Bà Thanh, bà Loan, ông Sinh, bà The chỉ tranh chấp quyền sử dụng đất khi bà Tám chiếm hữu trái pháp luật, yêu cầu bà Tám trả lại đất chứ không phải tranh chấp ai có quyền sở hữu quyền sử
Trang 1BÀI THU HOẠCH DIỄN ÁN
I. TÓM TẮT HỒ SƠ VỤ ÁN
Ông Chu Khắc Trường và bà Chu Thị Cúc có 4 người con chung là Chu Thị Thanh, Chu Thị Loan, Chu Khắc (Văn) Sinh, Chu Thị The Ông Trường mất năm
1945 và bà Cúc mất năm 1990, để lại tài sản là ngôi nhà 2 gian với diện tích đất là
777 m2 tại tờ bản đồ số 2 thửa 40 chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu và một số cây lưu niên: nhãn, dừa và một số cây khác
Năm 1994, ông Sinh chuyển quyền thừa kế phần tài sản này cho ông Chu Khắc Thuyên (Kha-anh họ) kể từ ngày 24/01/1994 Sau đó, bà Thanh phát hiện sự việc này và đã khiếu nại đến UBND xã Phù Vân, UBND xã Phù Vân đã tạm đình chỉ việc chuyển quyền thừa kế này
Cũng năm 1994, bà Thanh và bà The có “Giấy giao quyền trông nom” để ông Chu Khắc Thuyên quản lý nhà đất, thu hoạch hoa quả trong thời hạn 5 năm kể từ ngày 15/4/1994 đến 15/4/1999 và có trách nhiệm đóng thuế nhà đất Năm 1999, ông Thuyên mất, bà Đinh Thị Tám là vợ ông Thuyên tiếp tục thu hoạch hoa quả hàng năm Tháng 5/2012, bà Tám cùng con gái là Chu Thị Mai làm nhà trên mảnh đất này
Bà Thanh đã báo chính quyền địa phương xã Phù Vân can thiệp nhưng bà Tám vẫn tiếp tục xây dựng UBND xã Phù Vân đã tổ chức Hòa giải nhưng không thành Ngày 05/11/2012, ông Sinh và bà Thanh khởi kiện bà Tám tại Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam Ông Sinh và bà Thanh yêu cầu bà Tám tháo dỡ nhà
và công trình trên đất và trả lại 777m2 tại thửa đất số 40 tờ bản đồ số 02 lập năm 1998 cho 4 chị em nguyên đơn
Sau nhiều phiên hòa giải không thành ngày 03 tháng 08 năm 2013, tòa ra quyết
định số 65/2012/QĐST-DS đưa vụ án ra xét xử.
II. CÁC VẤN ĐỀ PHÁP LÝ CƠ BẢN
1. Xác định quan hệ pháp luật tranh chấp
Theo bản đồ địa chính lập năm 1998 thì phần đất tranh chấp là của bà Cúc Bà Tám cho rằng ông Sinh đã chuyển quyền thừa kế cho vợ chồng bà, chồng bà là ông Thuyên đã mất nên đất này là của bà Bà Thanh, bà Loan, ông Sinh, bà The cho rằng đây là tài sản của mẹ họ để lại và họ là những người thừa kế theo pháp luật nên đất này là của họ Do đó, đây là tranh chấp về quyền sử dụng đất
Trang 22. Thời hiệu khởi kiện
Theo quy định tại Khoản 3 Điều 155 Bộ luật Dân sự 2015 thì đối với tranh chấp về quyền sử dụng đất thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện
3. Thẩm quyền Tòa án
Căn cứ vào điểm a Khoản 1 Điều 35 BLTTDS 2015 thì tranh chấp quyền sử dụng đất được quy định tại khoản 9 Điều 26 BLTTDS 2015 sẽ do Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết
Căn cứ vào điểm c khoản 1 Điều 39 BLTTDS 2015 thì trong trường hợp tài sản tranh chấp là bất động sản thì Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết
Như vậy, trong trường hợp này Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam có thẩm quyền giải quyết
4. Đương sự
Nguyên đơn:
1) Bà Chu Thị Hồng Thanh (tên gọi khác là Chu Thị Thanh), sinh năm 1930
Cư ngụ: số 12, tổ 16, phường Nam Thanh, TP Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên 2) Ông Chu Văn Sinh, sinh năm 1936
Cư ngụ: thôn Vạn Thắng, xã Hòa Thắng, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn
