Môc tiªu bµi häc : HS - Cảm nhận đợc tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hơng sâu nặng qua lời thơ của Y Phơng.. Bớc đầu hiểu đợc cách diễn tả độc đáo của tác gi[r]
Trang 1Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 123+124 :
NểI VỚI CON
- Y
I Mục tiêu bài học : HS
- Cảm nhận đợc tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hơng sâu nặng qua lời thơ của Y Phơng Bớc đầu hiểu đợc cách diễn tả độc
đáo của tác giả trong bài thơ
- Cảm nhận đợc tình yêu và niềm tự hào về vẻ đẹp, sức sống mãnh liệt của quê hơng của Y Phơng Tiếp tục hiểu đợc cách diễn tả độc đáo của tác giả trong bài thơ
- Củng cố kĩ năng đọc - hiểu một văn bản thơ trữ tình; phân tích cách diễn tả
độc đáo, giàu hình ảnh, gợi cảm của thơ ca miền núi
- Bồi đắp tình yêu và tự hào về gia đình, quê hơng; có niềm tin vào cuộc sống
* Định hướng phát triờ̉n năng lực:
- Hình thành và phát huy phõ̉m chṍt sụ́ng yờu thương, tự chủ
- Rèn luyợ̀n năng lực tự học, năng lực thõ̉m mĩ, năng lực hợp tác và năng lực giao tiờ́p
II
Chuẩn bị
1 Giáo viên:
Tích hợp với văn biểu cảm, nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
Máy chiờ́u+ Video, minh hoạ
2 Học sinh: soạn bài trớc ở nhà
III Tổ chức các hoạt động dạy học
A HOẠT Đệ̃NG KHỞI Đệ̃NG
? Đọc diễn cảm khổ 1 trong bài Sang thu và nêu cảm nhận của em về TN lúc
sang thu?
B HOẠT Đệ̃NG HÌNH THÀNH KIấ́N THỨC Hoạt động của thầy và trũ Nội dung cần đạt
? Dựa vào chú thích * hãy giới thiệu
những nét chính về tác giả
GV : Năm 1993 ụng giữ chức chủ tịch
I
Đọc và t ìm hiểu chung
1 Tác giả
- Y Phương Sinh năm 1948, quờ Trựng Khánh – Cao Bằng, ụng là người dõn
Trang 2hội văn nghợ̀ Cao Bằng Thơ của Y
Phương thể hiợ̀n tõm hồn chõn thật,
mạnh mẽ và trong sáng, cách tư duy
đầy hình ảnh của con người miền nỳi
- Nhấn mạnh cách nói, cách diễn tả
tình cảm mang đậm dấu ấn của ngời
dân miền núi
- Hớng dẫn đọc, đọc mẫu
- Gọi đọc, nhận xét
- Lu ý chú thích 1
? Xuṍt xứ của bài thơ
? Xác định thể thơ, bố cục?
? Nhận xét về bố cục của bài thơ
? Nhận xét sự phát triển tình cảm của
ngời cha?
- Bổ sung
- Yêu cầu hs theo dõi P1
? Ngời cha nói với con về tình cảm của
cha mẹ qua những câu thơ nào?
? Nhận xét về hình ảnh, cách nói,
BPNT?
? Qua đó gợi tả hình ảnh gì?
- Bổ sung
? Ngoài 4 câu thơ trên, còn có câu thơ
tộc Tày
2 Tìm hiểu chung về văn bản
a Đọc và tìm hiểu chú thích
Đọc, nhận xét Theo dõi chú thích SGK
b Tỏc phẩm
- Trớch từ cuụ́n “Thơ Viợ̀t Nam” (1945-1985)
- Thơ tự do
- Bố cục: 2 phần + P1: Con lớn lên trong tình yêu thơng của cha mẹ và quê hơng
+ P2: Lòng tự hào về quê hơng và mong
ớc của cha -> Bố cục chặt chẽ, hợp lí
- Từ tình cảm riêng (gđ) -> mở rộng
đến tình cảm chung (quê hơng), từ những KN gần gũi -> nâng lên thành lẽ sống
II Phân tích
1 Nói với con về cội nguồn sinh d-ỡng:
* Chân phải…cha
Chân trái …mẹ Một bớc…nói Hai bớc…cời
(+) Hình ảnh mộc mạc, cụ thể Điệp từ, lặp cấu trúc
-> Gợi tả đứa trẻ lẫm chẫm tập đi, tập nói trong vòng tay yêu thơng, trong sự nâng đón và mong chờ của cha mẹ, trong không khí gđ đầm ấm, hạnh phúc
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời
-> Cha mẹ mãi thơng yêu nhau Cuộc
Trang 3nào cũng nói về cuộc sống gia đình?
? Những câu thơ trên gợi lên không khí
gia đình ntn?
? Không khí gia đình có ý nghĩa gì với
ngời con?
? Qua đây, ngời cha muốn nhắc nhở
con điều gì?
? Hình ảnh nào xuất hiện tiếp theo
trong lời của cha?
? Em hiểu “Ngời đồng mình”: có
nghĩa là gì , có thể thay thế từ này
bằng những từ nào khác ? NX về cách
nói ?
? Nhận xét về hình ảnh thơ và cách sử
dụng từ ngữ?
? Qua đó gợi lên khung cảnh gì?
? Câu thơ cho ta hiểu thêm điều gì?
- Bổ sung
? Quê hơng còn đợc gợi tả qua những
hình ảnh nào?
? Tìm biện pháp nghệ thuật?
? Cảm nhận của em về hình ảnh đó?
- Bổ sung
? Ngời cha còn muốn nhắc nhở con
điều gì?
