Bai 36 Nuoc

Đối với việc tích hợp kiến thức các môn Khoa học, vật lý, Sinh học, địa lý, lịch sử, giáo dục công dân vào dạy bài “Nước” sẽ giúp các em nắm đươc, hiểu rõ tính chất, vai trò của nước.. T[r]

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC

1 Tên bài học: NƯỚC (Tiết 2)

2 Mục tiêu dạy học: Giúp học sinh nắm được những kiến thức cơ bản sau

a Kiến thức:

* Môn Hóa học:

- Học sinh biết được tính chất của nước: Nước là chất lỏng, không màu, không mùi và không vị, sôi ở 1000C,hóa rắn ở

0oC, khối lượng riêng ở 4oC là 1g/ml Hoà tan nhiều chất: rắn, lỏng, khí…Nước phản ứng được với nhiều chất ở điều kiện thường như kim loại ( Na, Ca ), oxit bazơ ( CaO, Na2O ), oxit axit (P2O5, SO2 )

- Học sinh hiểu và trình bày được vai trò của nước trong đời sống và sản xuất, sự ô nhiễm nguồn nước và cách bảo vệ nguồn nước, sử dụng tiết kiệm nguồn nước

- Học sinh nhớ lại kiến thức bài Nhiệt kê – nhiệt giai ( Vật lý 6) nêu được nhiệt độ sôi, nhiệt độ hóa rắn của nước

- Học sinh nhớ lại bài Khối lượng riêng – trọng lượng riêng ( Vật lý 6) nêu được khối lượng riêng của nước

* Môn Sinh học:

- Qua bài Quang hợp (sinh học 6) học sinh nêu lên được vai trò của nước: nước là nguyên liệu cho 1 phản ứng hóa họctạo ra chất hữu cơ và khí oxi

- Qua bài Máu và môi trường trong cơ thể (sinh học 8) học sinh nêu được trong thành phần của huyết tương có tới 90%

là nước, nhằm duy trì máu ở trạng thái lỏng để dễ dàng lưu thông trong mạch

- Tích hợp kiến thức môn sinh học giải quyết vấn đề thực tiến tại địa phương:

Kết hợp kiến thức môn Sinh học 6 bài: “Thực vật bảo vệ đất và nguồn nước” , liên hệ thực tế

Làm rõ vấn đề nêu ra ở mục I: “Nguyên nhân do đâu mà nước ở sông Ba không đảm bảo tính chất vật lý của nước, biệp pháp nào để bảo vệ nguồn nước ở sông Ba và tình trạng thiếu hụt nguồn nước ngầm tại Tây Nguyên”.

- Học sinh kể được cuộc đấu tranh gìn giữ dân tộc diễn ra trên các con sông lớn

( Lịch sử 6: Ngô Quyền và chiến thắng Bạch đằng năm 938)

* Môn giáo dục công dân – giáo dục kỹ năng sống:

- Học sinh biết được luật do nhà nước ban hành để hạn chế ô nhiễm nguồn nước (GDCD 7)

- Học sinh nêu được nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước

- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường nước

b Kỹ năng

- Viết được PTHH của nước với một số kim loại ( Na, Ca ), oxit bazơ, oxit axit.

- Biết sử dụng giấy quỳ để nhận biết được một số dung dịch axit, bazơ cụ thể.

- Quan sát thí nghiệm, hình vẽ hoặc hình ảnh cụ thể, rút ra được nhận xét

- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích, liên hệ thực tế

- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề

c Thái độ

- Tạo hứng thú say mê môn học cho học sinh

- Có ý thức vận dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống

- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

- Nghiêm túc, hợp tác tốt, linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức

d Xác định nội dung trọng tâm của bài:

- Tính chất hóa học của nước

- Sử dụng tiết kiệm nước, bảo vệ nguồn nước không bị ô nhiễm

e Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực chung:

+ Năng lực tự học

+ Năng lực sáng tạo

+ Năng lực giao tiếp

+ Năng lực giải quyết vấn đề

+ Năng lực quản lý

+ Năng lực hớp tác

+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ

- Năng lực chuyên biệt:

+ Năng lực quan sát thí nghiệm, hình vẽ hoặc hình ảnh cụ thể, rút ra được nhận xét Năng lực viết PTHH

+ Năng lực tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích, liên hệ thực tế và vận dụng kiến thức liên môntrong giải quyết vấn đề.