Bị đơn: bà Đinh Thị Tám, sinh năm 1930
Cư ngụ: thôn 6, xã Phù Vân, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1) Bà Chu Thị Loan, sinh năm 1935
Địa chỉ: tổ 3 phường Cầu Thía, thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái
2) Bà Chu Thị The, sinh năm 1944
Địa chỉ: đội 1 thôn Diên Điền, xã Bình Hòa, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định
3) Ông Chu Khắc Hồng, sinh năm 1956;
4) Bà Trần Thị Đắc, sinh năm 1957;
5) Bà Chu Thị Mai, sinh năm 1952
Trang 35. Yêu cầu của nguyên đơn
- Yêu cầu bà Tám trả lại diện tích đất 777m2 tại thửa đất số 40 tờ bản đồ số 02 lập năm 1998 cho 4 chị em nguyên đơn;
- Yêu cầu bà Tám dỡ bỏ nhà và các tài sản khác trên đất để trả lại đất cho 4 chị
em nguyên đơn
6. Tiền tố tụng
Phần đất tranh chấp mặc dù chưa được cấp giấy chứng nhận nhưng theo bản
đồ địa chính số 02 lập năm 1998 thì phần đất tranh chấp là của bà Cúc Các bên tranh chấp và cả chính quyền địa phương cũng xác nhận nguồn gốc đất là của bà Cúc Bà Thanh, bà Loan, ông Sinh, bà The chỉ tranh chấp quyền sử dụng đất khi bà Tám chiếm hữu trái pháp luật, yêu cầu bà Tám trả lại đất chứ không phải tranh chấp ai có
quyền sở hữu quyền sử dụng đất Do vậy, căn cứ vào điểm b Khoản 3 Điều 8 Nghị quyết 05/2012/NQ-HĐTP Hướng dẫn thi hành một số quy định trong Phần thứ hai “Thủ tục giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm” của Bộ luật Tố tụng Dân sự đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự thì tranh chấp này không bắt buộc phải qua hòa giải cơ sở.
7. Văn bản pháp luật áp dụng
- Luật đất đai 1993;
- Bộ luật dân sự năm 1995;
- Pháp lệnh thừa kế năm 1990;
- Bộ luật tố tụng 2015;
- Bộ luật Dân sự 2015;
- Nghị quyết 03/2012/NQ-HĐTP hướng dẫn thi hành một số quy định chung nhằm bảo đảm thi hành đúng và thống nhất Phần thứ nhất “Những quy định chung” của BLTTDS
III. CÂU HỎI
1. Hỏi bị đơn
- Bà có biết “Đơn chuyển quyền thừa kế” ngày 20/1/1994? Khi lập “Đơn chuyển quyền thừa kế” ngày 20/1/1994 có mặt bà Thanh, bà Loan, bà The không?
- Bà có biết việc UBND xã Phù Vân đã tạm đình chỉ việc giao quyền thừa kế giữa ông Sinh và ông Thuyên chồng bà vào ngày 10/4/1994?
Trang 4- Hoa lợi trung bình 1 năm bà thu được trên mảnh đất tranh chấp là bao nhiêu?
- Khi bà xây nhà thì bà Thanh có ý kiến gì không?
2. Hỏi nguyên đơn
2.1 Hỏi Bà Chu Thị Hồng Thanh
- Khi Ông Sinh chuyển quyền thừa kế di sản cho Ông Chu Khắc Thuyên bà có biết hay không?
- Khi bà biết việc chuyển quyền sở hữu trên, bà đã làm gì?
- UBND Xã Phù Vân đã giải quyết như thế nào?
- Việc bà giao quyền trông nom cho Ông Thuyên có được sự đồng ý của các em còn lại không?
2.2 Hỏi Ông Chu Văn Sinh
- Ông làm giấy chuyển quyền thừa kế di sản cho Ông Thuyên khi nào? Có ai làm chứng hay không?
- Khi ông làm giấy chuyền quyền, các chị em của ông có biết hay không?
- Khi các chị em ông giao quyền trong nom di sản cho ông Thuyên, ông có đồng
ý không?
- Việc đóng thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính đối với thửa đất số 40 tờ bản đồ số 02 là do ai thực hiện và thực hiện như thế nào?
3. Hỏi người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
Hỏi bà Chu Thị Mai:
- Bà có quan hệ thế nào với bà Đinh Thị Tám, ông Chu Văn Sinh, bà Chu Thị Thanh?
