Đề tài Nghiên cứu QR Code và Ứng dụng Mã QR (tạm dịch là mã đáp ứng nhanh) là một loại ma trận mã vạch( hay mã vạch hai chiều) ban đầu...
Trang 1HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
- -
BÁO CÁO BÀI TẬP NHÓM CHUYÊN ĐỀ
Đề tài: Nghiên cứu QR Code và Ứng dụng
Giảng viên : Nguyễn Quỳnh Chi
Trang 2Hình ảnh mã QR CodeMột mã QR được đọc bởi một đầu đọc mã vạch, chẳng hạn như một máy ảnh, một điện thoại di động, một điện thoại thông minh, hoặc một webcam, và sử dụng thuật toán sửa lỗi Reed-Solomon.
Mã QR được phát minh tại Nhật Bản bởi công ty Denso Wave( công ty con của Toyota) vào năm 1994 để theo dõi xe trong sản xuất
Các mã QR nhỏ nhất là 21x21 pixel, và lớn nhất là 177x177 Các kích thước được gọi là phiên bản Kích thước 21x21 pixel là phiên bản 1, 25x25 là phiên bản 2, và cứ tiếp tục như thế Kích thước 177x177 là phiên bản 40
2 Sử dụng
Ban đầu được thiết kế cho mục đích sử dụng công nghiệp, mã QR đã trở nên phổ biến trong quảng cáo của người tiêu dùng Điện thoại thông minh của người dùng có thể cài đặt một ứng dụng với một máy quét QR-code có thể đọc được một mã hiển
Trang 3thị và chuyển đổi nó vào một URL chỉ đến trang web của một công ty, cửa hàng, hoặc sản phẩm liên quan đến mã cung cấp thông tin cụ thể bằng trình duyệt web của điện thoại.
"In the shopping industry, knowing what causes the consumers to be motivated when approaching products by the use of QR codes, advertisers and marketers can use the behavior of scanning to get consumers to buy, causing it to have the best impact on ad and marketing design" -Tolliver-Walker, Heidi (2011) Kết quả là, mã
QR đã trở thành một trọng tâm của quảng cáo chiến lược, vì nó cung cấp truy cập nhanh và dễ dàng đến trang web của thương hiệu Ngoài việc tiện lợi cho người tiêu dùng, tầm quan trọng của điều này khả năng là nó làm tăng tỷ lệ chuyển đổi (có nghĩa là, làm tăng cơ hội có thể liên lạc với các quảng cáo sẽ chuyển đổi để bán), bằng cách đưa người xem đến trang web của nhà quảng cáo ngay lập tức
Mã QR lưu trữ địa chỉ và Uniform Resource Locators (URL) có thể xuất hiện trên các tạp chí, trên các chữ ký, trên xe buýt, trên thẻ kinh doanh, hoặc trên hầu hết các đối tượng cần sử dụng thông tin Người sử dụng với một máy ảnh điện thoại được trang bị một ứng dụng đọc chính xác có thể quét hình ảnh của mã QR để hiển thị văn bản, thông tin liên lạc, kết nối với một mạng không dây , hoặc mở một trang web trong trình duyệt của điện thoại.Mã QR cũng có thể nối tiếp đến một vị trí nơi mà mã
đã được quét Hoặc các ứng dụng quét mã QR truy xuất thông tin địa lý bằng cách
sử dụng GPS và tế bào tam giác tháp (aGPS) hoặc URL được mã hóa trong mã QR chính nó được liên kết với một vị trí
Phần II: Đặc Điểm của QR Code
1 So sánh QR code và BarCode
