-Tích hợp giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh: Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vẻ đẹp trong phong cách của Bác: giản dị, ung dung *Giáo viên bình thêm: Sự hiểu biết của bác s[r]
Trang 1Ngày dạy: 18/8/2014
1 MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và sinh hoạt Ý
nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hĩa dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể.
1.2.Kỹ năng:
- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo
vệ, giữ gìn bản sắc văn hĩa dận tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc
lĩnh vực văn hĩa lối sống
1.3 Thái độ:
- Bày tỏ tình cảm -lòng kính yêu và tự hào về Bác
- Học tập lối sống giản dị của Bác.
- Tích hợp giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh: Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh( vẻ đẹp trong phong cách của Bác: giản dị, ung dung)
- Tích hợp giáo dục kĩ năng sống: thực hành giao tiếp.
2 NỘI DUNG HỌC TẬP:
- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và sinh hoạt
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hĩa dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
3-CHUẨN BỊ:
3.1 Giáo viên: Nghiên cứu sách giáo khoa, sách giáo viên soạn giảng, sưu
tầm tranh ảnh minh họa về đời sống giản dị của Bác
1.2 Học sinh: Trả lời câu hỏi SGK và sách bài tập.
4- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1-Ổn định tổ chức và kiểm diện: (1p)
- Kiểm tra sĩ số:
4.2-Kiểm tra miệng: (1p)
- Gv kiểm tra sự chuẩn bị của hs
4.3 Tiến trình bài học :
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
@ Hoạt động 1:( TG: 5 phút)
-GV hướng dẫn cách đọc:Đọc chậm rãi,rõ ràng,
diễn cảm, ngắt ý và nhấn giọng ở từng luận
điểm
-GV đọc mẫu gọi 2 HS nối tiếp nhau đọc lại văn
bản và nhận xét cách đọc của hs
I Đọc –hiểu văn bản : 1-Đọc:
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
Lê Anh Trà
Trang 2? Em hãy cho biết tác giả và thể loại của văn bản?
- Tác giả:Lê Anh Trà-Viện trưởng viện văn hóa
Việt Nam
-Tác phẩm:Văn bản nghị luận, nội dung đề cập
đến một vấn đề mang tính thời sự xã hộiVăn
bản nhật dụng
? Em hãy kể tên một vài văn bản nhật dụng đã
học ở lớp 8 ?
* Ôân dịch, thuốc lá, Thông tin về ngày trái đất
năm 2000, Giáo dục chìa khóa của tương lai
* Giáo viên diễn giảng thêm:
- Chương trình Ngữ văn THCS có những văn
bản nhật dụng về các chủ đề:Quyền sống của
con người ,bảo vệ hòa bình , chống chiến
tranh,vấn đề sinh thái …
Bài “Phong cách Hồ Chí Minh “thuộc chủ đề về
sự hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn
hóa dân tộc Tuy nhiên bài học này không chỉ
mang ý nghĩa cập nhật mà còn có ý nghĩa lâu
dài Bởi lẽ việc học tập, rèn luyện theo phong
cách Hồ Chí Minh là việc làm thiết thực, thường
xuyên của các thế hệ người Việt Nam,nhất là
lớp trẻ
@ Hoạt động 2: ( 5p)
? Qua nội dung văn bản, em thấy vẻ đẹp trong
phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện qua
những khía cạnh nào?
- Vốn tri thức uyên thâm của Bác
- Lối sống của Bác
? Em hãy phân đoạn văn bản theo các luận điểm
trên?
* Đoạn I: Trong cuộc đời ………rất hiện đại: Vốn
tri thức uyên thâm của Bác
Đoạn II: Lần đầu tiên……… thể xác : Lối sống
của Bác
@ Hoạt động 2a:( TG: 25 phút)
-Tìm hiểu luận điểm 1: Gọi học sinh đọc đoạn I:
? Vốn tri thức văn hóa nhân loại của Hồ Chí
Minh sâu rộng như thế nào?
*Trong cuộc đời hoạt động Cách mạng đầy
gian nan vất vả, chủ tịch Hồ Chí Minh đã đi qua
nhiều nơi , tiếp xúc với nhiều nền văn hóa
Phương Đông tới phương Tây
2-Tác giả –Tác phẩm:
-Tác giả: Lê Anh Trà
-Tác phẩm:Văn bản nhật dụng
3/Giải nghĩa từ khó:
(SGK)
II Tìm hiểu văn bản.
