Bai 26 Thue mau

Phần I: CHIẾN TRANH VÀ“NGƯỜI BẢN XỨ” Bằng lời kể chua xót, giọng điệu giễu cợt, tác giả đã vạch trần bộ mặt tàn ác, quỷ quyệt của chủ nghĩa thực dân, đồng thời cho thấy số phận thê thảm [r]

GV: LÊ THỊ TÚ

NhiÖt liÖt chµo mõng quý thÇy c« vÒ dù tiÕt häc h«m nay

Trong chương trình ngữ văn lớp 8 em đã học những tác phẩm nào của Nguyễn Ái Quốc (Hồ Chí Minh) ? Qua những tác phẩm đó em hiểu biết thêm điều gì về vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc ?

Trả lời

Chương trình ngữ văn lớp 8 đã học những tác phẩm của Nguyễn Ái Quốc (Hồ Chí Minh) :Tức cảnh Pắc Bó, Ngắm trăng, Đi đường Những tác phẩm trên giúp chúng ta hiểu biết thêm về lòng yêu nước, tình yêu thiên nhiên, nghị lực cách mạng và niềm lạc quan của Bác trong mọi hoàn cảnh.

Kiểm tra bài cũ

Một số hình ảnh về cuộc chiến tranh thế giới lần 1

Dữ dội và tàn khốc

Cảnh đau đớn chết chóc

Đau thương và mất mát

Nhân dân lao động thuộc địa

Bị tra tấn, đánh đập

Chân dung Nguyễn Ái Quốc

Trích : “Bản án chế độ thực dân Pháp”

* Tác phẩm :

“Bản án chế độ thực dân Pháp”

được viết tại Pháp bằng tiếng

Pháp, xuất bản tại Pa- ri năm

1925, tại Hà Nội năm 1946 gồm

TiÕt 105 : ThuÕ M¸u

Trích : “Bản án chế độ thực dân Pháp”

Bản án chế độ thực dân Pháp

(Gồm 12 chương)

- Chương I: Thuế máu

- Chương II: Việc đầu độc người bản xứ

- Chương III: Các quan toàn quyền thống đốc

- Chương IV: Các quan cai trị

- Chương V: Những nhà khai hoá

- Chương VI: Gian lận trong bộ máy nhà nước

- Chương VII: Việc bóc lột người bản xứ

- Chương VIII: Công lí

- Chương IX: Chính sách ngu dân

- Chương X: Giáo hội

- Chương XI: Nỗi nhục của người đàn bà bản xứ

- Chương XII: Nô lệ thức tỉnh

I.Tìm hiểu chung

- Chiếc gậy của ngài thống chế:

Bản thân nước được nói đến Dùng sau danh từ dân bản xứ, người bản xứ với hàm ý khinh miệt theo quan điểm của chủ nghĩa thực dân

Cách gọi người Việt Nam với thái độ khinh miệt của bọn thực dân Pháp ở đây được Bác dùng trong ngoặc kép với ý nhại lại

Hình ảnh này dùng để chỉ danh vọng, vinh quang

Một phần của trang phục và là biểu tượng của quyền lực của các vị chỉ huy cao cấp trong quân đội

2 Đọc văn bản:

- Khi đọc cần kết hợp nhiều giọng đọc: Khi mỉa mai, châm biếm, khi đau xót đồng cảm, khi căm hờn, phẫn nộ, khi giễu nhại, trào phúng…, chú ý các từ trong ngoặc kép.

3 Thể loại:

- văn nghị luận

Tên phần: Gợi cho người đọc thấy sự tàn bạo của chính

quyền thực dân và nỗi khổ của người dân thuộc địa theo

trình tự thời gian : trước – trong và sau chiến tranh

Trích : “Bản án chế độ thực dân Pháp”

Nhận xét cách đặt tên chương, tên các phần trong đoạn trích?

