Bai 19 Cac thanh phan biet lap

Điều thành phần phụ chú bổ sung Thêm một đối tượng vào những người đang nói về bé Thu Xác định rõ những người nắm giữ chìa khoá của cánh cửa giáo dục.. Bổ sung vai trò của lớp trẻ trong [r]

Trang 1

9

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

1 ThÕ nµo lµ thµnh phÇn biÖt lËp?

Thành phần biệt lập là thành phần không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu

Trang 3

2 Kể tên và nêu tác dụng của những thành

- Các thành phần biệt lập đã học: Thành phần tình thái và thành phần cảm thán.

+ Thành phần tình thái là thành phần được dùng để thể hiện cách nhìn của người núi đối với sự việc được nói

đến trong câu.

+ Thành phần cảm thán là thành phần được dùng để bộc

lộ tâm lí của người nói (vui, buồn, mừng, giận ) …

Kiểm tra bài cũ

Trang 4

Tiết 110: Các thành phần biệt lập (tiếp theo)

I Thành phần gọi- đáp

1 Ví dụ (sgk – trang 31)

2 Nhận xét:

- Từ này dùng để gọi

tạo lập cuộc thoại

- Từ thưa ụng dùng để đáp

duy trì cuộc

thoại

- Hai từ in đậm trên không tham

gia vào việc diễn đạt nghĩa của

câu

thành phần biệt lập

Thành phần gọi - đáp

Đọc cỏc đoạn trớch sau đõy ( trớch từ truyện ngắn Làng của nhà văn Kim Lõn)

và trả lời cõu hỏi:

a) - Này, bỏc cú biết mấy hụm nay sỳng

nú bắn ở đõu mà nghe rỏt thế khụng?

b) - Cỏc ụng, cỏc bà ở đõu ta lờn đấy ạ? ễng hai đặt bỏt nước xuống chừng hỏi Một người đàn bà mau miệng trả lời:

- Thưa ụng, chỳng chỏu ở Gia Lõm

lờn đấy ạ

Trang 5

1 Ví dụ (sgk – trang 31)

2 Nhận xét:

3 Ghi nhớ: (sgk- trang 32)

Thành phần gọi - đáp l à

th nh ph n bi t l p đ à ầ ệ ậ ược dùng để tạo l p hoặc duy tr ậ ỡ quan hệ giao tiếp.

Trang 6

Bài tập nhanh:

Đặt câu với những từ: kìa, vâng,

Ví dụ:

- Kìa, trời mưa các con về cẩn thận nhé!

- Vâng! Con chào cô.

Trang 7

3 Ghi nhớ: (sgk- trang 32)

Thành phần gọi – đỏp là thành phần biệt lập dựng

để tạo lập hoặc để duy trỡ quan hệ giao tiếp

Cú sử dụng những từ ngữ dựng để gọi đỏp: kỡa,

này, võng, thưa ụng…

Trang 8

II Thành phần phụ chú:

đổi bởi phần in đậm là

thành phần biệt lập, được

thờm vào để làm rừ hơn

cho một số chi tiết trong

cõu

- “ và cũng là đứa con duy

nhất của anh ” chú thích cho

cụm từ “đứa con gái đầu

lòng c a anh” ủ

- Cụm chủ vị “ tôi nghĩ vậy ”

chú thích cho “ lóo khụng

hiểu tụi” (điều nhõn vật tụi

suy nghĩ)

- Thành phần phụ chú

Đọc những câu sau đây và trả lời câu hỏi:

a)Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh – và cũng là

đứa con duy nhất của anh, ch a đầy một tuổi.

( Nguyễn Quang Sáng, Chiếc l ược ngà )

b) Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy , và tôi càng buồn lắm.

Trang 9

1 Ví dụ (sgk – trang 31,32)

2 Nhận xét:

3 Ghi nhớ: sgk – trang 32

bi t l p đ ệ ậ ược dùng để để bổ sung một

số chi tiết cho nội dung chính của câu.

Trang 10

* Bài tập nhanh:

Tìm thành phần phụ chú trong các ví dụ sau:

- Bác Ba đã thực hiện được nguyện vọng cuối cùng của người đồng đội cũ (Anh Sáu) trao tận tay cho Thu chiếc lược ngà.

- Rồi một ngày mưa rào Mưa giăng giăng bốn phía

Có quãng nắng xuyên xuống biển, óng ánh đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng, xanh biếc…

- Ngay từ bây giờ - cô giáo nói - lớp ta cần phải cố gắng nhiều hơn nữa.

