Giáo án trình chiếu bài kiều ở lầu ngưng bích

Bức tranh thiên nhiên ấy phản chiếu tâm trạng nào của Thúy Kiều?. Nhóm 3: Cảnh sắc thiên nhiên trong hai dòng thơ: Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.. - Gợi t

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.

Bốn bề bát ngát xa trông,

Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.

Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,

Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,

Tin sương luống những rày trông mai chờ.

Bên trời góc bể bơ vơ,

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.

Xót người tựa cửa hôm mai,

Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?

Sân Lai cách mấy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa? Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu? Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mạt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Nhóm 1: Hai dòng thơ

Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Miêu tả khung cảnh nào (không gian, thời gian, hình ảnh)? Bức tranh thiên nhiên ấy phản chiếu tâm trạng nào của Thúy Kiều?

Nhóm 2: Hai câu thơ:

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Tả cảnh vật thiên nhiên nào? Tâm trạng của Kiều bộc lộ ra sao?

Nhóm 3: Cảnh sắc thiên nhiên trong hai dòng thơ:

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

Được gợi lên qua từ ngữ, hình ảnh nào? Khung cảnh ấy gợi cảm giác gì của Thúy Kiều đối với thế giới xung quanh?

Nhóm 4: Biện pháp tu từ nào được sử dụng ở hai dòng thơ cuối.

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

Nêu ngắn gọn tác dụng của biện pháp tu từ đó?

- Không gian: cửa bể mênh mông; Thời gian: chiều hôm

buồn, vắng

- Hình ảnh: Thuyền ai thấp thoáng, cánh buồm xa xa (Đại từ phiếm chỉ ai hai từ láy thấp thóang, xa xa) Cánh buồm xa

thấp thoáng ngoài cửa bể lúc ẩn, lúc hiện, đơn độc Nó gợi sự

cô đơn, lẻ loi, gợi nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương da diết

- Hình ảnh ẩn dụ: con thuyền gợi thân phận Kiều cô đơn,

phiêu dạt, vô định, giữa cuộc đời rộng lớn, gợi nỗi buồn, niềm khát khao sum họp mà vô vọng

Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

- Hình ảnh “ngọn nước mới sa”, nước đổ từ trên cao xuống, đột ngột, dữ dội cuốn theo cánh “hoa trôi man mác” bị dập

vùi lênh đênh vô định giữa dòng đời

- Gợi tả nỗi mông lung lo lắng của Kiều không biết cuộc đời

sẽ trôi đi đâu về đâu Sử dụng từ láy man mác, câu hỏi tu từ

về đâu?

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

- Khung cảnh mênh mông, hoang vắng “nội cỏ rầu rầu” nội

cỏ héo úa, thiếu sức sống, “chân mây mặt đất” chỉ màu xanh

đơn điệu nhạt nhòa

- Từ láy xanh xanh gợi nỗi u sầu, buồn bã, chán chường vì

khung cảnh và cuộc sống đều vô vị, tẻ nhạt, không hy vọng đổi thay

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

- Hình ảnh “gió cuốn mặt duềnh”, “tiếng sóng kêu quanh ghế

ngồi” NT ẩn dụ, phép nhân hóa Từ láy ầm ầm được đảo lên

đầu câu là âm thanh dữ dội kết thúc đoạn thơ như dự báo, dự cảm những biến động, tai họa dữ dội, đáng sợ bủa vây, ập đến

- Là cảnh tượng hãi hùng như báo trước dông bão của số phận sẽ nổi lên, xô đẩy, vùi dập cuộc đời Kiều Sự lênh đênh trên chặng đường đời nhiều sóng gió trước mặt Kiều, cũng là những phong ba, gập ghềnh mà Kiều sẽ phải đi qua

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

Buồn trông cửa bể chiều hôm

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

nhớ về quê hương

và gia đình.

Buồn trông ngọn nước mới sa,

Hoa trôi man mác biết là về đâu?

nỗi buồn về số kiếp trôi nổi.

