de 2 sgk van 9 tap 2 trang 69

Nổi bậc nhất trong các tác phẩm ấy là truyện ngắn Làng.Với giọng văn bình dị, đằm thắm, Kim Lân đã thể hiện sâu sắc những chuyển biến mới trong tình cảm của người nông dân Việt Nam thờ[r]

1 * Mở bài:

Giới thiệu: Kim Lân là một trong số ít những nhà văn viết ít mà thành công lớn.

Là một cây bút truyện ngắn vững vàng, ông đã viết về cuộc sống và con người ở nông thôn bằng tình cảm, tâm hồn của một người vốn là con đẻ của đồng ruộng Truyện ngắn làng có lẽ là tác phẩm nổi bậc nhất của Kim Lân và của cả nền văn học Việt Nam trước cách mạng 1945

* Thân bài:

Dẫn dắt: Năm 1948, truyện ngắn Làng ra đời thật đúng thời điểm Lúc này,

người nông dân đã dần tin tưởng và ủng hộ cách mạng Sự diễn biến này diễn ra

từ từ nhưng rất chắc chắn Kim Lân đã nhìn thấy điều đó Nó rất cần thiết cho một cuộc vận động toàn diện trên mặt trận yêu nước, mặt trận kháng chiến

Tóm tắt: Ông Hai là một nông dân suốt cuộc đời sống gắn bó và rất tự hào về

làng Chợ Dầu Được lệnh tản cư, ông Hai rất đau lòng nhưng cũng phải rời đi Ở nơi tản cư, ông nhớ làng tha thiết, đi đâu ông cũng khoe cái làng của mình Đùng một cái, ông nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc khiến ông đâu khổ vô cùng Suốt thời gian ấy ông không dám gặp ai Khi tin làng Chợ Dầu theo giặc, ông Hai mừng rỡ vô cùng, ông lại tiếp tục tự hào và khoe cái làng của mình

Nhận xét: cốt truyện làm bừng sáng phẩm chất tâm hồn nhân vật Tình yêu làng

của ông Hai được thử thách một cách khốc liệt, cuối cùng được khẳng định mạnh mẽ và thiêng liệng, cao quý Từu tình yêu làng của ông Hai, nhà văn đã thể hiện sâu sắc những chuyển biến mới trong tình cảm của người nông dân VN thời kháng chiến chống Pháp

Phân tích:

– Gắn bó máu thịt với từng con đường, từng nếp nhà, thửa ruộng, từng ngọn cỏ, cành cây và biết bao người ruột thịt, xóm giềng, tổ tiên và họ hàng gần xa Quê hương trở thành một phần máu thịt của ông Và khi chết đi, ông cũng muốn được nằm trên mảnh đất yêu thương này

– Thế nên, khi được lệnh phải đi tản cư, ông Hai lưỡng lự, lúc đầu ông quyết không đi Cũng thật dễ hiểu cho ông Hai, bằng tuổi này rồi, sống được bao lâu nữa, giờ ra đi biết có trở về được không?

Khẳng định: Ẩn sau cái tình yêu làng là thói quen nghìn đời của người nông

dân sống bám đất bám làng, thủy chung với quê hương nguồn cội Ẩn sau cái tình yêu làng còn là cái tình yêu nước thiết tha Nhưng cách mạng đang cần và

họ phải thay đổi Những chuyển biến âm thầm mà dữ dội ấy trong tình cảm của người nông dân Việt Nam đã được nhà văn biểu đạt hết sức xúc động bằng sự cảm thông sâu sắc

– Lưu luyến, nấn ná vậy chớ gia đình ông Hai cũng đi

Đánh giá: Để làm sáng bừng tư tưởng của truyện, Kim Lân đã khéo léo để cho

ông Hai tự đấu tranh

– Ở nơi tản cư, ông Hai nhớ làng Chợ Dầu tha thiết Đó là một người yêu quê

hương tha thiết bằng một tình cảm tự nhiên, hồn nhiên Tình cảm đó bắt nguồn

từ nững kỉ niệm trong cuộc sống hằng ngày, từ những sự vật, con người gắn bó hàng ngày … Tình cảm đó thuần phác và trong sáng biết bao

– Đùng một cái, ông hay tin làng Chợ Dầu theo giặc Ông hai “cổ nghẹn đắng lại, da mặt tê rân rân” Trước hết, là sự xót xa của ông về làng mình, sự phản bội của nơi chôn rau cắt rốn của mình và nỗi tủi nhục tột cùng trào lên trong ông

