Ba dân mở hội tháng Năm Mười hai chạ chải, hôm rằm bơi thi Ba dân đánh trống chỉ huy Thuyền nào đạt nhất, cờ thì có mao Cả Thuyết đứng mũi chịu sào Hai Dương đánh mõ, Trương Giao phất cờ
Trang 1Ca Dao Lễ Hội 1
1 Ăn chơi cho hết tháng Hai
Để làng vào đám cho trai dọn đình
Trong thời trống đánh rập rình
Ngoài thời trai gái tự tình cùng nhau
2 Dù ai đi đâu về đâu,
Hễ trông thấy tháp Chùa Dâu thì về
3 Ấy ngày mồng tám tháng ba
Ăn cơm với cà đi hội Chùa Tây
* Có bản khác: Ăn cơm với cà đi hội chùa Thầy
4 Ba dân mở hội tháng Năm
Mười hai chạ chải, hôm rằm bơi thi
Ba dân đánh trống chỉ huy
Thuyền nào đạt nhất, cờ thì có mao
Cả Thuyết đứng mũi chịu sào
Hai Dương đánh mõ, Trương Giao phất cờ Lái Hành lái vượt thủy cơ
Dân ta đâu có được cờ mà tranh
5 Ba năm mở hội một lần
Tiếng đồn nô nức xa gần đến xem
Hai phố chôn hai dãy đèn
Làm hai cái cổng dưới trên phố Hàm
Làm thêm cái cổng Tam Quan
Làm nhà tám mái bắc ngang sân chùa
Trong chùa tinh tượng mới tô
Làm nhà tám mái bày đồ hàng ngôi
Dân ta mở hội mồng mười
Mười một rước nước thỉnh kinh lên chùa
Rước nước trên sông Bồ Đề
Thỉnh kinh chùa Đá rước về chùa Mơ
6 Bao giờ cho đến tháng Hai (3)
Nhật Tảo mở hội cho trai ra đình
7 Bao giờ vào đám tháng giêng
Trang 2Bắt chồng em đến khiêng chiêng cho làng
8 Bỏ con bỏ cháu không bỏ hội mồng sáu Chùa Thầy Bơi đăm, rước Giá hội Thầy,
vui thì vui vậy chẳng tầy gặp em
9 Cha đánh mẹ kỳ kèo
Cũng không bỏ hội Keo ngày rằm
10 Chợ ta ngày tám tháng tư
Có một tháng tám lại dư phiên rằm
Ai ơi nhớ lấy kẻo nhầm
Đi mua hoa quả chơi rằm trung thu
11 Cho dù cha đánh mẹ treo
Em không bỏ hội chùa Keo hôm rằm (*)
12 Chồng đánh chồng rẩy
Cũng không bỏ ngày hăm bảy Chợ Nông
13 Đám hội nhà chay
14 Đầu năm kéo hội rước thần
Đôi bên kỳ lão, tú văn ngồi chầụ
Mừng nay tổng thịnh dân giàu
Khắp chung bốn bể đâu đâu yên hàn
Tổng ta nhân vật thịnh cường
Sinh ra những đấng hiền lương anh tàị
Hàng năm kéo hội vui chơi!
