng;

hia Bắc rẽ Nam, đành rằng phách lạc bơ vơ

Tàng hiềm đã yên một giấc,

Hồn bay phảng phất biết đâu mà về

Dẫu khóc vắn, than dài, tim đâu cho thấy;

Dẫu tối kêu sớm gọi, khôn nỗi dò la

Thôi thỉ thôi!

Hơn một ngày không ở, kém một ngày không đi;

Không còn sớm tối trông nom, khuyên răn lủ cháu

Sông mỗi người một nết, chết mỗi người một chứng;

Không còn người ngày đêm dạy bảo, săn sóc đàn con

Nay sơ Ngu Tế (Tam Ngu Tế) dâng chút lòng thành

Đĩa muôi, lưng cơm, chén canh, đài rượu

Công đức cao dày; trên linh toạ chứng tinh chay nhạt;

Khóc than kể lể, dưới suôi vàng thoả chí vẫy vừng

Nguồn : Sưu tầm

NGÀY LỄ TAM CHIÊU (NGÀY MỞ CỬA MẢ)

Trước tiên nói về ngày Tam Chiêu mà người thế gian còn gọi là ngày (Mở Cửa Mả): Dân gian quanniệm rằng khi chôn cất sau 3 ngày thì hồn phách người chết hội lại tỉnh táo rồi, nhưng nếu không

mở cửa mả thì họ không tỉnh hẳn được, không thể trở lên mặt đất, cũng không biết đường về nhà,

vì vậy cần làm lễ mở cửa mả để cho vong linh tỉnh hẳn có thể lên dương thế và tìm đường về nhà(nơi đặt bàn thờ)

Đó là quan niệm dân gian, còn nếu nói về tâm linh thì lại là chuyện khác: Kỳ thực Tam Chiêu tức làmột thời gian ước lượng, khi chết con người sẽ chia phần PHÁCH ra thành 7 phần (với nam và nữchưa có con) và 9 phần với nữ đã sinh con tương ứng với thất khiếu (7 lổ) và cửu khiếu (9 lổ) trênngười, những phần phách này được gọi là VÍA

Vậy thì 3 hồn (THẦN HỒN, THÂN HỒN, TÂM HỒN) và 7 hay 9 VÍA được thoát ra đó sẽ được hội lạidần dần, có người sẽ rất nhanh nếu là người chết thanh thản, an nhiên, và sẽ lâu hơn với ngườichết uất ức, tức tưởi hay oan khuất Thông thường thời gian hoàn hồn là từ 3-7 ngày, nhưng người

ta thường làm lễ vào ngày thứ 3, và vì vậy cho nên đa phần là chưa hội đủ hồn phách (vong linhnhư người lơ mơ, giống như người thường ngủ mới thức giấc, chưa thật sự tỉnh táo) vậy cho nênngười ta mới làm lễ TAM CHIÊU (tức là Chiêu Hồn vào ngày thứ 3 hay còn gọi nôm na là Mở CửaMả)

Cách làm lễ mở cửa mả theo dân gian thì ai cũng biết (gồm những điều quan trọng như là: Cấm 4ống trúc ở 4 góc mả để đánh dấu 4 hướng Đông Bắc, Nam Tây giúp vong linh định hướng khi trởlên), có làm một cây thang giả (để hồn phách biết là phải đi lên mới ra khỏi mả được), dùng mộtcon gà (tượng trưng cho việc kêu gọi tỉnh táo) giúp cho các hồn phách nhanh chóng hội tụ lại, và

dùng giấy tờ vàng mã hay gạo muối rãi ra đất làm dấu cho vong linh biết đường theo đó mà đi vềnhà! Và dùng một cây mía dựng bên mả (dụng ý thay cho cây niêu định vị cho hồn phách tụ lạiđây).