1/ Vốn tri thức văn hóa sâu rộng của Bác.
-Tiếp xúc với văn hóa nhiều nước trên thế giới
- Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng
Trang 3-Người có hiểu biết sâu rộng nền văn hóa các
nước Châu Á, Châu Aâu, Châu Phi, Châu Mỹ
? Người đã làm thế nào để có được vốn tri thức
sâu rộng ấy?
* Để có được vốn tri thức văn hóa sâu rộng ấy,
Bác Hồ đã:
+Nắm vững phương tiện giao tiếp là ngôn
ngữ (nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài
như Pháp,Anh Hoa,Nga)
+Qua công việc, qua lao động mà học
hỏi(làm nhiều nghề khác nhau)
+Học hỏi, tìm hiểu đến mức sâu sắc(đến
mức khá uyên thâm)
? Nhưng điều quan trọng trong sự tiếp thu tinh
hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh là gì?
- Điều quan trọng là Người đã tiếp thu một
cách có chọn lọc tinh hoa văn hóa nước ngoài:
Không chịu ảnh hưởng một cách thụ động, tiếp
thu mọi cái hay cái đẹp đồng thời với việc phê
phán những hạn chế tiêu cực Trên nền tảng văn
hóa dân tộc mà tiếp thu những ảnh hưởng quốc
tế
?-Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới trên nền
tảng cái gốc văn hóa dân tộc đã hình thành ở
Bác một nhân cách, một lối sống như thế nào?
* Một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống
rất bình dị, rất Phương Đông nhưng cũng đồng
thời rất mới, rất hiện đại có sự kết hợp hài hòa
thống nhất giữa dân tộc và nhân loại
-Tích hợp giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh: Học
tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh( vẻ đẹp trong phong cách của Bác: giản
dị, ung dung)
*Giáo viên bình thêm: Sự hiểu biết của bác
sâu rộng, tiếp thu văn hóa nước ngoài một cách
chủ động, sáng tạo và có chọn lọc Bác không
chỉ hiểu biết mà còn hòa nhập với môi trường
văn hóa thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc
văn hóa dân tộc Đúng như nhà thơ Bằng Việt
đã viết :
“Một con người gồm: Kim, cổ, Tây, Đông
Giàu quốc tế, đậm Việt Nam từng nét”
● TỔNG KẾT TIẾT 1: ( 4P)
? Phân tích ngắn gọn luận điểm 1: Vốn tri thức
nước ngoài -Làm nhiều nghề, đến đâu cũng học hỏi, tìm hiểu
-Tiếp thu cái hay cái đẹp đồng thời phê phán những hạn chế tiêu cực
-Aûnh hưởng quốc tế nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc
Một nhân cách rất Việt Nam,một lối sống rất bình dị … thống nhất, hài hòa giữa dân tộc và nhân loại
Trang 4văn hóa sâu rộng của Bác.
- Hs trình bày ngắn gọn
- Gv nhận xét, chốt ý
● HƯỚNG DẪN HỌC TẬP: (4P)
- Nắm vững nội dung kiến thức phần 1
- Tìm hiểu phần tiếp theo: lối sống của Bác thể
hiện qua các phương diện: Nơi ở, nới làm việc;
trang phục ; ăn uống
- Tìm hiểu nghệ thuật chính của bài Hết tiết 1
Tiết2:
@ Hoạt động 2b:( TG: 20 phút)
-Tìm hiểu luận điểm 2:Nét đẹp trong lối sôáng
giản dị mà thanh cao của Bác
*Gọi học sinh đọc lại đoạn 2:
? Lối sống bình dị của Bác được thể hiện như thế
nào ?
? Lối sống của Bác cũng là một lối sống rất Việt
Nam, rất phương Đông Lối sống đó được biểu
hiện như thế nào?
