- Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc Bộ và khát vọng của người Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai , lũ lụt , bảo vệ cuộc sống của mình trong 1 truyền thuyết.. - N[r]
Trang 1BÀI 3 - TUẦN 3 :
TIẾT 9 :
SƠN TINH - THỦY TINH
1 Mục tiêu cần đạt :
a , Về kiến thức :
- Nhân vật , sự kiện trong truyền thuyết Sơn tinh , Thủy tinh.
- Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bằng Bắc Bộ và khát vọng của người Việt cổ trong việc chế ngự thiên tai , lũ lụt , bảo vệ cuộc sống của mình trong 1 truyền thuyết
- Những nét chính về nghệ thuật trong truyện : sử dụng nhiều chi tiết kì lạ , hoang đường
b , Về kĩ năng :
- Đọc - hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại
- Nắm bắt các sự kiện chính trong truyện
- Xác định ý nghĩa của truyện.- Kể lại được truyện
c , Về thái độ :
Rèn luyện tinh thần , thái độ vượt khó đi lên , vững vàng trước mọi thử thách
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a , Chuẩn bị của GV:
Giáo án , SGK , SGV , tranh Sơn tinh - Thủy tinh , bảng phụ
b , Chuẩn bị của HS:
Vở ghi , vở soạn , phiếu học tập
3 Tiến trình bài dạy:
a , Kiểm tra bài cũ :
Nêu ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng? Kể lại 1 đoạn mà em thích nhất
* Đặt vấn đề vào bài mới :
Dọc dải đất hình chữ S , bên bờ biển Đông , Thái Bình Dương , nhân dân Việt Nam chúng ta , nhất là nhân dân Miền Bắc , hằng năm phải đối mặt với mùa mưa bão , luc lụt
Trang 2như là thủy - hỏa - đạo - tặc hung dữ , khủng khiếp Để tồn tại , chúng ta phải tìm mọi cách sống , ch/đ và chiến thắng giặc nước Cuộc chiến đấu trường kì , gian truân ấy đã được thần thoại hóa trong truyền thuyết “ Sơn tinh - Thủy tinh”:
Núi cao sông hãy còn dài Năm năm báo oán đời đời đánh ghen (ca dao)
b , Dạy nội dung bài mới :
HĐ 1: HDHS đọc - hiểu văn bản
Y/c HS nhắc lại truyền
thuyết là gì ?
GV đọc mẫu 1 đoạn
Gọi HS lần lượt đọc VB
hết
Gọi 1 vài em nhận xét
cách đọc của bạn
GV nhận xét chung
Y/c HS giải thích chú
thích 1 , 3 , 4
? Ngoài những chú thích
SGK em hiểu các từ sau
ntn?
Cồn , ván ( cơm nếp )
Nệp ( bánh trưng )
- Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và
sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ thường có yếu tố tưởng tượng , kì ảo
- Lắng nghe , theo dõi SGK
- Đọc VB , các bạn lắng nghe
Nhận xét
Giải thích chú thích 1 , 3 ,4
Suy nghĩ - trả lời
I , Đọc - hiểu văn bản :
* Đọc
* Chú thích : + Cồn : dải đất (cát) nổi lên giữa sông hoặc bờ biển + Ván cơm nếp : mâm + Nệp ( bánh trưng ) :
Trang 3Lưu ý : Cách giải thích
nghĩa của từ Hán - Việt ,
tách từ tố
- Nghĩa của từ học
tiết sau
? Truyện có thể chia
thành mấy đoạn
? Bố cục này tương ứng
với bố cục của thể loại
nào?
Suy nghĩ - trả lời
Tự sự ( 3 phần : mở bài , thân bài , kết bài )
cặp ( hay đôi )
* Bố cục :
Từ đầu…1 đôi 3đ tiếp…rút quân còn lại
HĐ 2: HDHS thảo luận theo câu hỏi SGK
Gọi HS đọc đoạn 1
? Sự kiện nào mở đầu
cho sự xuất hiện của các
nhân vật
? Tại sao vua Hùng có ý
định kén rể
? Ai đã cầu hôn Mị
nương
? Sơn tinh - Thủy tinh
có đặc điểm gì ?
