Lập trình hướng đối tượng trong C#

Trường dữ liệu tĩnh public class TaiKhoan { public static int soLuongTK = 0; public static double laiSuat = 0.07; public double TienGui; public TaiKhoandouble sotien { TienGui = sotie

Lập trình hướng đối tượng trong C#

(Object Oriented Programming in C#)

Lớp và đối tượng

Class & Object

 Lớp là 1 kiểu dữ liệu chung của một nhóm đối tượng nào đó Ví dụ: loài mèo, loài chó

Tạo class

Ví dụ:

public class Cat

{ // Trường (field)

public string _name;

public double _weight;

Tương tự như struct, định

nghĩa class trong C#

cũng hoàn toàn tương tự

Cat cat1, cat2;

 Khi chưa gán giá trị cho đối tượng, nó sẽ mang giá trị null Để tạo mới 1 đối tượng, ta dùng từ khóa new:

cat1 = new Cat();

 Có thể gán đối tượng này bằng đối tượng khác Bản chất phép gán này là gán tham chiếu của đối tượng này bằng tham chiếu của đối tượng kia, khi 1 đối tượng thay đổi (không thay đổi tham chiếu), đối tượng kia cũng thay đổi theo

cat1 = cat2;

 Trong ví dụ trên, lớp Cat được cung cấp sẵn hàm khởi tạo Cat(), nếu ta khai báo 1 hàm khởi tạo thì hàm Cat()

Cat cat2 = new Cat();

 Ta có thể ghi đè lên hàm khởi tạo mặc định, mục đích

để đưa các dữ liệu về mặc định

public Cat(){

_name = “Mew”; _weight = 1;

}

Từ khóa this

 Từ khóa this dùng để truy cập thể hiện hiện tại của class, thường dùng để phân biệt tên thành viên và tên tham số khi có sự trùng nhau

public class Person

{ public string name;

public Person(string name) {

this.name = name;

}}

public Cat( double weight) : this ( “Mew” , weight)

{ } }

Chúng ta có thể tạo ra 1

hàm khởi tạo tổng quát

rồi gọi nó trong các hàm

khởi tạo khác

// Khi tạo đối tượng Cat cat1 = new Cat (); // name = “Mew”, weight = 1 Cat cat2 = new Cat ( “Tom” ); // name = “Tom”, weight = 1 Cat cat3 = new Cat (weight: 2); // name = “Mew”, weight

= 2

Tương tự như hàm, hàm

khởi tạo cũng có các chức

năng: giá trị tham số mặc

định, truyền giá trị theo

tên tham số

Từ khóa

static

 Trong class, ta có thể định nghĩa các thành viên tĩnh

Để gọi 1 thành viên tĩnh, ta phải gọi thông qua tên lớp chứ không gọi qua thể hiện của lớp đó

Trường dữ

liệu tĩnh

public class TaiKhoan

{ public static int soLuongTK = 0;

public static double laiSuat = 0.07; public double TienGui;

public TaiKhoan(double sotien) {

TienGui = sotien;

soLuongTK++;

}}

Khi tất cả các thể hiện

của 1 lớp đều dùng chung

1 trường dữ liệu giống

dữ liệu tĩnh

public class TaiKhoan {

public static int soLuongTK;

public static TaiKhoan() {

soLuongTK = 0;

} }

 Chú ý : Trong các hàm tĩnh, ta chỉ có thể gọi các thành viên tĩnh

 Ta cũng có thể định nghĩa 1 lớp là tĩnh, lớp này chỉ được phép

có các thành viên tĩnh

Tính đóng gói

Encapsulation

Các bổ từ

truy xuất

trong C#

Bổ từ truy xuất Giới hạn truy cập

public Phạm vi không giới hạn private Chỉ được sử dụng trong class khai báo nó protected Chỉ được sử dụng trong class khai báo nó

và các class dẫn xuất internal Chỉ được sử dụng trong các class cùng

khối assembly với class khai báo nó protected internal Chỉ được sử dụng trong class khai báo nó

và các class dẫn xuất thuộc cùng khối assembly

C# hỗ trợ 5 loại bổ từ truy xuất

Mặc định với class là internal Mặc định với các thành viên bên trong class là private

private string name;

public void setName(string s)

{ name = s;

} public string getName() {

return name;

} }

Giống như C++ và Java,

name = s;

} string Humans::getName(void){

return name;

}

public class Humans {

private string name;

// Thuộc tính (property) public string Name

{ get { return name; } set { name = value ; } }

}

a.Name = “Linh” ; Console WriteLine( “His name is {0}” , a.Name); Sau khi khai báo thuộc tính, ta có thể sử dụng trực tiếp thuộc tính thay vì các hàm get và set

Thuộc tính

 Thuộc tính chỉ đọc và chỉ ghi

 Nếu ta chỉ viết phương thức get (hoặc set) cho thuộc tính thì thuộc tính đó sẽ là thuộc tính chỉ đọc (hoặc chỉ ghi)