Tên chương: Gợi lên sự dã

man, tàn bạo, quá trình bóc lột đến cùng kiệt sức lao động, mồ hôi xương máu của chủ nghĩa thực dân và

sự bi thảm của người dân

I.Tìm hiểu chung

1 Tìm hiểu chú thích

2 Đọc văn bản

3 Thể loại

4 Bố cục

II Phân tích văn bản

1 Phần I : CHIẾN TRANH VÀ“NGƯỜI BẢN XỨ”

Thái độ của quan cai trị Số phận của người dân bản xứ

Trích : “Bản án chế độ thực dân Pháp”

Luận điểm này được triển khai bằng những luận cứ nào ?

Thái độ của quan cai trị

Trước chiến tranh Khi chiến tranh xảy ra

tự do”

> <

Tại sao người bản xứ từ địa vị hèn hạ bỗng trở thành những đứa

con yêu, những người bạn hiền, thậm chí được chính quyền

thực dân phong cho danh hiệu tối cao là chiến sĩ bảo vệ công lí

tự do”

 Hệ thống từ ngữ mỉa mai, giễu cợt, châm biếm

Thái độ của quan cai trị

Trước chiến tranh Khi chiến tranh xảy ra

Họ chỉ biết kéo xe tay, bị tra tấn,

đánh đập như súc vật

Họ được tâng bốc vỗ về, được phong danh hiệu cao quý

b Số phận người dân thuộc địa

Người ra trận Người ở hậu phương

Số phận thảm thương của người dân thuộc địa trong chiến tranh phi nghĩa được miêu tả như thế nào ?

b Số phận người dân thuộc địa

Phơi thây trên các chiến

trường Châu

Âu, bỏ xác tại những miền hoang vu,

Họ phải làm công việc chế tạo vũ khí phục

vụ chiến tranh…,

bị nhiễm độc khạc ra từng miếng phổi…

Kết quả: Trong số 70 vạn người thì

8 vạn người không bao giờ nhìn thấy mặt trời

quê hương nữa

Người ra trận Người ở hậu phương

70 vạn

8 vạn

Một số hình ảnh

về người dân thuộc địa

Chiến tranh là đau thương mất mát

Họ phơi thây trên các bãi chiến trường,

bỏ xác tại các miền hoang vu

Họ bị vắt kiệt sức

vì phải sản xuất vũ khí

phục vụ chiến tranh

- … Phải xa lìa vợ con, quê h ơng vì mục đích vô nghĩa, đem mạng sống mà đánh đổi lấy những vinh dự hão huyền.

- Bị biến thành vật hi sinh cho lợi ích danh dự của kẻ cầm

quyền.

- trên các chiến tr ờng châu Âu.

- Xuống tận đáy biển - bảo vệ các loài thuỷ quái

- Một số tại Ban-căng, … bị tàn sát ở bờ sông Mác-nơ, bãi lầy Săm-pa-nhơ, của các cấp chỉ huy, của …

Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ, giọng điệu của tác giả ở đoạn này?

-> Từ ngữ mỉa mai, châm biến, giọng văn giễu cợt nh ng ẩn trong đó là sự xót xa tr ớc những cái chết th ơng tâm, vô

nghĩacủa ng ời dân thuộc địa.

- ở hậu ph ơng họ phải làm công việc chế tạo vũ khí phục vụ chiến tranh Nh ng cuối cùng họ cũng phải chết vì bệnh tật (nhiễm những luồng khí độc, ).

Nghệ thuật

1 Giọng điệu :

Giọng mỉa mai, hài hước khi vạch trần bộ mặt bỉ ổi, xảo trá của

bọn thực dân: “Ấy thế mà”, “đùng một cái”…

Giọng cảm thương, chua xót cho số phận những người dân

thuộc địa

2 Yếu tố biểu cảm :

Từ ngữ biểu cảm : “tên da đen bẩn thỉu”, “tên An-nam-mít”, “con

yêu”, “bạn hiền”…

Hình ảnh biểu cảm : “phơi thây”,“xuống tận đáy biển”,“bỏ xác tại

miền hoang vu”,“máu tưới vòng nguyệt quế”,xương chạm nên những chiếc gậy, tám vạn người không bao giờ còn trông thấy mặt trời quê hương nữa…

Biện pháp biểu cảm : dùng từ ngữ trái ngược với bản chất sự

vật, lối so sánh, ẩn dụ sắc sảo…

=> Tác dụng : Lật tẩy bộ mặt bịp bợm, xảo trá của thực dân Pháp

Tăng hiệu quả châm biếm sâu cay

Nhận xét về nghệ thuật sử dụng giọng điệu của tác giả

trong đoạn văn?