Bình luận:

– Cuộc xung đột sảy ra dữ dội trong ông, đau đớn hơn bất cứ điều gì ông đã từng trải qua Tình yêu làng vẫn thắm thiết trong ông, làng Chợ Dầu vẫn là nới ông gửi gắm sinh mệnh, danh dự và niềm hãnh diện, tự hào Vậy mà bây giờ làng ông lại theo Tây Ông hoàn toàn sụp đổ

– Tình huống truyện đặt ra cho nhân vật những lựa chọn hết sức khó khăn Liệu ông Hai có còn dám yêu cái làng của mình nữa không? Trong sự tuyệt vọng, đau khổ này, lối thoát về làng Chợ Dầu loé lên như một tia hi vọng rồi lại tắt ngấm Trong ông tình yêu nước mạnh hơn, thiêng liêng hơn: không vì làng mà bỏ kháng chiến

– Khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc được cải chính, ông Hai như vừa thoát khỏi một gánh nặng tinh thần ghê gớm Tình yêu làng của ông lại trở về hòa quyện trong tình yêu nước thắm thiết, sâu nặng hơn trong lòng người nông dân chân chất này

Khẳng định: Vẻ đẹp tâm hồn của ông hai làng Chợ Dầu tiêu biểu cho những

người nông dân Việt Nam tuy trình độ văn hoá thấp nhưng đã có ý thức giác ngộ cao, tha thiết yêu quê hương, Tổ quốc Sự mở rộng và thống nhất tình yêu quê hương trong tình yêu đất nước là nét mới trong nhận thức và tình cảm của quần chúng cách mạng mà vănhọc thời kháng chiến chống pháp đã trú trọng làm nổi bật Truyện ngắn làng của Kim Lân là một trong những thành công đáng quý ấy

* Kết bài:

Từ nhận thức và tình cảm của bản thân, ông tìm cách chuyển tải nó vào văn học Nhân vật ông Hai là kết tinh sâu sắc cái tài, cái tình của nhà văn Kim Lân đối với cuộc đời, đối với đất nước

 2 Mở bài:

Kim Lân là một trong số ít những nhà văn viết ít mà thành công lớn Văn ông nhỏ nhẻ, chậm rãi, hóm hỉnh mà đằm thắm Trong cả hai giai đoạn sáng tác – trước và sau cách mạng – giai đoạn nào Kim Lân cũng có những tác phẩm hay

Là một cây bút truyện ngắn vững vàng, ông đã viết về cuộc sống và con người ở nông thôn bằng tình cảm, tâm hồn của một người vốn là con đẻ của đồng ruộng

Truyện ngắn Làng có lẽ là tác phẩm nổi bậc nhất của Kim Lân và của cả nền văn

học Việt Nam trước cách mạng 1945 Với ngòi bút chân thành, cái nhìn hiền lành mà sâu sắc, Kim Lân đã diễn tả những chuyển biến mới trong tình cảm của người nông dân Việt Nam thời kháng chiến chống Pháp qua nhân vật ông Hai – một lão nông hết mực yêu cái làng của mình

 Thân bài:

Có thể nói thời kì đầu kháng chiến chống Pháp, cách mạng gặp rất nhiều khó khăn Phần bởi thiếu thốn nhân lực, vật lực, bị quân Pháp khủng bố mạnh, phần bởi người dân chưa thực sự ngã về phía cách mạng Bác Hồ hiểu rõ, muốn thắng

kẻ thù phải vận động được sức mạnh toàn dân tộc, tạo nên một cuộc bão táp cách mạng, quét sạch kẻ thù ra khỏi đất nước

Năm 1948, truyện ngắng Làng ra đời thật đúng thời điểm Lúc này, người nông dân đã dần tin tưởng và ủng hộ cách mạng Sự diễn biến này diễn ra từ từ nhưng rất chắc chắn Kim Lân đã nhìn thấy điều đó Nó rất cần thiết cho một cuộc vận động toàn diện trên mặt trận yêu nước, mặt trận kháng chiến Nhưng ông muốn diễn tả sự giác ngộ ấy một cách tự nhiên nhất, không gượng ép, không mang biểu dương hay ca ngợi theo kiểu khẩu hiệu Bởi thế, nhân vật ông Hai ra đời là kết quả của sự cân nhắc rất kĩ lưỡng của nhà văn