- Bổ sung
? Qua phần thơ thứ nhất ngời cha
muốn nói với con về điều gì?
* Bình
sống gia đình thật đầm ấm, hạnh phúc
- Tình yêu thơng của cha mẹ giúp con lớn khôn về thể chất và tâm hồn
=> Cha nhắc nhở con về tình cảm gia
đình – cội nguồn nuôi dỡng cho con khôn lớn
* Ngời đồng mình…
Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát
+ “Ngời đồng mình”: Những ngời cùng sống trong một môi trờng -> quê hơng tác giả => cách nói mộc mạc mang tính
địa phơng của ngời dân tộc Tày (+) Hình ảnh mộc mạc, gợi cảm;
động từ: đan, cài, ken -> diễn tả những động tác lao động
-> Gợi cảnh lao động cần cù, tơi vui;
sự gắn bó, quấn quýt trong lao động, làm ăn của đồng bào quê hơng
=> Con dần khôn lớn, trởng thành
trong cuộc sống lao động của những ngời cùng quê hơng.
Rừng cho hoa Con đờng cho những tấm lòng
(+) Nhân hóa, điệp từ " cho", ẩn dụ: rừng và con đờng tợng trng cho quê
h-ơng
-> Rừng núi quê hơng thật thơ mộng và
nghĩa tình đã che chở, nuôi dỡng con
ngời cả về tâm hồn, lối sống
=> Cha nhắc con nhớ con đợc lớn lên trong thiên nhiên thơ mộng và nghĩa tình của quê hơng.
* Con sinh ra lớn lên trong tình yêu
thơng của cha mẹ, trong một quê
h-ơng tơi đẹp và nghĩa tình- Đây là cội nguồn sinh dỡng của mỗi con ngời.
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung cần đạt
Trang 4- Yêu cầu hs theo dõi P2
? Hình ảnh ngời đồng mình đợc gợi tả
qua những câu thơ nào?
? Nhận xét về cách diễn đạt? Chỉ ra
BPNT?
? Qua đó, cảm nhận đợc điều gì về
ng-ời đồng mình ntn?
- Bổ sung
? Ngời cha tiếp tục nói với con về
những đức tính gì của “ngời đồng
mình”? Tìm câu thơ thể hiện?
? Câu thơ muốn ngợi ca phẩm chất gì
của ngời đồng mình?
- Chính họ đã làm nên quê hơng với
truyền thống với phong tục tập quán tốt
đẹp
? Lời cha dặn con đợc thể hiện qua
những câu thơ nào?
? Nhận xét giọng điệu?
? Từ những đức tính quý báu này của
“ngời đồng mình”, ngời cha mong ớc ở
con điều gì?
- Bổ sung
? Qua bài thơ, em cảm nhận đợc tình
II Phân tích (tiếp)
2 Nói với con về vẻ đẹp của ngời
đồng mình và mong muốn của cha:
“Ngời đồng mình thơng lắm con ơi
Không lo cực nhọc”
(+) Cách nói mộc mạc mà độc đáo, phản ánh t duy của ngời miền núi (lấy cao, xa làm thớc đo tình cảm và ý chí của con ngời),
(+) so sánh, điệp ngữ, sử dụng thành ngữ
-> Ngời đồng mình có:
- Cuộc sống vất vả, khó khăn, thiếu thốn
- Biết chấp nhận khó khăn, thực tế của cuộc sống
- Sức sống mạnh mẽ, dẻo dai
- Gắn bó, thủy chung với quê hơng dẫu còn nhọc nhằn, nghèo đói
“Ngời đồng mình” thô sơ da thịt
…phong tục
-> “Ngời đồng mình” thô sơ, mộc mạc
về vẻ bên ngoài nhng giàu chí khí, niềm tin, không nhỏ bé về tâm hồn về ý chí và mong ớc xây dựng quê hơng
- Con ơi…
Nghe con
(+) Giọng điệu tha thiết, trìu mến
=> Cha mong muốn con:
- Phải sống nghĩa tình gắn bó thuỷ chung với quê hơng, biết tự hào về truyền thống quê hơng;
- Biết chấp nhận và vợt qua gian nan thử thách bằng ý chí và bằng niềm tin của mình
- Cần sống mạnh mẽ, tự tin mà vững
b-ớc trên đờng đời
- Tình cảm của cha: yêu, tự hào về quê hơng; yêu và tin tởng con
Trang 5cảm của ngời cha với quê hơng và với
con ntn?
? Điều lớn lao nhất mà cha muốn
truyền cho con là gì?
* Bình
? Nhắc lại những đặc sắc NT của bài
thơ?
? ND bài thơ?
Trả lời, bổ sung
III Tổng kết
1, NT
2 ND
* Ghi nhớ/74
C HOẠT Đệ̃NG LUYậ́N TẬP
HS làm BT SGK T74
D HOẠT Đệ̃NG VẬN DỤNG
Viờ́t đoạn văn cảm nhọ̃n vờ̀ đoạn thơ đõ̀u của bài thơ
E HOẠT Đệ̃NG TÌM TÒI MỞ Rệ̃NG
Tìm đọc thờm mụ̣t sụ́ bài thơ của Y Phương
Hớng dẫn học tập
- Học bài
- Su tầm các bài thơ viết về tình cha con
- Chuẩn bị bài: Mây và sóng
+ Đọc VB, chú thích; Trả lời câu hỏi
+ Su tầm các tác phẩm và các bài viết về Tago
*****************************
TRỌN Bệ̃ GIÁO ÁN VĂN 9 THEO Mễ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI
LIấN Hậ́: 0968000165