Các loại đất phong hoá từ đá mẹ Badan, Poocphia, đá vôi, Sa phiến thạch, nếu có các điều kiện đã nêu ở trên đều có thể trồng được cà phê, song đất Badan là thích hợp nhất với cây cà ph
Trang 1TI£U CHUAN NGANH 10 TCN 84-87
Chuong I
QUI ĐỊNH CHUNG
1 Mục tiêu kinh tế kỹ thuật
1.1 Quy trình kỹ thuật này thay thế cho QTKT trồng, chăm sóc, thu hoạch cà phê ban hành
năm 1978
1.2 Quy trình kỹ thuật này nhằm đảm bảo cho việc thâm canh tăng năng suất các diện tích
cà phê hiện có và trồng mới đạt tới mục tiêu về năng suất cà phê nhân như sau:
- _ Cà phê chè: Năng suất bình quân 800 kg/ha
- _ Cà phê vối trên đất Bazan (miền Bắc) 800 kg/ha
-_ Cà phê vối trên đất Bazan (miền Nam) 1000 kg/ha
- _ Cà phê vối trên các loại đất khác 600-800 kg/ha
1.3, Nhiệm kỳ kinh tế của các giống cà phê dự tính như sau:
Chu kỳ sản xuất (năm)
Giống cà phê | G.đoạn C.kỳ í C.đốn C.kỳ H Cđốn | C.ky Il Cong À
Cà phê KTCB năm thứ 3 phải đảm bảo cho năng suất thu bói đạt trén 400 kg/ha
Yêu cầu sinh thái
Cà phê chè (Cøff£a arabica) ưa khí hậu nhiệt đới cao nguyên có nhiệt độ bình quân
nam từ 20-25C, nhiệt độ tối thấp tuyệt đối không dưới ÓC, lượng mưa của cả năm từ
1000-1500 mm, phân bố tương đối đều giữa các tháng trong năm, độ ầm không khí bình quân năm từ 80-85% ưa ánh sáng nhẹ, môi trường im gió
Quyết định ban hành số 510 NN-KHKT/QĐ ngày 30 tháng 12 nam 1987 của Bộ Nông nghiệp và CNTP
147
Trang 210 TCN 84 - 87 TIEU CHUAN TRONG TROT
2.2 Cà phê vối (Coff#a Canephora) ưa khí hậu nhiệt đới thuần, ánh sáng đồi dào nóng, ẩm
quanh năm, nhiệt độ thích hợp bình quân năm từ 24-26°C, nhiệt độ tối thấp tuyệt đối không dưới 7°C, lượng mưa cả năm từ 1500-2000 mm, phân bố tương đối đều trong năm cà phê vối yếu chịu hạn, chịu gió, chịu rét hơn các giống cà phê khác
2.3 Cà phê mít (Cøffea excelea) ưa khí hậu nóng quanh năm, nhiệt độ bình quân từ 23-
25%, nhiệt độ tối thấp tuyệt đối không dưới 2°C lượng mưa cả năm từ 1500-2000mm
2.4 Cả ba giống cà phé đều cần có một thời kỳ khô hạn ngắn và nhiệt độ thấp vào thời kỳ
thu hoạch, để giúp cho cây hình thành và phát triển mầm hoa thuận lợi
2.5 Đất trồng cà phê có độ đốc từ 0-15”, tốt nhất là dưới 8°, có cấu tương đoàn lạp tốt, có
độ tơi xốp cao, thoát nước nhanh, tầng đất dày trên 70 cm, có mực nước ngầm ở sâu dưới I1 mét Hàm lượng mùn của lớp đất mặt (0-20 cm) trên 3%, ham lượng NPK tổng
số trên 0,15-0,20-0,25%, độ chua pH (KCT) từ 4,5-6 Các loại đất phong hoá từ đá mẹ
Badan, Poocphia, đá vôi, Sa phiến thạch, nếu có các điều kiện đã nêu ở trên đều có thể
trồng được cà phê, song đất Badan là thích hợp nhất với cây cà phê
Trong khi sử dụng đất để trồng cà phê, cần ưu tiên đất tốt cho cà phê chè, sau đó là cà
phê vối, sau cùng là cà phê mít
3 Cơ cấu giống cà phê
3.1 Trên cơ sở điều kiện tự nhiên về khí hậu, đất đai của từng vùng về điều hoà và sử dụng
