Tài liệu chuong III-tph pdf

Tình hình Tình trạngTổng thể nói chung những sự kiện, hiện tượng có quan hệ với nhau, diễn ra trong một không gian, thời gian nào đó, cho thấy một tương đối dài, xét về mặt bất lợi

CHƯƠNG III TÌNH HÌNH TỘI PHẠM

Đối tượng nghiên cứu chính của Tội phạm học

 Tình hình tội phạm

I KHÁI NIỆM TÌNH

HÌNH TỘI PHẠM

II CÁC THÔNG SỐ

CỦA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM

I KHÁI NIỆM TÌNH HÌNH TỘI PHẠM

TỘI PHẠM

 PHÂN BIỆT CÁC KHÁI NIỆM:

 TỘI PHẠM - ĐỐI TƯỢNG

NGHIÊN CỨU CỦA TPH VỚI

TỘI PHẠM - ĐỐI TƯỢNG

NGHIÊN CỨU CỦA KHOA HỌC LUẬT HÌNH SỰ

 TÌNH HÌNH TỘI PHẠM

 TÌNH TRẠNG PHẠM TỘI

Straftat hoặc Delikt Kriminalität

Délit hoặc Infraction Criminalité

HIỆN, ĐTRA, TRUY TỐ, XX (TỘI PHẠM RÕ)

 CÁC TỘI PHẠM TRÊN THỰC TẾ ĐÃ XẢY RA

NHƯNG CHƯA BỊ PHÁT HIỆN, ĐT, TT, XX (TỘI PHẠM ẨN)

Tình hình Tình trạng

Tổng thể nói chung

những sự kiện, hiện

tượng có quan hệ với

nhau, diễn ra trong một

không gian, thời gian

nào đó, cho thấy một

tương đối dài, xét về mặt bất lợi đối với đời sống

hoặc những hoạt động nào đó của con người

Khắc phục tình trạng lạc hậu về kinh tế Lâm vào tình trạng khủng hoảng.

Hiện nay tồn tại ba quan điểm

 Tình trạng phạm tội là khái niệm rộng hơn tình hình tội phạm vì “tình trạng” bao

gồm “tình hình” và “hiện trạng” nên khái niệm này đã bao hàm khái niệm THTP

 THTP là một khái niệm rất rộng, khi chúng

ta chụp ảnh bức tranh của THTP (THTP ở trạng thái tĩnh) thì gọi là tình trạng phạm tội.

 THTP và Tình trạng phạm tội là hai khái

Hiện nay có ba cách diễn đạt:

 Tình hình tội phạm tội…(tên tội danh)

 Tình hình tội phạm…(tên tội danh)

 Tình tình tội…(tên tội danh)

Cụ thể:

 Tình hình tội phạm tội trộm cắp tài sản

 Tình hình tội phạm trộm cắp tài sản

 Tình tình tội trộm cắp tài sản

 Tình trạng phạm tội là hiện tượng xã hội tiêu cực mang thuộc tính xã hội, thường xuyên thay đổi, giai cấp,

pháp luật hình sự và được phản ánh bằng toàn bộ tình hình, cơ cấu, diễn biến của tổng thể các loại hoặc của một loại tội phạm đã xảy ra trong

khoảng thời gian nhất định và trong một phạm vi nhất định

Giáo trình Tội phạm học, Khoa Luật ĐHQG Hà Nội, tr 60.

 Tình hình tội phạm là một

hiện tượng xã hội tiêu cực,

trái pháp luật hình sự, mang tính giai cấp và thay đổi theo quá trình của lịch sử; được

thể hiện ở một tổng hợp các tội phạm cụ thể đã xảy ra

trong xã hội và trong một

khoảng thời gian nhất định.