3 Đối tượng dạy học của bài học

* Đối tượng dạy học là học sinh khối 8, trường TH&THCS Lê Quý Đôn – Xã YangTrung – Huyện KôngChro –Tỉnh Gia Lai

4 Ý nghĩa của bài học

Qua dạy học thực tế nhiều năm chúng tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức giữa các môn học vào giải quyết mộtvấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết Điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộmôn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà còn phải không ngừng học hỏi, trau dồikiến thức của những bộ môn học khác để giúp các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanhchóng và hiệu quả nhất

Đối với việc tích hợp kiến thức các môn Khoa học, vật lý, Sinh học, địa lý, lịch sử, giáo dục công dân vào dạybài “Nước” sẽ giúp các em nắm đươc, hiểu rõ tính chất, vai trò của nước Từ đó, các em có ý thức bảo vệ môi trườngbằng một số biện pháp thiết thực của bản thân.

Trong thực tế chúng tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếpcận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong SGK Từ đó bài học trở nên sinh động hơn, học sinh cóhứng thú bài học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo hơn đồng thời vận dụng vào thực

tế tốt hơn

* Cụ thể:

- Tích hợp kiến thức môn Khoa học: Vận dụng kiến thức bài “ Nước có những tính chất gì?” môn khoa học lớp 4 và kếthợp quan sát mẫu nước, HS biết được: Nước là chất lỏng, không màu, không mùi và không vị Đồng thời giáo dục HS biết tiết kiệm nước, qua bài học “ Tiết kiệm nước” môn khoa học lớp 4

- Tích hợp kiến thức môn Vật lý: vận dụng kiến thức bài Nhiệt kê – nhiệt giai ( Vật lý 6) HS biết được nhiệt độ sôi của nước (100oC) , nhiệt độ hóa rắn của nước ( 0oC) và bài Khối lượng riêng- trọng lượng riêng ( Vật lý 6) biết được khối lượng riêng của nước ở 4oC ( 1g/ml)

- Tích hợp kiến thức môn Sinh học:

+ Qua bài Quang hợp (sinh học 6) học sinh biết được vai trò của nước: nước là nguyên liệu cho 1 phản ứng hóa học tạo

ra chất hữu cơ và khí oxi

+ Qua bài Máu và môi trường trong cơ thể (sinh học 8) học sinh biết được trong thành phần của huyết tương có tới90% là nước, nhằm duy trì máu ở trạng thái lỏng để dễ dàng lưu thông trong mạch

+ Sinh học 6 bài: “Thực vật bảo vệ đất và nguồn nước” đề ra biện pháp bảo vệ nguồn nước

Làm rõ vấn đề nêu ra ở mục I: “Nguyên nhân do đâu mà nước ở sông Ba không đảm bảo tính chất vật lý của nước, biệp pháp nào để bảo vệ nguồn nước ở sông Ba và tình trạng thiếu hụt nguồn nước ngầm tại Tây Nguyên”.

- Tích hợp kiến thức môn Công nghệ: HS biết được vai trò của nước đối với sản xuất nông nghiệp ( trồng trọt,chănnuôi)

- Tích hợp kiến thức môn Văn học: HS biết được một số câu ca dao, tục ngữ nói về vai trò của nước

- Tích hợp kiến thức môn Địa lý: HS biết được diện tích của nước trên bề mặt trái đất, sự phân bố nguồn nước trên bềmặt Trái Đất

- Tích hợp kiến thức môn Lịch sử: Học sinh kể được cuộc đấu tranh gìn giữ dân tộc diễn ra trên các con sông lớn ( Lịch sử 6: Ngô Quyền và chiến thắng Bạch đằng năm 938)