- Khoảng cuối năm 2011, bà và mẹ bà là bà Đinh Thị Tám đã xây một căn nhà cấp 4 trên thửa đất tranh chấp và chuyển về đó sống từ đó cho đến nay?
- Tài sản trên đất mà ông Sinh, bà Thanh đang kiện đòi mẹ đẻ bà (mẹ con bà đang ở) là của ai?
- Phần nghĩa vụ tài chính và thuế đối với thửa đất này từ trước đến nay ai nộp?
IV. YÊU CẦU KHỞI KIỆN VÀ CĂN CỨ CỦA YÊU CẦU KHỞI KIỆN
Trang 5Kính thưa Hội đồng xét xử,
Tôi, luật sư Phạm Anh Tuấn - đại diện cho nguyên đơn là bà Chu Thị Thanh và ông Chu Khắc Sinh trình bày yêu cầu khởi kiện và căn cứ của yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn như sau:
Nguyên đơn có hai yêu cầu, cụ thể:
- Yêu cầu bà Tám trả lại diện tích đất 777m2 tại thửa đất số 40 tờ bản đồ số 02 lập năm 1998 cho 4 chị em nguyên đơn;
- Yêu cầu bà Tám dỡ bỏ nhà và các tài sản khác trên đất để trả lại đất cho 4 chị
em nguyên đơn
Thưa Hội đồng xét xử,
Theo bản đồ địa chính lập năm 1998 thì phần đất tranh chấp là của bà Cúc mất
để lại Bà Cúc mất không để lại di chúc cho nên các con bà là ông Sinh, bà Thanh, bà The, bà Loan là người thừa kế theo pháp luật Ông Sinh chuyển quyền thừa kế cho ông Thuyên không được sự đồng ý của các đồng thừa kế còn lại là bà Thanh, bà Loan, bà The nên việc chuyển quyền này đã bị đình chỉ bởi UBND xã Phù Vân Sau
đó, các đồng thừa kế cùng giao quyền trông nom di sản cho ông Thuyên mà không phải là chuyển quyền sở hữu quyền sử dụng Do đó, phần di sản này vẫn thuộc quyền
sở hữu của các chị em nguyên đơn Tuy nhiên, bà Tám cho rằng ông Sinh đã chuyển quyền thừa kế cho vợ chồng bà, chồng bà là ông Thuyên đã mất nên đất này là của bà
và xây nhà trên đất bất chấp sự ngăn cản của bà Thanh và can thiệp của chính quyền địa phương Việc chiếm hữu quyền sử dụng đất và xây nhà của bà Tám là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích của nguyên đơn Do đó, nguyên đơn khởi kiện bà Tám với những yêu cầu nêu trên là hoàn toàn có căn cứ và hợp pháp
Kính thưa Hội Đồng Xét Xử,
Thưa đại diện Viện Kiểm Sát,
Thưa các Luật sư đồng nghiệp
Tôi là Luật sư Phạm Anh Tuấn, thuộc Văn phòng Luật sư ABC, Đoàn Luật Sư thành phố Hồ Chí Minh Hôm nay, tôi có mặt tại phiên toà này với tư cách là người bảo
vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn là bà Chu Thị Hồng Thanh và ông Chu Khắc Sinh
Trang 6Kính thưa Hội đồng xét xử, theo trình bày của nguyên đơn, tôi xin tóm tắt vụ tranh chấp như sau:
Ông Chu Khắc Trường và bà Chu Thị Cúc có 4 người con chung là Chu Thị Thanh, Chu Thị Loan, Chu Khắc (Văn) Sinh, Chu Thị The Ông Trường mất năm
1945 và bà Cúc mất năm 1990, để lại tài sản là ngôi nhà 2 gian và diện tích đất là 777
m2 theo tờ bản đồ số 2 thửa 40 nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu
Năm 1994, ông Sinh chuyển quyền thừa kế phần tài sản này cho ông Chu Khắc Thuyên (Kha-anh họ) kể từ ngày 24/01/1994 Sau đó, bà Thanh phát hiện sự việc này và đã khiếu nại đến UBND xã Phù Vân, UBND xã Phù Vân đã tạm đình chỉ việc chuyển quyền thừa kế này
