Tài liệu CHƯƠNG 9. CÁC RỦI RO CỦA DỰ ÁN pdf

M!c kim soát ri ro nên ph thuc vào quy mô và tm quan trng ca d án.. Danh sách kim duy t có th tr giúp trong vi c nhn di n các ri ro cho d án ca bn... 8 xác nh tính ch$t ca ri ro Risk Qu

CHNG 9 CÁC RI RO CA D ÁN

MC ÍCH

-GII THIU CHUNG

Bn mun tr thành mt Giám c d án CNTT gii? S tn ti ca bn trong lnh vc y

li"n vi d án

a) Tm Quan trng ca Qu n lý ri ro

-trng nh$t ca d án

Nghiên c!u ca KPMG cho th$y 55% các d án ng bng sân bay không chú trng

b) Qui trình qu n lý ri ro

- Mt t# in ã nh ngha v" ri ro là “s m$t mát hoc s b l) mt c hi”

-ri ro cho d án nh th nào

-c im ca chúng

-ca chúng ti mc tiêu -ca d án

-NI DUNG

- Nhn bit ri ro

Thành viên trong d án nên xem xét các tài li u ca d án và n'm c nguy c d&n ti ri ro t# nhà tài tr ca công ty

Ti sao i"u quan trng là có/không tính ri ro này trong mc tiêu D án?

- Cái gì là ri ro c thù, và các k hoch ngn chn ri ro?

- Ri ro này có th ngn chn nh th nào?

Khi nào thì hi n ra các mc chính trong các tip cn ri ro?

-cách tt nh$t  s+ dng ngun tài chính ca công ty?

-quan ti m0i d án Mt s công c và k thut nhn bit ri ro bao gm:

- Phát huy trí tu dân ch (Brainstorming)

- Phng v$n (Interviewing)

- Phân tích Mnh-Yu-Thi c-Nguy c (SWOT=Strong-Weak-Opportunity- Threats)

Kim soát ri ro bao gm vi c nhn di n các hot ng và các e da ( Các s ki n không

;u im ca kim soát ri ro có nhi"u B<ng vi c nhn di n các hot ng gng và các e

phng án i phó vi tng lai không ch'c ch'n Cui cùng, h có th dùng kim soát ri ro 

ghi li

Hot ng ti hn

(hot ng gng)

Tác ng

Xác su$t

8e da

mt hot ng Gng

lng và tác ng ca ri ro

M!c  kim soát ri ro ph thuc r$t nhi"u vào khi lng công vi c, thi gian và n0 lc

thng kê xác su$t và tính toán tác ng tài chính ca tn th$t M!c  kim soát ri ro nên ph

thuc vào quy mô và tm quan trng ca d án Hin nhiên d án càng ln và quan trng thì yêu

(1) (2) (3) (4)

(1) Tên ca nhi m v cn thc hi n

hình di ây Danh sách kim duy t có th tr giúp trong vi c nhn di n các ri ro cho d án ca

bn

1.

- Phát biu v" công vi c

- C$u trúc phân vi c

- ;c lng thi gian

- Lp lch biu

K hoch d án

- Vòng i

2 Nhn din ri ro t chc liên quan ti

- Phân b nhi m v

- Tuyn nhân viên

- Hu$n luy n

- Phn m"m

8 cung c$p

- Ti n nghi

- S  t ch!c

- S tham d ca khách hàng

-3 Nhn din ri ro kim soát liên quan ti

- K hoch d phòng

- Theo dõi k hoch so vi thc t

+ Chi phí

+ Lch biu

+ Ch$t lng

- Hp

+ Xét duy t hi n trng

+ Xét duy t kim im

+ Nhân viên

- Kim soát thay i

-4 Nhn din ri ro k thut liên quan ti

- Th tc kim th+

- Phát trin chuyn giao theo vòng i nh:

+ Tài li u xác nh yêu cu

+ Tài li u phân tích các phng án

+ Tài li u thit k s b

+ K hoch kim ch!ng/ làm hp l + K hoch thit lp và cài t

Công c phát trin

- K thut phát trin

- Tài li u ngi dùng

Hu$n luy n

- An ninh H thng

- Tài li u vn hành

- Thit k i vi

+ Chng trình

+ Th tc

+ An ninh

+ Tài li u

- Xác nh ri ro

-Quantification) ngi ta thng dùng phn trm, n v ti"n t hoc thi gian 8 xác

nh tính ch$t ca ri ro (Risk Qualification), ngi ta thng dùng các phng pháp nh tính

-K hoch ri ro bao gm k hoch d phòng, k hoch rút lui, qu d phòng :