Mừng hàng tổng được gái trai thọ trường
Đi thi thì chiếm bảng vàng
Vinh hoa phú quý vẻ vang mỹ miềụ
Nông gia lúa lắm tiền nhiều
Đầy bồ cao cót, bấy nhiêu ai tầy
Tấc gang mực thước tài hay muôn phần
Thương người buôn bán trăm ngàn
Chợ quê thu góp bạc tiền miên man
Tổng ta giàu thịnh đâu bằng
Người nhiều của lắm vẻ vang miếu đình
15 Đi xem đến hội, đi chơi đến chùa
16 Dù ai đi ngược về xuôi
Trang 3Nhớ ngày giỗ Tổ mồng mười tháng ba
17 Dù ai đi ở nơi đâu
Tháng giêng mười tám bảo nhau mà về
Dù ai lâu đã xa quê
Nhớ lấy mà về mười tám tháng giêng
18 Đồn rằng An Thái, chùa Bà
Làm chay hát bội đông đà quá đông
Đàn bà cho chí đàn ông
Xem xong ba ngọ, lại trông "Đổ giàn"
* An Thái : Làng võ nổi tiếng của Bình Định, thuộc huyện An Nhơn (Roi Thuận
Truyền quyền An Thái)
19 Dong cờ mở hội tháng ba
Để về Thượng Cát có ta có mình
20 Dù có ăn nên làm ra
Đến ngày giỗ Tổ gần xa phải về
21 Đu tiên mới dựng năm nay
Cô nào hay hát kỳ này hát lên
Tháng ba nô nức hội đền
Nhớ ngày giỗ Tổ bốn nghìn năm nay
Dạo xem phong cảnh trời mây
Lô, Ðà, Tam Ðảo cũng quay đầu về
Khắp nơi con cháu ba kỳ
Kẻ đi cầu phúc, người đi cầu tài
Sở cầu như ý ai ơi
Xin rằng nhớ lấy mồng mười tháng ba
22 Dù ai bốc thuốc nơi đâu
Tháng giêng mười tám rủ nhau mà về
Dù ai buôn bán trăm nghề
Nhớ ngày lễ hội thì về quê hương
23 Dù ai buôn bán nơi đâu
Nhớ đến ngày Tết rủ nhau mà về
24 Du ai buôn bán trên đường
Nhớ ngày giỗ tổ Trưng Vương thì vê
Dù ai hải đảo, sơn khê
Trang 4Tháng giêng ngày hội nhớ về Đồng Nhân
25 Dù ai buôn đâu bán đâu (*)
Mồng mười tháng Tám chọi trâu thì về
Dù ai buôn bán trăm nghề
Mồng mười tháng Tám trở (nhớ) về chọi trâu
26 Giáo gươm cờ quạt tưng bừng
Nhác trông uy vũ tưởng chừng năm xưa Anh hùng trí dũng có thừa
Sử vàng bia đá bây giờ là đây
Non xanh nước biếc sánh tày
Danh thơm Phù Đổng xưa nay tiếng truyền
27 ặp lúc trăng thanh gió mát
Thú nào vui bằng thú hát huê tình
Này bạnh mình ơi
Trời xui hội ngộ hai đứa mình kết duyên
28 Hai mươi mốt Lê Lai
Hai mươi hai Lê Lợi
29 Hàng năm cứ tháng tư mồng chín
Hội Gióng là nức tiếng khắp nơi
Nước Nam các tỉnh trong ngoài
Gần xa nô nức mọi người đến xem
Xã Phù Đổng sơn xuyên anh đục
Dãy núi Hằng, sông Đức tứ chung
Vườn hoa vạn cổ anh phong
Là nơi cố trạch, anh hùng giáng sinh
Ngôi miếu đền uy linh rạng rỡ
Đủ tứ thời hương lửa phụng thờ
Nguy nga lầu các sùng tu
Danh lam thắng cảnh từ xưa lưu truyền Thánh chính vị ngự trên long giá
Địa thế bên giếng đá mắt rồng
Kiểu đền ngoại quốc, nội công
Trước hồ thủy tạ linh lung huy hoàng
Ngũ môn, lầu linh quang tuấn nhạc
Thạch long kiều thủy các chầu ra
Xung quanh cổ thụ rườm rà…
Lâu đài sầm uất thực là tối linh
Những ngày hội linh đình rước tế
Trang 5Khách các nơi đến lễ rất đông
Trầm hương nghi ngút xa trông
Cuộn bay từng đám như rồng khói tuôn Giữ thiên địa trường tồn bất diệt
Rõ “chí kim vi liệt” không sai
Vốn là hiển thánh trong ngoài
“Bách thần nguyên tự” rực trời uy nghi
“Đại nhi hóa” lưu kỳ phụng sự
“Thiên thượng thần” ba chữ môn lâu Hội từ mồng một bắt đầu
