De thi hsg van 7

Câ Điểm u 1 *Về nội dung: 3 - Xác định đúng phép tu từ điệp ngữ: Hàm Dương, Tiêu Tương - Phân tích được hiệu quả sử dụng: Điệp ngữ: Hàm Dương, Tiêu Tương-> lặp lại ba lần, được đảo vị tr[r]

Câu 1.(4 điểm)

Phần kết văn bản Ca Huế trên sông Hương (Ngữ văn 7 tập hai), tác

giả Hà Ánh Minh viết:

Nghe tiếng gà gáy bên làng Thọ Cương, cùng tiếng chuông chùa Thiên Mụ gọi năm canh, mà trong khoang thuyền vẫn đầy ắp lời ca tiếng nhạc.

Không gian như lắng đọng Thời gian như ngừng lại…

Em cảm nhận như thế nào về vẻ đẹp kì diệu của ca Huế trên sông Hương

qua đoạn văn trên ?

Câu 2.(6 điểm)

Tại Thế Vận Hội đặc biệt Seatte (dành cho những người tàn tật) có chín vận động viên đều bị tổn thương về thể chất hoặc tinh thần, cùng tập trung trước vạch

Khi súng hiệu nổ, tất cả đều lao đi với quyết tâm chiến thắng Trừ một cậu bé Cậu

cứ bị vấp té liên tục trên đường đua Và cậu bật khóc Tám người kia nghe tiếng khóc, giảm tốc độ và ngoái lại nhìn Rồi họ quay trở lại Tất cả, không trừ một ai! Một cô gái bị hội chứng Down dịu dàng cúi xuống hôn

Cô gái nói xong, cả chín người cùng khoác tay nhau sánh bước về vạch đích Khán giả trong sân vận động đồng loạt đứng dậy Tiếng vỗ tay hoan hô vang dội nhiều phút liền Mãi về sau, những người chứng kiến vẫn còn truyền tai nhau câu

Câu 3 (10 điểm):

Từ các văn bản “Những câu hát về tình cảm gia đình”, “Mẹ tôi”(ét-môn-đo đơ A-mi-xi), “Cuộc chia tay của những con búp bê” -Khánh Hoài Hãy bộc lộ những tình cảm và suy nghĩ của em khiđược sống trong tình yêu thương của những người thân trong giađình và bộc lộ niềm thương cảm cho những ai không có đượcnhững may mắn đó

- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạttrong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có sángtạo, có ý tưởng riêng và giàu chất văn.

- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm Điểm toàn bài tính đến 0,25điểm (không làm tròn)

II Đáp án và thang điểm

+ Sự thương cảm đối với những mảnh đời bất hạnh hơn mình

+ Sự khâm phục trước tinh thần của những người khuyết tật trong câu truyện để cóthể tham dự được thế vân hội: vượt lên chính mình

+ Tận trong sâu thẳm, chúng ta luôn ý thức chiến thắng không phải là tất cả, mà ýnghĩa thật sự của cuộc sống là ở chỗ ta giúp đỡ người khác cùng chiến thắng dù ta

có phải chậm một bước

+ Bày tỏ niềm tin vào cuộc sống của mình khi đọc xong câu truyện, cuộc sống đầytình người

ai không có được những may mắn đó thông qua việc đọc các văn bản Những

câu hát về tình cảm gia đình, Mẹ tôi (Ét-môn-đo đơ A-mi-xi), Cuộc chia tay của những con búp bê (Khánh Hoài).

* Cho điểm:

- Cho 0,5 điểm: Đạt như yêu cầu

- Cho 0 điểm: Thiếu hoặc sai hoàn toàn

b) Thân bài (9 điểm):

* Yêu cầu:

Bộc lộ những tình cảm và suy nghĩ của em một cách cụ thể chi tiết khi đượcsống trong tình yêu thương của những người thân trong gia đình và bộc lộ niềmthương cảm cho những ai không có được những may mắn đó trên cơ sở các vănbản “ Những câu hát về tình cảm gia đình”, “Mẹ tôi” (Ét-môn-đo đơ A-mi-xi), “Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh Hoài)

+ Bộc lộ những tình cảm và suy nghĩ của em khi được sống trong tình yêuthương của những người thân trong gia đình trên cơ sở các văn bản “ Những câu

hát về tình cảm gia đình”, “Mẹ tôi” (Ét-môn-đo đơ A-mi-xi), “Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh Hoài).

- Cảm xúc sung sướng, hạnh phúc biết bao khi được sống trong tình yêu thươngcủa cha mẹ, ông bà, anh chị em, được cha mẹ, ông bà sinh thành dưỡng dục, nângniu chăm sóc

- Biết ơn, trân trọng nâng niu những tình cảm, công lao mà cha mẹ, ông bà, anhchị em trong gia đình đã giành cho mình

- Bày tỏ tình cảm một cách sâu sắc nhất bằng cách nguyện ghi lòng tạc dạ chínchữ cù lao, làm tròn chữ hiếu, anh em hoà thuận làm cho cha mẹ vui lòng, nhớthương cha mẹ ông bà trong mọi hoàn cảnh

- Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó + Bộc lộ niềm thương cảm cho những ai không có được những may mắn đó trên

cơ sở văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê” (Khánh Hoài)