(giáo trình của trường đại học luật Hà Nội)

(GS TS Nguyễn Xuân Yêm, Tội phạm học

hiện đại và phòng ngừa tội phạm)

 THTP là trạng thái, xu thế

vận động của các tội phạm

nói chung hoặc của nhóm,

loại tội cụ thể đã xảy ra trong một khoảng thời gian và một đơn vị không gian nhất định

(GS TS Nguyễn Ngọc Hoà Tội phạm và cấu thành tội phạm, Nxb CAND, Hà Nội

2008, tr 203)

 THTP chính là „bức tranh tổng thể“ của những tội phạm đã

xảy ra trong một địa phương

và trong một khoảng thời

gian nhất định

 “Bức tranh” này được tạo ra

từ chính những tội phạm cụ

thể

2 CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA THTP

 ĐẶC ĐIỂM VỀ PHẠM VI: THTP LUÔN GẮN VỚI CÁC PHẠM

VI : PHẠM VI ĐỐI TƯỢNG,

PHẠM VI KHÔNG GIAN VÀ

PHẠM VI THỜI GIAN THỜI

GIAN.

 ĐẶC ĐIỂM VỀ TÍNH PHÁP LÍ

VÀ TÍNH VẬN ĐỘNG

 TÍNH PHÁP LÍ: TỪNG HÀNH

VI PHẠM TỘI CỤ THỂ MANG TÍNH PHÁP LÍ

 TÍNH VẬN ĐỘNG: LUÔN XẢY RA

 Phân biệt tình hình tội phạm

với tội phạm (TPH):

Tội phạm (TPH) là những

hành vi phạm tội (người, vụ

phạm tội cụ thể) đã được thực hiện trên thực tế tạo thành

bức tranh chung: Tình hình

tội phạm

 Phân biệt tình hình tội phạm với

tổng thể tội phạm

 Diễn biến này chính là tình hình tội cướp tài sản của địa phương A quý IV/2008

Tháng Tháng 10 Tháng 11 Tháng 12

Số người

II CÁC THÔNG SỐ CỦA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM

1 Thông số về thực trạng của tình hình tội phạm

1.1 Khái niệm thực trạng của

THTP

Thực trạng của tình hình tội

phạm là tổng số các tội phạm cụ thể đã xảy ra và số lượng người thực hiện các tội phạm đó trong một khoảng thời gian nhất định

và ở một địa bàn nhất định.

phạm rõ

+ Tội phạm

ẩn

 Một phần của thực trạng của tình hình tội phạm được phản ánh

thông qua các số tuyệt đối.

 Tổng số các tội phạm đã được thực hiện (thực trạng của THTP) bao

b Nguyên nhân Tội phạm ẩn

Có bốn nhóm nguyên nhân chính dẫn đến tội phạm ẩn

b1 Nh óm nguyên nhân từ phía nạn nhân

c ủa tội phạm (Nạn nhân không tố giác

b2 Nhóm nguyên nhân từ phía cơ quan bảo vệ pháp luật:

hiện, điều tra, truy tố, xét xử người phạm tội

VD:Đ 294: Tội không TCTNHS người có

tội, Đ 295: Tội ra bản án trái pháp luật Đ

b3 Nhóm nguyên nhân xuất phát

từ phía nhân chứng (sự bất hợp tác của nhân chứng)

 Ngại mất thời gian

 Ngại tiếp xúc với cơ quan bảo vệ pháp luật

 Sợ bị ảnh hưởng đến công việc

làm ăn

 Sợ bị trả thù…

b4 Nhóm nguyên nhân xuất phát từ phía chủ thể tội phạm: Người phạm tội luôn che dấu hành vi phạm tội:

 Đe doạ, mua chuộc nạn nhân và

1.3 Phân loại loại tội phạm ẩn:

 Tội phạm ẩn tự nhiên:

Là những tội phạm thực tế

đã xảy ra, nhưng các cơ

quan chức năng không

phát hiện, không điều tra, truy tố và xét xử được.

 Tội phạm ẩn nhân tạo

Là những tội phạm thực tế đã xảy ra, các cơ quan chức năng

đã có thông tin nhưng vì các lí

do khác nhau mà không bị

điều tra, truy tố và xét xử

(c ác nguyên nhân xuất phát từ phía cơ

quan bảo vệ pháp luật)

 Tội phạm ẩn thống kê

Là những tội phạm thực tế đã

xảy ra, đã bị phát hiện, bị điều tra, truy tố và xét xử, nhưng do sai sót trong quá trình thống kê nên các hành vi phạm tội này

không có trong các số liệu thống

kê tội phạm

V ấn đề đặt ra: Đây có phải là tội phạm ẩn không?