Cũng năm 1994, bà Thanh và bà The có “Giấy giao quyền trông nom” để ông Chu Khắc Thuyên quản lý nhà đất, thu hoạch hoa quả trong thời hạn 5 năm kể từ ngày 15/4/1994 đến 15/4/1999 và có trách nhiệm đóng thuế nhà đất Năm 2007, ông Thuyên mất, bà Đinh Thị Tám là vợ ông Thuyên tiếp tục thu hoạch hoa quả hàng năm Tháng 5/2012, bà Tám cùng con gái là Chu Thị Mai làm nhà trên mảnh đất này
Bà Thanh đã báo chính quyền địa phương xã Phù Vân can thiệp nhưng bà Tám vẫn tiếp tục xây dựng UBND xã Phù Vân đã tổ chức Hòa giải nhưng không thành
Ngày 05/11/2012, ông Sinh và bà Thanh khởi kiện bà Tám tại Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam Ông Sinh và bà Thanh yêu cầu bà Tám:
- Trả lại diện tích đất 777m2 tại thửa đất số 40 tờ bản đồ số 02 lập năm 1998 cho 4 chị
em nguyên đơn;
- Yêu cầu bà Tám dỡ bỏ nhà và các tài sản khác trên đất để trả lại đất cho 4 chị em nguyên đơn
Thưa Hội đồng xét xử, trên cơ sở nghiên cứu hồ sơ vụ án và qua việc hỏi tại phiên toà hôm nay, tôi cho rằng yêu cầu của thân chủ tôi là hoàn toàn có cơ sở, vì các lẽ sau:
Thứ nhất, bà Thanh và ông Sinh yêu cầu bà Tám trả lại phần diện tích đất
tranh chấp, cây cối hiện còn trên đất khi bà Cúc chết để lại cho 4 chị em của nguyên đơn là có căn cứ, cụ thể:
- Phần đất này là của bà Cúc, căn cứ vào:
Các giấy tờ liên quan như Bản đồ 1990 tờ số 03 (Bl 24), Bản đồ hiện trạng năm 1998 Tờ PL 02 (BL 21), Trích đo vị trí tranh chấp (BL 22);
Trang 7Sự thừa nhận của các đương sự thể hiện qua: Tờ trình sự việc của ông Chu Khắc Sinh ngày 28/10/2012 theo đơn đề nghị của Tòa án (BL 5); Giấy giao quyền trông nom của bà Thanh, bà The cho ông Thuyên ngày 15/4/1994 (BL 10, 11); Biên bản lấy lời khai bà Thanh ngày 12/11/2012 (Bl 35, 36, 37); Biên bản lấy lời khai bà Tám ngày 21/11/2012 (BL 38, 39,40); Biên bản lấy lời khai bà Loan ngày 26/11/2012 (BL 56, 57, 58); Biên bản lấy lời khai bà The ngày 26/11/2012 (Bl 59, 60); Biên bản lấy lời khai ông Chu Khắc Sinh ngày 21/02/2013 (BL 68, 69, 70); Biên bản hòa giải,
Xác nhận của cơ quan có thẩm quyền địa phương thể hiện qua: Biên bản hòa giải đất tranh chấp ngày 19/6/2012 (BL25, 26); Báo cáo kết quả hòa giải tranh chấp đất đai số 79/BC-UBND của UBND xã Phù Vân ngày 25/10/2012 (BL 27); Biên bản làm việc xác minh tranh chấp quyền sử dụng đất ngày 27/11/2012 (BL 61); Biên bản
đo đạc, kiểm tra khảo sát thực địa và định giá tài sản ngày 01/3/2013 (BL 84, 85, 86); Biên bản xác minh ngày 27/6/2013 của kiểm sát viên về nguồn gốc đất tranh chấp (BL 96)
- Bà Thanh, bà Loan, ông Sinh, bà The là những người thừa kế tài sản của bà Cúc để lại
Ông Trường mất (Giấy xác nhận của những người cao tuổi và UBND xã Phù Vân về việc ông Trường đã chết năm 1945(BL 6), bà Cúc mất năm 1990 (Giấy chứng
tử của bà Cúc - BL 17) không để lại di chúc nên con là bà Thanh, bà Loan, ông Sinh,
bà The là những người thừa kế theo pháp luật hàng thứ nhất căn cứ vào điểm a Khoản
1 Điều 676 BLDS 2005 Thêm nữa, bà Thanh, bà Loan, ông Sinh, bà The không có tranh chấp về hàng thừa kế và xác nhận là tài sản của bố mẹ (ông Trường, bà Cúc) để lại chưa chia (Biên bản hòa lần 2 ngày 07/3/2013 (BL 88, 89, 90);
- Bà Thanh, bà Loan, ông Sinh, bà The không chuyển quyền sử dụng đất cho ông Thuyên, bà Tám