-viên ca d án s thc hi n nu mt s ki n ri ro xu$t hi n

-tiêu ca d án

-nh tính, c>ng nh các k hoch xp loi

2 Lp k hoch d phòng b<ng cách xác nh các phng pháp i phó và các chin lc

tm quan trng ca các ri ro i vi ng ti hn

ro

d$u hi u ri ro mà h cn giám sát và các bi n pháp i phó mà h cn thc hi n

6 Lp qu d phòng ri ro (contingency reserve) nh<m h0 tr cho k hoch

7 Lp quy trình cp nht k hoch trong sut vòng i ca d án

STT Ri ro

Xác sut xy ra

nh hng ti thành bi

Mc

! cn chú ý

Ng"i có trách nhim

Bin pháp

Giá

ph i

tr Giai on xác #nh

Giai on phân tích

5 Không am hiu ngi

T[ l ri ro – thành công

- Phân tích nh tính

- Phân tích nh lng

8ánh giá ri ro

8ánh giá ri ro là bc cui cùng trong quá trình khám phá và phân tích Trong ch " này bn s s+ dng mt ma trn ri ro  xác nh và u tiên các ri ro ca d án

Bn là mt Giám c d án ang c s'p xp vào h thng th i n t+ Tht không may cho bn là h thng th ca bn ang cho Virus tràn ngp công ty ca mình 8i n thoi bàn tr giúp ang treo! Không ai trong mng ca bn có th truy cp th i n t+, WEB hay thm chí máy

in trong mng Bn ã t#ng b mt Virus t$n công và công vi c trong vn phòng ca bn tm

trong khi thu xp các v$n " càng nhanh cang tt B<ng cách thc hi n ánh giá ri ro, bn có th tránh b s h các tình hung không may

a B n cht ca ri ro

Ri ro không kim soát c có th d&n ti s th$t bi ca d án Theo mt nghiên c!u vào

nghiên c!u này thì s th$t bi c xem là không có kh nng thc hi n 90% tính nng h!a h9n v" thi gian và ngân sách

Do ó, ri ro là thc o tình trng không ch'c ch'n Nó gm 3 thành phn:

_nh hng hay tính nghiêm trng ca s ki n ri ro ó vào d án ca bn

Ri ro trong các d án CNTT: D án CNTT i mt vi mt vài yu t ri ro nh$t nh

làm cho chúng d` th$t bi hn:

- T[ l r$t ln các d án CNTT cha t#ng c thc hi n trc ó, vy là i tng vn s

khi u nan thng không c tính toán trong quy trình c lng

- Thiu nhóm chuyên gia CNTT nhi"u kinh nghi m cn  hoàn t$t d án 8ây thng là

-thi nh mt nguyên t'c chung là l0i -thi c! sau 18 tháng

- Nhi"u d án CNTT ln c kt ni vi các quy trình nghi p v quan trng, do vy òi

-phát trin so vi các lnh vc khác nh xây dng …

Hãy xem xét mt d án CNTT b hy b bi mt chu0i các siêu th ln  Canada D án là

vi c thi hành SAP trên toàn quc mang thj ghi giá ti"n 89 tri u usd Do trng hp này là in hình vi các d án hoch nh ngun lc doanh nghi p (ERP) nên vi c thc thi h thng mi liên kt cht ch vi mt vài quy trình nghi p v chính Khi h thng mi ng#ng hot ng 5 ngày thì

nó s a các công ty và khách hàng vào tình trng xáo trn hoàn toàn trong 2 tun Chi phí ca

ca công ty gn nh ch!ng t tai ha cho t ch!c

Hu qu ca ri ro: Nhn th!c v" h

ng tàn phá lên công ty

Ví d&:

Randstad là mt công ty nhân s ln th! ba trên th gii ã nhìn th$y hot ng  B'c M

ca h t# li nhun 46,2 tri u usd trong n+a u nm 2000 cho ti thi t hi 42,7 tri u usd trong n+a u nm 2001 Lý do vi n d&n trong báo cáo ca các i tng liên quan d án

này ph thuc r$t ln vào các !ng dng b phn giao tip khách hàng (Front office) không

sách hàng tri u usd và quá thi hn 12 tháng

b T' l ri ro – Thành công

mt chút so vi ánh bc là c xã hi tôn trng và c hp pháp hóa” Nu ó là s tht thì các d án CNTT ch!ng t là mt dng bài Poke có ti"n t cc ln nguy him Các công ty ch$p nhn ri ro cao, vn có cho các d án CNTT vì mt hoc 2 lý do: 8u tiên h thng ch$p nhn

bày mi quan h ri ro – thành công này

-ri ro trong khi ó bin s ch% s hoàn vn u t th hi n thành công mà nhà u t nhn

trm

- Thi gian thu hi u t Lng thi gian cn thit  thu hi li vn u t d án không

tính n chi phí vn

- T% l hoàn vn ni ti (IRR) Phí chit kh$u làm cho giá tr hi n ti ròng (NPV) ca ti"n

mt trong tng lai tr li b<ng vi u t vn ban u

- Dòng ti"n mt c chit kh$u (DCF) Giá tr dòng ti"n mt tng lai ca u t c

chit kh$u  tính giá tr ca ti"n thu c qua thi gian

- Giá tr hi n ti ròng (NPV), Giá tr hi n ti ca dòng ti"n mt tng lai ca u t tr# i

chi phí u t ban u

c Phân tích #nh tính

Phân tích nh tính là hành ng li t kê các ri ro tim *n trong mt ma trn ri ro và phân