-Nét đẹp của lối sống rất dân tộc, rất Việt Nam
trong phong cách Hồ Chí Minh:Cách sống của
Bác gợi ta nhớ đến cách sống của các vị hiền
triết trong lịch sử như Nguyễn Trãi, Nguyễn
Bỉnh Khiêm
-“ Thu ăn măng trúc đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”
Hoặc Ngưyễn Trãi giản dị mà thanh cao:
-“ Bữa ăn dầu có dưa muối
Aùo mặc nài chi gấm là “…
-“Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai”
-“ Trong ghềnh thông mọc như nêm
Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm
Trong rừng có bóng trúc râm
Trong màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn “
2-Lối sống của Bác:
-Nơi ở, làm việc đơn sơ: chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc
ao, vẻn vẹn vài phòng, đồ đạc mộc mạc đơn sơ
-Trang phục giản dị: Bộ quần áo bà ba nâu, áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ
-Aên uống đạm bạc: cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa…
-Đây không phải là lới sống khắc
Trang 5? Vì sao có thể nói lối sống của Bác là sự kết
hợp giữa giản dị và thanh cao?
@ Hoạt động 3: ( TG: 10 phút)
? Để làm nổi bật vẻ đẹp trong phong cách Hồ
Chí Minh, tác giả đã dùng biện pháp nghệ thuật
nào ?
-Kết hợp giữa kể và bình luận Đan xen những
lời kể là những lời bình luận một cách tự nhiên:
“Có thể nói ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu
nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn
hóa thế giới sâu sắc như chủ tịch Hồ Chí Minh”,
“Quả như một câu chuyện thần thoại , như câu
chuyện về một vị tiên, một con người siêu phàm
nào đó trong truyện cổ tích “
-Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu
-Sử dụng nghệ thuật đối lập:Vĩ nhân mà hết
sức giản dị, gần gũi, am hiểu mọi nền văn hóa
nhân loại mà hết sức dân tộc, hết sức Việt Nam
*Cho học sinh thảo luận nhóm 5 /
? Cảm nhận của em về những điểm đã tạo nên
vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh ?
* Giáo viên chốt lại:Vẻ đẹp trong phong cách
của Bác là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống
văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại,
giữa vĩ đại và giản dịNội dung ghi nhớ
? Qua việc hiểu và cảm nhận vẻ đẹp trong phong
cách Hồ Chí Minh, mỗi học sinh chúng ta cần
học tập và rèn luyện ntn?
* Gợi ý: Học sinh có thể cảm nhận:
-Phải hòa nhập với khu vực và quốc tế nhưng
cũng cần phải giữ gìn và phát huy bản sắc dân
tộc
-Em nhận thức được thế nào là lối sống có văn
hóa? Thế nào là “mốt”,là hiện đại trong ăn
mặc, nói năng…?
-Tích hợp giáo dục kĩ năng sống: thực hành
giao tiếp.
-Gv gọi hs đọc ghi nhớ:
*Hoạt động 4: ( TG: 5 phút)
* Mục tiêu: Hướng dẫn hsthực hành luyện tập
khổ, không phải là cách tự thần thánh hóa, tự làm cho khác đời, hơn người
Cách sống có văn hóa: Cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên
III Tổng kết.
*Ghi nhớ: SGK/ trang 8.
IV Luyện tập: (SGK/ trang 5)
Trang 6-Mỗi tổ kể lại một câu chuyện hoặc sưu tầm
tranh ảnh về lối sống giản dị mà cao đẹp của
chủ tịch Hồ Chí Minh
4.4/ Tổng kết: (5p)
Giáo viên khái quát lại bài.
? Em hãy nêu vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh?
- Hs trình bày
- Gv nhận xét chốt lại nội dung trọng tâm của bài
4.5/ Hướng dẫn học tập: (5p)
- Đọc lại văn bản và các chú thích
- Tìm thêm các ảnh về Bác
- Đọc và ghi lại các bài thơ, văn nói về phong cách sống của Bác
- Xem lại bài học, đọc bài đọc thêm
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
- Đọc kĩ văn bản “Đấu tranh cho một …”
- Chú ý các chú thích: 1,3,4
- Vẽ tranh về chủ đề hòa bình
- Nắm chắc các ý cơ bản của bài -Về học ghi nhớ
-Làm bài luyện tập: SGK trang 5
-Soạn bài mới :”Các phương châm hội thoại “ (Trả lời các câu hỏi SGK trang 8,9 10,11)
5/ PHỤ LỤC.