Ông Hai là một nông dân suốt cuộc đời sống ở làng Chợ Dầu, gắn bó máu thịt với từng con đường, từng nếp nhà, thửa ruộng, từng ngọn cỏ, cành cây và biết bao người ruột thịt, xóm giềng, tổ tiên và họ hàng gần xa Quê hương trở thành một phần máu thịt của ông Và khi chết đi, ông cũng muốn được nằm trên mảnh đất yêu thương này

Người Việt Nam ta là thế, họ luôn nghĩ “cây có cội, nước có nguồn”, quê hương

chính là cội nguồn không bao giờ được đánh mất Thế nên, khi được lệnh phải đi tản cư, ông Hai lưỡng lự, lúc đầu ông quyết không đi Cũng thật dễ hiểu cho ông Hai, bằng tuổi này rồi, sống được bao lâu nữa, giờ ra đi biết có trở về được

không? Còn cái làng này ông yêu nó thế, giờ ra đi rồi, ông như mất đi nửa cuộc đời Ẩn sau cái tình yêu làng là thói quen nghìn đời của người nông dân sống bám đất bám làng, thủy chung với quê hương nguồn cội

Ẩn sau cái tình yêu làng còn là cái tình yêu nước thiết tha Nhưng cách mạng đang cần và họ phải thay đổi Những chuyển biến âm thầm mà dữ dội ấy trong

tình cảm của người nông dân Việt Nam đã được nhà văn biểu đạt hết sức xúc động bằng sự cảm thông sâu sắc

Lưu luyến, nấn ná vậy chớ gia đình ông Hai cũng đi Chưa biết rồi sẽ ra sao nhưng vì cách mạng, vì kháng chiến nên phải cùng mọi người lên vùng đất mới

Đó là cái tài tình của nhà văn Bởi ông muốn nói rằng, sự giác ngộ của người nông dân là hoàn toàn tự nguyện; từ tình yêu quê hương mà lớn thành tình yêu đất nước; từ thái độ căm ghét kẻ thù, căm ghét kẻ phản bội mà bùng nổ khát vọng chiến đấu, một lòng trung thành với cách mạng, trung thành với lãnh tụ Hồ Chí Minh

Để làm sáng bừng tư tưởng của truyện, Kim Lân đã khéo léo để cho ông Hai tự đấu tranh Ở nơi tản cư, ông Hai nhớ làng Chợ Dầu tha thiết Ban ngày, lo bận việc sản xuất, ổn định cuộc sống, buổi tối ông Hai thường sang hàng xóm giãi bày nỗi nhớ của mình Ông không ngớt lời khoe những cái đẹp, điều hay ở quê hương mình Làng Chợ Dầu quê ông đẹp lắm, đường là phong quang sạch sẽ, cái

cổng làng rộng như cổng thanh… Ông khoe cả cái“sinh phần” của viên tổng đốc

to lớn và oai nghiêm lắm

Đặc biệt là ông Hai khoái nhất khoe và kể nhiều nhất là những ngày đầu cách mạng Quê hương được giải phòng, thoát khỏi ách cường hào phong kiến và lũ tay sai thực dân Dân làng ông bắt đầu cuộc sống mới Đêm đêm rậm rịch tiếng bước chân của đoàn du kích tập quân sự, sáng, chiều râm ran tiếng trẻ em học bài… lại cả những tiếng hát của thanh niên ngân vang trong những buổi cả làng bàn việc nước, việc dân… Nghe những chuyện ấy, mọi người đều thông cảm với lòng nhớ quê da diết của ông

Đó là một người yêu quê hương tha thiết bằng một tình cảm tự nhiên, hồn nhiên Tình cảm đó bắt nguồn từ nững kỉ niệm trong cuộc sống hằng ngày, từ những sự vật, con người gắn bó hàng ngày … Tình cảm đó thuần phác và trong sáng biết bao