QR Code chứa đựng thông tin một địa chỉ web, thời gian diễn ra một sự kiện, thông tin liên hệ địa chỉ email, tin nhắn SMS, nội dung ký tự văn bản hay thậm chí là thông tin định vị vị trí địa lý Tùy thuộc thiết bị đọc mã QR mà bạn dùng khi quét, nó
sẽ dẫn bạn tới một trang web, gọi đến một số điện thoại, xem một tin nhắn
QR code cũng tương tự mã vạch truyền thống tuy nhiên điểm khác nhau giữa QR code và mã vạch truyền thống là lượng dữ liệu chúng nắm giữ hay chia sẻ
Các mã vạch truyền thống có các đường vạch thẳng dài một chiều và chỉ có thể lưu giữ 20 số chữ số, trong khi QR code hai chiều có thể lưu giữ thông tin hàng ngàn
ký tự chữ số QR code nắm giữ nhiều thông tin hơn và tính chất dễ dùng sẽ giúp ích rất nhiều cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ
Trang 42 Ưu điểm
• Mã vạch QR là một loại mã vạch hai chiều có nhiều tính năng ưu việt do Công
ty Denso của Nhật Bản phát minh Mã vạch QR có khả năng mã hóa nhiều thông tin, giải mã nhanh, khả năng sửa lỗi cao(có thể đọc được mã bị mờ hoặc mất đi một phần) và có thể mã hóa được ký tự Kanji và chữ tiếng Việt Thông qua việc tích hợp vào các thiết bị điện thoại di động, mã QR đang được các công ty Nhật Bản phát triển thành các giải pháp thông minh cho thương mại qua di động…
• Một mã QR có thể chứa đựng thông tin một địa chỉ web (URL), thời gian diễn
ra một sự kiện, thông tin liên hệ (như vCard), địa chỉ email, tin nhắn SMS, nội dung ký tự văn bản hay thậm chí là thông tin định vị vị trí địa lý Tùy thuộc thiết bị đọc mã QR mà bạn dùng khi quét, nó sẽ dẫn bạn tới một trang web, gọi đến một số điện thoại, xem một tin nhắn…
• QR code cũng không có tính lan truyền (viral) như hình thức nhắn tin SMS…
• Hơn nữa, tuy QR code cực kỳ phổ biến tại Nhật Bản, song nhìn chung loại mã này vẫn còn khá mới mẻ Thông thường doanh nghiệp phải giải thích và hướng dẫn khách hàng cách sử dụng
4 Khả năng lưu trữ của QR code
Số lượng dữ liệu có thể được lưu trữ trong các biểu tượng QR code phụ thuộc vào kiểu dữ liệu (hình thức hoặc tập ký tự đầu vào), phiên bản (1,…,40, mô tả kích thước của QR Code), và mức độ sửa lỗi Khả năng lưu trữ tối đa cho 40-L symbols (ở phiên bản 40, mức sửa lỗi là L):
Trang 5Khả năng lưu trữ ký tự tối đa (40-L)
Chế độ đầu vào Ký tự tối đa Bit/char Ký tự khả dụng, bộ mã hoá mặc định
“Ver1” Phiên bản 2(25x25) : “Version2” Phiên bản 3(29x29) :“Version 3 QR code” “Version 4 QR code, up to 50 char”Phiên bản 4 (33x33) :
5 Khả năng sửa lỗi
Mức L: 7% số từ mã (codeword) có thể được phục hồi
Mức M: 15% số từ mã có thể được phục hồi
Mức Q: 25% số từ mã có thể được phục hồi
Mức H: 30% số từ mã có thể được phục hồi
Trang 6Phần III: Thuật toán QR Code
1 Phân tích dữ liệu
Một mã QR mã hoá một chuỗi văn bản Các mã QR chuẩn có bốn kiểu mã hoá văn bản: số, chữ và số, nhị phân, và Kanji Mỗi kiểu mã hoá văn bản như một chuỗi nhị phân (gồm 1 và 0), nhưng mỗi kiểu sử dụng một phương thức khác nhau