TIÕT 103: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp

(tiÕp theo)

Trang 11

1 Ví dụ (sgk – trang 31.32)

2 Nhận xét:

3 Ghi nhớ: sgk – trang 32

Thành phần phụ chú: là thành ph n bi t l p đ ầ ệ ậ ược dùng

để để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của

câu

ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một

Trang 12

I Thành phần gọi - đỏp.

II Thành phần phụ chỳ.

III Luyện tập.

1) Bài 1: Tìm thành phần gọi - đáp trong đoạn trích sau đây và cho biết từ nào đ ượ c dùng để gọi và từ nào đượ c dùng để đáp Quan hệ giữa ng ời gọi và ng ời đáp là ư ư quan hệ gì (trên – d ới hay ngang hàng, thân hay sơ) ? ư

- Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc s ưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ Ng ời ốm rề rề nh thế, nếu lại ư ư phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.

- Vâng, cháu cũng đã nghĩ nh ư cụ Nh ưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu

ăn lấy vài húp cỏi đã Nhịn suông từ sáng hôm qua tới giờ còn gì.

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

: thành phần gọi

Quan hệ trờn – dưới

: thành phần đáp

Trang 13

I Thành phần gọi - đỏp.

II Thành phần phụ chỳ.

III Luyện tập.

1) B i 1 à :

2) Bài 2: Tìm thành phần gọi - đáp trong câu ca dao

Bầu ơi thương lấy bớ cựng Tuy rằng khỏc giống nhưng chung một giàn

: thành phần gọi - đáp

Trang 14

Tiết 110 CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP (tiếp theo)

3)BT3 + 4/33:

a) Chúng tôi, mọi người – kể cả anh, đều tưởng con bé sẽ đứng yên đó thôi.

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà )

-Tìm thành phần phụ chú trong các đoạn trích sau và cho biết chúng bổ sung điều gì

-Thành phần phụ chú liên quan với các từ ngữ nào trước đó

b)Giáo dục tức là giải phóng Nó mở ra cánh cửa dẫn đến hoà bình, công bằng và công lí Những người nắm giữ chìa khoá của cánh cửa này – các thầy, cô giáo, các bậc cha mẹ, đặc biệt là những người mẹ - gánh một trách nhiệm vô cùng quan

trọng, bởi vì cái thế giới mà chúng ta để lại cho các thế hệ mai sau sẽ tùy thuộc vào những trẻ em mà chúng ta để lại cho thế giới ấy.

(Phê-đê-ri - cô May – o, Giáo dục – chìa khoá của tương lai)

c)Bước vào thế kỉ mới, muốn “sánh vai cùng các cường quốc năm châu” thì chúng

ta sẽ phải lấp đầy hành trang bằng những điểm mạnh, vứt bỏ những điểm yếu Muốn vậy thì khâu đầu tiên, có ý nghĩa quyết định là hãy làm cho lớp trẻ - những người chủ thực sự của đất nước trong thế kỉ tới – nhận ra điều đó, quen dần với những thói quen tốt đẹp ngay từ những việc nhỏ nhất (Vũ Khoan)

d) Cô bé nhà bên (có ai ngờ)

Cũng vào du kích

Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích

Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi) (Giang Nam, Quê hương)

Trang 15

TV 110 CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP (tiếp theo)

3)BT3 + 4/33:

-Tìm thành phần phụ chú trong các đoạn trích sau và cho biết chúng

bổ sung điều gì

-Thành phần phụ chú liên quan với các từ ngữ nào trước đó

Thành phần phụ chú Từ ngữ liên quan Điều thành phần

phụ chú bổ sung

kể cả anh Chúng tôi, mọi người Thêm một đối tượng vào những

người đang nói về bé Thu

các thầy, cô giáo, các bậc

cha mẹ… người mẹ Những người nắm giữ chìa khoá của cánh cửa này

Xác định rõ những người nắm giữ chìa khoá của cánh cửa giáo dục

Những người chủ thực sự

của đất nước trong thế kỉ tới lớp trẻ Bổ sung vai trò của lớp trẻ

trong tương lai

-có ai ngờ

-thương thương quá đi thôi

-Cô bé nhà bên -Mắt đen tròn

-thái độ ngạc nhiên của người nói -xúc động trước nụ cười ,đôi mắt

Trang 16

Tạo lập, duy trì quan

hệ giao tiếp

Bổ sung một số chi

tiết cho nội dung

chính của câu

Thể hiện cách nhìn của người nói đối với

sự việc được nói đến trong câu

Bộc lộ tâm lý của người nói

(tiÕp theo)

Trang 17

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- ¤n l¹i c¸c thµnh phÇn biÖt lËp

- Lµm bµi tËp 5 - Tr.33

(tiÕp theo)

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	5,4 MB