Buồn trông nội cỏ rầu rầu,

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

cuộc sống tẻ nhạt, vô vị.

một nỗi bàng hoàng, lo sợ, hãi hùng

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

HS thảo luận nhóm bàn trong thời gian 2 phút:

1 Nêu những nét đặc sắc về nội dung, nghệ thuật của đoạn trích?

2 Tấm lòng của tác giả được thể hiện như thế nào trong đoạn trích? Từ đó em hãy rút ra ý nghĩa của văn bản?

- Nghệ thuật: Đây là đoạn thơ tả cảnh ngụ tình hay nhất

trong tác phẩm (tả cảnh để bộc lộ tâm trạng) Lối tả cảnh từ

xa đến gần, màu sắc từ nhạt đến đậm, âm thành từ tĩnh đến động

- Những từ láy gợi tả, gợi cảm, hình ảnh thơ đa nghĩa, sử

dụng điệp ngữ buồn trông đạt hiệu quả cao.

- Nội dung: Cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thuỷ

chung, hiếu thảo của Thúy Kiều

- Tấm lòng nhân hậu, sự đồng cảm sâu sắc của Nguyễn Du với nỗi bi thương của nhân vật Thúy Kiều – người con gái tài hoa bạc mệnh, tiêu biểu cho số phận bất hạnh của người phụ nữ trong XHPK

- Ý nghĩa: Đoạn trích thể hiện tâm trạng cô đơn, buồn tủi và

tấm lòng thuỷ chung, hiếu thảo của Thúy Kiều

Nhận định nào nói đúng nhất nội dung đoạn trích?

Nói lên nỗi nhớ người yêu và cha mẹ của Kiều

D

Nói lên tâm trạng buồn bã, lo âu của Kiều

B

C

A Thể hiện tâm trạng cô đơn, tội nghiệp của Kiều

Cả 3 đáp án trên

Nhận định nào nói đầy đủ nhất những thủ pháp nghệ thuật trong tám câu thơ cuối

Lặp cấu trúc.

D

Sử dụng ngôn ngữ độc thoại .

B

C

A Tả cảnh ngụ tình.

Cả 3 đáp án trên đều đúng.

1 Học thuộc lòng đoạn trích.

+ PT, cảm thụ những hình ảnh thơ hay, đặc sắc trong đoạn trích.

+ Sưu tầm những câu thơ, đoạn thơ khác trong Truyện Kiều có sử dụng

NT miêu tả nội tâm NV thông qua ngôn ngữ độc thoại hoặc tả cảnh ngụ tình.

+ Đọc phần đọc thêm và đối chiếu đoạn trích, phân tích để thấy được thành công của Nguyễn Du Đoạn văn xuôi của Thanh Tâm Tài Nhân

có tính chất tự sự, kể lại sự việc Phần diễn tả nội tâm diễn xuôi; phần đoạn trích là sự sáng tạo của Nguyễn Du (thể loại, ngôn ngữ, hình ảnh, đặc biệt là đoạn diễn tả tâm trạng, biện pháp tả cảnh ngụ tình…).

+ Nhận xét về thân phận người phụ nữ trong XHPK, Nguyễn Du đã xót xa:

Đau đớn thay phận đàn bà, Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.

Bằng các tác phẩm đã học - Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ và Truyện Kiều của Nguyễn Du - em hãy làm sáng tỏ nhận

định trên.

2 Chuẩn bị luyện tập chủ đề: Truyện Kiều của Nguyễn Du

+ Tự học bài: Mã Giám Sinh mua Kiều; Thúy Kiều báo ân,

báo oán.

+ Thực hành viết đoạn văn nghị luận văn học về Truyện Kiều (viết đoạn văn bình một đoạn thơ mà em yêu thích)

+ Vẽ sơ đồ thể hiện những hiểu biết của em về Nguyễn Du

và những giá trị nổi bật về nội dung và nghệ thuật của

Truyện Kiều?

+ Điều gì làm nên thành công của chân dung Thúy Kiều và

Thúy Vân, mỗi bức chân dung ấy dự báo điều gì về số phận

của hai nhân vật

+ Luyện tập văn bản: Truyện Kiều của Nguyễn Du; Chị em

Thúy Kiều; Kiều ở lầu Ngưng Bích ở tiết 34.