Tưởng đâu, đó sẽ là niềm tự hào mãi mãi cho đến khi ông rời thế gian này Đùng

một cái, ông hay tin làng Chợ Dầu theo giặc Ông hai “cổ nghẹn đắng lại, da mặt tê rân rân” Trước hết, là sự xót xa của ông về làng mình, sự phản bội của

nơi chôn rau cắt rốn của mình và nỗi tủi nhục tột cùng trào lên trong ông

Cuộc xung đột sảy ra dữ dội trong ông, đau đớn hơn bất cứ điều gì ông đã từng trải qua Tình yêu làng vẫn thắm thiết trong ông, làng Chợ Dầu vẫn là nới ông gửi gắm sinh mệnh, danh dự và niềm hãnh diện, tự hào Vậy mà bây giờ làng ông lại theo Tây Ông hoàn toàn sụp đổ

Tình huống truyện đặt ra cho nhân vật những lựa chọn hết sức khó khăn Liệu ông Hai có còn dám yêu cái làng của mình nữa không? Không yêu làng thì ông

sẽ yêu cái gì? Con người luôn cần phải có một niềm tin yêu để sống, ông không thể bỏ rơi tinh thần của mình Ông lão nghĩ tới việc trở về làng Song ý nghĩ đó ông gạt phắt đi Trong sự tuyệt vọng, đau khổ này, lối thoát về làng Chợ Dầu loé lên như một tia hi vọng rồi lại tắt ngấm Trong ông tình yêu nước mạnh hơn, thiêng liêng hơn: không vì làng mà bỏ kháng chiến

Giữa sự giằng co trong tâm hồn, ông Hai đã thốt lên đầy đau đớn song đầy quyết

tâm: “Làng thì yêu thật đấy, nhưng làng theo Tây thì phải thù Anh em đồng chí biết cho bố con ông Cụ Hồ trên đầu trên cổ xét soi cho bố con ông, cái lòng bố con ông là như thế đấy, có bao giờ dám đơn sai Chết thì bao giờ dám đơn sai”

Tình quê và lòng yêu nước của những người nông dân ấy rất sâu nặng và thiêng liêng biết bao Ông hai đã trải qua những buồn vui, đau khổ, những tự hào, chua chát để gắn kết giữa tình quê hương và tình yêu tổ quốc

Thế đấy, họ đã ngã về với kháng chiến khi đứng trong lựa chọn sống còn bằng tình cảm thiêng nhất, trong sáng nhất Kim Lân đã miêu tả sự chuyển biến ấy rất chân thực và hết sức tự nhiên Thủy chung với quê hương là tình cảm tốt đẹp nhưng tình yêu đất nước còn lớn hơn

Có thể nói đó là một thủ thách lớn đối với nhân vật ông Hai và cả nhà văn Kim Lân Đoạn tuyệt với cái mình từng yêu thương nhất, quý trọng nhất, ngày đêm gìn giữ như một báu vật thật là khó khăn Thế mới thấy, tình yêu cách mạng, yêu kháng chiến, yêu nước của người nông dân mới to lớn, mới mạnh mẽ trở thành tình cảm thiêng liêng và duy nhất ngay lúc này Họ thức nhận được rằng, không

có nỗi nhục nào lớn hơn nỗi nhục mất nước và khi đất nước còn bị xâm lăng thì cái làng của họ cũng đâu còn

Từ đó, họ đứng hẳn về phía cách mạng, tin tưởng và ủng hộ cách mạng, góp sức chung cho sự nghiệp kháng chiến giải phóng đất nước Kim Lân đã tỉ mỉ tạc khắc niềm tin ấy bằng sự trân trọng sâu sắc

Và khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc được cải chính, ông Hai như vừa thoát khỏi một gánh nặng tinh thần ghê gớm Tình yêu làng của ông lại trở về hòa quyện trong tình yêu nước thắm thiết, sâu nặng hơn trong lòng người nông dân chân chất này

Phải chăng, Kim Lân đã quá hiểu cái tâm lí của người nhà quê, họ sẽ không chịu thay đổi, họ bảo thủ với lối sống cũ nếu không cho họ có dịp trải nghiệm nỗi đau thương, mất mát, sự ô nhục và tự hào Ở ông Hai, đã có một sự thay đổi tích cực

và được khẳng định mạnh mẽ Dẫu nhà của ông bị cháy rụi mà ông vân vui cười

và tự hào vì nhà mình bị giặc đốt Nghĩa là ông đã đóng góp vào sự nghiệp

kháng chiến một phần tài sản và công sức trong sự hi sinh lớn của dân tộc

Ông chỉ biết rằng lúc này ông làm kháng chiến và ông lão bây giờ có thể tự hào, hãnh diện ngồi kể về cái làng Chợ Dầu kháng chiến của mình