lao động trong năm trước mắt trồng 80-90% cà phê vối, 5-20% cà phê chè và 0-5% cà
phê mít xem bảng bổ sung Phân bố như sau:
Cà phê chè Cà phê vối | Cà phê mít
Miền đông Nam bộ và đồng bằng sông Cửu Long 100
3.2 Trong điều kiện thâm canh chưa cao và chưa có biện pháp phòng trị bệnh gỉ sắt triệt để
cho cà phê chè, thì thời gian đầu cần tập trung trồng cà phê vối trước
Trang 3TIEU CHUAN TRONG TROT 10 TCN 84 - 87
4.1
4.2
5.2
6.1
6.2
Chuong II
CHON VA NHAN GIONG CA PHE
Chọn giống
Cà phê phải trồng bằng các giống tốt có chọn lọc, đảm bảo cho năng suất cao, phẩm chất tốt, chống chịu điều kiện ngoại cảnh bất thuận và sâu bệnh
Hạt giống chọn trên các vườn giống được chăm sóc đặc biệt, theo phương pháp 4 tốt (vườn tốt, cây tốt, quả tốt, hạt tốt)
Chế biến và bảo quản hạt giống
Quả giống hái về phải để nơi râm mát, rải mỏng 8-10 cm và chế biến trong vòng 24 giờ theo trình tự sau: Xát tróc vỏ thịt, ủ đống 18-20 giờ, đãi thật sạch nhớt, rai mong 2-3
cm trên sàn xi măng hoặc liếp ở nơi mát hoặc nắng nhẹ (không phơi ngoài nắng sau 8 giờ sáng), thoáng khí, đảo thường xuyên 1-2 giờ l lần cho đến khi vỏ ráo nước, độ ẩm hạt còn khoảng 18-20% (cán hạt thấy còn dẻo) Chọn hạt đủ tiêu chuẩn và sử dụng ngay là tốt nhất
Hạt giống đã lựa chọn nếu chưa sử dụng phải bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, rải hạt giống lên liếp hoặc nền xi mang chiều dày tối đa 5 cm Tuyệt đối không đóng vào bao
bi va dé noi 4m thấp, thời gian bảo quản không quá 2 tháng
Vận chuyển hạt giống đi xa lâu không quá 7 ngày, có thể đóng vào bao đay, mỗi bao
không quá 30 kg; xếp cao không quá 2 lớp, phương tiện vận chuyển phải sạch sẽ,
thoáng, có che nắng, mưa, hàng ngày kiểm tra không để hấp hơi gây nóng, ẩm, mốc
Đến nơi phải cho hạt giống xuống ngay và rải mỏng nơi thoáng mát
Vườn ươm cây giống
Cà phê nhân giống bằng hạt theo phương pháp hữu tính phải gieo hạt trong bầu ở vườn
ươm, nuôi dưỡng cây đạt tiêu chuẩn mới đưa ra trồng (biểu 2)
Nếu nhân giống bằng phương pháp vô tính (cành dâm) thì sẽ có quy trình hướng dẫn riêng
Biểu 2 Cây giống đạt tiêu chuẩn trồng mới
- Không có ngoại hình lạ do biến dị hoặc lẫn giống
-_ Cây cứng cáp, đã được huấn luyện dưới ánh nắng trực tiếp trong vườn ươm từ 15-20 ngày trước khi trồng
Vườn ươm phải đặt gần nguồn nước, thuận đường vận chuyển gần nơi trồng mới, tương
đối kín gió, đất đễ thoát nước và độ đốc dưới 3°
149
Trang 410 TCN 84 - 87 TIÊU CHUẨN TRỔNG TRỌT
6.3
6.4
Thiết kế và xây dựng vườn ươm theo trình tự và quy cách sau:
- Dọn thật sạch nên đất: Đánh gốc, rễ còn sót sau khi khai hoang đồn đem ra ngoài
- Dùng bừa đĩa nhẹ hoặc phay làm tơi đất trong tầng sâu từ 10-15 cm
-_ Xác định vị trí cọc dàn và phạm vi luống
