TIẾT 53 (BÌNH) NL trong VBTS

Tìm hiểu yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự 1... Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, xấu xa, bỉ ổi… toàn những cớ để ch

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI

GIỜ HỌC

Ngữ

Giáo viên: Đàm Lam Bình

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 Thế nào là miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự ?

2 Tác dụng của việc sử dụng yếu tố miêu tả nội tâm trong VB tự sự ?

NGHỊ LUẬN TRONG

VĂN BẢN TỰ SỰ

Tập làm văn:

I Tìm hiểu yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự

1 Bài tập: Sgk/137.

Chao ôi ! Đối với những người ở quanh

ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, xấu xa, bỉ ổi… toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương; không bao giờ ta thương… Vợ tôi không ác, nhưng thị khổ quá rồi Một người đau chân

có lúc nào quên được cái chân đau của mình

để nghĩ đến cái gì khác đâu? Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn nghĩ gì đến ai được nữa Cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất Tôi biết vậy, nên tôi chỉ buồn chứ không

nỡ giận (Nam Cao – Lão Hạc)

a Lập luận của ông giáo:

- Nêu vấn đề: không hiểu những người xung quanh thì luôn có cớ để tàn

nhẫn với họ

- Phát triển vấn đề:

+ Vợ tôi không ác, nhưng vì thị đã khổ quá rồi

+ Đau chân thì không thể quên cái chân đau của mình

+ Khổ quá -> ko nghĩ đến ai được nữa

- Kết thúc vấn đề:

+ “Tôi chỉ buồn nhưng không nỡ giận.”

Chao ôi ! Đối với những người ở quanh

ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, xấu xa, bỉ ổi… toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ

ta thấy họ là những người đáng thương; không bao giờ ta thương… Vợ tôi không ác, nhưng thị khổ quá rồi Một người đau chân có lúc nào quên được cái chân đau của mình để nghĩ đến cái gì khác đâu? Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn nghĩ gì đến ai được nữa Cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất Tôi biết vậy, nên tôi chỉ buồn chứ không

nỡ giận (Nam Cao – Lão Hạc)

-> Lập luận bằng câu

khẳng định, câu ghép

nếu – thì, tuy - nhưng; khi – thì…

có những cặp quan hệ từ

hô ứng:

Thoắt trông nàng đã chào thưa:

“Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây!

Đàn bà dễ có mấy tay,

Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan!

Dễ dàng là thói hồng nhan,

Càng cay nghiệt lắm, càng oan trái nhiều”.

Hoạn thư hồn lạc phách xiêu,

Khấu đầu dưới trướng liệu điều kêu ca.

Rằng: “Tôi chút phận đàn bà,

Ghen tuông thì cũng người ta thường tình.

Nghĩ cho khi gác viết kinh, Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo.

Lòng riêng riêng những kính yêu, Chồng chung ai dễ ai chiều cho ai.

Trót lòng gây việc chông gai, Còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng” Khen cho: “Thật đã nên rằng,

Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời.

Tha ra thì cũng may đời, Làm ra thì cũng ra người nhỏ nhen”.

Nguyễn Du, Truyện Kiều

Thoắt trông nàng đã chào thưa:

“Tiểu thư cũng có bây giờ đến đây !

Đàn bà dễ có mấy tay, Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan !

Dễ dàng là thói hồng nhan, Càng cay nghiệt lắm, càng oan trái nhiều”.

Hoạn Thư hồn lạc phách xiêu, Khấu đầu dưới trướng liệu điều kêu ca.

Rằng: “Tôi chút phận đàn bà, Ghen tuông thì cũng người ta thường tình.

Nghĩ cho khi gác viết kinh Đến khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo Lòng riêng riêng những kính yêu, Chồng chung ai dễ ai chiều cho ai Trót lòng gây việc chông gai, Còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng”.

Khen cho: “Thật đã nên rằng, Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời.

Tha ra thì cũng may đời,

Làm ra mang tiếng con người nhỏ nhen.

b Lập luận của “Truyện Kiều”:

* Thúy Kiều:

- Chào mỉa mai

- Xưa nay dễ có mấy người cay nghiệt như

Hoạn Thư

- Càng cay nghiệt càng chuốc lấy oan trái.