Chuẩn bị lễ vật:

 Một cái thang bằng bẹ chuối (nam 7 bặc, nữ 9 bặc), môt cây mía lao để cả ngọn, một ít tiềnvàng mã

 Hai lọ hoa, hai đĩa trái cây (1 cúng đất đai, 1 cúng vong)

 Ba ống trúc dài khoảng bốn tấc (40cm) vót nhọn một đầu: 1 đựng muối, 1 đựng nước, 1đựng nước – bịt lại bằng nilon trên đầu

 Bốn cây nến

 Năm thứ đậu (100 gram chung cho 5 thứ), năm thẻ tre dài 4 tấc (40cm) vót nhọn 1 đầu (đểlàm bài vị cúng ngũ phương ngũ thổ tôn thần)

 Sáu chén chè, hai đĩa xôi, một bộ tam sênh (trứng, thịt, tôm)

 Bảy cái chén, một bình trà, một chai rượu

 Một con gà trống Sắp đặt lễ cúng: • Cắm ba ống trúc có gạo, muối, nước dưới chân mộ, dựacái thang vào 3 ống trúc, đằng sau, phía trên để cài bài vị

 Bày hai mâm lễ cúng có chè, xôi, hoa, trái cây, trà rượu, giấy tiền vàng mã trước mộ (dướichân) để cúng vong và ở một nơi sạch sẻ gần đó để cúng thần

 Cắm năm thẻ tre đã được dán bài vị ngũ phương ngũ thổ tôn thần ở bốn góc và giữa mộphần

 Thắp hương trước mộ, mâm cúng thần và các bài vị tôn thần cũng như ở các ngôi mộ xungquanh Nghi thức cúng:

 Thắp nhang khấn xin chư vị tôn thần dẫn dắt linh hồn người chết về nghe kinh, chứng minh

lễ khai mộ

 Thầy tụng kinh thỉnh chư vị tôn thần và triệu linh, làm phép sái tịnh

 Gia đình chia nhau mỗi người một ít đậu, một người đại diện cầm cây mía, dắt con gà theothầy đi quanh mộ vừa niệm phật, vừa rải đậu

 Sau khi đi đủ ba vòng trở lại vị trí cũ, đốt giấy tiền vàng mã, lạy tạ tôn thần và dẫn vong trở

về nhà cúng an linh

Ý nghĩa của việc cúng mở cửa mả:

Cây thang nam bảy nấc, nữ chín nấc là để người chết leo ra khỏi huyệt mồ Năm thứ đậu và gạomuối cùng nước dùng để hồn người chết ăn uống cho no dạ Còn cây miá lau chín đốt là tượngtrưng cho chín chữ cù lao, vì lau là lao đồng âm Còn con gà con để tượng trưng các con nay côi cút

như gà con lìa mẹ Gà con còn được hiểu là gà linh, khi bị đánh nó kêu lên làm vong hồn ngườichết đang mê muội chưa biết mình đã chết, tỉnh ra.

Theo dân gian thì là như vậy: Vậy một vài điều cần lưu ý trong ngày Tam Chiêu là gì?

 Thứ nhất: Về thời gian chiêu hồn thì không phải hễ 3 ngày thì đã hội được đâu, nhưng người

ta làm vậy để cho hồn phách sớm hội tụ lại mà thôi, cho nên với những người bị oan thác,chết tức tưởi, đột ngột thì nên làm thêm 1 lần vào ngày thứ 7 sau khi nhập thổ

 Thứ hai: Về quần áo, vật dụng chớ nên đốt ngay khi chết hay chôn theo tất cả, chôn theochẳng ích lợi gì cho vong linh đâu, họ có mang, có mặc được gì đâu, mà nên hỏa táng bên

mộ vào ngày tam chiêu, sẽ giúp cho vong linh theo mùi của mình mà sớm hội hồn, tụ vía

 Thứ ba: không nhất thiết là cây mía làm niêu đâu, mà dùng cây gì cũng được, nhưng nênbuộc một cái khăn của người mất trên đầu cây niêu để hồn vía được chiêu ứng sớm tụđược Trên đầu cây niêu nên treo theo một chuông gió (điều này ít khi có người làm) vì vonglinh còn chưa hội đủ hồn phách nên không thể nhìn chỉ cảm nhận qua mùi vị và sự rungđộng (âm thanh)