- Tích hợp kiến thức môn GDCD: Học sinh biết được luật do nhà nước ban hành để hạn chế ô nhiễm nguồn nước

(GDCD 7)

- Tích hợp kiến thức kĩ năng sống: Học sinh biết được nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước từ đó giáo dục ý thức bảo

vệ môi trường nước và tiết kiệm nguồn nước

5 Thiết bị dạy học, học liệu

* Giáo viên:

- Máy tính, bảng tương tác thông minh

- Hoá chất: Na, CaO, P, quỳ tím và H2O

- Dụng cụ: Giấy lọc, kẹp gắp hóa chất, thìa sắt, cốc thuỷ tinh, bát sứ, phễu thủy tinh

- Một số hình ảnh về ô nhiễm môi trường nước và hình ảnh về bảo vệ nguồn nước

- Kiến thức từ các môn học có liên quan, nguồn tư liệu sgk, mạng internet

- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu các môn học có liên quan theo yêu cầu của giáo viên.

* Ứng dụng CNTT: Sử dụng phần mềm soạn giảng trên máy tương tác thông minh để trình chiếu các Slide minh hoạ nội dung kiến thức từng phần cần truyền đạt cho học sinh và giúp học sinh chủ động tương tác với máy tính thông minh

6 Tiến trình dạy học

a Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số (1’)

b Kiểm tra bài cũ: (5’)

GV gọi học sinh lên bảng kiểm tra bài cũ

Dùng các từ và cụm từ thích hợp, điền vào chỗ trống các câu sau :

- Nước là hợp chất tạo bởi hai là _ và _

- Chúng đã hóa hợp với nhau:

*Theo tỉ lệ thể tích là khí hiđro và khí oxi

* Theo tỉ lệ khối lượng là hiđro và oxi

* Công thức hóa học của nước :

- Viết phương trình tổng hợp nước?

 GV yêu cầu các học sinh còn lại quan sát, nhận xét và bổ sung

GV nhận xét và ghi điểm

Đáp án và biểu điểm

- Nước là hợp chất tạo bởi hai nguyên tố là hiđro và oxi

- Chúng đã hóa hơp với nhau:

+ Theo tỉ lệ thể tích là hai phần khí hiđro và một phần khí oxi

+ Theo tỉ lệ khối lượng là một phần khí hiđro và tám phần khí oxi

+ Công thức hóa học của nước là: H2O

( Điền đúng mỗi ô trống được 1đ)

- PTHH: 2H2 + O2  2H2O (2đ)

c Bài mới :

* Lời dẫn vào bài:

Như các em đã biết nước là hợp chất tạo bởi hai nguyên tố là hiđro và oxi Vậy tính chất vật lí và tính chất hoá học củanước có giống với tính chất của 2 nguyên tố tạo ra nó hay không? Nước có vai trò như thế nào và biện pháp nào để bảo

vệ nguồn nước Thì tiết học này cô và các em sẽ tìm hiểu

hình thành

II Tính chất của

nước

1 Tính chất vật lý.(6’)

Hoạt động 1: Tìm hiểu tính chất vật lý của nước

- Tích hợp kiến thức môn Khoa học lớp 4: bài “ Nước có những tính chất gì?”

- Tích hợp kiến thức môn Vật lý: vận dụng kiến thức bài Nhiệt kê – nhiệt giai và bài Khối lượng riêng- trọng lượng riêng ( Vật lý 6)

GV: Yêu cầu HS quan sát 1 cốc nước

Hoạt động 1: Tìm hiểu tính chất vật lý của nước

Năng lực quan sát rút

ra nhận xétNăng lực tưduy, thu thập thông tin, phân tích, liên hệthực tế và vận dụng kiến thức

+Trạng thái, màu, mùi, vị.

-Tích hợp giáo dục môi trường:

Nước là chất lỏng, không màu, không mùi và không vị,

tuy nhiên các em thấy nước ở sông Ba nơi chúng ta

đang sinh sống có đảm bảo được tính chất đó không?