Từ khi có cách mạng, cuộc đời người nông dân Việt Nam rẽ sang một bước ngoặt mới tươi sáng hơn Họ nô nức, háo hức hoà chung vào phong trào cách mạng cả nước, họ hăng hái tham gia kháng chiến, cầm súng bảo vệ quê hương Cách mạng trở thành một phần máu thịt của người nông dân, có những người như ông hai day dứt, tủi hổ, khổ sợ khi mình bị hiểu lầm là không trung thành với cách mạng song vẫn không bỏ cách mạng Đó là lòng trung thành, là tình cảm sâu sắc, bền chặt mà người nông dân dành cho cách mạng Cách mạng mang đến cho họ cuộc đời mới, họ phải bảo vệ lấy hạnh phúc đó của mình

Vẻ đẹp tâm hồn của ông hai làng Chợ Dầu tiêu biểu cho những người nông dân Việt Nam tuy trình độ văn hoá thấp nhưng đã có ý thức giác ngộ cao, tha thiết yêu quê hương, Tổ quốc Sự mở rộng và thống nhất tình yêu quê hương trong tình yêu đất nước là nét mới trong nhận thức và tình cảm của quần chúng cách mạng mà vănhọc thời kháng chiến chống pháp đã trú trọng làm nổi bật Truyện ngắn làng của Kim Lân là một trong những thành công đáng quý ấy

 Kết bài:

Không xung phong, không cầm súng, không ra trận, nhưng Kim Lân lại chiến đấu bằng ngòi bút hết sức âm thầm mà quyết liệt Có thể nói, qua nhân vật ông Hai phản phất hình bóng của Kim Lân trong đó Cũng như ông Hai, Kim Lân yêu làng, yêu nước, yêu cách mạng lắm Từ nhận thức và tình cảm của bản thân, ông tìm cách chuyển tải nó vào văn học Nhân vật ông Hai là kết tinh sâu sắc cái tài, cái tình của nhà văn Kim Lân đối với cuộc đời, đối với đất nước

 3 Mở bài:

Kim lân là một trong những nhà văn hiện thực xuất sắc của nền văn học Việt Nam thế

kỉ 20 Ông được dư luận chú ý nhiều hơn khi đi vào những đề tài độc đáo như tái hiện sinh hoạt văn hóa phong phú ở thôn quê (đánh vật, chọi gà, thả chim…) Những câu chuyện của ông kể lại một cách sinh động những thú chơi kể trên, qua đó biểu hiện một phần vẻ đẹp tâm hồn của người nông dân trước Cách mạng tháng Tám – những người sống cực nhọc, khổ nghèo nhưng vẫn yêu đời, trong sáng, tài hoa

Nổi bậc nhất trong các tác phẩm ấy là truyện ngắn Làng.Với giọng văn bình dị, đằm thắm, Kim Lân đã thể hiện sâu sắc những chuyển biến mới trong tình cảm của người nông dân Việt Nam thời kháng chiến chống thực dân Pháp qua nhân vật Ông Hai, một người nông dân hiền lành có tình yêu làng sâu đậm

 Thân bài:

Làng được viết và đăng báo trên tạp chí Văn nghệ năm 1948 – giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp Trong thời kì này thì người dân nghe theo chính sách của chính phủ: kêu gọi nhân dân ta tản cư, những người dân ở vùng địch tạm chiếm đi lên vùng chiến khu để chúng ta cùng kháng chiến lâu dài

Có thể nói, trong các nhà văn trước và sau cách mạng, Kim Lân là nhà văn sống gần gũi và am hiểu đời sống của người nông dân Việt Nam nhất Ông không chọn những

đề tài lớn để thử thách ngòi bút của mình mà lại đi vào những tình cảm nhỏ bé nhưng không kém phần kịch liệt trong con người Ở đó, ông nhìn thấy cái vẻ đẹp trong sáng, bình dị trong tâm hồn của người nông vốn bị cuộc sống xô bồ che lấp Ở đó, ông nhìn thấy sự chuyển biến mới trong tình cảm của người nông dân Việt Nam trước cuộc chiến chống thực dân Pháp

