Công thức hóa học của đơn chất Kim loại Trong phân tử kim loại chỉ có một nguyên tử Ký hiệu nguyên tố hóa học coi là công thức hóa học Phi kim Ttrong phân tử thường có hai hay nhiều nguy[r]
Trang 1
Chuong 1:
Chat - Nguyên tử - Phân tử
Trần Trung Nam
Email: trantrungnam t62@hus.edu.vn SDT:01675004618
Bai 1: Chat
va I Vat thé va chat:
3 II Tinh chất của chất:
» IIL Chất tỉnh khiết:
Trang 2
I Vat thé va chat:
Vật thé là tất cả những øì xung quanh chúng ta
Vật thể
arto) eS
Vat thé tu nhién
Chat
Vat thé nhan tao
Vat thé
Tinh bot Duong
Duong Xenlulozo Nước
“444£<s ee một chât hoặc nhiêu chât
Vật thế có ở khắp —
moi noi
Chat co 6 khap moi
Trang 3
II Tính chất của chất:
east Ot
Tinh chat vat li Tính chất hóa học
Trạng thái tôn tại, Khả năng biên đôi
mui vi, mau sac, thanh chat khac
với chất khác chất và sản xuât S 5
Mỗi một chất tinh khiết có tính chất vật lí và hóa học nhất định
Lam sao đề biết được tính chất của chất?
Làm thí
nghiệm
Trang 4HI Chất tính khiết:
Chất tính khiết được tạo thành từ một chât duy nhât
Hai hay nhiều chất trộn với nhau tạo thành hỗn hợp
Nhiệt kế
Dé tach chat ra khỏi hỗn
hợp ta có thê sử dụng các
Bình cầu
có nhánh
tính chất của chất
Ong sinh han
Lop chat long
nhe hon
Lop chat long nang hon Khoa phéu chiét
Trang 5
Bài 2: Nguyên tử
va I Khái niệm nguyên tử:
va lI Câu tạo nguyên tử:
Nguyên tử là các hạt vi mô trung hòa về điện và không bị phân chia nhỏ hơn trong các phản ứng hóa học
Nguyên tử E—>
=
Nếu coi nguyên tử như một quả cầu thì đường kính của nguyên tử khoảng 10'®m
Trang 6
Proton Neutron Electron
Khối lượng (kg) | 1,672.1027 | 1,675.1027 | 9,109.10°3!
Khối lượng (u) 1.0072 1.0068 5,5.102
Điện tích (C) +1,602 10°! 0 -1,602 10°!
Điện tích (quy ước) l+=+e, 0 l- =-e,
» Do nguyên tử trung hòa về điện nên ta có:
va Khéi luong proton va neutron gan bang nhau còn khối lượng của
electron rât nhỏ không đáng kê nên có thê coi khôi lượng hạt nhân
Số p= Số e
là khối lượng nguyên tử
va Trong nguyên tử các electron chuyén dong rất nhanh quanh hạt
nhân, được xêp thành từng lớp và môi lớp có sô lượng e nhât định
Trang 7
Biểu diễn nguyên tử trên sơ đô (Các nguyên tử có số p từ 1 đến 20)
Mô hình nguyên tử được biểu diễn bằng các vòng tròn đồng tâm, mỗi
vòng tròn là l lớp Thứ tự các lớp tinh từ nhân trở ra
Khi vẽ cần chú ý số electron tối đa của một lớp (chỉ áp dụng với các
nguyên tử có số p từ 1 — 20):
+ Lớp 1: chứa tối da 2 electron
+ Lớp 2: chứa tối da 8 electron
+ Lớp 3: chứa tối da 8 electron
+ Lớp 4: chứa tôi da 8 electron
Vòng tròn trung tâm (hạt nhân nguyên tử): ký hiệu p+ (với p là số
proton)
Mi electron ky hiệu bang một dấu châm tròn đậm
VD: Biêu diễn một sô nguyên tử
©) CD
Trang 8
Bài 3: Nguyên tô hóa học
» L Nguyên tổ hóa học:
» II, Nguyên tử khôi
I Nguyên tổ hóa học
Nguyên tổ hóa học là tập hợp các nguyên tử cùng loại có cùng sô proton
$
Số p là đặc trưng cho một nguyên tổ hóa học
Các nguyễn tử cùng một nguyên tố hóa học có tính chất
hóa học giông nhau
Các nguyên tố hóa học được biểu diễn bằng một hoặc hai
chữ cái VD: Hidro (H), Natri (Na)
Trang 9
Nguyên tử khối là khối lượng của nguyên tử tính bằng
đơn vị Cacbon (đvC)
Nguyên tô | Kí hiệu | NTK | Nguyên tố | Kí hiệu | NTK | Nguyên tổ | Kí hiệu | NTK
Điện tích hạt nhân Gia sử hạt nhân nguyên tử có Z proton
J
Điện tích hạt nhân bằng Z+ và số đơn vị điện tích hạt nhân là Z
Số đơn vị điện tích hạt nhân Z.= Số p= Số e
Số khối (A)
Tong so neutron
Ví dụ: Hạt nhân
nguyên tử lifi có
Tông sô proton
¡3 proton|và 4 neutronl
Tính số khôi của
nguyên tử litI?
Hướng dân:
Sô khôi nguyên tử iti:
Trang 10
Số hiệu nguyên tử (Z) là số đơn vị điện tích hạt nhân nguyên tử của
Ký hiệu nguyên tử
Số hiệu nguyên tử (Z)
ký hiệu hóa học
VD: Hạt nhân nguyên tu liti
c6 3 proton va 4 neutron
Việt ký hiệu hóa học
A=Z+N=34+7=4
Ky hiéu nguyén ttr h Li
Các nguyên tử trung hòa về điện Khi bị nhận hoặc nhường electron, nó trở thành phân tử mang điện gọi là 1on
Ion am (anion): M+ ne > M™
Có 2 loại 4
Ion duong (cation): M — ne — M"
lon đơn nguyên tử là ion dugc tao thanh tt 1 nguyén tu VD: Na’,
Fe?*, Ca’t,
lon đa nguyên tử là những nhóm nguyên tu mang điện tích dương
10
Trang 11
Bài 4: Đơn chất — Hợp chất —
Phan tw
» L Phân tử:
»x II Đơn chất— hợp chất:
va II Trang tai cua chất:
I Phan tu
Khai niém
Phân tử là hạt đại diện cho chất gom một số nguyên tử liên kết với nhau, thê hiện đây đủ tính chât của chât
Phân tử khối
Phân tử khối là khối lượng của một phân tử tính bằng đơn vị Cacbon
Phân khối được tính bằng tông khối lượng các nguyên tử có trong
11
Trang 12
II Don chat — Hop chat
được tạo nên từ được tạo nên từ
Phân tử có từ Phân tử có từ
Phân tử chỉ có một hai nguyên tử AC vo hai nguyên tử x
ñSuxêdtế cùng loại trở khác loại trở lên
Kim loại
> Don chat
Phi kim
Chat
Võ cơ
Hợp chất
single-walled Amorphous carbon carbon nanotube
12
Trang 13
Kim loai -> Các nguyên tử sắp xếp khít nhau
` Đơn chất
theo một trật tự xác định
Đặc điêm câu tạo
Phi kim Các nguyên tử liên kết vơi nhau
Hợp chất
theo một số nhất định (thường là 2)
Các nguyên tử của các nguyên tố liên kết với nhau theo một trật tự xác định
CHÚ Ý:
°_ Các nguyên tử kim loại có xu hướng nhường electron để trở thành
ion duong (cation)
°- Các nguyên tử phi có xu hướng nhân electron để trở thành ion âm
III Trạng thái của chất
13
Trang 14
Bài 4:Công thức hóa học
va I Công thức hóa học đơn chất:
» TI Công thức hóa học hợp chất
va IL Ý nghĩa của công thức hóa học:
I Công thức hóa học của đơn chất
Kim loại
Trong phân tử kim loại chỉ có một nguyên tử
Ỹ
Ký hiệu nguyên tô hóa học coi là công thức hóa học
Phi kim
Ttrong phân tử thường có hai hay nhiêu nguyên tử liên kết với nhau
Ỹ
Công thức hóa học gôm ký hiệu hóa học và có chỉ sô ở dưới chân
Một số phi kim lẫy ký hiệu hóa học làm công thức hóa học
14
Trang 15
II Công thức hóa hoc cua hop chất
Công thức hóa học của hợp chât gôm kí hiệu hóa học của các nguyên tô có trong chât và chỉ sô ghI ở dưới chân
Công thức chung của hợp chất
A,ByCz
Trong đó:
- A,B,C: Ky hiệu hóa học của nguyên tố có trong hợp chất
- x,y, z+: 14 s6 luong nguyên tử của nguyên tố có trong chất (x, y, z
là những số nguyên), gọi là chỉ sô Nếu bằng 1 thì không ghi
Ill Ý nghĩa của công thức hóa học
Mỗi công thức hóa học biểu thị cho phân tử của một chất
Thông dia Cons | Nguyên tổ cầu tạo nên chất
thức hóa học ta biét
được
Sô lượng nguyên tử của các nguyên tô có trong chât
Phân tử khối của chất
15
Trang 16
Bai 5: Hoa tri
va I Cách xác định hóa trị của một nguyên tô:
» TI Quy tắc hóa trị:
I Cách xác định hóa trị của một nguyên tố
Quy ước hóa trị cua Hidro la I =>
Một nguyên tử của nguyên tô liên kêt được với bao nhiêu nguyên tử
H thì có hóa tri bay nhiêu
Quy ước hóa trị của Oxi là II |F® Hoa tri của các nguyên tô
Ỉ
Hóa tri cua tât cả các nguyên tô
Hóa trị là con số biểu thi khả năng liên kết của nguyên tur nguyên tô
này với nguyên tử nguyên tô khác
Một nguyên tổ có thể có một hay nhiêu hóa trị
16
Trang 17
II Quy tắc hóa trị
Trong công thức hóa học, tích của chỉ sô và hóa tri của nguyên tô này băng tích của chỉ sô và hóa trỊ của nguyên tô kia
Ax
b
By
=>
Y
Xác định hóa trị của một nguyên tô khi biết hóa trị của một
nguyên tô trong công thức hóa học
Lập công thức hóa học của một chất theo hóa trị
17