để chuyển đổi văn bản sang chuỗi nhị phân Mỗi phương thức được tối ưu hoá để tạo ra chuỗi nhị phân ngắn nhất có thể cho một loại dữ liệu Phần này giải thích làm thế nào để xác định kiểu để sử dụng
Các kiểu mã QR
Trang 7Bốn kiểu mã hoá bao gồm các loại sau:
Kiểu số: gồm các chữ số thập phân từ 0 đến 9
Kiểu chuỗi: các chữ số thập phân từ 0 đến 9, các chữ cái in hoa, và các
ký tự đặc biệt $,%, *, +, -,., /, và khoảng trống
Kiểu nhị phân: kiểu này dành cho bộ ký tự ISO-8859-1
Kiểu Kanji: cho các ký tự sử dụng 2 byte từ tập ký tự Shift JIS
Cách chọn kiểu dữ liệu hiệu quả nhất
Để chọn kiểu dữ liệu hiệu quả cho mã QR, kiểm tra các ký tự đầu vào theo các điều kiện sau đây:
- Nếu chuỗi đầu vào chỉ gồm các chữ số thập phân, sử dụng kiểu số
- Nếu kiểu số không áp dụng được, và tất cả các ký tự trong chuỗi đầu vào có thể tìm thấy cột bên trái của bảng chữ và số thì ta chọn kiểu chuỗi
- Nếu có một ký tự không có trong cột bên trái của bảng chữ và số nhưng có thể mã hoá được theo tiêu chuẩn ISO-8859-1 thì ta sử dụng kiểu nhị phân
- Nếu tất cả các ký tự đều thuộc bộ ký tự Shift JIS thì ta sử dụng kiểu Kanji
2 Mã hoá dữ liệu
Bước 1: chọn mức sửa lỗi
Trước khi mã hoá dữ liệu, ta sẽ chọn một mức sửa lỗi Như đã đề cập trong phần tổng quan, mã QR sử dụng bộ sửa lỗi Reed-Solomon Tiến trình này tạo ra
mã sửa lỗi (bytes ) dựa trên dữ liệu đã được mã hoá Một bộ đọc mã QR có thể sử dụng các byte sửa lỗi để xác định nếu nó không thể đọc dữ liệu một cách chính xác, và mã sửa lỗi có thể sử dụng để sửa lỗi Có 4 mức sửa lỗi: L, M, Q, H
Cấp độ sửa lỗi Khả năng sửa lỗi
Trang 8Bước 2: xác định phiên bản nhỏ nhất cho dữ liệu
Các kích cỡ khác nhau của mã QR được gọi là phiên bản chúng có bốn mươi phiên bản Phiên bản nhỏ nhất là 1 (21x21 pixels), phiên bản 2 (25x25 pixels), lớn nhất là phiên bản 40 (177x177 pixels) Mỗi phiên bản lớn hơn phiên bản trước đó 4 pixels
Mỗi phiên bản có khả năng tối đa nhất định, tuỳ thuộc vào kiểu sử dụng Ngoài
ra, mức độ sửa lỗi hạn chế khả năng tiếp tục Bảng khả năng các ký tự liệt kê các khả năng của các phiên bản QR cho một kiểu mã hoá nhất định và mức sửa lỗi
Xác định phiên bản nhỏ nhất:
Tại điểm này, đếm số ký tự cần mã hoá, và xác định phiên bản nhỏ nhất có thể chứa các ký tự để mã hoá và đưa ra mức độ sửa lỗi
Ví dụ, cụm từ HELLO WORLD có 11 ký tự Nếu mã hoá với mức sửa lỗi Q, theo
bảng khả năng các ký tự, phiên bản 1 sử dụng mức sửa lỗi Q chỉ có thể chứa 10 ký
tự trong kiểu chữ và số Do đó, phiên bản nhỏ nhất có thể sử dụng là 2
Bước 3: thêm bộ hiển thị kiểu
Mỗi kiểu mã hoá có bốn bit bộ hiển thị kiểu xác định nó Dữ liệu được mã hoá phải bắt đầu với bộ hiển thị kiểu thích hợp xác định kiểu được sử dụng cho các bit đến sau nó Bảng sau liệt kê các bộ hiển thị kiểu cho mỗi kiểu
Ví dụ, nếu mã hoá HELLO WORLD ở kiểu chữ và số, bộ hiển thị kiểu là 0010
Mode Name Mode Indicator
Trang 9Với chuỗi HELLO WORLD, có 11 ký tự kể cả khoảng trắng Ta chuyển 11 sang nhị phân, được 1011.