Khoảng cách giữa hai hàng cột là 3m, khoảng cách giữa các cột từ 3-6m tuỳ thuộc vào độ to, bên chắc, dài của cột và cây gác dàn Hàng cột không dựng trên lối đi giữa hai luống, cao cách mặt đất 1,8-2m
_ Phạm vi luống: Rộng lm-I.,2m, dài 20-25m, chiều dài luống theo hướng bắc nam (hoặc chếch 1 góc không quá 60)
Lối đi giữa hai luống rộng 35-40 cm Lối đi giữa hai đầu luống 60-80 cm
Lối đi chính: Cách nhau 50-60 m, rong J-1,5 m
Lối đi quanh vườn ươm: Từ luống cà phê đến liếp che xung quanh 80-100cm
-_ Dựng cột, gác dàn, lợp che, nguyên liệu lợp dàn bằng các loại lá lau, lá mía, có
tranh nứa đan lúc đầu chỉ để từ 30-40% ánh sáng tự nhiên đi qua Hướng lợp đặt dọc theo hướng luống Mép dàn che phải dôi ra ngoài mép luống ít nhất | mét che kín 4 bên
- _ Chung quanh vườn ươm có đào mương thoát nước rộng 50 cm, sân 40 cm
-_ Chọn những vị trí thích hợp trong vườn ươm để xây các bể chìm chứa nước hoặc
ngâm phân phì (mỗi ha cần 4-5 bể, mỗi bể 5-6 m)) đồng thời thiết kế hợp lý bệ
thống mương, ống dẫn nước đưa vào bể hoặc tưới phun mưa
Hạt đã nẩy mâm đem gieo vào bầu đất chứa trong túi nhựa PE (kích thước túi PE 17x25 cm, có đục 8 lỗ nhỏ 0,5 cm phía gần đáy)
Đất cho vào bầu phải là lớp đất mặt tốt, tơi xốp, hàm lượng mùn trên 3% (nếu vườn ươm làm lại trên vườn cũ của năm trước, phải lấy đất ở ngoài về thoả mãn các yêu cầu trên) Dọn sạch lớp cây cỏ, rễ cây và vật lạ trên mặt, lấy lớp đất màu trong vòng độ sâu
10 cm làm tơi nhỏ trộn đều với phân hữu cơ thật hoai và phân lân Hỗn hợp đất phân được sàng qua lưới sàng 5 mm, phần không qua sàng tiếp tục làm nhỏ và sàng trở lại Hỗn hợp đất và phân lót trong bầu trộn theo công thức sau:
Tính 1 bầu (2 kg) % trọng lượng bầu Tinh cho Ll ha
Phân chuồng hoai 200-300g - 10-15 100-150tấn - _
Ghi chit: 1 ha vuon wom c6 450.000-500.000 bau
Trước khi đưa vào bầu, hỗn hợp đất phân quá khô thi phải tưới qua một lượt nước, trộn cho vừa ẩm đều, dùng máy xúc tự chế đưa đất phân vào bầu và phải đạt yêu cầu: Bầu chặt, cân đối, thẳng đứng (2 góc đáy bầu được căng, chật đất, lưng bầu không gãy khúc), chừa trống miệng bầu từ 0,5-1 cm đã rải trấu hoặc mùn cưa sau khi đã ương hại Đặt bầu thẳng đứng và xếp xít vào nhau (10-20 hàng/] luống) quanh luống gạt đất phủ 1/3 chiều cao bầu
Trang 5TIEU CHUAN TRONG TROT 10 TCN 84 - 87
6.5
6.6
6.7
6.8
6.9
6.10
Trước khi gieo hạt vào bầu, hạt giống phải được xử lý trong tháng 12-1 (Miền Bác)
hoặc 11-12 (Tây Nguyên) cho nấy mầm theo trình tự sau:
-_ Hoà nước vôi theo tỷ lệ I kg vôi/50 lít nước để láng gạn lấy phần nước trong đem đun nóng tới 54-60°C (3 phần nước sôi, 2 phần nước lã) rồi cho hạt giống vào ngâm trong 18 giờ, sau đó vớt ra đãi hết nhớt bằng nước sạch
-_ Ú hạt giống trong luống chìm rộng 1-1,2 m, sâu 0.6-0,8 m kể từ đáy luống lên có những lớp sau:
- - Thân lá xanh còn tươi (20-25 cm)
« - Phân chuồng chưa hoai (20-25 cm)
Lớp vôi mỏng (0,5 kg/m?)