 Thứ tư: Con gà không phải là tìm đại một con gà mới lớn là mở cửa mả được, mà nên tìmmột con gà trống vừa tập gáy, sau khi dẫn gà đi quanh mộ 3 vòng thì nên nhốt gà lại để gàgáy giúp hồn phách hội lại chứ không phải dẩn đi loanh quanh làm gì không rõ như thế đâu,điều cần là tiếng gáy của nó mà lại không thấy, cái vô nghĩa thì lại cật lực mà làm! Sở dĩ nênchọn gà trống mới tập gáy vì chúng sẽ gáy liên tục không bị chi phối chứ không phải tìm đạimột con gà là đúng

 Thứ năm: Việc rãi giấy vàng mả là điều vô minh, sở dĩ khi xưa người ta dụng vàng mã là vì đãngâm ủ trong quần áo người chết rồi, có mùi chiêu cảm được rồi cho nên người ta mới rãinhư thế, vì ngày xưa quần áo rất hiếm, đôi khi chỉ có một vài bộ chôn theo người mất màthôi, ngày nay nên làm là dùng một bộ quần áo nào người đó còn sống hay mặc nhất rồitháo ra thành từng sợi chỉ nhỏ mang số chỉ vải đó rãi ra đường làm định hướng cho vonglinh biết đường mà về lại nhà

Vài điều chia sẻ, hy vọng hữu ích! Chúc tất cả an lạc, tinh tấn!!!

Phần 4: Tang lễ những điều cần biết (Cúng thất - 49 ngày)

Cúng thất là một nghi thức quan trọng bên Phật giáo dành cho người mới khuất, cúng thất baogồm 7 thất, mỗi thất 7 ngày, vị chi là 49 ngày kể từ ngày mất

Theo quan niệm truyền thống dân gian, con người khi sinh ra sau 7 ngày thì được một lạp, và khimất sau 7 ngày thì được một kỵ Mỗi lạp thì sinh ra một vía, còn mỗi kỵ thì mất đi một vía Conngười có 7 vía (chúng ta thường hay nghe nói réo 3 hồn 7 vía), cho nên người ta có lệ cứ 7 ngày saukhi mất cúng một lần, gọi là cúng thất, tất cả bao gồm 7 thất, thất cúng cuối cùng gọi là chung thất,trọn 49 ngày,

Trong kinh Địa Tạng của Phật giáo, có nói đến trong 49 ngày nếu tạo được nhiều phước lành chongười đã khuất, thời có thể cứu người đã khuất khỏi đọa vào chốn ác đạo, và được sinh lên cõithiện

Đối với thân quyến hiện tại cũng được nhiều phước lành Cứ 7 ngày như thế là một tuần chay,cúng 7 tuần chay trọn 49 ngày gọi là "Thất thất lai tuần" Như chúng ta đã biết triết lý Phật giáo tin

rằng khi chưa dứt khỏi luân hồi, thì con người luân hồi trong lục đạo, gồm 3 ác đạo là Súc sanh,Ngạ quỷ, Đia ngục, và 3 thiện đạo là Cõi người, A tu la (Phi thiên), và Thiên.

Tín ngưỡng Phật giáo tin rằng trong vòng 49 ngày sau khi mất (Thân trung ấm), là thời gian hồnphách của con người chờ được xem xét để tái sinh trong lục đạo (một trong sáu cõi kể trên) Nếuthực vật chỉ có một phần sinh hồn, động vật (các loài vật) có sinh hồn và giác hồn, thì con người cósinh hồn, giác hồn, và linh hồn (3 hồn 7 vía)

Trong vòng 49 ngày mất chúng ta thường thấy mỗi ngày người trong gia đình cúng cơm cho người