Xem danh sách ở dưới Khi mã hóa độ dài của dữ liệu, chúng ta mã hóa nó sử dụng một số lượng bit đặc tả Như đã nói ở đầu, chúng ta sử dụng QR code phiên bản 1, vậy nên chúng ta cần sử dụng 9 bit để mã hóa độ dài dữ liệu Ta thêm số 0 vào đầu chuỗi cho đên khi đủ 9 bit: 000001011
Phiên bản 1 tới 9
- Kiểu số: 10 bits
- Kiểu chuỗi: 9 bits
- Kiểu nhị phân: 8 bits
- Kiểu chuỗi: 13 bits
- Kiểu nhị phân: 16 bits
- Kiểu Nhật ngữ: 12 bits
Tới đây chuỗi nhị phân chúng ta là: 0010 000001011
Bước 5: mã hoá theo kiểu đã chọn
Tiến trình mã hoá theo các kiểu:
- Mã hoá kiểu số
Trang 10- Mã hoá kiểu chữ và số
- Mã hoã kiểu nhị phân
Để mã hóa chuỗi ký tự, ta chia chuỗi thành các cặp ký tự: HE,LL,O ,WO,RL,D.Với mỗi cặp ký tự, ta lấy giá trị mã ASCII của ký tự đầu nhân với 45, sau đó cộng với giá trị mã ASCII của ký tự sau Sau đó chuyển kết quả thu được thành một chuỗi nhị phân 11 bit
Đối với các ký tự không có cặp, tao lấy giá trị mã ASCII của nó rồi chuyển thành chuỗi nhị phân 6 bit
Đối với các chế độ khác: kiểu số, kiểu nhị phân, kiểu Nhật ngữ, tao sử dụng phương thức khác để mã hóa dữ liệu
Bộ hiển thị kiểu Bộ hiển thị đếm ký tự Dữ liệu mã hoá
0010 000001011 01100001011 01111000110 10001011100
10110111000 10011010100 001101
Bước 6: hoàn thành các bit
Với chuỗi bit thu được ở trên, ta phải chắc chắn rằng nó có đủ độ dài Điều này phụ thuộc vào việc có bao nhiêu bit chúng ra cần để tạo phiên bản và sửa lỗi
Với QR code phiên bản 1, sửa lỗi mức độ Q Nếu chuỗi bit nhỏ ít hơn 104, ta phải thêm 4 số 0 vào cuối chuỗi Nếu thêm 4 số 0 được một chuỗi nhiều hơn 104, ta chỉ cần thêm số 0 cho tới khi nào đủ 104 bit
Chuỗi của chúng ta có 59 bit, ta thêm 4 số 0 vào cuối chuỗi (Còn nếu chuỗi có 102 bit thì ta thêm 2 số 0)
Chuỗi của ta bây giờ là:
0010 000001011 01100001011 01111000110 10001011100 10110111000
10011010100 001101 0000
Bước 7: Thêm các từ vào cuối nếu chuỗi quá ngắn
Nếu chuỗi bit của chúng ta vẫn chưa đủ dài, có hai chuỗi con đặc biệt:
11101100 và 00010001 Ta thêm thay phiên hai chuỗi con này vào chuối chuỗi của chúng ta
Trang 11Chuỗi của chúng ta chỉ có 10 chuỗi con, cần phải thêm vào 3 chuỗi con nữa Bắt đầu thêm 11101100, sau đó thêm 00010001, rồi tới 11101100 Nếu cần nhiều hơn thì cứ thêm lần lượt như vậy cho tới khi đủ số chuỗi con.
Chuỗi của chúng ta bây giờ:
00100000 01011011 00001011 01111000 11010001 01110010 11011100
01001101 01000011 01000000 11101100 00010001 11101100
3 Tạo mã sửa lỗi
QR code bao gồm bộ mã sửa lỗi Các khối dữ liệu dự phòng đảm bảo rằng mã
QR code vẫn được đọc cho dù có một phần không đọc được
Bước 1: Tìm ra có bao nhiêu mã sửa lỗi cần được tạo
Bước đầu tiên để tạo mã sửa lỗi là xác định có bao nhiêu từ để tạo cho phiên bản QR và mức độ sửa lỗi Tham khảo thêm bảng sửa lỗi
Number
of Blocks
in Group 1
Number of Data Codewords in Each of Group 1's Blocks
Total Data Codewords
Xem bảng ở trên, chúng ta cần 13 mã sửa lỗi
Bước 2: Tạo một thông điệp đa thức
Chúng ta chuyển 13 khối dữ liệu ở trên thành dạng thập phân:
00100000 01011011 00001011 01111000 11010001 01110010 11011100
01001101 01000011 01000000 11101100 00010001 11101100
Trang 12Ta được:
32, 91, 11, 120, 209, 114, 220, 77, 67, 64, 236, 17, 236
Các số này sẽ là hệ số của đa thức Ta có:
32x25 + 91x24 + 11x23 + 120x22 + 209x21 + 114x20 + 220x19 + 77x18 + 67x17 + 64x16 + 236x15 + 17x14 + 236x13
Lũy thừa của số hạng đầu tiên được tính:
Số khối dữ liệu + số mã sửa lỗi -1
Ở đây là 13+13-1=25 Vậy nên số hạng đầu tiên là 32x25