- Lép bao tai
- Lớp hạt giống thời kỳ đầu dày chừng 10-15 cm tưới đẫm nước (khi hạt bắt đầu nảy mầm thì rải mỏng từ 5-8 cm)
- Lép bao tai kho
‹ - Rơm khô (càng dày càng tốt)
-_ Chung quanh khu luống ủ có vách cao 2m, có liếp che phía trên để mở được ban ngày, đậy lại ban đêm
Luống râm hạ phải thường xuyên đủ ẩm, đủ nhiệt độ không bị khô lạnh không bi tng
gây hiện tượng "ngạt", hàng ngày kiểm tra độ ẩm, nếu luống râm khô phải tưới bổ sung
nước ấm 50-60°C Trong quá trình ủ nếu thấy hiện tượng nhớt phải tiến hành đãi sạch nhới bằng nước lã
Sau 8-10 ngày chọn các hạt đã nẩy mầm để gieo vào bầu, chỉ sử dụng những hạt nảy mầm trong vòng 30 ngày kể từ khi có hạt nấy mầm đầu tiên
Hàng ngày phải lựa hạt gieo kịp thời, không để mầm dài quá 3mm
Gieo mỗi bầu Il hạt chính giữa ở độ sâu I-l,5 cm, hướng đầu rễ xuống đất, lấp nhẹ dất
lại
Hàng ngoài cùng của mỗi luống mỗi bầu gieo thêm | hat du phòng (cách 2 cm)
Trước lúc tra hạt I ngày nếu đất trong bầu khô quá phải tưới nước cho đảm cả bầu mới
tra hạt
Sau khi gieo, rải phủ lên mặt bầu một lớp trấu hoặc mùn cưa dày 0,5-] cm Sau đó tưới
nước nhẹ 2-3 lít/m”
Dùng cây dự phòng dặm bào bầu không mọc (dặm từ khi đội mũ đến khi cây có 2 lá that) khi dam can bung cây không làm đứt rễ cọc và khi đặt dặm rễ cọc không để bị cong queo
Cây bị bệnh lở cổ rễ thì phải huỷ bỏ không được sử dụng và phải đưa ra khỏi vườn ươm
Cây con trong vườn ươm phải được tưới nước đầy đủ theo nguyên tắc: Cây nhỏ tưới lượng ít và nhiều lần, cây lớn tưới lượng nhiều và ít lần Việc định lượng và chu kỳ tưới còn tuỳ thuộc vào tình hình thời tiết, độ khô của đất trong bầu biểu hiện sinh trưởng
của cây con, có thể quy định như sau:
151
Trang 610 TCN 84 - 87 TIEU CHUAN TRONG TROT
Tháng sau khi ương Giai đoạn sinh trưởng của cây con Chu kỳ Lượng nước
(ngày) (1/m?/lan)
6.11
6.12
6.13
6.14
6.15
6.16
152
Nếu tưới phun mưa dùng vòi phun thấp phun lên dàn để hạt nước rơi tự do, mỗi lần tưới
từ 150 mỶ/ha khi cây có 1-3 cặp lá thật đến 200 mỶ/ha khi cây có trên 4 cặp lá
Khi cây con có đôi lá thật thứ nhất, bắt đầu tưới và bón thúc như sau:
- Phan v6 co: N/K (tỷ lệ nguyên chất 2/1, phân N dạng urê) hoà nồng độ 0,1-0,15% khi cây con có 1-2 cặp lá thật đến 0,2-0,3% khi cây con có trên 3 cặp lá thật
-_ Phân ngâm phì: Gồm phân chuồng phân xanh, khô dầu, xác mắm chú trọng sử dụng nguồn phân bắc, ngâm kỹ trước khi tưới ít nhất | thang cùng với phân lân Khi tưới hoà với nước lã theo tỷ lệ 1/5-1/3 tuỳ thuộc sự sinh trưởng của cây con
Tưới xen kế phân vô cơ với phân ngậm, cứ định kỳ 5-10 ngày tưới I1 lần, tuỳ tình hình sinh trưởng của cây con
Sau mỗi lần tưới phân vô cơ, phải tưới rửa bằng nước lã 2 lít/m?
