Người đồng mình thương lắm con ơi Cao đo nỗi buồn Xa nuôi chí lớn Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Chân phải bước tới cha Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Chân trái bước tới mẹ Sống trong[r]
Trang 2GIÁO VIÊN: Lê Thị Hoa
ĐƠN VỊ: Trường THCS Phương Tú –
Huyện Ứng Hòa – Thành phố Hà Nội
Trang 3KIỂM TRA BÀI CŨ
? Trong chương trình Ngữ văn 9, em đã được học những văn bản nào nói về tình cảm gia đình.
Trang 4TIẾT 122:
Văn bản: Ngữ văn 9
Trang 5- Nhà thơ Y Phương tên thật là Hứa Vĩnh
Sước, người dân tộc Tày, sinh năm 1947
tại Trùng Khánh, Cao Bằng
- Y Phương nhập ngũ năm 1968, trong
kháng chiến chống Mỹ, ông là bộ độ
thuộc binh chủng đặc biệt tinh nhuệ Ông
phục vụ trong quân đội đến năm 1981 thì
chuyển về công tác tại Sở Văn hoá -
Thông tin Cao Bằng
- Ông tốt nghiệp Đại học viết văn Nguyễn
Du khoá II, rồi làm cán bộ biên tập văn
nghệ Sở văn hoá thông tin Cao Bằng Từ
năm 1993, ông là chủ tịch Hội Văn học
nghệ thuật Cao Bằng, Uỷ viên Ban chấp
hành Hội Nhà văn Việt Nam khoá VI.
- Thơ ông thể hiện tâm hồn chân thật,
mạnh mẽ và trong sáng, cách tư duy giàu
hình ảnh của con người miền núi
Nhà thơ Y Phương
Trang 6+ Giải nhất cuộc thi thơ của tạp
chí Văn nghệ quân đội năm 1984.
+ Giải thưởng thơ của Hội nhà
văn Việt Nam năm 1986
1945 - 1985
Trang 9Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
Người đồng mình thương lắm con ơi Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được Nghe con.
(Y Phương – Thơ Việt Nam 1945-1985)
Giọng đọc trầm lắng, thể
hiện lời tâm tình, thủ thỉ.
Trang 10* Giải nghĩa từ:
1 Người đồng mình: Người vùng mình, người miền mình
Đây có thể hiểu cụ thể là những người cùng sống trên một miền đất, cùng quê hương, cùng một dân tộc.
2 Lờ: Một loại dụng cụ để đặt bắt cá, được đan bằng những nan tre vót tròn.
3 Ken: Làm cho thật kín bằng cách đệm thêm vào những chỗ hở Người miền núi thường dùng nhiều tấm ván gỗ dựng chắc sát nhau thành vách nhà Ken ở đây là động từ, được hiểu như đan cài, kết.
4 Thung (thung lũng): Dải đất trũng và kéo dài nằm giữa hai sườn đồi, núi.
Trang 111 Lờ: Một loại dụng cụ để đặt bắt cá, được đan bằng những nan tre vót tròn.
Trang 123 Thể loại, PTBĐ.
- Thơ tự do.
- Biểu cảm, tự sự, miêu tả.
Trang 13Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường Không bao giờ nhỏ bé được Nghe con.
Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng.
Nói với con về sức sống của quê hương
Trang 14Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
? Con được lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ, trong sự đùm bọc của quê hương Hãy tìm và phân tích các câu thơ nói lên điều ấy.
Tình yêu thương của cha mẹ.
Sự đùm bọc của quê hương.
Trang 15Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười
cha mẹ
nói cười
-> Hình ảnh cụ thể mang tư duy miền núi, gợi không khí gia đình hạnh phúc, quấn quýt -> Con được lớn lên trong tình yêu thương của cha mẹ.
Trang 16Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
-> Cách diễn tả tình cảm và suy nghĩ khái quát, giàu chất thơ -> Con còn được khôn lớn trong sự đùm bọc của quê hương (cuộc sống lao động cần cù, tươi vui
và núi rừng thơ mộng, nghĩa tình).
Trang 17Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
Trang 18Quê hương
Luôn nhớ, yêu và tự hào về cội nguồn sinh dưỡng.
Cội nguồn sinh dưỡng của con
Gia đình
Trang 19Bắc Cạn
Cao Bằng
Trang 20Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê
hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con.
Nói với con về sức sống của quê hương
Trang 21THẢO LUẬN:
Có ý kiến cho rằng: “Đoạn thơ thứ hai của bài
thơ “Nói với con” khó hiểu và khó cảm nhận” Ý kiến
của em như thế nào?
Trang 22Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Trang 23Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
-> Cách diễn đạt độc đáo, cụ thể -> Thể hiện chí khí và khát vọng tầm vóc của con người quê hương.
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Trang 24Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
-> Hình ảnh gần gũi (miền núi), điệp ngữ, thành ngữ, so sánh, đối lập -> Sống vất vả, đói nghèo nhưng tâm hồn và chí hướng mạnh mẽ, phóng khoáng, thủy chung.
Sống như sông như suối
Trang 25Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
thô sơ da thịt
-> Hình ảnh thơ vừa cụ thể vừa trừu tượng, đối lập, ẩn dụ -> Sống mộc mạc, chân chất nhưng giàu chí khí, niềm tin và tự lực, tự cường.
tự đục đá kê cao quê hương Chẳng mấy ai nhỏ bé
Trang 26Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được Nghe con.
-> Giọng thơ tha thiết, trìu mến -> Con hãy tự tin để vững bước trên đường đời.
Con ơi
Nghe con.
Trang 27Sống vất vả, đói nghèo nhưng mạnh
mẽ, bền bỉ, thủy chung.
Hình ảnh thơ vừa
cụ thể vừa trừu tượng, NT đối lập,
ẩn dụ -> Sống mộc mạc, chân chất nhưng giàu chí khí, niềm tin và tự lực,
Con hãy thủy chung, bền bỉ, mạnh mẽ và khí phách như sức sống của quê hương.
Trang 29=> * Ghi nhớ: SGK/18
TỔNG KẾT
Trang 30Qua bài “Nói với con”, bằng những từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi cảm, Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình
ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc mình Bài thơ giúp ta hiểu thêm
về sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương
và ý chí vươn lên trong cuộc sống
GHI NHỚ
Trang 31? Đặt mình là nhân vật
người con trong bài thơ, em hãy thể hiện những suy nghĩ của mình khi nghe lời cha dặn.
LUYỆN TẬP
Trang 32NÓI
VỚI
CON
Mong muốn con:
Luôn nhớ, yêu,
tự hào về cội nguồn
Sống thủy chung, nghĩa tình.
Chấp nhận, vượt qua thử thách, tự tin
Tình cội nguồn
Sức sống của quê hương
Tình cảm:
Yêu con, yêu quê hương
Tự hào về quê hương
Kì vọng sự nối tiếp.
Trang 33- Học kĩ nội dung đã học, vẽ bản đồ tư duy bài thơ “Nói với
con”.
- Hoàn thiện đoạn văn ở phần Luyện tập.
- Đọc thuộc lòng và soạn bài thơ “Mây và sóng” theo
phiếu học tập.
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