(Vậy nguyên nhân do đâu mà nước ở sông Ba không đảm bảo tính chất và biệp pháp nào để bảo vệ nguồn nước, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong mục III)

- Theo kiến thức môn vật lý lớp 6: bài Nhiệt kê –

nhiệt giai và bài Khối lượng riêng- trọng lượng riêng

Ngoài các tính chất mà các em quan sát được vậy nước còn tính chất vật lý nào nữa không?

( GV gợi cho HS nhớ đến kiến thức vật lý 6, trả lời được: nhiệt độ sôi, nhiệt độ hóa rắn và khối lượng riêng

HS: Quan sát, ghi nhớ kiến thức, trả lời

+Trạng thái:Lỏng+ Không màu+ Không mùi+Không vị

-HS trả lời: Không đảm bảo tính chất ( có màu và có mùi)

- HS trả lời

Nhận xétVd: Nước hòa tan đường, rượu

liên môn trong giải quyết vấn đề

của nước)GV:Nước tồn tại ở trạng thái lỏng, vậy theo các em khả năng hòa tan các chất của nước như thế nào?Cho ví dụ?

Hoạt động 2: Tìm hiểu tính chất hoá học của nước

GV yêu cầu HS thảo luận nhóm (5’), mỗi nhóm 4-5 HS quan sát GV làm thí nghiệm và thảo luận điền vào phiếu học tập

- GV tiến hành thực hiện thí nghiệm

Thí nghiệm 1: Tác dụng với kim loại.

-Nhúng quì tím vào nước -Cho mẫu Na vào cốc nước

- Nhúng một mẫu giấy quì vào dung dịch sau phản ứng

Hoạt động 2: Tìm hiểu tính chất hoá học của nước

- HS quan sát  thảo luận và điền vào phiếu học tập

-HS báo cáo kết quả thí nghiệm

Thí nghiệm 1: Tác dụng với kim loại.

-Nhúng quì tím vào nước: quỳ tím không đổi màu

-Cho mẫu Na vào cốc nước: Natri nóng chảy thành giọt tròn có màu trắng chuyển động nhanh trên mặt nước

- Nhúng một mẫu giấy

Năng lực quan sát thínghiệm, rút

ra được nhận xét Năng lực viết PTHH Năng lực tưduy, thảo luận nhóm

Thí nghiệm 2: tác dụng với một số oxit bazơ.

- Cho một miếng vôi nhỏ vào cốc thuỷ tinh  rót một ít nước vào

- Nhúng một mẫu giấy quì tím vào trong nước sau phản ứng

Thí nghiệm 3: tác dụng với một số oxit axit.

Đốt P và đưa nhanh muôi đốt vào ống nghiệm rót một ítnước vào ống nghiệm  lắc đều  Nhúng quì tím vào dungdịch thu được

- GV hướng dẫn HS thảo luận và yêu cầu đại diện các nhóm báo cáo kết quả quan sát được

quì vào dung dịch sau phản ứng :quỳ tím chuyển sang màu xanh

Thí nghiệm 2: tác dụng với một số oxit bazơ.

- Cho một miếng vôi nhỏ vào cốc thuỷ tinh  rót một ít nước vào:

Có hơi nước bốc lên, canxioxit rắn chuyển thành chất nhão

- Nhúng một mẫu giấy quì tím vào trong nướcsau phản ứng: quỳ tím chuyển sang màu xanh

Thí nghiệm 3: tác dụng với một số oxit axit.

Đốt P và đưa nhanh muôi đốt vào ống nghiệm rót một ít nước

với các oxit bazơ khác

như Na2O, K2O để tạo

thành bazơ tương ứng

+ Dung dich bazơ làm

quỳ tím hóa xanh

+ Nước cũng hóa hợp

với nhiều oxit axit

khác như SO2, SO3,

- HS nhận xét và rút ra kết luận

- HS lên bảng viết PTHH

III vai trò của nước

Năng lực quan sát hình ảnh cụthể, rút ra

* Vai trò của nước

trong đời sống và sản

xuất:

- Hòa tan nhiều chất

dinh dưỡng cần cho cơ

thể sống

- Tham gia vào nhiều

quá trình hóa học quan

- Tích hợp kiến thức môn Sinh học:

Nội dung tích hợp: Thông qua kiến thức môn sinh họccác em hãy cho biết nước có vai trò gì?