đã khuất, cúng cơm này là cúng cho người đã khuất hưởng khi chưa biết sẽ về đâu Nhưng cúngthất không phải là cúng cho người đã khuất, mà đây là lễ vật dâng cúng lên chư Phật, Bồ Tát đểcầu xin vong linh được tiếp dẫn, siêu thoát về nơi Thiện đạo (3 cõi lành trong 6 cõi luân hồi)

NGHI LỄ CÚNG THẤT

Theo tín ngưỡng Thân Trung Ấm, người quá cố có thể vãng sinh hoặc đi đầu thai ngay sau khi quađời, hoặc có thể trải qua thời gian từ một tuần lễ đến tối đa là bảy tuần lễ trước khi đi tái sinh hoặcvãng sinh Trong thời gian này Thân Trung Ấm trải qua bảy lần chuyển hóa Sự thực tập chánhniệm, trì tụng kinh điển, trai tăng, bố thí, tạo tác công đức của thân nhân và bạn bè người quá cố

có thể làm phát sinh ra rất nhiều năng lượng hộ niệm và yểm trợ cho sự chuyển hóa ấy một cáchtích cực Vì vậy mỗi bảy ngày lại có một lần trì tụng, cầu nguyện, phóng sanh và cúng dường gọi làcúng thất Lần cúng thất cuối cùng gọi là Chung Thất, được tổ chức long trọng hơn cả Nghi thứcCúng Thất có thể được bổ túc bằng một trong những kinh điển chọn ở phần kinh văn, như KinhThương Yêu, Kinh Phước Đức, Kinh A Nậu La Độ, Kinh Tám Điều Giác Ngộ Của Các Bậc Đại Nhân,Kinh Kim Cương, Kinh Người Áo Trắng, v.v Trì tụng các kinh này rất bổ ích cho người quá cố vàcho những người trì tụng

1 (Thiền Hành) (30 phút, sau khi được hướng dẫn)

2 (Thiền Tọa) (12 phút, sau khi được hướng dẫn)

3 (Dâng Hương)

Tâm hương vừa mới đốt

Pháp giới đã thơm lừng

Mây lành dâng bốn hướng

Chư Phật hiện toàn thân (C)

Chúng con xin kính dâng hương lên Phật và chư vị Bồ Tát (C)

4 (Xướng Lễ)

(Vị chủ lễ xướng các danh hiệu sau đây, và đại chúng lạy xuống một lạy theo tiếng chuông gia trìsau mỗi danh hiệu:)

Nhất tâm kính lễ Phật, Pháp và Tăng thường trụ trong mười phương (C)

Nhất tâm kính lễ đức Bổn Sư Phật Thích Ca Mâu Ni (C)

Nhất tâm kính lễ đức Bồ Tát Đại Trí Văn Thù Sư Lợi (C)

Nhất tâm kính lễ đức Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền (C)

Nhất tâm kính lễ đức Bồ Tát Đại Bi Quan Thế Âm (C)

Nhất tâm kính lễ đức Bồ Tát Đại Nguyện Địa Tạng Vương (C)

Nhất tâm kính lễ liệt vị Tổ Sư qua các thời đại từ Thiên Trúc đến Việt Nam (CC)

5 (Sám Nguyện)

Trang nghiêm đài sen ngự tọa

Đại hùng từ phụ Thích Ca

Đệ tử lắng lòng thanh tịnh

Bàn tay chắp thành liên hoa

Cung kính hướng về Điều ngự

Dâng lời sám nguyện thiết tha.(C)

Đệ tử phước duyên thiếu kém

Sống trong thất niệm lâu dài

Không được sớm gặp chánh pháp

Bao nhiêu phiền lụy đã gây

Bao nhiêu lỡ lầm vụng dại

Vô minh che lấp tháng ngày

Vườn tâm gieo hạt giống xấu

Tham, sân, tự ái dẫy đầy

Những nghiệp sát, đạo, dâm, vọng

Gây nên từ trước đến nayhững điều đã làm, đã nóiThường gây đổ vỡ hàng ngày

Bao nhiêu não phiền nghiệp chướng

Nguyện xin sám hối từ đây (C)