Đây chỉ là sai số thống kê, không phải là tội phạm ẩn vì:

 Những tội phạm này là những tội phạm thực tế đã xảy ra, đã bị

phát hiện, bị điều tra, truy tố và xét xử thì không thể coi là ẩn

1.4 Phương pháp xác định tội

phạm ẩn:

 Chủ yếu sử dụng phương pháp điều tra xã hội học đối với các

nạn nhân và người chứng kiến

hành vi phạm tội

 Phương pháp phân tích, so sánh tài liệu

2 Thông số về cơ cấu của tình

hình tội phạm

Cơ cấu của tình hình tội phạm là

tỷ trọng, mối tương quan giữa

các nhóm tội, loại tội (được phân chia theo những căn cứ khác

nhau) trong một tổng thể các tội phạm đã xảy ra ở một địa phương

và trong một khoảng thời gian

Công thức

Mbf Ycc = x 100

Mts

Ycc là số tương đối cơ cấu (%)

Mbf là số lượng người (v ụ) phạm tội

V í dụ: Có số liệu về các tội xâm phạm sở hữu

ở địa phương A năm 2008 như sau:

phạm tội

1 Tội cướp tài sản Tội cướp tài sản 35

STT Tội danh Số

người phạm tội

Tỷ trọng (%)

1 Tội cướp tài sản Tội cướp tài sản 35 17,5

3 Thông số về diễn biến (động

thái) của tình hình tội phạm

THTP diễn biến là do:

Những nguyên nhân làm phát

sinh tội phạm (Môi trường sống

và cá nhân)

Các yếu tố mang tính pháp lí hình sự: Việc hình sự hoá hay phi hình

sự hoá các hành vi

 Số người phạm tội trộm cắp đã xét xử ở tỉnh K thời kì 2002 – 2008 như sau:

Năm Số người phạm tội

Công thức: Số tương đối động thái định gốc

Mi Yđt = x 100

M1

(i = 2,3,…n)

 Yđt là số tương đối động thái

 Mi là số người phạm tội của từng năm cần

so sánh

 M1 là số lượng người phạm tội của năm gốc

 Các mức độ tăng giảm định gốc

Năm Số người

phạm tội M

ức độ gia tăng

Công thức số tương đối động thái liên hoàn (mức tăng giảm tội phạm hàng năm)

M(i+1)

Yi = x 100

Mi

với i = 1,2,3,…(n-1)

 Yi là số tương đối động thái

 M(i+1) là số lượng người phạm tội của từng năm cần so sánh

 Mi là số lượng người phạm tội của năm gốc (năm

 Các mức độ tăng giảm liên hoàn

Năm Số người

phạm tội M

ức độ gia tăng

4 Thông số về mức độ phổ biến của tội phạm so với

dân số (hệ số tội phạm)

Năm 2008 địa phương A có

1248 người phạm tội, địa

100.000 là hệ số so sánh

Áp dụng công thức: Địa phương A 1248

YcđA= x 100.000

13.000.000

YcđA= 9,6 người phạm tội chiếm trong 100.000 người dân

 Năm 2008, bình quân trong

100.000 người dân thì địa

phương A có 9,6 người phạm tội, còn địa phương B có 9 người

phạm tội.

 Như vậy, so với dân số thì tội

phạm địa phương A là phổ biến

hơn địa phương B mặc dù số

lượng người phạm tội địa phương

B năm 2008 nhiều hơn địa

5 Thông số về thiệt hại do tội phạm gây ra cho xã hội

 Thiệt hại vật chất (tiền, tài sản, các lợi ích vật chất khác) trực

tiếp do hành vi phạm tội gây ra

 Thiệt hại về thể chất bao gồm số nạn nhân bị chết, bị gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe

v.v Do hành vi phạm tội gây ra.

Cũng có thể tính đến một số thiệt hại phi vật chất khác như gây ra tình trạng hoang mang, lo lắng

trong cộng đồng đối với sự an

toàn về tính mạng sức khoẻ cũng như tài sản Gây mất lòng tin đối với sự vững mạnh của chính

quyền nhân dân