Ngày 20/01/1994, ông Chu Khắc Sinh có Đơn chuyển quyền thừa kế cho ông Chu Khắc Kha (Thuyên) –BL 7 và ông Sinh cũng có nhận tiền từ ông Thuyên (BL 52) nhưng việc chuyển quyền thừa kế này không hợp pháp vì không được sự đồng ý của các đồng thừa kế khác Ngày 10/4/1994, UBND xã Phù Vân đã có thông báo số 05/TB-UB tạm đình chỉ việc chuyển quyền thừa kế này
Ngày 15/4/1994, bà Thanh, bà The có Giấy giao quyền trong nom nhà đất và tài sản trên đất nêu trên cho ông Chu Khắc Thuyên trong vòng 05 năm đến ngày 15/4/1999 nhưng cũng chỉ giao trông nom chứ không phải chuyển quyền sở hữu
Trang 8Hơn nữa, dù bà Tám có đóng thuế nhà đất đầy đủ trong thời gian từ khi bà Cúc mất nhưng đây là nghĩa vụ đã được quy định trong Giấy giao quyền trông nom khi ông Thuyên được quyền thu hoa lợi từ đất (BL 10)
Như vậy, các đồng thừa kế di sản của bà Cúc không có chuyển nhượng quyền
sử dụng phần đất tranh chấp cho ông Thuyên và bà Tám nên bà Tám không có quyền
sở hữu quyền sử dụng đất này
Do đó, căn cứ vào Điều 256 BLDS về quyền đòi lại tài sản, xét thấy bà Thanh, ông Sinh có đủ cơ sở yêu cầu bà Tám trả lại đất cho 4 chị em mình
Thứ hai, bà Thanh và ông Sinh yêu cầu bà Tám tháo dỡ tài sản trên đất để trả lại
đất cho bà Thanh, ông Sinh, bà Loan, bà The là có căn cứ, bởi:
Như đã đề cập ở trên các đồng thừa kế chỉ giao cho ông Thuyên trông nom nhà đất và tài sản trên đất chứ không chuyển nhượng quyền sử dụng đất Do đó bà Tám không có quyền sở hữu quyền sử dụng đất và cũng không có quyền xây dựng nhà và các công trình khác trên đất Việc này cũng được ghi nhận cụ thể tại Giấy giao quyền
trông nom khi giao những tài sản nêu trên cho ông Thuyên ngày 15/4/1994: “nhà cửa
tu sửa giữ để ở không để dột nát, đất đai tự sản xuất ra sản phẩm sử dụng và nạp nghĩa
vụ với nhà nước (trồng các cây ngắn ngày) không được xây dựng cơ bản như: làm nhà, đất phải giữ nguyên mặt bằng không được đào khoét” (BL 10).
Tháng 5/2012, khi bà Tám và con gái là bà Chu Thị Mai tập kết vật liệu xây dựng thì bà Thanh đã yêu cầu phải ngưng xây dựng và nhờ chính quyền địa phương can thiệp nhưng bà Tám vẫn tiếp tục xây dựng nhà và các công trình khác trên đất và chuyển vào ở Như vậy, việc xây dựng của bà Tám trên đất bà Cúc để lại đã không được sự chấp thuận của những người có quyền sở hữu quyền sử dụng đất Như vậy, việc xây dựng nhà của bà Tám là không hợp pháp
Do đó, bà Thanh, ông Sinh yêu cầu bà Tám tháo dỡ nhà và công trình trên đất là phù hợp quy định pháp luật và không phải bồi thường
Bởi các lẽ trên tôi kính đề nghị Hội đồng xét xử xem xét chấp nhận toàn bộ yêu cầu của thân chủ tôi, tuyên bà Tám phải tháo dỡ nhà và công trình trên đất để trả lại đất cho bà Thanh, bà Loan, ông Sinh, bà The
Tôi xin chân thành cám ơn Hội đồng xét xử, Đại diện Viện Kiểm Sát, các Luật
sư và toàn thể những người tham gia phiên tòa đã lắng nghe phần trình bày nêu trên của tôi
Trang 9NHẬN XÉT DIỄN ÁN
I.Nhận xét về vai diễn
1 Chủ tọa phiên tòa
2 Hội thẩm nhân dân Hội thẩm 1:
Hội thẩm 2:
Trang 10
3 Thư ký phiên tòa
4 Đại diện Viện kiểm sát
5 Người khởi kiện
6 Người bị kiện