- Cuộc đời còn biết bao nhiêu bạn sống thiếu những tình yêu thương của cha

mẹ, anh em phải xa cách chia lìa như Thành và Thuỷ trong “Cuộc chia tay của

những con búp bê” (Khánh Hoài) và biết bao tình cảnh éo le khác.

c) Kết bài : (0.5điểm)

Biểu lộ lại tình cảm của mình với người thân, gia đình

*********************

Đề thi HSG Ngữ văn 7 năm 2013-2014 [tham khảo]

ĐỀ THI HSG NGỮ VĂN 7

Năm học 2013-2014Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)

Câu 1 (4 điểm):

Phân tích hiệu quả nghệ thuật của phép tu từ trong đoạn trích sau:

" Chốn Hàm Dương chàng còn ngảnh lại

Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang

Bến Tiêu Tương cách Hàm Dương

Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng"

( Chinh phụ ngâm khúc- Đoàn Thị Điểm)

Câu 2( 6 điểm):

Trình bầy cảm nhận của em về đoạn văn sau:

“ Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân Mà tháng giêng là

tháng đầu của mùa xuân, người ta càng trìu mến, không có gì lạ hết Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được trai thương gái, ai cấm được

mẹ yêu con; ai cấm được cô gái còn son nhớ chồng thì mới hết được người mê luyến mùa xuân.”

( Mùa xuân của tôi- Vũ Bằng- Ngữ văn 7, tập 1)

Câu 3( 10 điểm)

Nhận xét về hai bài thơ “Cảnh khuya” và “Rằm tháng

giêng” của Hồ Chí Minh, có ý kiến cho rằng:

“Hai bài thơ đã cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của Bác: Đó là

sự hòa hợp thống nhất giữa tâm hồn nghệ sĩ với cốt cách của người chiến sĩ ”.

Bằng hiểu biết của em về hai bài thơ, hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

- Xác định đúng phép tu từ điệp ngữ: Hàm Dương, Tiêu Tương

- Phân tích được hiệu quả sử dụng:

Điệp ngữ: Hàm Dương, Tiêu Tương-> lặp lại ba lần, được đảo vị trí

trong đoạn thơ nhằm;

+ Nhấn mạnh, gợi ấn tượng cụ thể về sự xa cách và không gian xa cách

giữa hai vợ chồng người chinh phụ

+ Giúp người đọc hình dung được cảnh ngộ chia li, tâm trạng sầu

thương, nhung nhớ triền miên đang chất chứa trong lòng, niềm khao

khát hạnh phúc lứa đôi của đôi vợ chồng khi phải chia xa

+ Khơi gợi ở người đọc lòng đồng cảm xót xa trước cảnh ngộ chia li,

sự căm ghét chiến tranh phi nghĩa gây bao đau khổ cho con người

* Về hình thức: Viết thành đoạn văn phân tích ( Nếu gạch đầu dòng

không cho điểm hình thức)

3

1

2 Bài làm học sinh cần trình bày được các ý sau:

Mùa xuân của tôi là phần đầu bài tuỳ bút Tháng giêng mơ về

trăng non rét ngọt trong kiệt tác văn chương Thương nhớ

mười hai của nhà văn Vũ Bằng.

Đoạn văn mở đầu bằng câu khẳng định: “ Tự nhiên như thế: ai

cũng chuộng mùa

xuân.”

Bằng nghệ thuật liệt kê, nhân hoá, điệp từ, điệp ngữ, điệp cấu trúc câu

tác giả khẳng định: Tình cảm yêu mến mùa xuân là tình cảm rất tự

nhiên của con người, là quy luật tất

yếu

- Diễn tả một cách sâu sắc cảm xúc của nhà văn trước một quy luật rất

đỗi tự nhiên trong tình cảm của con người: yêu mùa xuân, yêu tháng

giêng…Từ đó tác động mạnh mẽ đến cảm xúc người nghe, người

đọc Ai cũng chuộng mùa xuân và mê luyến mùa xuân nên

càng trìu mến tháng giêng, tháng đầu của mùa xuân

- Một cách viết duyên dáng, mượt mà, làm cho lời văn mềm mại, tha

thiết theo dòng cảm xúc, đọc lên ta cứ ngỡ là thơ Cảm xúc cứ trào ra

qua các điệp ngữ đừng, đừng thương, ai bảo được…ai cấm

được…ai cấm được…ai cấm được…Chữ thương được nhắc lại

tới 4 lần, liên kết với chữ yêu, chữnhớ đầy ấn tượng và rung

động

- Thể hiện rõ tình cảm, tấm lòng của tác giả Vũ Bằng đối với mùa

xuân, với quê hương, đất nước

3 Học sinh cú thể triển khai theo nhiều cỏch khỏc nhau song cầnđảm bảo những yờu cầu sau:

1 Về hỡnh thức

- Bài làm có bố cục rừ ràng, luận điểm đầy đủ chính xác

- Lời văn chuẩn xỏc, khụng mắc lỗi chớnh tả, cảm xúc sâu sắc

2 Về nội dung.

1 Mở bài:

Giới thiệu vài nột về tỏc giả, hoàn cảnh sỏng tỏc 2 bài thơ, trớch dẫnnhõn định

*Giải thớch: HS cần giải thớch được:

+ Tõm hồn nghệ sĩ: là tõm hồn của con người cú tỡnh yờu tha thiết,sống giao hũa với thiờn nhiờn, cú những rung cảm tinh tế trước vẻ đẹpcủa thiờn nhiờn

+ Cốt cỏch chiến sĩ: là lũng yờu nước, phong thỏi ung dung lạc quancủa người chiến sĩ

* Chứng minh: Học sinh cần làm sỏng tỏ hai luận điểm cơ bản:

Luận điểm 1: Vẻ đẹp tõm hồn nghệ sĩ

- Đú là sự say mờ trước vẻ đẹp của õm thanh tiếng suối từ xa vọng lại

- Là sự rung cảm trước cảnh đẹp của đờm trăng :

+ Trong bài thơ Cảnh khuya: Đờm trăng giữa rừng Việt Bắc, ỏnhtrăng tỏa xuống vũm cõy cổ thụ, búng cõy in xuống mặt đất như muụnngàn bụng hoa lung linh huyền ảo, điệp từ “lồng” tạo cho bức tranhnhư cú tầng bậc, giao hũa quấn quýt

+ Trong bài Rằm thỏng giờng: vầng trăng đờm rằm sỏng vằngvặc, soi tỏ khắp khụng gian Điệp từ “xuõn” được lặp lại 3 lần tạo nờnmột vũ trụ tràn đầy sức xuõn

HS lấy dẫn chứng, phõn tớch làm rừ luận điểm

->Đằng sau bức tranh thiờn nhiờn tuyệt đẹp là tõm hồn yờu thiờnnhiờn tha thiết, sự rung cảm tinh tế của thi sĩ Hồ Chớ Minh

Luận điểm 2: Cốt cỏch chiến sĩ

- Cốt cỏch chiến sĩ thể hiện ở lũng yờu nước :

+ Nỗi niềm băn khoăn trăn trở cho võn mệnh của đất nước, thức tớicanh khuya lo việc nước (HS lấy dẫn chứng, phõn tớch làm rừ

+ Thể hiện ở những rung cảm tinh tế dồi dào trước thiờn nhiờn đấtnước Mặc dự phải ngày đờm lo nghĩ việc nước, nhiều đờm khụng ngủnhưng khụng phải vỡ thế mà tõm hồn Người quờn rung cảm trước vẻđẹp của một đờm trăng rừng

+ Bức tranh thiờn nhiờn đờm rằm thỏng giờng đầy sức sống trongtrẻo rộng lớn tươi sỏng vừa mang vẻ đẹp của tạo vật vừa ẩn dụ cho tỡnh

1

2

3(1)(2)

3(1)

(2)

hình kháng chiến đầy triển vọng lúc bấy giờ Đằng sau bức tranh ấy là

tinh thần lạc quan, một phong thái bình tĩnh ung dung của Bác

+ Phong thái ung dung lạc quan còn thể hiện ở hình ảnh con thuyền

của vị lãnh tụ và các đồng chí sau lúc bàn việc quân trở về lướt đi phơi

phới chở dầy ánh trăng Đặc biệt với chủ thể trữ tình, từ tâm thế của

một chiến sĩ luận bàn việc quân trong giây phút đã trở thành một thi

sĩ-một tao nhân mặc khách giữa thiên nhiên

Kết bài

* Khái quát: hai biểu hiện trong vẻ đẹp tâm hồn của Bác có sự hòa

hợp thống nhất một cách tự nhiên không tách rời Đây là vẻ đẹp trong

thơ Người cũng là vẻ đẹp nhất quán trong con người của Bác Đó là

một phong cách thanh cao khiến chúng ta thêm ngưỡng mộ, kính yêu

Bác

3 Cách cho điểm.

- Từ 9-10 điểm với bài viết có đủ nội dung, lập luận chặt chẽ, thuyết

phục, cảm xúc sâu sắc

- Từ 7-8 điểm cho bài còn thiếu 1-2 ý, cảm xúc chưa sâu

- Từ 5-6 điểm cho bài tỏ ra hiểu đề song còn chưa trọn vẹn về nội dung,

lập luận chưa chặt chẽ, còn mắc nhiều lỗi chính tả

- Từ 1-4 điểm cho bài viết yếu

* Lưu ý: Trên đây là định hướng chấm, trong quá trình chấm giám

khảo cần linh hoạt vận dụng biểu điểm, trân trọng những sáng tạo

của học sinh.

-

Hết -1

* Lưu ý: Giám khảo vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm Cần trân

trọng những sáng tạo của học sinh.

KỲ THI CHỌN HSG VÒNG TRƯỜNG THCS MINH DIỆU

Đê Câu 1 (2,0 điểm):

Chỉ rõ và phân tích nghệ thuật dùng từ trong câu ca dao sau:

Cô Xuân đi chợ mùa hè Mua cá thu về chợ hãy còn đông.