* Hoạn Thư:

- Đàn bà ghen tuông là chuyện thường

- Tôi đã từng đối xử tốt với cô

- Cảnh chồng chung chắc gì ai đã nhường

cho ai

- Mong cô mở lòng khoan dung mà tha

cho tôi

-> Câu chuyện thêm phần triết lí.

Lập luận trong văn nghị luận khác với lập luận trong văn tự sự ntn?

Lập luận thể hiện quá

trình hình thành hệ

thống luận điểm, luận

cứ 1 cách đầy đủ có hệ

thống liên kết chặt chẽ

tạo thành 1 chỉnh thể

gồm các ý lớn nhỏ gắn

bó phụ thuộc vào nhau

- Trong văn nghị

luận:

- Lập luận trong

tự sự:

Chỉ là yếu tố đơn lẻ biệt lập được sử dụng gắn với từng tình huống sự việc, từng nhiện vụ cụ thể Nói cách khác mục đích của yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự là chỉ làm nổi bật

sự việc và con người

2

* Dấu hiệu của yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự:

- Là những cuộc đối thoại hoặc độc thoại nêu lên các nhận xét, phán đoán, các lí lẽ nhằm thuyết phục người đọc, người nghe về 1 vấn đề, quan điểm,

tư tưởng nào đó.

- Dùng nhiều loại câu khẳng định, phủ định , câu có những cặp quan hệ từ hô ứng: Nếu…thì; Vì thế… cho nên; Không những… mà còn…

* Vai trò của yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự:

- Làm nổi bật sự việc, con người được kể, làm cho người đọc phải suy nghĩ.

* Tác dụng của yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự:

- Hỗ trợ cho việc kể, làm cho câu chuyện có tính triết lí sâu sắc.

* Cách vận dụng yếu tố nghị luận trong VBTS:

+ Để cho nhân vật đối thoại hoặc độc thoại nêu lên ý kiến, nhận xét, đánh giá về 1 vấn đề nào đó.

3 Ghi nhớ: sgk/138

+ Người viết trực tiếp bày tỏ ý kiến qua suy nghĩ trong lời dẫn

chuyện hoặc đan cài vào phần kết của truyện hay nêu lên những suy ngẫm riêng.

Thái độ thờ ơ, vô cảm

trước sự nguy hiểm của

người khác

Hồi chuông cảnh báo về vấn đề đạo đức của con người bị xuống cấp

Câu hỏi: Quan sát 2 bức tranh và hãy tìm vấn đề nghị luận mà người họa sĩ muốn đề cập trong 2 bức tranh dưới là gì?

Cả lớp cùng xem video câu chuyện “Tiếng vọng rừng

sâu”

Bài tập: Bạn hãy xem một đoạn phim sau

Bạn hãy nêu ra vấn đề nghị luận trong đoạn phim trên?

Cổ tích

“Tiếng

vọng

rừng sâu”

nọ, giận mẹ nhưng không thể xúc phạm một cách trực tiếp, cậu chạy đến một thung lũng cạnh một khu rừng rậm Cậu lấy hết sức mình và thét lên: “Tôi ghét người” Cậu ngạc nhiên vô cùng vì từ khu rừng có tiếng vọng lại: “Tôi ghét người” Cậu hoảng hốt quay về với mẹ và khóc nức nở Cậu không thể hiểu được từ trong rừng đã có người thù ghét cậu Người mẹ nắm tay đưa cậu trở lại khu rừng và bảo cậu hãy hét lên: “Tôi yêu người” Lạ lùng thay, cậu vừa dứt tiếng thì cũng có người nói vọng lại: “Tôi yêu người” Lúc đó người mẹ mới giải thích cho cậu như sau: “Con ơi, đó là định luật trong cuộc sống của chúng ta Con cho điều gì, con sẽ nhận điều đó Ai gieo gió thì người đó gặt bão. Nếu con thù ghét người, thì người cũng sẽ thù ghét con Nếu con yêu thương người, thì người cũng sẽ yêu thương con”.

Dặn dò

- Học bài

- Làm bài tập về nhà.

- Soạn tiếp bài:

Tạm biệt các em!