Đệ tử thấy mình nông nổi

Con đường chánh niệm lãng xao

Chất chứa vô minh phiền não

Tạo nên bao nỗi hận sầu;

Có lúc tâm tư buồn chán

Mang đầy dằn vặt lo âu,

Vì không hiểu được kẻ khác

Cho nên hờn giận, oán cừu;

Lý luận xong rồi trách móc

Mỗi ngày mỗi chuốc khổ đau

Chia cách hố kia càng rộng

Có ngày không nói với nhau

Cũng không muốn nhìn thấy mặt

Gây nên nội kết dài lâu;

Nay con hướng về Tam Bảo

Ăn năn khẩn thiết cúi đầu (C)

Đệ tử biết trong tâm thức

Bao nhiêu hạt tốt lấp vùi:

Hạt giống thương yêu, hiểu biết

Và bao hạt giống an vui

Nhưng vì chưa biết tưới tẩm

Hạt lành không mọc tốt tươi

Cứ để khổ đau tràn lấp

Làm cho đen tối cuộc đời

Quen lối bỏ hình bắt bóng

Đuổi theo hạnh phúc xa vời

Tâm cứ bận về quá khứ

Hoặc lo rong ruổi tương lai

Quanh quẩn trong vòng buồn giậnXem thường bảo vật trong tay

Dày đạp lên trên hạnh phúc

Tháng năm sầu khổ miệt mài;

Giờ đây trầm xông bảo điện

Con nguyền sám hối đổi thay (C)

Đệ tử tâm thành quy ngưỡng

Hướng về chư Phật mười phươngCùng với các vị Bồ Tát

Thanh văn, Duyên giác,thánh hiềnChí thành cầu xin sám hối

Bao nhiêu lầm lỡ triền miên

Xin lấy cam lồ tịnh thủy

Tưới lên dập tắt não phiền

Xin lấy con thuyền chánh pháp

Đưa con vượt nẻo oan khiên

Xin nguyện sống đời tỉnh thức

Học theo đạo lý chân truyền

Thực tập nụ cười hơi thở

Sống đời chánh niệm tinh chuyên (C)

Đệ tử xin nguyền trở lại

Sống trong hiện tại nhiệm mầu

Vườn tâm ươm hạt giống tốt

Vun trồng hiểu biết, thương yêu.Xin nguyện học phép quán chiếuTập nhìn tập hiểu thật sâu

Thấy được tự tánh các pháp

Thoát ngoài sinh tử trần lao

Nguyện học nói lời ái ngữ

Thương yêu, chăm sóc sớm chiềuĐem nguồn vui tới mọi nẻo

Giúp người vơi nỗi sầu đau

Đền đáp công ơn cha mẹ

Ơn thầy nghĩa bạn dày sâu

Thân này không phải là tôi

Tôi không kẹt vào nơi thân ấy

Tôi là sự sống thênh thang

Tôi chưa bao giờ từng sinh mà

cũng chưa bao giờ từng diệt

Nhìn kia biển rộng trời cao

Muôn vàn tinh tú lao xao

Tất cả đều biểu hiện tôi từ

nguồn linh tâm thức

Tự muôn đời tôi vẫn tự do

Tử sinh là cửa ngõ ra vào

Tử sinh là trò chơi cút bắt

Hãy cười cùng tôi

Hãy nắm tay tôi

Hãy vẫy tay chào để rồi tức thì gặp lại

Gặp lại hôm nay

Gặp lại ngày mai

Chúng ta đang gặp nhau nơi suối nguồn

Chúng ta sẽ gặp nhau từng phút giây trên muôn ngàn nẻo sống (C)

7 (Trì Chú)

(mỗi chú ba lần)

(Chơn Ngôn Diệt Tội Của Bảy Đức Phật)

Ly bà ly bà đế, cầu ha cầu ha đế, đà ra ni đế, ni ha ra đế, tỳ lê nễ đế, ma ha dà đế, chơn lăng càn đế, ta bà ha (C)

(Chơn Ngôn Quyết Định Vãng Sanh)