Thi kèn thi trống mọi màu bách công Ngày mồng năm tập trung phù giá Như tập quân chuẩn bị chiến công Chỉ huy xướng xuất tiên phong
Cờ nào đội ấy phân công chỉnh tề Ngày mồng sáu hành nghi rước nước Đôi chum ngô bày trước án son
Cửa đền Mẫu có giếng tròn
Rước từ giếng ấy nghiêm tôn về đền Ngày mồng bảy thiên thanh minh tú Sáng rước cờ, rước cỗ, rước văn
Trưa phù giá tập binh quân
Tập ngoài trong tế, suốt tuần tế trưa Chiều phù giá đi đưa về đón
Đi khám đường kéo đến ải môn
Ba cây số Đổng Viên thôn
Xứ đồng cửa ải, tiếng còn lưu danh Ngày mồng tám tuyển binh, kén tướng Bày hai mươi tám tướng nữ nhân Tướng nào là tướng giặc Ân
Cơ nào đội ấy, đai cân chỉnh tề
Ngày mồng chín hành nghi chính hội Đúng buổi trưa kéo tới Đổng Viên Roi rồng áo đỏ, áo đen
Hiệu cờ chiêng trống loa kèn nhạc âm Hiệu hàng dăng trung quân tiểu cổ Phường ải Lao áo hổ đi theo
Là phường Tùng choặc cờ mao
Người bên Hội Xá năm nào cũng sang Đoàn phù giá xếp hàng lần lượt
Vác biển cờ, tàn quạt tiêu dao
Người mang lồng mũ, áo bào
Vừa reo vừa chạy ào ào ầm vang
Trang 6Xa nghe tiếng nhạc vàng rung động Xướng suất cầm kẻng trống trong vòng
Xe long giá kéo thẳng dong
Đến nơi giá ngự hợp đồng phụng nghi Các hiệu đi bao vi nữ tướng
Quay trở về bái vọng ngự tiền
Điểm ba tiếng trống tiên nghiêm
Nối theo chiêng trống nổi lên ba hồi
Mở miếu cờ tung trời đỏ chói
Ngũ sắc bay phấp phới bướm ra
Trên trời có đám mây sa
Hiệu cờ quỳ xuống phất ba ván liền Gạt ba lần bắt đàn cướp chiếu
Phất cờ xong hội kéo về đền
Khao quân thưởng tướng yến diên
Phù giá xướng suất sân đền hạ công Đang cuộc vui chưa xong tiệc yến
Lại vội vàng kéo đến Soi Bia
Hội bày như buổi ban trưa
Lại phất ba ván dựng cờ thành công Hội kéo về vừa xong gần tối
Bắt giặc Ân rong ruổi theo sau
Bắt hai thủ tướng vào chầu
Tướng đốc, tướng ngựa hai đầu quân binh Gươm thần đứng rạch phanh cưởi áo Vung gươm lên gạt tháo mũ ra
Giả chặt đầu với lột da
Giả hình hai tướng ý là giặc tan
Ngày mồng mười nghi loan rước tướng Dâng vàng vào tiến cống xin hàng
Truyền cho các tướng tọa an
Ban cho tiệc yến hoàn toàn hồi quy
Ngày mười một hành nghi rước nước Lại rước như kỳ trước nghiêm trang Giặc Ân cờ trắng đầu hàng
Ngày mười hai hội biểu dương khám cờ Ngày nào cũng tuồng ca vũ nhạc
Tối đuốc bông sáng quắc góc trời
Lại còn mở các trò vui
Sân cờ Đế Thích, đua tài vật thi
Các ông hiệu được đi phụng sự
Lòng trai thành ăn ngủ ở đền
Dãy nhà hiệu cạnh ba gian
Trang 7Chỗ ngồi lịch sự bằng tiên trên trần Khi hành hội đai cân áo mũ
Dàn hai bên có đủ gươm hèo
Roi rồng, tay thước, kiếm đeo
Hiệu cờ bốn lọng còn đều là hai
Hội Gióng này trưng bày buổi trước
Có giặc Ân chiếm nước Nam ta
Hùng Vương thứ sáu đời qua
Bốn ngàn năm kể hơn thừa đến nay Thánh giúp nước ra tay giết giặc
Thanh gươm vàng, ngựa sắt, áo nhung Lên ba tuổi, rõ anh hùng
Dẹp xong giặc biến lên không lạ thường Linh sơn núi đằng không di tích
Giáp nhung treo, ngựa sắt, dấu tiên
Xã Phù Đổng dựng miếu đền
Hàng năm mở hội lưu truyền công ơn
Nguồn: Thư khố e-cadao.com