+ Cảm giác giao mùa được diễn tả một cách thú vị qua đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu , nắng cuối hạ vẫn còn nồng nhưng đã nhạt dần, trời đã bớt đi những tiếng sấm bất ngờ cùng nhữn[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BÌNH PHƯỚC
HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA HỌC KỲ II - MÔN NGỮ VĂN 9
NĂM HỌC: 2015-2016
Câu 1
(3 điểm)
a Đoạn văn là lời kể của nhân vật Phương Định
b Đoạn văn đã góp phần thể hiện một phẩm chất đáng quý của các nhân vật trong truyện đó là:Tình cảm gắn bó, yêu thương, chăm sóc nhau trong tình đồng đội, tình chị em thân thiết
c Từ in đậm trong đoạn trích thể hiện phép liên kết: phép nối
0,75 điểm 1,5 điểm
0,75 điểm
Câu 2
(2 điểm)
a Các thành phần biệt lập đã học: (Nêu đúng tên mỗi thành phần 0,25 điểm)
- Thành phần tình thái;
- Thành phần cảm thán;
- Thành phần gọi - đáp;
- Thành phần phụ chú.
b - Thành phần biệt lập: gọi - đáp
- Từ ngữ thể hiện: Bầu ơi
1 điểm
0,5 điểm 0,5 điểm
Câu 3
(5 điểm) * YÊU CẦU CHUNG:- Học sinh nắm vững kỹ năng làm bài văn nghị luận về một bài thơ
Có khả năng trình bày nhận xét đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một bài thơ Trên cơ sở nắm vững mạch cảm xúc của tác phẩm, học sinh phân tích các yếu tô ngôn từ, hình ảnh, các biện pháp tu từ…của bài thơ
- Bài làm có bố cục rõ ràng, diễn đạt mạch lạc, lời văn gợi cảm, thể hiện cảm xúc của người viết, ít mắc lỗi chính tả, ngữ pháp
* YÊU CẦU CỤ THỂ:
1 Mở bài:(1 điểm)
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
+ Hữu Thỉnh sinh 1942, quê ở tỉnh Vĩnh Phúc; là nhà thơ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ; viết nhiều, viết hay về con người, cuộc sống ở làng quê, về mùa thu
+ Bài thơ ra đời 1977
- Nêu ý kiến khái quát về bài thơ: Cảm nhận tinh tế của nhà thơ trước
vẻ đẹp của đất trời trong khoảnh khắc giao mùa – từ cuối hạ sang đầu thu
2 Thân bài:(3 điểm)
* Nội dung:
a/Cảm nhận của nhà thơ trước sự biến chuyển của đất trời lúc sang thu:
* Tâm trạng bất ngờ, ngỡ ngàng khi nhận được những tín hiệu của mùa thu:
- Dấu hiệu đầu tiên làm nhà thơ bất ngờ (bỗng)khi nhận ra hương ổi
chín lan tỏa vào không gian (hương ổi chín đồng nghĩa với mùa thu
0,5 điểm
0,5 điểm
0,75 điểm
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2đã đi vào tiềm thức của nhà thơ)
- Tiếp đến nhà thơ nhận ra tín hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió se
đầu thu giăng mắt nhẹ nhàng đến sự chuyển động chầm chậm của
cảnh vật nơi đường thôn ngõ xóm (qua NT nhân hóa, từ láy)
- Đó là những dấu hiệu đặc trưng của mùa thu, song chưa thật rõ
ràng, vả lại quá bất ngờ nên tâm trạng nhà thơ còn ngờ ngợ, chưa
chắc chắn trong nỗi hình như.
* Tâm trạng bâng khuâng khi nhận ra mùa thu đã đến:
- Nếu ở khổ thơ đầu, mùa thu chỉ là sự đoán định trong nỗi hình như,
thì từ khổ thơ thứ hai nhà thơ nhận ra: Thu đến thật rồi
- Biến chuyển trong không gian lúc sang thu được cảm nhận qua
nhiều yếu tố, bằng nhiều giác quan và sự rung động thật tinh tế
+ Thu có mặt khắp nơi với những đặc trưng cụ thể của dòng sông
trôi một cách thanh thản (dềnh dàng), những cánh chim bắt đầu vội vã
ở buổi hoàng hôn (NT: nhân hóa, đối lập, từ láy)
+ Cảm giác giao mùa được diễn tả một cách thú vị qua đám mây
mùa hạ vắt nửa mình sang thu, nắng cuối hạ vẫn còn nồng nhưng đã
nhạt dần, trời đã bớt đi những tiếng sấm bất ngờ cùng những cơn mưa
rào mà mùa hạ thường có(NT: nhân hóa, liên tưởng)
b/Những suy ngẫm sâu sắc mang tính triết lý về con người và cuộc
đời:
- Hai dòng thơ cuối bài vừa có ý nghĩa tả thực, vừa có ý nghĩa biểu
tượng gợi cho người đọc nhiều liên tưởng
- Hình ảnh điềm tĩnh của hàng cây đứng tuổi trước sấm sét bão dông
lúc sang thu cũng chính là sự từng trải qua thăng trầm của cuộc đời,
vững vàng hơn của con người khi đã đứng tuổi
* Nghệ thuật:
- Hình ảnh thơ đẹp, gợi cảm, đặc sắc về thời điểm giao mùa từ hạ
sang thu ở nông thôn đồng bằng bắc bộ
- Sáng tạo trong việc sử dụng từ ngữ (Bỗng, phả, hình như ) ; từ
láy gợi cảm ( chùng chình, dềnh dàng, …); phép nhân hóa (sương
chùng chình, đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu ), phép ẩn
dụ (sấm, hàng cây đứng tuổi)
3 Kết bài:(1 điểm)
- Miêu tả mùa thu bằng những bước chuyển mình của vạn vật, khúc
giao mùa với những chuyển biến nhẹ nhàng mà rõ rệt
- Hữu Thỉnh đã góp thêm một cách nhìn riêng, một lối miêu tả riêng
cho mùa thu thi ca thêm phong phú “Sang thu” của Hữu Thỉnh đã
không chỉ mang đến cho người đọc những cảm nhận mới về mùa thu
quê hương mà còn làm sâu sắc hơn tình cảm quê hương trong trái tim
mọi người
* Lưu ý: Căn cứ vào cách làm và lối diễn đạt của HS trong bài để
GV cho điểm phù hợp (nhưng phải đảm bảo bố cục), chú ý các
bài làm phát huy tính sáng tạo, lối viết phong phú, tinh tế.
0,75 điểm
0,75 điểm
0,75 điểm
0,5 điểm 0,5 điểm