Nhận xét về cách sử dụng yếu tố biểu cảm trong

đoạn trích ? Tác dụng của các biện pháp

nghệ thuật trên ?

I.Tìm hiểu chung

a Phần I: CHIẾN TRANH VÀ“NGƯỜI BẢN XỨ”

Bằng lời kể chua xót, giọng điệu giễu cợt, tác giả đã

vạch trần bộ mặt tàn ác, quỷ quyệt của chủ nghĩa thực dân, đồng thời cho thấy số phận thê thảm của người dân thuộc địa bị đẩy vào cuộc chiến tranh phi nghĩa.

TiÕt 105: ThuÕ M¸u

Sơ đồ quá trình lập luận của phần I

Chiến tranh và “ng ời bản xứ”

Kết quả: Trong số 70 vạn người thỡ

8 vạn người khụng bao giờ nhỡn thấy mặt trời quờ hương nữa

B I T P C NG C À Ậ Ủ Ố

1 Cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) đ ợc

Nguyễn ái Quốc ví bằng cụm từ nào trong phần 1 của bài

Thuế máu? (21 chữ)

- Hãy trả lời các câu hỏi, để tìm ra 7 ô chữ hàng ngang từ

đó tìm từ khoá của các ô chữ sau:

Đ

Đ

Đ

5 4

6 7

S

S

S S

a n n a m M í t

2 Nguyễn ái Quốc còn có tên gọi là gì? (9 chữ)

3 Khi cuộc chiến tranh phi nghĩa xảy ra những ng ời dân thuộc địa lập tức biến thành gì của các quan cai trị, phụ

6 Trong cuộc chiến tranh phi nghĩa đó tổng số có bao

nhiêu ng ời lính thuộc địa chết? (6 chữ)

7 Những ng ời dân thuộc địa đã lấy máu mình t ới lên

vòng nguyệt quế của ai? (12 chữ)

Từ khoá gồm 2 từ, gồm có 7 chữ cái Đây là một thứ

thuế tàn nhẫn, phũ phàng, nhất là bị bóc lột x ơng máu, mạng sống.

Nguyên nhân chính của việc các quan cai trị thay đổi thái độ

đối với ng ời dân thuộc địa?

Vì chính quyền thực dân muốn thay đổi chính

sách cai trị mới.

A

Vì chính quyền thực dân muốn giúp đỡ cho những

ng ời dân thuộc địa có một cuộc sống tốt đẹp hơn.

B

C

D

Vì chính quyền thực dân muốn biến những ng ời

dân thuộc địa thành tấm bia đỡ đạn cho chúng

trong cuộc chiến tranh phi nghĩa.

Vì chính quyền thực dân muốn những ng ời dân

thuộc địa phải phục tùng họ tốt hơn nữa.

Cuộc chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945)

Các cuộc chiến tranh mà Pháp tiến hành để mở rộng thuộc địa

Cụm từ cuộc chiến tranh vui t ơi mà Nguyễn ái Quốc sử dụng trong đoạn trích Thuế máu nói về cuộc chiến tranh

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

* PHÂN TÍCH MÂU THUẪN TRÀO

PHÚNG CƠ BẢN TRONG PHẦN I CỦA

TRUYỆN

* ĐỌC VÀ PHÂN TÍCH PHẦN II VÀ III CỦA VĂN BẢN THEO CÂU HỎI HƯỚNG DẪN TRONG SGK

Ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o

vµ c¸c em häc sinh