Câu 2 (8,0 điểm):

a) Chỉ ra nét tương đồng và đặc sắc của hai bài thơ “Cảm nghĩ trong

đêm thanh tĩnh” của Lí Bạch và “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê” của Hạ Tri Chương.

b) Viết một đoạn văn ngắn (5-7 câu) nêu cảm nhận của em về hai câu thơ cuốitrong bài “Qua Đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan có sử dụng ít nhất hai

từ láy và một thành ngữ (gạch chân những từ láy và thành ngữ đó)

Câu 3 (10 điểm):

Bài thơ Tiếng gà trưa của nhà thơ Xuân Quỳnh đã gọi về những kỉ niệmđẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm sâusắc thêm tình yêu quê hương đất nước

Em hãy làm sáng tỏ nội dung trên

Hết

HƯỚNG DẪN CHẤM

1a) Chỉ nghệ thuật dùng các từ đồng âm: xuân, thu, đông

b) Phân tích giá trị:

Xuân là tên người, ngoài ra gợi đến mùa xuân, thu chỉ

cá thu và gợi đến mùa thu, đông chỉ tính chất của chợ

(nhiều người đồng thời gợi đến mùa đông

Cách dùng từ gợi sự hóm hỉnh, óc hài hước của người

xưa

10,5

0,5

2 a) Nét tương đồng và đặc sắc qua hai bài thơ “Cảm nghĩ trong đêm

thanh tĩnh” của Lí Bạch và “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về

quê”của Hạ Tri Chương.

- Nét tương đồng: đều viết về tình yêu quê hương sâu sắc: “Cảm nghĩ

trong đêm thanh tĩnh” của Lí Bạch nói về nỗi sầu nhớ khu xa quê

hương còn Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê” của Hạ Tri

Chương thể hiện cảm xúc bồi hồi, niềm vui xen lẫn ngậm ngùi ngày trở về

quê hương

- Nét đặc sắc:

+ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh: vọng nguyệt hoài hương (nhìn

trăng nhớ quê) là một chủ đề phổ biến trong thơ xưa vâng trăng gợi nên

nỗi buồn xa xứ, mong ước được đoàn tụ nơi quê nhà Điều đặc sắc là đề tài

không mới nhưng nhà thơ vẫn tạo nên một bài thơ hay, thấm thía hồn

người do cách dùng từ đối xứng cử đầu (ngẩng đầu-hướng ra nhìn cảnh

trăng sáng) – đê đầu (cúi đầu-hướng vào hồn mình nhớ cố hương)

+ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê: thể hiện tình cảm gắn

bó với quê hương bằng nghệ thuật đối rất chỉnh về cả ý và lời Hai câu thơ

cuối, tác giả dùng những hình ảnh, âm thanh tươi vui (tiếng chào, tiếng

cười của đám trẻ nhỏ) để phản ánh hiện thực: ông đã trở thành khách lạ

1

1

1

trên chính quê hương mình Ở đây, ta thấy thoáng chút ngậm ngù của nhàthơ.

b)HS đảm bảo các yêu cầu sau:

* Về hình thức: (2 điểm)

Đảm bảo đúng số lượng câu theo quy định

Ít sai lỗi câu từ, chính tả

Có sử dụng từ láy và thành ngữ theo số lượng yêu cầu

* Về nội dung: (3 điểm)

- Cảnh Đèo Ngang hoang sơ lúc chiều ta lại được nhìn qua đôi mắt người

xa quê nên gợi nỗi buồn vắng, cô đơn Tâm trạng ấy càng được tô đậmtrong 2 câu thơ cuối: Dừng chân đứng lại: trời, non, nước

Một mảnh tình riêng ta với ta.

- Bà Huyện Thanh Quan vẽ nên cảnh đối lập giữ trời, non, nước và mộtmảnh tình riêng Cảnh càng rộng con người càng trở nên nhỏ bé, càng thấy

cô đơn

- Cụm từ “ta với ta” trong câu kết của bài gợi nhớ đến ta với ta trong bài

“Bạn đến chơi nhà” của Nguyễn Khuyến Nhưng không phải là sự tay bắtmặt mừng, vui vầy, ấm áp Ở đây chỉ có ta với ta, một mình người thơ đốidiện với chính mình, không ai chia sẻ mảnh tình riêng cô đơn, buồn bã

0,50,51,0

1,0

1,0

1,0

Câu 3 (10điểm)

Yêu cầu chung

Văn nghị luận chứng minh (làm sáng tỏ một nhận định qua bài văn nghị luận vănhọc)

- Yêu cầu HS biết vận dụng kiến thức đã học về tập làm văn và văn học để làmbài, trong đó có kết hợp với phát biểu cảm xúc, suy nghĩ và mở rộng bằng một sốbài văn, bài thơ khác để làm phong phú thêm cho bài làm

- Khuyến khích những bài làm có sự sáng tạo, có cảm xúc, giàu chất văn…

Mở

bài

Giới thiệu khái quát về nhà thơ Xuân Quỳnh: là nhà thơ nữ xuất sắc

trong nền thơ hiện đại Việt Nam Thơ Xuân Quỳnh thường viết về

những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống

thường ngày, biểu lộ những rung cảm và khát vọng của một trái tim phụ

nữ chân thành, tha thiết và đằm thắm 0,25 điểm

- Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác bài thơ: bài thơ được viết

trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ, bài thơ

thể hiện vẻ đẹp trong sáng về những kỉ niệm tuổi thơ và

tình bà cháu Tình cảm ấy đã làm sâu sắc thêm tình yêu

quê hương đất nước 0,25 điểm

1đ

Thân

bài

Làm sáng tỏ về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình

bà cháu được thể hiện qua bài thơ Tình cảm đẹp đẽ và

thiêng liêng ấy đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương

đất nước

a) Bài thơ Tiếng gà trưa đã gọi vê những kỉ niệm đẹp

đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu

Trên đường hành quân, người chiến sĩ chợt nghe tiếng gà nhảy ổ, tiếng

gà đã gợi về những kỉ niệm tuổi thơ thật êm đềm, đẹp đẽ

- Hình ảnh những con gà mái mơ, mái vàng và ổ trứng hồng đẹp như

trong tranh hiện ra trong nỗi nhớ:

"Ổ rơm hồng những trứng

Này con gà mái mơ …" 1 điểm

- Một kỉ niệm về tuổi thơ dại: tò mò xem trộm gà đẻ bị bà mắng:

" - Gà đẻ mà mày nhìn

Rồi sau này lang mặt…" 0,5 điểm

- Người chiến sĩ nhớ tới hình ảnh người bà đầy lòng yêu thương, chắt

chiu, dành dụm chăm lo cho cháu:

" Tay bà khum soi trứng

Dành từng quả chắt chiu " 1 điểm

- Niềm vui và mong ước nhỏ bé của tuổi thơ: được bộ quần áo mới từ

tiền bán gà - ước mơ ấy đi cả vào giấc ngủ tuổi thơ…1 điểm

3,5đ

b) Tình cảm bà cháu đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã

làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất

nước:

- Tiếng gà trưa với những kỉ niệm đẹp về tuổi thơ, hình ảnh thân thương

của bà đã cùng người chiến sĩ vào cuộc chiến đấu (1 điểm)

- Những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ như tiếp thêm sức mạnh cho người

chiến sĩ chiến đấu vì Tổ quốc và cũng vì người bà thân yêu của mình:

" Cháu chiến đấu hôm nay

Vì lòng yêu Tổ quốc

Bà ơi, cũng vì bà…" 1 điểm

- Qua những kỉ niệm đẹp được gợi lại, bài thơ đã biểu lộ tâm hồn trong

sáng, hồn nhiên của người cháu với hình ảnh người bà đầy lòng yêu

thương, chắt chiu dành dụm chăm lo cho cháu

(0,5điểm)

- Tình cảm bà cháu đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm sâu sắc thêm tình

yêu quê hương, đất nước của mỗi chúng ta Tình yêu quê hương, đất

nước, tình yêu Tổ quốc bắt nguồn từ những tình cảm gia đình thật gần

gũi, thân thương và cũng thật sâu sắc Những tình cảm thiêng liêng, gần

gũi ấy như tiếp thêm sức mạnh cho người chiến sĩ, như tiếp thêm sức

mạnh cho mỗi người để chiến thắng…1 điểm

+ Khẳng định lại nội dung bài thơ: Bài thơ Tiếng gà trưa đã gọi về

những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm đẹp đẽ và

thiêng liêng ấy đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất

1đ

nước 0,5 điểm

+ Học sinh có thể tự liên hệ bản thân, nêu cảm nghĩ về tình cảm gia đình

- nguồn sức mạnh cho mỗi người chúng ta trong cuộc sống hôm nay, có

thể mở rộng và nâng cao qua một số tác phẩm văn học khác nói về tình

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 7 NĂM HỌC 2013-2014 MÔN THI: NGỮ VĂN Ngày thi: 22/4/2014

Thời gian: 120 phút ( Không kể

thời gian giao đề)

Đề thi này có 03 câu, gồm 01 trang

Câu 1: (5,0 điểm)

a Xác định kiểu liệt kê và chỉ ra tác dụng của nó trong đoạn văn sau:

“Điều tra, nghiên cứu, sưu tầm, học tập, cảm thông với quần chúng đông đảo,dấn mình trong phong trào, trái tim đập một nhịp với trái tim dân tộc, san sẻ vuibuồn, sướng khổ với nhân dân, cùng nhân dân lao động và chiến đấu, tin tưởng vàcăm thù.”

(Theo Trường Chinh)

b Chỉ ra và phân tích tác dụng của việc sử dụng thành ngữ trong bài thơ sau:

Thân em vừa trắng lại vừa tròn Bảy nổi ba chìm với nước nonRắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Không gian như lắng đọng Thời gian như ngừng lại ”

Cảm nhận của em về vẻ đẹp của ca Huế trên sông Hương qua đoạn văn trênbằng một bài văn ngắn (Khoảng một trang giấy thi)

Câu 3: (10,0 điểm)

Nhận xét về hai bài thơ “ Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng” của HồChí Minh, có ý kiến cho rằng:

“Hai bài thơ đã cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của Bác: Đó là sự

hòa hợp thống nhất giữa tâm hồn nghệ sĩ với cốt cách của người chiến sĩ”.

Bằng hiểu biết của em về hai bài thơ, hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

Hết

Họ tên thí sinh: Chữ kí của giám thị:1

Số báo danh: Chữ kí của giám thị 2:

· Giám thị không giải thích gì thêm

HƯỚNG DẪN CHẤM THI HỌC

Hướng dẫn chấm này có 03 trang

I.Yêu cầu chung:

- Nắm bắt kĩ nội dung trình bày của thí sinh để đánh giá được một

cách tổng quát và chính xác, tránh đếm ý cho điểm

- Vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, cần sử dụng mức điểm một

cách hợp lí Đặc biệt khuyến khích những bài viết có cảm xúc vàsáng tạo

II.Yêu cầu cụ thể

điểm

5,0

điểm

Ý a.