Lượng phân tưới thúc cho I ha vườn ươm trong cả thời gian chăm sóc: 20-30 tấn phân
chuồng, 10-20 tấn lá cây phân xanh, 1-2 tấn khô dầu hoặc xác mắm, 500 kg urê, 1000
kg lân, 300 kg kali
Thường xuyên nhổ sạch cỏ, làm vệ sinh vườn ươm cho thoáng Từ lúc bung lá sò đến 4 cặp lá thật, nếu mặt bầu bị váng gây bí chặt thì phải bóp quanh bầu hoặc xới xác nhẹ
để phá váng
Thường xuyên kiểm tra sâu bệnh để phòng trị kịp thời, triệt để, đặc biệt chú ý bệnh lở
CỔ rễ
Có kế hoạch chống cháy và tuỳ vùng chú ý chống bão, sương muối, gió lào, lốc
Huấn luyện cây con trước khi đem ra trồng
—_ Khi cây con có 3 đôi lá thật, tiến hành gạt dàn, mở khoảng trống rộng 20 cm chạy đọc trên rãnh đi lại giữa các luống Sau đó cứ 17-20 ngày một lần, gạt tiếp cho khoảng trống rộng 40 em, rồi 60 cm cho đến trước khi trồng 20 ngày thì đỡ dan che hoàn toàn
- Ngừng tưới thúc các loại phân trước khi trồng 20-30 ngày
Trước khi trồng phải tiến hành phân loại, số cây chưa đạt tiêu chuẩn tiếp tục chăm sóc dành cho các đợt trồng sau Khi đem trồng cây con phải đạt tiêu chuẩn, kiên quyết loại
bỏ những cây không đủ tiêu chuẩn
Có thể sử dụng 15-20% số cây dành cho vụ trồng sau, trong thời gian lưu lại vườn ươm
chú ý làm cỏ, tưới nước đủ ẩm, chống héo và phòng trừ các loại sâu bệnh để đến khi đủ tiêu chuẩn thì tiến hành xử lý thân đoạn
-_ Tiêu chuẩn để xử lý thân đoạn: cây cao trên 35 cm, đường kính gốc trên 6mm và có
Trang 7TIEU CHUAN TRONG TROT 10 TCN 84 - 87
7.1
7.2
7.3
trên 7 cặp lá hoac | vai cap cành ngang
- _ Thời vụ cắt: Tháng 12 đến tháng 2
~ Độ cao cat: 8-10 cm cách mặt bầu (trên đôi lá thật thứ nhất)
~ Bón bổ sung mặt bầu bằng phân hữu cơ hoại 20gr/bầu và 3 gr urê+2 gr kali
-_ Các chế độ chăm sóc khác tiến hành tương tự cây con vườn ươm mới
Khi chồi mọc cao 2-3 cm, chọn 1-2 chồi khoẻ mạnh mọc ở gần mặt đất để nuôi, thường xuyên đánh tỉa các chồi khác
-_ Tiêu chuẩn chồi đem ra trồng:
‹ _ Chiều cao chồi (kể từ điểm mọc): trên 20 cm
- - Đường kính thân (cách điểm mọc 2 cm): 4 mm
- = Số cặp lá: trên 5
Chương IH
TRỔNG MỚI CÀ PHÊ
Chuẩn bị đất, thiết kế vườn cây
Đất phải được khai hoang sạch gốc, rễ, thân cành cây phải được chuyển ra ngoài lô tận dụng làm củi gỗ
Thân cành nhỏ không tận dụng hết phải được gom lại thành từng băng cách nhau 100- 200m theo vị trí thiết kế khai hoang
Nơi đất gồ ghê ụ mối to phải san ủi cục bộ, có hoàn trả đất mặt
Ủi khai hoang không được làm mất lớp đất mặt
Cay sâu lật đất bằng cày l lưỡi, sâu 40-50cm, bừa đĩa nặng nhiều lần làm cho đất tơi nhỏ (đường kính hạt đất dưới 20 mm)
Đất mới khai hoang là đất rừng nguyên thuỷ, hoặc rừng tái sinh có tỷ lệ mùn cao, không có cỏ tranh Phải hoàn thành khâu cày bừa canh tác trước tháng 3 để thiết kế lô