Bước 3: Tạo bộ tạo đa thức
Tiếp theo ta sẽ tạo một bộ tạo đa thức Ta chia thông điệp đa thức bởi bộ tạo này để tạo mã sửa lỗi
Các bộ tạo đa thức đến từ một cái gì đó gọi là một trường hữu hạn , cũng được biết đến như là một trường Galois Các mã QR sử dụng một trường Galois có 256 yếu tố, có nghĩa là, mục đích của chúng ta, rằng những con số mà chúng ta sẽ được giao dịch với sẽ luôn luôn tối đa là 255 và ít nhất là 0
Để thực hiện việc phân chia đa thức, chúng ta sẽ được chuyển đổi qua lại giữa các ký hiệu α (alpha) và các số nguyên Alpha và các giá trị số nguyên từ bảng log
và antilog
Bộ tạo đa thức luôn luôn có dạng (x – α) (x – α 2) … (x – α t), , t tương đương với số lượng mã sửa lỗi cần thiết trừ đi 1.Chúng ta cần 13 mã sửa lỗi, do đó, t trong trường hợp này là 12
Ta thức hiện triển khai tất cả các thành phần (x – α) cho tới khi chúng ta được
đa thức Công việc này thực hiện bằng tay khá phức tạp, sử dụng generator
polynomial tool Ở đây chúng ta tạo 13 mã sửa lỗi:
α0x25 + α74x24 + α152x23 + α176x22 + α100x21 + α86x20 + α100x19 + α106x18 + α104x17 +
α130x16 + α218x15 + α206x14 + α140x13+ α78x12
Dưới đây, tôi cho thấy từng bước của việc phân chia đa thức cần thiết để tạo ra
mã sửa lỗi Nếu bạn muốn xem các bước này được thực hiện cho một đa thức tin nhắn khác nhau và số lượng từ ECC, truy cập trang show division steps
Kết quả của bước này ta được mã sửa lỗi:
Trang 13Có 8 mẫu mặt nạ Xem danh sách các kiểu mặt nạ QR Sử dụng mô hình mặt
nạ cho phép chúng tôi để tạo ra tám mã QR khác nhau và sau đó chọn một trong
đó sẽ được dễ dàng nhất cho một đầu đọc QR để quét Một đặc biệt mã QR có thể
có các mẫu nhất định hoặc những đặc điểm mà làm cho nó khó khăn cho thiết bị đọc QR chính xác quét mã QR Ví dụ, nếu điểm ảnh của cùng một màu sắc xảy ra gần nhau, một đầu đọc QR có thể gặp khó khăn khi đọc chính xác các điểm ảnh.Mỗi mô hình mặt nạ tạo ra một mã QR code khác nhau Sau khi chúng ta tạo ra các mã khác nhau QR trong nội bộ, chúng tôi cung cấp cho mỗi một số điểm xử phạt theo các quy tắc quy định trong tiêu chuẩn mã QR Sau đó, chúng ta cho ra
mã QR có số điểm tốt nhất
Tạo mã QR code:
Với QR code phiên bản 1, ta cần một ma trận 21×21
Tất cả các mã QR code đều có một vài mẫu nhận diện chắc chắc phải đc thể hiện Ở hình bên dưới, có ba vị trí nhận diện được đặt ở trên cùng bên trái, trên cùng bên phải và dưới cùng bên trái của ma trận Các mã QR code còn có một pixel đen ở bên phải của vị trí nhận diện bên dưới cùng bên trái Ngoài ra còn có mẫu timing
Trang 14Vị trí điều chỉnh mô hình
Từ ví dụ này là chỉ mã hóa một phiên bản 1 mã QR, chúng ta không cần thêm bất kỳ mô hình điều chỉnh vị trí Tuy nhiên, nếu chúng ta đã mã hóa một mã QR phiên bản 2 hoặc lớn hơn, chúng tôi sẽ thêm các mẫu điều chỉnh vị trí ma
trận Bảng dưới đây liệt kê các tọa độ của nơi để đặt các mô hình điều chỉnh vị trí Xem ví dụ ở bảng dưới đây
Trang 15Ví dụ, hình ảnh dưới đây cho thấy các mô hình điều chỉnh vị trí cho phiên bản
mã QR 8 Mỗi mô hình điều chỉnh vị trí là một điểm ảnh màu đen bao quanh bởi các điểm ảnh màu trắng được bao quanh bởi các điểm ảnh màu đen Theo bảng trên, cho phiên bản mã QR 8, vị trí các mô hình điều chỉnh 6, 24, và 42 Như ta thấy trong hình ảnh, mô hình điều chỉnh vị trí được đặt ở tất cả các giao điểm của
ba con số này, ngoại trừ đã có lớn hơn mô hình phát hiện vị trí không đặt mô hình điều chỉnh vị trí trên hàng đầu của các mô hình phát hiện vị trí trong góc của mã QR