Học sinh chỉ ra được các kiểu liệt kê

- Liệt kê theo từng cặp: lao động và chiến đấu, tin tưởng và căm

thù

- Liệt kê không theo từng cặp: điều tra, nghiên cứu, sưu tầm,

học tập

- Liệt kê tăng tiến: cảm thông dấn mình trái tim đập một

nhịp , san sẻ vui buồn, sướng khổ

*Tác dung: Sử dụng các phép liệt kê làm cho vấn đề đặt ra

được thể hiện đầy đủ, sinh động, đồng thời biểu thị được tinh

thần hăng hái, quyết tâm đi sâu, đi sát quần chúng của người

cách mạng

Ý b.

- HS chỉ ra được thành ngữ: “Bảy nổi ba chìm”

- Tác dụng:

+ Vận dụng sáng tạo thành ngữ dân gian “Ba chìm bảy nổi chín

lênh đênh” Chỉ ra sự sáng tạo trong vận dụng thành ngữ dân

gian:“ba chìm bảy nổi” đảo thành “bảy nổi ba chìm”

+ Với việc sử dụng thành ngữ “bảy nổi ba chìm” trong bài thơ

đã diễn tả sự long đong lận đận, bế tắc, tuyệt vọng về số phận

của người phụ nữ trong xã hội phong kiến

2,5

0,50,50,51,0

2,5

0,51,0

1,0

2

5,0

điểm

* Yêu cầu vê kĩ năng:

Đảm bảo bài văn ngắn có bố cục khoảng một trang giấy thi,

biết cảm nhận về chi tiết trong tác phẩm văn học, diễn đạt trong

sáng, ít sai chính tả ngữ pháp

* Yêu cầu vê kiến thức:

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng

phải nêu được các ý cơ bản sau:

- Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm

- Giới thiệu vị trí và nội dung của đoạn văn cảm nhận

- Đoạn văn với ngôn ngữ trong sáng, lối so sánh nhân hóa độc

đáo

- Ca Huế là một hình thức sinh hoạt văn hóa – âm nhạc thanh

lịch, tao nhã

- Ca Huế khiến người nghe quên cả không gian, thời gian, chỉ

còn cảm thấy tình người: nghe tiếng gà gáy bên làng

Thọ Cương cùng tiếng chuông chùa Thiên Mụ gọi

năm canh

- Ca Huế làm giàu tâm hồn con người hướng con người đến

những vẻ đẹp của tình người xứ Huế: trầm tư, sâu lắng, đôn

0,5

0,5

* Đánh giá: Ca Huế là một hình thức sinh hoạt văn hóa – âm

nhạc thanh lịch và tao nhã, một sản phẩm tinh thần đáng trân

trọng cần được bảo tồn và phát triển

0,5

3

10,0

điểm

1 Yêu cầu vê kĩ năng:

- Đảm bảo bài văn nghị luận văn học có bố cục rõ ràng, luận

điểm đầy đủ chính xác

- Lời văn chuẩn xác diễn đạt trong sáng, ít sai chính tả ngữ

pháp, cảm xúc sâu sắc

2 Yêu cầu vê kiến thức:

* Giới thiệu vài nét vê tác giả, hoàn cảnh

sáng tác hai bài thơ, trích dẫn nhận định.

* Giải thích: Học sinh cần giải thích được

- Tâm hồn nghệ sĩ: Là tâm hồn của con người có tình yêu tha

thiết, sống giao hòa với thiên nhiên, có những rung cảm tinh tế

trước vẻ đẹp của thiên nhiên

- Cốt cách chiến sĩ: Là lòng yêu nước, phong thái ung dung lạc

quan của người chiến sĩ

* Chứng minh:

Học sinh làm sáng tỏ qua hai luận điểm cơ bản sau:

1 Vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ

- Đó là rung cảm về âm thanh của tiếng suối từ xa vọng lại

- Là sự say mê trước vẻ đẹp của đêm trăng

+ Trong bài Cảnh khuya: Đêm trăng giữa rừng Việt Bắc, ánh

trăng tỏa xuống vòm cây cổ thụ, bóng cây in xuống mặt đất như

muôn ngàn bông hoa lung linh huyền ảo, điệp từ “lồng” tạo cho

bức tranh như có thần bậc, giao hòa quấn quýt

+ Trong bài Rằm tháng giêng: Vầng trăng đêm rằm sáng

vằng vặc, soi tỏ khắp không gian Điệp từ “xuân” được lặp lại

ba lần tạo nên một vũ trụ tràn đầy sức xuân

HS lấy dẫn chứng, phân tích làm rõ luận điểm

-> Đằng sau bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp là tâm hồn yêu

thiên nhiên tha thiết, sự rung cảm tinh tế của thi sĩ Hồ Chí

Minh

2 Cốt cách chiến sĩ

- Cốt cách chiến sĩ thể hiện ở lòng yêu nước:

+ Nỗi niềm băn khoăn trăn trở cho vận mệnh của đất nước, thức

tới canh khuya lo việc nước (HS lấy dẫn chứng, phân tích, làm

rõ luận điểm)

- Cốt cách chiến sĩ thể hiện ở tinh thần lạc quan, phong thái ung

dung của Bác:

+ Cả hai bài thơ đều được làm trong thời kì đầu của cuộc kháng

chiến chống Pháp đầy gian khổ nhưng trong cả hai bài ta đều

bắt gặp hình ảnh của Bác với phong thái thật ung dung

+ Thể hiện ở những rung cảm tinh tế trước thiên nhiên đất

1,0

9,0

1,01,0

0,51,0

nước Mặc dù ngày đêm lo nghĩ việc nước, nhiều đêm không

ngủ nhưng tâm hồn Người vẫn hướng lòng mình về vẻ đẹp đêm

trăng

+ Đêm trăng rằm tháng giêng đầy sức sống, trong trẻo, tươi

sáng, rộng lớn Đằng sau bức tranh ấy là tinh thần lạc quan,

phong thái bình tĩnh ung dung tự tại của người chiến sĩ cách

mạng

+ Niềm lạc quan cách mạng còn được thể hiện ở hình ảnh con

thuyền lướt phơi phới trên dòng sông, chở đầy ánh trăng -> Vẻ

đẹp của tạo vật còn là một ẩn dụ cho tình hình kháng chiến đầy

triển vọng lúc bấy giờ Đồng thời thể hiện hình ảnh của người

chiến sĩ luận bàn việc quân trong giây phút trở thành thi sĩ –

một tao nhân mặc khách giữa thiên nhiên

* Đánh giá: Hai biểu hiện trong vẻ đẹp tâm hồn

của Bác có sự hòa hợp thống nhất một cách tự

nhiên, không tách rời Đây là vẻ đẹp trong thơ

người cũng là vẻ đẹp nhất quán trong con người

Bác: Tâm hồn nghệ sĩ và cốt cách người chiến sĩ

“Mưa xuân Không phải mưa Đó là sự bâng khuâng gieo hạt

xuống mặt đất nồng ấm, mặt đất lúc nào cũng phập phồng, như muốn thở dài vì bổi hổi, xốn xang… Hoa xoan rắc nhớ nhung xuống cỏ non ướt đẫm Đồi đất đỏ lấm tấm một thảm hoa trẩu trắng”.

(Vũ Tú Nam)

Xác định, phân tích giá trị các từ láy và biện pháp tu từ có trong đoạn văntrên để thấy được những cảm nhận của nhà văn Vũ Tú Nam về mưa xuân.

Câu 2: (2 điểm)

Mẹ gom lại từng trái chín trong vườn

Rồi rong ruổi trên nẻo đường lặng lẽ

Ôi, những trái, na, hồng, ổi, thị….

Có ngọt ngào năm tháng mẹ chắt chiu!

A Hướng dẫn chung:

- Đáp án chỉ nêu một số ý chính có tính chất gợi ý, giám khảo cần chủ động linhhoạt vận dụng, cân nhắc trong từng trường hợp cụ thể, cần nắm bắt được nội dungtrình bày trong bài làm của thí sinh để đánh giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm

- Nếu thí sinh làm bài theo cách riêng, nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản,hợp lí, có sức thuyết phục, giám khảo vẫn cho điểm Đặc biệt khuyến khích nhữngbài viết có cảm xúc, có khả năng tư duy sáng tạo Tổng điểm toàn bài là 10 điểm,điểm toàn bài cho lẻ đến 0,25 điểm

B Đáp án và thang điểm:

Câu 1: (2,0 điểm )

- Xác định được các từ láy và biện pháp tu từ có trong đoạn văn: (0,5điểm)

+ Từ láy: bâng khuâng, phập phồng, bổi hổi, xốn xang, nhớ nhung, lấm tấm.+ Biện pháp tu từ:

Nhân hóa: mưa xuân bâng khuâng gieo hạt; mặt đất phập phồng, bổi hổi, xốn xang;hoa xoan nhớ nhung

So sánh: mặt đất như muốn thở dài

- Phân tích: (1,5điểm )

+ Mưa được cảm nhận như là sự bâng khuâng gieo hạt, những hạt mưa xuân từ bầutrời xuống mặt đất một cách nhẹ nhàng, đem đến cho đất trời một sự nồng ấm.+ Mặt đất đón mưa được cảm nhận trong cái phập phồng, chờ đợi Có lẽ sự chờ đón

đó rất lâu rồi nên mặt đất thở dài, xốn xang, bổi hổi

+ Hoa xoan rụng được cảm nhận như cây đang rắc nhớ nhung

Þ Một loạt từ láy nói về tâm trạng, cảm xúc con người kết hợpbiện pháp tu từ so sánh, nhân hóa để diễn tả cảnh vật, thiên nhiênđất trời lúc mưa xuân: làn mưa xuân nhẹ, mỏng, đáng yêu, đemđến hơi thở, sự sống cho thiên nhiên đất trời của mùa xuân Mưaxuân được cảm nhận hết sức tinh tế qua tâm hồn nhạy cảm vàtình yêu thiên nhiên của nhà văn Vũ Tú Nam.