(Kẻ bảng y/c HS lên
điền )
Đọc đoạn 1
Suy nghĩ - trả lời
2 , Phân tích :
a , Vua Hùng kén rể:
- Có Mị nương xinh đẹp , dịu hiền
- Nhân vật cầu hôn Sơn tinh , Thủy tinh Sơn tinh Thủy tinh
- Ở vùng núi Tản
- Ở miền biển
Trang 4? Em có nhận xét gì vì
về 2 nhân vật ?
- GV treo tranh
? Bức tranh miêu tả chi
tiết nào trong truyện
? Em hãy kể lại chi tiết
ấy
? Theo em tinh thần sức
mạnh của 2 vị thần được
khắc họa ntn
Cho HS thảo luận theo
nhóm (3’)
- GV đưa đáp án
Ý nghĩa tượng trưng của
2 nhân vật như thế nào?
- Có tài lạ
- Chúa vùng non cao
- Đến sớm ,
đủ lễ vật , cưới được
Mị nương
- Tài năng không kém
- Chúa vùng nước thẳm
- Đến muộn , không cưới được Mị nương nổi giận
Quan sát
- Cuộc giao tranh của 2 vị thần
- Kể lại chi tiết
Y/c hoạt động nhóm (3’)
- Quan sát,đối chiếu
- Cả 2 vị thần : đều có tài cao phép lạ
b.Cuộc gjao tranh của hai
vị thần:
Sơn Tinh Thủy Tinh
- Bốc đồi, rời núi, dựng lũy, chặn dòng nước lũ
- Ý chí vững vàng
vẫn vững vàng
- Hô mưa, gọi gió làm thành giông bão đánh Sơn Tinh
- Hung bạo, tàn phá ghê gớm
kiệt sức,rút quân
*Ý nghĩa tượng trưng của
Trang 5? Bị thất bại Thủy Tinh
có thái độ như thế nào
đối với Sơn Tinh
? Nêu ý nghĩa của
truyện Sơn Tinh –Thủy
Tinh
Y/c thảo luận nhóm bàn
GV nhận xét chung
Gọi HS đọc ghi nhớ
SGK/34
- Suy nghĩ, trả lời
- Hàng năm dâng nước đánh ST
Thảo luận nhóm bàn trình bày
Đọc ghi nhớ SGK/34
2 nhân vật Sơn Tinh Tượng trưng cho khả năng , khát vọng chế ngự thiên nhiên của người Việt cổ
Thủy Tinh Tượng trưng cho sức mạnh tàn phá của thiên nhiên
c.Ý nghĩa của truyện
- Ca ngợi công cuộc trị thủy Sông Hồng của người Việt cổ
- Giải thích nguyên nhân
lũ lụt hàng năm
- Ước mơ chiến thắng thiên tai lũ lụt
*Ghi nhớ: SGK/34
HĐ3: HDHS luyện tâp
? Truyện STTT thuộc
loại VB gì?
? VB tự sự có 2 yếu tố
rất quan trọng.Đó là yếu
tố nào?
Tự sự
II.Luyện tập BT2
- Hiện nay trên đất nước nạn phá rừng rất phổ biến
lũ lụt hạn hán thường
Trang 6? Em hãy đánh giá ý
thức bảo vệ rừng ở đại
phương em
Sự kiện và nhân vật
Suy nghĩ - trả lời
xuyên xảy ra Đảng và Nhà nước đã có nhiều biện pháp xây dựng củng cố đê điều , hạn chế chặt phá rừng, trồng cây gây rừng phủ xanh đất trống
c , Củng cố - luyện tập :
Qua truyện Sơn Tinh Thủy Tinh em thích nhất nhân vật nào ? Vì sao?
d , Hướng dẫn về nhà :
- Về nhà học vở ghi + SGK
- Soạn bài : Sự tích Hồ Gươm
- Xem trước bài nghĩa của từ