Vào những năm 1948, phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp lên cao nhưng người dân chưa thật sự ngã về phía cách mạng Cho đến khi cách mạng thực sự đem đến lợi ích cho các vùng giải phóng thì người nông dân mới hết lòng tin tưởng và ủng

hộ Kim Lân đã phát hiện và nhanh chóng nắm bắt tình hình ấy Ông đã thể hiện sự chuyển biến tích cực với niềm tin tưởng tưởng và đem lại sự tin tưởng cho đông đảo người đọc Có thể nói, với truyện ngắn Làng, Kim Lân đã đóng góp một tiếng nói đồng tình, ủng hộ cách mạng với sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng đất nước

Tư tưởng của truyện được cụ thể hóa qua hình tượng nhân vật ông Hai Ông Hai là một lão nông hiền lành, chân chất Ông rất yêu và tự hào về cái làng Chợ Dầu của mình Ông yêu mến từng cái cây, con đường, hàng gạch, lối đi và tất cả những gì mà làng Chợ Dầu có Ông yêu mến con người của làng Chợ Dầu hiền lành, thân thiện và quả cảm

Ông mường tượng tất cả đều gắn chặt với cuộc đời ông không thể tách rời và mỗi khi

có ai đó chê bai hay này nọ về cái làng của ông, ông đều tỏ ra không hài lòng Ông yêu cái làng của mình như đứa con yêu mẹ, tự hào về mẹ, tôn thờ mẹ, một tình yêu hồn nhiên như trẻ thơ Cứ xem cái cách ông Hai náo nức, say mê khoe về làng mình thì sẽ thấy Mỗi hình ảnh của làng đều đem đến cho ông một tình yêu mến vô hạn Đó cũng

là tình cảm vốn có từ ngàn đời nay của người nông dân Việt Nam gắn bó máu thịt với

quê cha đất tổ, nơi chôn nhau cắt rốn của tổ tông Thế nhưng, ở nhân vật ông Hai, đó là một tình cảm đặc biệt, thiêng liêng lắm

Cũng vì quá yêu làng như thế mà ông nhất quyết không chịu rời làng đi tản cư Ông thắm thía lắm cái cảnh tha hương cầu thực Đến khi buộc phải cùng gia đình đi tản cư ông buồn khổ lắm, sinh ra bực bội, ít nói, ít cười, lúc nào cũng lầm bầm

Biểu hiện của ông Hai cũng là biểu hiện của đông đảo nông dân thời bấy giờ Họ không muốn rời làng, không muốn thay đổi Kháng chiến thì cứ kháng chiến sao lại phải rời đi? Họ quyết bám chặt đất đai dù có bị cùm kẹp, áp bức, bị giết hại Đối với

họ, thay đổi nơi ăn chốn ở, rời bỏ mồ mả tổ tiên là một việc trọng đại Làng nước là chốn thiêng liêng, không thể nói bỏ là bỏ trong một sớm một chiều Thế nhưng, để ủng

hộ kháng chiến, ủng hộ cách mạng, gia đình ông cũng tản cư về chỗ mới nhưng tình yêu làng mãi còn quấn quýt trong ông

Ở nơi tản cư, ông dần dần hiểu ra mọi chuyện Giờ đây, không những ông Hai yêu làng mà còn yêu cách mạng, yêu kháng chiến nữa Từ miễn cưỡng thực hiện tản cư, đến yêu mến rồi nhiệt tình ủng hộ cách mạng, ủng hộ kháng chiến đó là một sự chuyển biến mạnh mẽ trong tình cảm của người nông dân Ông Hai đã nhận thấy kẻ thù tàn bạo, chúng hủy hoại làng và cuộc sống của của nhân dân Ông muốn tham gia chiến đấu cùng anh em nhưng ở tuổi này làm sao được

Thế nhưng ông lại không muốn đứng ngoài cuộc, ông muốn làm gì đó chứ không chịu ngồi im khi trong lòng ông đang rộn ràng Hằng ngày, ông đi nghe báo, ông đi nghe nói chuyện, ông bàn tán về những sự kiện nổi bật của cuộc kháng chiến…Tuy ít học, không biết chữ nhưng lại rất thích nói chữ, thích nói chuyện chính sự dù cũng không hiểu lắm các thuật ngữ chính trị, thích nói những chuyện to tát cho nó có cái không khí cách mạng Và ông cho rằng đó là cách ông yêu nước, yêu kháng chiến, ông muốn cuộc chiến của dân tộc nằm trong lòng ông, không xa rời