+ Qua bài Quang hợp (sinh học 6) học sinh biết đượcvai trò của nước: nước là nguyên liệu cho 1 phản ứnghóa học tạo ra chất hữu cơ và khí oxi

Nước + khí cacbônic    chatdiepluc anhsang Tinh bột + khí ôxi+ Qua bài Máu và môi trường trong cơ thể (sinh học 8)học sinh biết được trong thành phần của huyết tương cótới 90% là nước, nhằm duy trì máu ở trạng thái lỏng để

dễ dàng lưu thông trong mạch

nguồn nước.

HS trả lời được+ Qua bài Quang hợp(sinh học 6) nêu đượcvai trò của nước: nước

là nguyên liệu cho 1phản ứng hóa học tạo

ra chất hữu cơ và khíoxi

+ Qua bài Máu và môitrường trong cơ thể(sinh học 8) nêu đượctrong thành phần củahuyết tương có tới90% là nước, nhằmduy trì máu ở trạngthái lỏng để dễ dànglưu thông trong mạch

- Nước là thành phầnquan trọng và khôngthể thiếu của cơ thể

được nhận xét

Năng lực vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề

- Có vai trò trong đời

ăn 7 ngày nhưng nhịn uống được 2 ngày

- Tích hợp kiến thức môn Công nghệ:

Nội dung tích hợp: Địa bàn xã YangTrung mà chúng tađang sống, người dân đa phần kiếm sống bằng các hoạtđộng nông nghiệp như trồng trọt, chăn nuôi Vậy thông

qua kiến thức môn công nghệ 7 bài “ Các biện pháp chăm sóc cây trồng”, các em hãy cho biết nước có vai

trò gì trong đời sống và sản xuất

- Tích hợp kiến thức môn Văn học:

HS nêu được vai tròcủa nước đối với sảnxuất nông nghiệp( trồng trọt, chăn nuôi)

HS giải thích được ýnghĩa câu tục ngữ nói

về vai trò của nước

“Nhất nước – nhì phân

Nội dung tích hợp: Qua quá trình sản xuất đó, nhân dân

ta đã đúc kết được rất nhiều kinh nghiệm và được thể

hiện qua rất nhiều câu ca dao tục ngữ mà các em đã

được học trong môn ngữ văn như :“Nhất nước – nhì

phân – tam cần – tứ giống”.

Em nào có thể cho cô biết ý nghĩa câu tục ngữ đó

Gv: Ngàn xưa cha ông ta đã rất đề cao vai trò của nước

trong sản xuất nông nghiệp

- Tích hợp kiến thức môn Lịch sử:

Nội dung tích hợp: Vai trò của nước không những được

thể hiện trong ca dao tục ngữ mà nó còn được thể hiện

qua các thời kì đấu tranh dựng nước và giữ nước Các

em hãy cho biết các cuộc đấu tranh giữ gìn đất nước

diễn ra trên các con sông lớn

( Lịch sử 6: Ngô Quyền và chiến thắng Bạch đằng

năm 938)

Trận chiến trên sông Như Nguyệt do danh tướng Lý

Thường Kiệt chỉ huy năm 1077 (lịch sử 7: cuộc kháng

chiến chống quân xâm lược tống)

- Tích hợp kiến thức môn Địa lý:

Nội dung tích hợp: Chúng ta biết nước có vai trò rất

quan trọng trong đời sống cũng như sản xuất Vậy

– tam cần – tứ giống”

Học sinh kể được cuộcđấu tranh gìn giữ dân tộc diễn ra trên các consông lớn ( Lịch sử 6: Ngô Quyền và chiến thắng Bạch đằng năm 938)

HS trả lời được: 3/4 bềmặt Trái Đất là các đạidương, biển hồ, sôngngòi…nhưng chỉ cókhoảng 2,5% trong số

đó là sử dụng được, sựphân bố nguồn nước