Lưu ý:

- Học sinh có thể kết việc chỉ ra các từ láy và biện pháp tu từ trong quá trình phân tích những cảm nhận của tác giả Vũ Tú Nam về mưa xuân, không nhất thiết phải tách riêng phần xác định các từ láy và biện pháp tu từ.

- Khuyến khích những bài làm có khả năng phân tích, cảm nhận tốt, giám khảo

có thể cân đối cho điểm phù hợp.

Câu 2 (2,0 điểm):

1, Yêu cầu về kỹ năng: (0,5 đ)

Học sinh cảm nhận dưới dạng bài viết ngắn gọn Có cảm xúc, cóchất văn Biết lựa chọn những chi tiết hình ảnh hay, đặc sắc đểcảm nhận Dùng từ đặt câu đúng, diễn đạt trong sáng và giàu sứcbiểu cảm

2, Yêu cầu về kiến thức (1,5 đ)

a,Học sinh nêu ý nghĩa được những chi tiết nghệ thuật sau:(1,0 điểm)

- “rong ruổi”: từ láy gợi hình ảnh mẹ với gánh hàng trên vai trên chặng đường dài,gợi cuộc đời mẹ nhiều bươn trải, lo toan,

- “Nẻo đường lặng lẽ”: liên tưởng đến hình ảnh con đường vắng lặng một mình mẹ

cô đơn với gánh hàng để kiếm sống nuôi con

“ôi”, từ cảm thán : bộc lộ một cảm xúc vừa ngỡ ngàng ,vừa thán phục

- Nghệ thuật liệt kê: na, hồng, ổi, thị…=> những món quà quê hương được chắtchiu từ bàn tay mẹ qua bao tháng năm.Vị ngọt từ những loài quả được kết tinh từnhững giọt mồ hôi rơi, từ bàn tay khéo léo, từ đức tảo tần hi sinh của mẹ

b,Khái quát nội dung đoạn thơ:(0,5điểm)

Đoạn thơ cho thấy:

- Vẻ đẹp thầm lặng của một bà mẹ chắt chiu, lam lũ

- Sự cảm thông sẻ chia của đứa con với nỗi vất vả,nhọc nhằn của mẹ

Câu 3: (6 điểm)

Yêu cầu chung:

- Kiểu bài: Văn biểu cảm

- Nội dung: Người bà

Phạm vi: Trong bài thơ “Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh

Yêu cầu cụ thể:

1 Giới thiệu tác giả Xuân Quỳnh và bài thơ “Tiếng gà trưa”

Nêu khái quát cảm xúc về bà: Yêu mến, kính trọng người bà với nhiều phẩm chấttốt đẹp (1 điểm)

2 Trình bày những cảm xúc và suy nghĩ về hình ảnh người bà: 4,0 điểm

- Cảm xúc: Yêu quý, trân trọng, khâm phục…

- Suy nghĩ: Bà có nhiều phẩm chất tốt đẹp:

* Trân trọng người bà tần tảo, chắt chiu, chịu thương chịu khó trong cuộc sống còn quá nhiều vất vả, khó khăn ( 1 điểm)

+ Bà nhặt nhạnh từng quả trứng hồng để xây dựng cho cuộc sống gia đình no đủtrong cần kiệm

+ Tay bà khum khum soi trứng với tấm lòng chi chút, nâng đỡ từng sự sống nhỏnhoi trong từng quả trứng

* Hiểu, yêu mến người bà gần gũi, gắn bó và yêu thương cháu tha thiết.

(2 điểm)

+ Bà bảo ban nhắc nhở cháu, ngay cả khi có mắng yêu cháu khi cháu nhìn trộm gà

đẻ cũng là vì thương cháu

+ Bà dành trọn vẹn tình thương yêu để chăm lo cho cháu :

- Bà dành dụm, chi chút chăm sóc, nâng đỡ từng quả trứng, từng chú gà con nhưchắt chiu, nâng đỡ những ước mơ hạnh phúc đơn sơ nhỏ bé của đứa cháu yêu :

- Bà hi vọng cháu có niềm vui khi mùa xuân đến qua một quá trìnhlâu dài : Từ lúc soi trứng cho gà ấp, nuôi gà lớn, chăm sóc khi mùađông đến, bán lấy tiền mua quần áo mới:

* Khâm phục người bà giàu đức hi sinh vì con cháu, vì đất nước.(1 điểm)

- Bà là người giàu đức hi sinh vì con cháu Bà không giành cho mình điều gì cả.Chính vì thế tình yêu thương và những kỉ niệm về bà đã trở thành hành trang củangười lính trẻ trên đường hành quân, trở thành một mục đích sống và chiến đấu củaanh:

3 Khẳng định lại cảm nghĩ: Bà hiện lên với nhiều phẩm chất tốt

đẹp, tiêu biểu cho vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ ViệtNam

Liên hệ: Biết ơn những người bà (1 điểm)

Lưu ý: Trên đây chỉ là những gợi ý, giám khảo nên linh hoạt khi chấm bài, ưu tiên những bài viết có sáng tạo.

KỲ THI KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG MŨI NHỌN Năm học 2013 – 2014

Môn thi: Ngữ Văn 7

Thời gian làm bài: 120 phút ( không kể thời gian giao đề)