Tiêu chí ma trn ri ro

5 S xáo trn d án.( 8i"u này có ngha là công ngh không áp !ng c các yêu

cu ch$t lng và h thng s phá hy nghiêm trng ch!c nng nghi p v ch

cht ca công vi c) Có th gây ra nguy him cho công vi c ca Giám c d án

4 Ngun lc ph quan trng v" thi gian và chi phí s c yêu cu  hoàn t$t d

án.Nhà tài tr s cn i"u khin

3

Giám c d án có th i"u khin vi s tr giúp ca nhà tài tr

2 D án có th c hoàn t$t vi các ngun lc ph nh v" thi gian hay chi phí

Giám c d án có th i"u khin

1 S b$t ti n nh ( 8i"u ó có ngha là ngun lc k nng bên trong quan trng tr

nên không có giá tr nhng ngun lc k nng bên ngoài có giá tr s@n sàng vi chi phí tng ng Giám c d án có th i"u khin)

i vi các s ki n ri ro 8c bi t Giám c d án lo l'ng các quy nh ca chính ph có th

mt vài s la chn mà các công ty có th tip tc nh các quy nh c thông qua M!c  trm

dùng trong vi c chu*n b ngân sách có th không chính xác bi vì d án loi này cha t#ng c n0 lc thc hi n trc ó trong công ty Anh ta xp hng m!c  trm trng ca m!c ri ro này là

5 trong ma trn

Ri ro Kh n(ng Mc trm

trng

Tng(Kh n(ng X mc trm trng)

Thiu hoàn toàn ngun lc k nng cho

d án

tiên ca công ty

Các s li u thng kê c dùng trong c

tính kinh phí không áng tin cy

Khách hàng không hp tác (chm tr` trong

hi kp thi)

d Phân tích #nh lng

các ri ro có th cung c$p s hiu bit sâu s'c i vi toàn b ri ro ca d án Phân tích ri ro

mc tiêu ch$t lng Phân tích nh lng có th thc hi n s+ dng mt vài công c:

- Phng v$n các i tng liên quan d án và các chuyên gia v" ni dung chuyên ngành 

- Dùng cây quyt inh  phân tích ri ro

- Mô phng d án (xây dng mô hình)  xác nh các nguy c c bi t có th tng tác

vi nhau nh th nào

 thành công khác nhau khi i theo các nhánh trên cây Phng án cho s li u c oán tt nh$t,

Ví d&:

nguyên doanh nghi p (ERP) tr giá 10 tri u ôla cha t#ng c phát trin t# mt nhà cung c$p ln Bi vì h nhn c trit kh$u 3 tri u ôla so vi gói cc phát trin hoàn toàn tr giá 10 tri u ôla t# mt nhà cung c$p nh hn s không trit kh$u phn m"m ca h Mt nm sau, công

ty cung !ng nhân s ã m$t doanh thu 95 tri u ôla bi vì h ã thay i mô hình nghi p v ca

phn m"m này Nhà cung c$p mà h ã mua có ting x$u trong ngành là chm ch` giao hàng, thng l0i h9n Nu h thc hi n mt phân tích cây thc t xem xét chi phí c hi khi không có

áng k c) nào, trong trng hp này là 92 tri u ôla trong mt nm

Hình 9-2 trình bày mt phân tích lc  cây mua s'm mi so vi xây dng c in Hai tiêu chí quyt nh c s+ dng là li nhun thu c và lch trình (li nhun dòng ti"n mt hay

ngành nghi p v

#nh

Nút c0 h!i Giá tr# "ng

dòng

(Tên quyt nh) (Chí phí quyt

nh) thng pht) nhun chi phí)

Hình 9-2 lc  cây mua s'm mi so vi xây dng

e Báo cáo nh hng

tip thng cn khi truy"n t tính xác thc ca ri ro d án i vi nhà tài tr và các i tng

d án cha b công khai hoàn toàn

- Mt danh sách các ri ro c bi t c xác nh cho d án ang c nói ti

-th$y rõ

-mà h hiu bit hoàn toàn các ri ro liên quan

S t0ng t:

mt c hi  hi b$t k| câu hi nào mà bn có v" th tc ó Mt khi bn ã c thôgn báo y

, nu nh bn s@n sàng ch$p nhn ri ro thì bn ký vào gi$y t# b coi nh s ch$p thun ca

có hiu bit cho d án i lên

Ví d&:

Mt hãng k thut gii thi u mt d án !ng dng các dch v chuyên nghi p (PSA) D án

nh lng ã c hoàn t$t v" k hoch ri ro ang trong quá trình i n hoàn t$t Hình 9-3 là

BN GHI NH - Báo cáo nh hng - D án PSA

ti"n mt

ti tính n vn vn hành thêm 60 ngày nhng vi c s+ dng nó s thêm các chi phí lãi su$t áng k cho l0 và lãi cha c lp k hoch trong b$t k| d oán ngân sách nào Ch'c ch'n là nu

Giám c hot ng Giám c CNTT

(COO) (CIO)

Giám c tài chính (CFO)

f ánh giá ri ro

8ánh giá ri ro kt hp vi mt d án công ngh thông tin c th là mt hot ng ph!c tp

- Nh dùng các t[ l ri ro – thành công khác nhau  hiu bit mc tiêu

- Làm vi c vi các chuyên gia v" ni dung chuyên ngành và các i tng liên quan d án

 xác nh các ri ro d án và ri ro nghi p v ti"m *n kt hp vi d án

-tích nh tính ca bn

- Xác nh các d$u hi u ri ro khi mt ri ro c nhn th$y rõ hay s!c chu ng ri ro ca

t ch!cb vt quá

- Phân công ngi chu trách nhi m ri ro cho mi hay e do c th và xác nh các d$u

hi u ri ro  giám sát

-ro nghi p v ca mt d án công ngh thông tin

- Các bi n pháp i phó

- K hoch d phòng

lc chính:

- Tránh ri ro: loi tr# mt các rõ ràng mi e da hay ri ro, thng loi tr# nguyên nhân

-a) Các bin pháp ;i phó

Bin pháp i phó(countermeasure) là mt hành ng phòng ng#a do i d án la chn

nh<m loi b hoc trung hoà mt ri ro.Các bi n pháp phòng ng#a là mt phng pháp t$n công

Trong ch#ng mc nào ó, các k hoch d phòng có th c thc hi n thông qua phân tích

th$p, v#a, hay cao), tác ng(nh th$p, v#a, hay cao) và áp !ng thích hp

Mt xem xét quan trng cho vi c xây dng các k hoch d phòng là có c s h0 tr t#

d án tin lên.Thiu s ch$p thun ó có th gây ra vi c thc hi n k hoch d phòng b chm tr`

;u tiên Ngi chu trách nhi m

[1] To ra li thut v" v$n " hay bin c

[2] Xác nh tm quan trng ca v$n " hay bin c

mc hành ng

pháp i phó

Ví d&:

thân d án.Tính bin ng và tc  ca th trng CNTT khi"n cho vi c hoch nh mt d án

khá ph!c tp

phng pháp nh hng và nh tính, c>ng nh các k hoch xp loi

2 Lp k hoch d phòng b<ng cách xác nh các phong pháp i phó và các chin lc

- Giám sát và kim soát ri ro liên quan ti vi c hiu bit tình trng ca chúng

-TÓM T<T NI DUNG CH$=NG

1 Xác nh ri ro

- Nhn bit ri ro

-2 8nh lng ri ro

T[ l ri ro – thành công

- Phân tích nh tính

- Phân tích nh lng

8ánh giá ri ro

- Các bi n pháp i phó

- K hoch d phòng

4 Kim soát ri ro

BÀI T>P K6T THÚC CH$=NG

1 Giám c d án u tiên ri ro nh th nào?

D B<ng các u tiên v" thc thi

3 K thut nào sau ây c dùng  theo dõi ri ro d án?

B Biu  Pareto

C Biu  R

D Phân tích PERT (K thut duy t và ánh giá d án)

A Không  ý n các ri ro b$t k| không n<m trên ng ti hn

D S+ dng phng pháp lun k thut duy t và ánh giá chng trình  u tiên ri

ro

ri ro b$t li ti ng)ng c+a ch$p thun c gi là:

A Tránh ri ro

B Chuyn giao ri ro

D Ch$p thun ri ro

6 Phng pháp thích hp nh$t  quyt nh li u ri ro xác nh có c c th hoá hay không là gì?

trong thu xp v$n " nhanh cang tt B<ng cách thc hi n ánh giá ri ro, bn có th tránh b s h tình hung khơng may

a B n cht ca ri ro

Ri ro khơng... có/khơng tính ri ro mc tiêu D án?

- Cái ri ro c thù, k hoch ngn chn ri ro?

- Ri ro có th ngn chn nh th nào?

Khi hi n mc tip cn ri ro?

...

- Nhn bit ri ro

Thành viên d án nên xem xét tài li u ca d án n''m c nguy c d&n ti ri ro t# nhà tài tr ca công ty