Nam mô a di đa bà giạ, đá tha già đá giạ, đa địa dạ tha, a di lỵ đô bà tỳ, a di lỵ đa tất đam bà

tỳ, a di lỵ ca tỳ ca lan đế, a di lỵ đa tỳ ca lan đa, dà di nị dà dà na, chỉ đa ca lệ, ta bà ha (C)

(Chơn Ngôn Biến Thực)

Nam mô tát phạ đát tha nga đa phạ rô chỉ đế, án, tam bạt ra, tam bạt ra hồng (C)

(Chơn Ngôn Biến Thủy)

Nam mô tô rô bà gia, đá tha nga đá gia, đát điệt tha, án, tô rô, tô rô, bạt ra tô rô bạt ra tô rô,

ta bà ha (C)

(Chơn Ngôn Cúng Dường Phổ Biến)

Án nga nga nẳng tam bà phạ phiệt nhật ra hộc (C)

(Kệ Cúng Dường)

Phụng hiến Cam lồ vị

Phân lượng như thái hư

Xin mọi loài đạt nguyện

Về nương bóng đại từ (C)

(Kệ Siêu Độ)

Nam Kha mộng vừa tỉnh

Trầm hương xông ngát điện

Sen nở Phật hiện thân

Đệ tử nương nhờ Tam Bảo

Trên con đường học đạo

Biết Tam Bảo của tự tâm

Nguyện xin chuyên cần

Làm sáng lòng ba viên ngọc quý (C)

Nguyện theo hơi thở

Nở nụ cười tươi

Nguyện học nhìn cuộc đời

Bằng con mắt quán chiếu

Nguyện xin tìm hiểu

Nỗi khổ của mọi loài

Tập từ bi

Hành hỷ xả

Sáng cho người thêm niềm vui

Chiều giúp người bớt khổ

Đệ tử nguyện sống cuộc đời thiểu dục

Nếp sống lành mạnh an hòa

Cho thân thể kiện khương

Nguyện rũ bỏ âu lo

Học tha thứ bao dung

Cho tâm tư nhẹ nhõm

Đệ tử xin nguyện ơn sâu đền báo

Ơn cha mẹ ơn thầy

Ơn bè bạn chúng sanh

Nguyện tu học tinh chuyên

Cho cây bi trí nở hoa

Mong một ngày kia

Có khả năng cứu độ mọi loài

Vượt ra ngoài cõi khổ (C)

Xin nguyện Phật, Pháp, Tăng chứng minh

Gia hộ cho đệ tử chúng con

Viên thành đại nguyện (CC)

9 (Quay Về Nương Tựa)

Con về nương tựa Phật, người đưa đường chỉ lối cho con trong cuộc đời

Con về nương tựa Pháp, con đường của tình thương và sự hiểu biết

Con về nương tựa Tăng, đoàn thể của những người nguyện sống cuộc đời tỉnh thức (C)

Đã về nương tựa Phật, con đang có hướng đi sáng đẹp trong cuộc đời

Đã về nương tựa Pháp, con đang được học hỏi và tu tập các pháp môn chuyển hóa

Đã về nương tựa Tăng, con đang được tăng thân soi sáng, dìu dắt và nâng đỡ trên con đườngthực tập (C)

Về nương Phật trong con, xin nguyện cho mọi người,

thể nhận được giác tính, sớm mở lòng Bồ Đề

Về nương Pháp trong con, xin nguyện cho mọi người,

nắm vững các pháp môn, cùng lên đường chuyển hóa

Về nương Tăng trong con, xin nguyện cho mọi người,

xây dựng nên bốn chúng, nhiếp hóa được muôn loài (CC)

10 (Hồi Hướng)

Trì tụng kinh thâm diệu

Tạo công đức vô biên

Đệ tử xin hồi hướng

Cho chúng sinh mọi miền (C)

Pháp môn xin nguyện học

Ân nghĩa xin nguyện đền

Phiền não xin nguyện đoạn

Quả Bụt xin chứng nên (C)