trồng
Đất có nhiều cỏ tranh, có đuôi chồn phải cày bừa, gom nhặt kỹ thân ngầm, sau đó gieo 1-2 vụ cây họ đậu trước khi trồng cà phê
Đất trồng màu và lương thực nhiều năm, phải cày bừa gieo cây phân xanh, họ đậu từ I-
2 năm trước khi trồng cà phê
Vườn cà phê phải thiết kế hoàn chỉnh ngay từ đầu đảm bảo yêu cầu sau đây:
-_ Thâm canh tăng năng suất lâu dài
- Bao vé dat chống xói mòn
~ Bao vé cay trong, chdéng cac yếu tố thời tiết bất thuận (sương muối, gió lào, bão ở
phía Bắc, gió khô ở Tây Nguyên)
-_ Bảo đảm cơ giới hoá trong các khâu chăm sóc, vận chuyển
-_ Tiết kiệm đất (đất dành cho đai rừng và đường đi dưới 15%)
Trang 810 TCN 84 - 87 TIÊU CHUẨN TRỔNG TRỌT
7.4 Tuỳ theo địa hình bằng phẳng hoặc dốc mà thiết kế vườn cây thành từng khoảnh hình
chữ nhật, mỗi khoảnh từ 16-20 ha chiều dài của khoảnh song song với đường đồng mức chủ đạo Mỗi khoảnh được phân thành từng lô 1 ha (50 x 200 m) để tiện quản lý Chiều dai hang cà phê trong lô là 50m, chiều đài hàng cà phê trong I khoảnh là từ 400-500m Chung quanh mỗi khoảnh có các đai rừng và đường vận chuyển chính đồng thời là đường quay máy vuông góc với hàng cà phê, rộng 7-7.,5m (tính từ gốc cà phê đến chân đai rừng), phía không phải là quay đầu máy thì hàng cà phê cách chân đai rừng 3 mét Nếu bề rộng của khoảnh là 400m thi cé | đường trục chính giữa song song với hàng cà phê rộng 6 mét
Các đường phụ giữa các lô rộng 5 mét (tính từ gốc cà phê lô này sang gốc cà phê lô kia) Nếu địa hình có độ đốc trên 8° phải chú ý thiết kế đảm bảo thuận lợi cho cơ giới chăm sóc và vận chuyển, bảo đảm các biện pháp chống xói mòn như thiết kế hàng cây theo hình vành nón, chừa rừng chỏm đồi trồng các băng cây chống xói mòn, trồng cà phê theo nanh sấu
Khoảng cách (m) Mật độ (hố/ha) Số cây/hố
7.5
8.1
8.2
Cà phê trồng thành từng hang theo nguyên tắc cây day hang thưa, các hàng càphê trong
1 khoảnh phải tháng hàng nối tiếp nhau để máy hoạt động từ lô này sang lô khác Hàng
cà phê không được song song với hướng gió chính, tốt nhất là thăng góc với hướng gió chính
Cây che bóng, đai rừng chắn gió:
Trừ cà phê mít không cần che bóng, các loại cà phê đều phải trồng cây che bóng với khoảng cách và mật độ thích hợp để bảo vệ vườn cà phê chống sương muối, gió tây
nam (M.Bác), gio đông bắc (Tây Nguyên), điều hoà sinh trưởng và ra hoa kết qua cho
năng suất cao, ổn định, bền
Các loại cây đai rừng, che bóng đều phải trồng cùng thời vụ với trồng mới cà phê Nơi
nào có điều kiện trồng đai rừng trước 1-2 nam cang tot
Cây che bóng tạm thời: Giữa hai cây cà phê trên hàng gieo một bụi cốt khí hoặc gieo
thành hàng cây muồng hoa vàng
Riêng ở các tỉnh Tây Nguyên phải gieo bổ sung thêm muồng hoa vàng theo hình cánh cung về phía đông bắc và cách gốc cà phê 60 - 80 cm để chắn gió
Suốt thời kỳ chăm sóc KTCB phải duy trì từng cây bóng tạm thời nếu mất khoảng phải
gieo bổ sung kịp thời
Thường xuyên phải rong tỉa các thân cành phủ lên thân lá cà phê
Trang 9TIEU CHUAN TRONG TROT 10 TCN 84 - 87
8.3
8.3.1
8.3.2
8.4
8.5
Tuy theo yêu cầu che bóng của mỗi loại cà phê và thời tiết của từng vùng mà trồng cây che bóng thích hợp
Đối với Tây Nguyên có hai loại cây che bóng vĩnh viễn:
- Cay che bóng tầng cao kết hợp làm hàng cây chắn gió bổ sung thăng góc hướng
đông bắc (song song đai rừng chính) dùng muồng đen (Cassia Seamia) khoảng cách hàng 24 hoặc 25 mét, khoảng cách cây 7,5m hoặc 6m Nơi nào cây keo đậu không sinh trưởng được có thể tăng mật độ cây muồng đen lên 12 x 7.5m, sau này khi cây phát huy tác dụng thì điều chỉnh cho hợp lý
-_ Cây che bóng tầng trung thích hợp là cây keo đậu (leucaena glauca) hoặc tốt nhất
là gieo keo đậu Cuba (leucaena leucocephala) trồng theo khoảng cách:
« Ca phé voi :6x 7,5m
‹ồ = Cà phê phủ quỳ 2: 5 x 6m
« Cà phê chè khác : 6 x 6m
Vị trí nào đã có cây muồng đen thì không trồng cây keo đậu
Đối với các tỉnh phía Bắc, chủ yếu trồng cây che bóng một tầng có thể dùng các loại muồng đen cho vùng thường bị sương muối, trấầu (Aleurites montana), cây keo đậu với khoảng cách mật độ sau:
- Mudong den 18 x (10 - 12) mét
- Trau 10x 7,5 mét
Các cây che bóng đều trồng trên hàng ở giữa 2 cây cà phê
Các cây che bóng vĩnh viễn phải được xử lý, ngâm ủ nẩy mầm và gieo vào các bầu, chăm sóc khi cây cao 25 - 35 cm đem trồng như cà phê
-_ Có chế độ chăm sóc, bảo vệ trong 2 năm đầu để đảm bảo tỷ lệ sống Nâng dần tán cây che bóng lên trên đỉnh cà phê
-_ Khi cây che bóng ổn định hàng năm phải rong tỉa cành ngang và chồi vượt để tạo cho vườn cà phê thông thoáng, không để cây che bóng đè phủ lên cây cà phê
Hai đầu của khoảng cà phê trồng đai rừng phòng hộ thẳng góc với hướng gió chính (có
thể chếch một góc 60 °)
-_ Đai rừng chính rộng 9 mét, ở giữa trồng 3 hàng muồng đen hoặc bạch đàn lá to, khoảng cách hàng 1,5 mét, khoảng cách cây 2 mét, trồng nanh sấu
Hai hàng bìa trồng cây ăn quả (bơ, xoài, mít ) hoặc cây trầm bông vàng hoặc đài loan tương tự, khoảng cách hàng 3 mét, khoảng cách cây 6 mét
-_ Đai rừng phụ rộng 3m là một hàng cây muồng đen hoặc cây ăn quả ngăn cách 2 khoảng cà phê kề nhau
Trồng cà phê
Đào hố trồng cà phê phải được hoàn thành trước khi trồng cà phê ít nhất hai tháng
- Dung cay I lưỡi rạch hàng sâu 45-50 cm theo đường đồng mức của địa hình Sau