 Ngoài ra, C# còn cho phép sử dụng các bổ từ trước các phương thức get, set để giới hạn truy cập đến thuộc tính

 Thuộc tính tĩnh

 Cách sử dụng giống như trường tĩnh

 Các hàm get, set cũng chỉ được gọi các thành viên tĩnh trong class

public string name;

public string Name {

get { return name; } set

{

if ( value Length > 15) Console WriteLine( “Name must be less than 16 characters!” );

else name = value ; }

} }

Thuộc tính

tự động

 Nếu 2 hàm get, set của thuộc tính có dạng đơn giản là đọc và ghi giá trị của 1 trường, ta có thể viết gọn lại thành

public class Pokemon

{ public string Name { get; set; } public int ID { get; set; }

public int Level { get; set; }}

 C# sẽ tự tạo 1 trường private giống như trường name bên trên

Trường

hằng

 Trường là hằng số: phải gán giá trị tại câu lệnh khai báo public const double PI = 3.14;

 Trường chỉ đọc (read-only): chỉ được thay đổi giá trị 1 lần ở hàm khởi tạo

 Trường tĩnh chỉ đọc: chỉ được thay đổi duy nhất 1 lần ở hàm khởi tạo tĩnh

// class number

public readonly int max;

public static readonly int min;

public Number() {

max = 100;

} public static Number() {

min = 0;

}

}

Tính kế thừa

Inheritance

Cơ bản về

kế thừa

 Kế thừa từ 1 lớp: dùng dấu hai chấm:

public class Student : Humans

{ public string School { get; set; }}

// hàm Main

Student a = new Student(){

Name = “Linh”, Age = 20,

School = “HUST”,};

Cơ bản về

kế thừa

 Từ khóa sealed sẽ đánh dấu 1 lớp không thể được dẫn xuất

 Một vài lớp sealed có sẵn như: Math, String…

 Kế thừa từ 1 sealed class sẽ dẫn đến lỗi

// Errorclass MyString : String

{}

public class Humans {

public string Name { get ; set ; } public int Age { get ; set ; }

public Student() {}

public Student(string name, int age, string

school, int grade) : base(name, age) {

School = school; Grade = grade;

}}

sử dụng giao diện (Interface)

 Từ khóa protected dùng để chia sẻ dữ liệu của lớp cha cho lớp con nhưng không chia sẻ cho các lớp bên

ngoài

protected int a;

 Để ngắt chuỗi kế thừa, ta có thể dùng từ khóa sealed

public sealed class Child : Humans

{ }

Tính đa hình

Polymorphism

 Chỉ có các phương thức được đánh dấu là ảo (virtual) thì lớp con mới được phép ghi đè (override) lên

 Ví dụ 1 class động vật

public class Animal

{ public virtual void Sound() {

Console.WriteLine(“Animal”);

}}

Từ khóa

virtual và

override

 Ta tạo thêm 2 class Cat và Dog dẫn xuất từ lớp Animal

public class Dog : Animal

{ public override void Sound() {

Console.WriteLine(“Woof woof”);

}}

public class Cat : Animal

{ public override void Sound() {

Console.WriteLine(“Meow meow”);

}}

Animal[] a = new Animal[3];

a[0] = new Animal(); a[0].Sound(); a[1] = new Dog(); a[1].Sound();

a[2] = new Cat(); a[2].Sound();

}

 Kết quảAnimalWoof woofMeow meow

Console.WriteLine(“Woof woof”);

}}

abstract public class Animal

 Ta không thể tạo 1 thể hiện của lớp trừu tượng mà chỉ

kế thừa từ lớp đó

 Trong lớp trừu tượng ta có thể tạo các phương thức trừu tượng, mọi lớp dẫn xuất từ lớp này sẽ phải

override tất cả các phương thức trừu tượng của nó

abstract public void Sound()

public new void Sound(){};

public new string name;

 Khi sử dụng đa hình, phương thức override thấp nhất trong chuỗi kế thừa sẽ được gọi thay vì phương thức new trong class

Animal a = new Cat();

 Đối tượng của lớp cơ sở muốn chuyển sang đối tượng của lớp dẫn xuất thì phải chuyển đổi tường minh, có thể có ngoại lệ nếu chuyển kiểu không phù hợp

Animal a = new Cat();

Cat b = (Cat)a;

Toán tử as

và is

 Toán tử as dùng để chuyển 1 đối tượng sang 1 kiểu dữ liệu khác, nếu chuyển không thành công thì sẽ trả lại giá trị null

Animal a = new Cat(), b = new Dog();

Cat cat1 = a as Cat; // cat1 = a

Cat cat2 = b as Cat; // cat2 = null

 Toán tử is dùng để kiểm tra 1 đối tượng có chuyển được sang kiểu dữ liệu khác không, trả về true hoặc false tương ứng

Animal a = new Cat(), b = new Dog();

bool c1 = a is Dog; // c1 = falsebool c2 = b is Dog; // c2 = true