Từ chuyện làng, ông chuyển sang chuyện kháng chiến, chuyện đánh tây Tình yêu làng trong ông vẫn lớn nhưng giờ đây nó hòa quyện trong tình yêu cách mạng, yêu kháng chiến, tình yêu nước Tình cảm cá nhân ông Hai đã hòa hợp với tình yêu tổ quốc Yêu làng cũng là yêu nước Tản cư nghĩa là ủng hộ cách mạng, nghĩa là ủng hộ sự nghiệp giải phóng đất nước mà ủy ban kháng chiến đã đề ra Có lẽ ông Hai chưa nhận ra điều

đó nhưng trong tình cảm của ông tình yêu nước đã sớm nảy nở và ngày càng sâu sắc hơn Kim Lân đã rất bình tĩnh khi thể hiện sự chuyển biến âm thầm mà mạnh mẽ này

Sự việc ông Hai nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc là một sự thử thách lớn đối với tình yêu làng, yêu nước của ông Đồng thời nó cũng quyết định lập trường cách mạng của người nông dân trong tình thế ngặt nghèo của đất nước Ông Hai đã sững sờ, chết lặng người đi, rồi cảm giác xấu hổ, uất ức nghẹn trào khi nghe tin dữ đó

Đối với ông, đó làm một cái tin không thể tin được, không thể chấp nhận được Từ đỉnh cao của niềm vui,niềm tin ông Hai rơi xuống vực thẳm của sự đau đớn, tủi hổ vì cái tin ấy quá bất ngờ Làm sao làng chợ Dầu có thể theo giặc? Làm sao người chợ

Dầu có thể phản bội ông, phản bội cách mạng? Khi trấn tĩnh lại được phần nào, ông còn cố chưa tin cái tin ấy

Nhưng rồi những người tản cư đã kể rành rọt quá, lại khẳng định họ “vừa ở dưới ấy lên” làm ông không thể không tin Niềm tự hào về làng thế là sụp đổ tan tành trước cái

tin sét đánh ấy Cái mà ông yêu quí nhất nay cũng đã quay lưng lại với ông Không chỉ xấu hổ trước bà con mà ông cũng tự thấy ông mất đi hạnh phúc của riêng ông, cuộc đời ông cũng như chết mất một lần nữa

Tình huống truyện đã đặt nhân vật trong sự dằn vặt, đấu tranh ghê gớm Đó là một

“chất liệu xúc tác” có năng lực thanh lọc những tình cao cao quý của con người Trước vận mệnh của đất nước và sự chuyển biến mạnh mẽ của dân tộc bắt buộc họ phải thay đổi hướng về nhiệm vụ chung Thế nhưng, điều đó không phải dễ dàng và thật khó phát hiện Tình yêu làng của ông Hai không có gì sai, thậm chí là rất cao đẹp Nhưng ngay lúc này, đất nước đang cần có một tình cảm lớn hơn, đó là tinh thần yêu nước, cùng góp sức mình trong mặt trận chống kẻ thù

Từ lúc nghe tin, trong tâm trí ông Hai chỉ còn có cái tin dữ ấy, nó xâm chiếm, nó trở thành một nỗi ám ảnh, day dứt không ngui Nghe đâu chửi bọn Việt gian là ông thấy đau nhói trong tim Bao nhiêu điều tự hào về làng, về quê hương như đỗ vỡ trong tâm hồn người nông dân rất mực hiền lành ấy Ông cảm thấy như chính ông mang nỗi nhục của một tên bất lương bán nước theo giặc Và các con ông cũng sẽ mang nỗi nhục khủng khiếp ấy

Đó là trách nhiệm của một công dân tốt, của một người cha hết lòng vì con Tuy không trực tiếp phản bội cách mạng nhưng cái tiếng phản bội ấy có liên quan đến gốc cội của ông Người Việt Nam muôn đời sống có tình có nghĩa, quê hương nguồn cội là cái nôi của lòng tự hào, nay mang tiếng theo giặc bảo sao không khỏi tủi nhục Nhưng cái nhục của ông Hai là cái nhục cao quý, khi cái tự tôn trong ông bị đập đổ, bị phản bội Nhà văn Kim Lân đã rất bản lĩnh khi khắc họa điều này Sự thay đổi trong tình cảm tốt đẹp của người nông dân đã được tôn trọng, diễn ra từ từ và hết sức hợp lí, đúng đắn, xuất phát từ nhận thức cao độ và khẳng định sâu sắc