lúc cày phải thiết kế lại hố cà phê trên hàng và đào hố bổ sung để đạt độ sâu và thang hang
- Dao bang thi công, kích thước hố dat rong 40cm, dai60cm, sau 50cm Chiéu dai
155
Trang 1010 TCN 84 - 87 TIEU CHUAN TRONG TROT
9.2
9.3
9.4
9.5
9.6
của hố nằm dọc theo hàng cà phê, lớp đất mặt 0-20cm phải để riêng I phía sau này
trộn với phân hữu cơ để lấp hố
- _ Có thể dùng máy khoan hố có đường kính 40-50cm, sâu 50-60cm, chú ý phá thành
hố kỹ khi trộn phân lấp hố
Dùng phân hữu cơ hoai trộn với phân lân theo định lượng trên đất Badan có tỷ lệ mùn hơn 3% bón hơn 5 kg phân hữu cơ và 0,5 kg phân lân/1 hố
Đất có tỷ lệ mùn từ 2-3% và các loại đất khác phải bón hơn 1Ô kg phân hữu cơ và 0,5
kg phan lan cho | ho
Trộn đều phân hữu cơ và phân lân với lớp đất mặt nếu đào hố bằng tay ở trên thành hố rồi mới cào xuống, lấp sâu cách mặt đất 10 cm lấp đất, nén chặt, công việc này phải làm xong trước khi trồng cà phê I tháng hoặc một vài trận mưa |
Nơi nào không có đủ phân chuồng có thể dùng nguyên liệu cây phân xanh, cỏ lào, quỳ
dại ép xanh trong hố trồng cà phê thay thế một phần phân chuồng, phải ép xanh trước khi trồng ít nhất 45-60 ngày
Thời vụ trồng cà phê: Nói chung bát đầu từ đầu mùa mưa và kết thúc trước mùa khô 2-
3 tháng
Ở Phủ quỳ và Bình Trị Thiên, từ 20/8-30/9
Ở Tây Nguyên từ 15/5-15/8 (tốt nhất là đầu mùa mưa khi đất đã đủ ẩm)
Ở Duyên hải miền trung và phía nam từ 15/7 - 30/9
Những thao tác khi trồng
-_ Chọn cây: Cây còn bầu nguyên thân hoặc thân đoạn khi dem trồng phải được chọn
lựa kỹ đạt tiêu chuẩn quy định
-_ Vận chuyển và rải cây ra lô không được làm vỡ bầu, khi rải cây phải chú ý chọn 2 cây tương đương nhau ở cùng I hố (nếu trong 2 cay/ho)
-_ Làm cỏ hàng rộng I mét trước lúc đào hố trồng, đào hố phải đạt yêu cầu: Ngay hàng thẳng lối, dọc theo hàng cà phê, hố sâu vừa đủ lấp kín bầu cà phê (30-35cm so với mặt đất) Nếu trồng 2 cây/hố thì đào hố phải dài và rộng vừa đủ đặt 2 bầu cà phê dọc theo hàng đứng cách nhau 20-25cm
Kỹ thuật trồng:
Xé túi PE ở bầu tránh vỡ bầu Với bầu xử lý thân đoạn thì phải gọt rễ quanh bầu và
cắt đuôi rễ nếu bị cong
„‹ _ Đặt bầu cây xuống hố phải thắng đứng, thẳng hàng ngang dọc, mặt bầu cách mặt đất 15-20cm (âm xuống)
- - Dùng đất vừa đào hố lên lấp từ từ, lấp đến đâu dậm chặt xung quanh thành bầu đến
đó, không được làm vỡ bầu, không dậm lên mặt bầu, lấp đất kín lên mat bau Icm, mặt bầu phải đặt âm so với mặt đất từ 15-20cm (với những vùng có điều kiện khô hạn kéo dài khốc liệt)
Trồng xong tiến hành cào san đất tạo “ổ gà” Tận dụng cỏ rác để phủ kín phạm vi “ổ gà” chừa cách gốc cà phê 8-L0cm