Tài liệu đồ án thiết kế cao ốc citiling.chương 15 pptx

CHƯƠNG 15 NỐI ĐẤT TRONG HỆ THỐNG ĐIỆN 7.1 CÁC KHÁI NIỆM CHUNG: Để thực hiện việc nối đất đất đúng kỹ thuật và đạt hiệu quả cao, chúng ta cần biết các khái niệm cơ bản sau:[1] - Các bộ ph

CHƯƠNG 15 NỐI ĐẤT TRONG HỆ THỐNG ĐIỆN 7.1 CÁC KHÁI NIỆM CHUNG:

Để thực hiện việc nối đất đất đúng kỹ thuật và đạt hiệu quả cao, chúng ta cần biết các khái niệm cơ bản sau:[1]

- Các bộ phận cần nối đất (vỏ kim loại): phần dẫn điện của thiết bị

khi bình thường không có điện, tuy nhiên trong điều kiện hư hỏng sẽ xuất hiện điện áp

1 Đường cáp:

+ Ống dẫn;

+ Các cách điện giấy vỏ chì, bọc giáp hoặc không;

+ Cáp bọc kim loại cách điện giấy hoặc chất khoáng

2 Thiết bị đóng cắt:

+ Phần có thể tháo rời

3 Thiết bị:

+ Vỏ kim loại của thiết bị có cách điện loại I

4 Các phần tử không điện:

+ Kết cấu kim loại đặt cáp (khay cáp, thang cáp…);

+ Vật thể kim loại:

- gần dây dẫn trên không hoặc thanh dẫn;

- tiếp xúc với thiết bị điện

- Các bộ phận không cần nối đất (không được coi là phần vỏ kim

loại)

1 Các đường, ống như:

+ Đi dây cách điện;

+ Bảng điện bằng gỗ hay vật liệu cách điện;

+ Dây và cáp không có vỏ kim loại

2 Thiết bị đóng cắt: dạng kín có cấu trúc cách điện

3 Thiết bị: các thiết bị có cách điện loại II

- Các phần được coi là bộ phận nối đất tự nhiên (vật dẫn tự nhiên)

1 Các phần tử của cấu trúc tòa nhà:

+ Kết cấu kim loại và bêtông cốt thép:

- khung kim loại;

- bản cọc sắt;

- bản bêtông cốt thép

+ Bề mặt:

- nền nhà hoặc tường có kết cấu bêtông cốt thép có bề mặt tự nhiên;

- sàn lót gạch

+ Kết cấu bọc kim loại: tường bọc kim loại

2 Các phần tử khác:

+ Ống kim loại, ống dẫn kim loại chứa gaz, nước…;

+ Các phần tử có kim loại (thùng chứa, bể chứa…);

+ Các kết cấu kim loại trong phòng tắm, giặt, vệ sinh…

- Các phần không được coi là vật dẫn tự nhiên:

+ sàn nhà gỗ;

+ sàn bọc cao su;

+ tường gạch;

+ thảm hoặc thảm gắn tường

7.2 CÁC HỆ THỐNG NỐI ĐẤT TRONG MẠNG HẠ ÁP THEO TIÊU CHUẨN IEC:

7.2.1 SƠ ĐỒ TT:(bảo vệ nối đất) (3 pha 5 dây):

Đặc tính:

- Phương pháp nối đất:

Điểm nối sao (hoặc nối sao cuộn hạ của biến thế phân phối) của nguồn sẽ được nối trực tiếp với đất Các bộ phận cần nối đất và vật dẫn tự nhiên

PE

L 1

L 2

N

L 3

trung tính vỏ kim loại

Đất (Terre≡T) Đất (Terre≡T)

Hình 7.1 SƠ ĐỒ TT

sẽ nối chung tới cực nối đất riêng biệt của lưới Điện cực này có thể độc lập hoặc phụ thuộc về điện với điện cực của nguồn, hai vùng ảnh hưởng có thể bao trùm lẫn nhau mà không liên quan đến tác động của các thiết

bị bảo vệ

- Bố trí dây PE: (Protective Earth: dây nối đất bảo vệ)

Dây PE riêng biệt với dây trung tính và có tiết diện được xác định theo dòng sự cố lớn nhất có thể xảy ra

- Bố trí bảo vệ chống chạm điện gián tiếp:

Mạch sẽ tự động ngắt khi có hư hỏng cách điện Trên thực tế, các RCD sẽ đảm nhận chức năng này Dòng tác động của chúng sẽ nhỏ do có điện trở mắc nối tiếp của hai điện cực nối đất

7.2.2 SƠ ĐỒ TN:( Bảo vệ nối trung tính, nối không)

Nguồn được nối đất như sơ đồ TT Trong mạng, cả vỏ kim loại và các vật dẫn tự nhiên của lưới sẽ được nối với dây trung tính Một vài phương án của sơ đồ TN là:

- SƠ ĐỒ TN-C ( 3 pha 4 dây) (C- common, compound)

trung tính vỏ kim loại Đất (Terre≡T) Trung tính (Neutral≡N)

Đặc tính:

Dây trung tính là dây bảo vệ và được gọi là PEN Sơ đồ này không được

phép sử dụng đối với các dây nhỏ hơn 10mm 2 (dây Cu) và 16mm 2 (dây Al) và thiết bị điện cầm tay.

Sơ đồ TN-C đòi hỏi một sự đẳng thế hiệu quả trong lưới với nhiều điểm nối đất lặp lại Các vỏ thiết bị và vật dẫn tự nhiên sẽ nối với dây trung tính

Các lắp PE: dây trung tính và PE được sử dụng chung gọi là dây

PEN

Bố trí bảo vệ chống chạm điện gián tiếp: sơ đồ có dòng chạm vỏ và

điện áp tiếp xúc lớn nên:

- Có thể ngắt điện trong trường hợp hư hỏng cách điện

- Ngắt điện được thực hiện bằng CB (Circuit Breaker: máy cắt tự động hạ thế hoặc cầu chì) RCD (thiết bị chống dòng rò) sẽ

Hình 7.2 SƠ ĐỒ TN-C

R ndHT

L 1

L 2

PEN

L 3

không được sử dụng vì sự cố hư hỏng cách điện được coi là ngắn mạch pha- trung tính

- SƠ ĐỒ TN-S: (3 pha 5 dây) (S - separate)

Đặc tính:

Dây bảo vệ và trung tính là riêng biệt Đối với cáp có vỏ bọc chì, dây bảo

vệ thường là vỏ chì Hệ TN-S là bắt buộc đối với mạch có tiết diện nhỏ

hơn 10mm 2 (dây Cu) và 16mm 2 (dây Al) hoặc các thiết bị di động.

Cách nối đất:

Điểm trung tính của biến áp được nối đất một lần tại đầu vào của lưới Các vỏ kim loại và vật dẫn tự nhiên sẽ được nối với dây bảo vệ PE Dây này sẽ được nối với trung tính của biến áp

Bố trí dây PE:

Dây PE tách biệt với dây trung tính và được định kích cỡ theo dòng sự cố lớn nhất có thể xảy ra

L 1

Hình 7.3 SƠ ĐỒ TN-S

R ndHT

L 2

PE

L 3

N

Bố trí bảo vệ chống chạm điện: do dòng sự cố và điện áp tiếp xúc

lớn nên:

- Tự động ngắt điện khi có hư hỏng cách điện;

- Các CB, cầu chì sẽ đảm nhận vai trò này, hoặc các RCD, vì bảo vệ chống chạm điện sẽ tách biệt với bảo vệ ngắn mạch pha-pha hoặc pha- trung tính

- SƠ ĐỒ TN-C-S:

Sơ đồ TN-C và TN-S có thể được cùng sử dụng trong cùng một lưới

Trong sơ đồ TN-C-S, sơ đồ TN-C (4 dây) không bao giờ được sử dụng sau

sơ đồ TN-S Điểm phân dây PE tách khỏi dây PEN thường là điểm đầu

của lưới

7.2.3 SƠ ĐỒ IT: (trung tính cách ly, bảo vệ nối đất)

L 1

Hình 7.4 SƠ ĐỒ TN-C -S

R ndHT

L 2

PE

L 3

N PEN

Vỏ kim loại và vật dẫn tự nhiên sẽ được nối tới một điện cực nối đất chung

SƠ ĐỒ IT: (nối đất qua tổng trở)

Hình 7.6 SƠ ĐỒ IT (nối đất qua tổng trở)

R ndHT

Z s

Bộ hạn chế quá áp (Overvoltage Limiter)

Hình 7.5 SƠ ĐỒ IT

R ndTB

PE

L 1

L 2

N

L 3

trung tính vỏ kim loại

Cách ly hoặc nối đất qua

điện trở

I≡ Isolate≡ cách ly

Đất (Terre≡T)

Đặc tính:

Cách nối đất:

Điểm trung tính của máy biến áp được cách ly với đất hoặc nối đất qua điện trở và bộ hạn chế quá áp Trong điều kiện bình thường, áp của nó gần bằng với áp của vỏ thiết bị qua điện dung rò so với đất của mạch và thiết bị

Vỏ các thiết bị và vật dẫn tự nhiên của toà nhà sẽ được nối tới điện cực nối đất riêng

Bố trí dây PE: dây PE sẽ tách biệt với dây trung tính và được định

cỡ theo dòng sự cố lớn nhất có thể

Bố trí bảo vệ chống chạm điện gián tiếp: dòng sự cố khi chỉ có hư

hỏng cách điện thường thấp và không nguy hiểm

Khó có khả năng đồng thời xảy ra sự cố tại hai điểm nếu mạng được lắp đặt một thiết bị giám sát cách điện để bảo vệ và báo tín hiệu khi xảy ra sự cố điểm thứ nhất Từ đó có thể định vị chính xác và loại trừ nó

Như vậy trong hệ thống điện hạ áp, ta có nhiều cách nối đất khác nhau Tùy vào mục đích sử dụng và cách thiết kế khác nhau, sẽ có những

sơ đồ nối đất khác nhau Nhưng một khi chọn lựa một sơ đồ nào đó thì điều trước tiên là sơ đồ này phải đảm bảo tính an toàn cho thiết bị điện và tính mạng của con người

Đối với công trình là tòa nhà cao ốc văn phòng – khu thương mại thì thường sử dụng hai loại sơ đồ nối đất là: Sơ đồ TT và Sơ đồ TN-C-S

Với sơ đồ nối đất TT thì bảo vệ chống chạm điện gián tiếp được thực hiện bằng các RCD, giá thành RCD thì cao hơn thiết bị bảo vệ là

CB Sơ đồ TT thì hệ thống gồm có 5 dây (3 dây pha, 1 dây trung tính, 1 dây bảo vệ PE) nên tốn kém về dây dẫn, đặc biệt là các loại thiết bị điện được nối bằng dây dẫn có tiết diện lớn, khi đó giá thành dây dẫn cũng sẽ cao

Trong khi đó sơ đồ TN-C-S, bảo vệ chống chạm điện gián tiếp được thực hiện bằng thiết bị bảo vệ là các CB, và với các thiết bị bảo vệ này cũng đã đảm bảo độ tin cậy về an toàn cho con người và thiết bị điện Nếu dùng sơ đồ TN-C thì hệ thống chỉ gồm có 4 dây (3 dây pha và

1 dây PEN), điều này tiết kiệm được chi phí dây dẫn, đặc biệt là khi mạng điện sử dụng những dây dẫn có tiết diện lớn

Dựa vào các đặc điểm trên, để hệ thống vừa đảm bảo an toàn, vừa tiết kiệm chi phí đầu tư tác giả chọn hệ thống cung cấp điện cho tòa nhà Citilight Tower theo sơ đồ TN-C-S.