Sự tủi hổ của ông Hai những ngày sau đó khẳng định mạnh mẽ điều này Ông Hai rơi vào tình trạng bế tắc, tuyệt vọng khi nghĩ tới tương lai Ông không biết đi đâu, về làng thì không được, vì về làng lúc này là đồng nghĩa với theo Tây, phản bội kháng chiến

Ở lại thì không xong, vì mụ chủ nhà đã đánh tiếng xua đuổi Còn đi thi biết đi đâu bởi

ai người ta chưa chấp dân làng Chợ Dầu phản bội

Nếu như trước đây, tình yêu làng và tình yêu nước hòa quyện trong nhau thì lúc này, ông Hai buộc phải có sự lựa chọn Quê hương và Tổ quốc, bên nào nặng hơn? Đó không phải là điều đơn giản vì với ông, làng Chợ Dầu đã trở thành một phần của cuộc đời, không dễ gì vứt bỏ; còn cách mạng là cứu cánh của gia đình ông, giúp cho gia đình ông thoát khỏi cuộc đời nô lệ

Cuối cùng, ông đã quyết định: “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù” Sau bao đắn đo, bao lựa chọn, bao lí do, cuối cùng ông hai đã thật sự dứng

về phía cách mạng, ủng hộ cách mạng, ủng hộ kháng chiến Tình yêu làng dẫu có thiết tha, mãnh liệt đến đâu cũng không thể mãnh liệt hơn tình yêu đất nước

Đó là biểu hiện vẻ đẹp trong tâm hồn của con người Việt Nam, khi cần họ sẵn sàng gạt

bỏ tình cảm riêng tư để hướng tới tình cảm chung của cả cộng đồng Họ có thể vì cách mạng vì đất nước mà hi sinh tình riêng, hướng đến sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng nước nhà

Cuộc giải bày của ông Hai khi nói với đứa con nhỏ thật cảm động Dù đã quyết liệt nhưng ông Hai không khỏi đau lòng, ấm ức Và khi tình huống truyện đạt đến cao trào, tình cảm dâng lên đỉnh điểm thì Kim Lân lại cho nó bùng phát một lần nữa cởi trói cho nhân vật yêu mến của mình Đúng lúc ông Hai quyết định rõ ràng lập trường của mình thì cái tin làng Chợ Dầu phản bội đã được cải chính Nỗi niềm đau khổ của ông Hai trong những ngày qua lướn lao bao nhiêu thì niềm phấn khởi và hạnh phúc cũng dạt dào bấy nhiêu Ông muốn nhảy cẫng lên, muốn hét thật lớn để giải thoát bao ấm ức, bao kìm nến, bao tủi nhục bấy lâu, lên tiếng minh oan cho chính mình

Phần xử lí cốt truyện tài tình thể hiện sự cảm thông sâu sắc và tình yêu mến lớn lao của nhà văn đối với người nông dân hiền lành, yêu nước

Thế rồi, ông lại đi khắp nơi, gặp ai ông cũng nói làng chợ dầu không theo giặc, làng chợ dầu kháng chiến với niềm hân hoan tột cùng

Có thể nói, cái tài tình của Kim Lân là đã sáng tạo tình huống truyện có tính căng thẳng, đầy thử thách, cách sử lí cốt truyện mang đâm chất tâm lí Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật của nhà văn tự nhiên mà sâu sắc, tinh tế Đặc biệt ngôn ngữ đặc sắc, sinh động, mang đậm chất khẩu ngữ, gần với lời ăn tiếng nói hằng ngày của người nông dân vốn là thế mạnh của nhà văn nông dân tài hoa này

 Kết bài:

Truyên ngắn làng đã thể hiện trọn vẹn sự chuyển biến tình cảm của người nông dân Việt Nam thời kì đầu kháng chiến chống Pháp Từ một người nông dân yêu làng, ông Hai trở thành người công dân nặng lòng với kháng chiến Tình yêu làng, yêu nước đã hòa làm một trong ý nghĩ, tình cảm, việc làm của ông Hai Tình cảm ấy thống nhất, hòa quyện như tình yêu nước được đặt cao hơn, lớn rộng lên tình làng Đây là nét đẹp truyền thống mang tinh thần thời đại Ông Hai là hình ảnh tiêu biểu của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp