KIẾN THỨC CHUẨN: 1.Kiến thức: -Nhân vật , sự kiện trong truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh - Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bẵng Bắc bộ và khát vọng của người Việt cổ tro[r]
Trang 1Tuần : 03 Ngày soạn: 10/8/2010
Tiết : 9 Ngày dạy: 24/8/2010
SƠN TINH THUỶ TINH
(Truyền thuyết)
I MỤC TIÊU: Giúp HS:
- Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh
- Nắm được những nét chính về nghệ thuật của truyện
II KIẾN THỨC CHUẨN:
1 Kiến thức:
-Nhân vật , sự kiện trong truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh
- Cách giải thích hiện tượng lũ lụt xảy ra ở đồng bẵng Bắc bộ và khát vọng của người Việt cổ trong
việc chế ngự thiên tai lũ lụt, bảo vệ cuộc sống của mình trong một truyền thuyết
- Những nét chính về nghệ thuật của truyện: Sử dụng nhiều chi tiết kì lạ, hoang đường
2.Kĩ năng:
-Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết theo đặc trưng, thể loại
- Nắm được các sự kiện chính trong truyện
- Xác định ý nghĩa của truyện
- Kể lại được truyện
III TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
+ Hoạt động 1 : Khởi động
1 Ổn định lớp.
- Ổn định nề nếp – kiểm tra sỉ số
2 Kiểm tra bài cũ.
Hỏi: Em hãy nêu ý nghĩa về hình tượng
Thánh Gióng qua truyền thuyết Thánh
Gióng?
3 Giới thiệu bài mới.
- GV giới thiệu về hiện tượng lũ lụt
hằng năm ở sông Hồng nước ta -> dẫn
vào bài -> ghi tựa
- Báo cáo sỉ số
- Trả lời cá nhân
- Nghe, ghi tựa
+ Hoạt động 2: Đọc hiểu văn
bản
- Yêu cầu HS đọc diễn cảm, diễn đạt
đúng lời người dẫn truyện lời nhân vật
- GV đọc mẫu một đoạn -> gọi 2 HS đọc
tiếp
- Gọi một số HS nhận xét cách đọc
- Yêu cầu HS đọc chú thích SGK
- Nghe
- Nghe, đọc -> lớp nhận xét
- Đọc thầm (cả lớp)
I Tìm hiểu chung:
3 đoạn:
- Vua Hùng kén rễ
- Cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh và Thuỷ Tinh
- Sự trả thù của Thuỷ Tinh
Trang 2- Lưu ý HS các chú thích (1), (3), (4).
Hỏi : Truyện có thể chia mấy đoạn?
Nêu ý chính mỗi đoạn
-GV nhận xét, ghi bảng
Hỏi: Tranh SGK minh hoạ nội dung
nào?
Truyện gắn với thời đại nào trong lịch
sử Việt Nam?
+ Hoạt động 3: Phân tích
Hỏi: Nhân vật chính trong truyện là ai?
Tại sao em biết?
- GV định hướng cho HS về sự việc và
nhân vật trong tự sự ở tiết sau
- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1, 2
Hỏi: Nhân vật Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
được miêu tả bằng những chi tiết tưởng
tượng kì ảo như thế nào? Em nhận xét gì
về tài năng của hai vị thần?
- GV giảng: tài năng của hai vị thần
được xây dựng trên trí tưởng tượng của
con người -> nghệ thuật truyện
Rõ ràng họ ngang sức ngang tài
Hỏi: Em suy nghĩ thế nào về sính lễ vua
ban?
Yêu cầu HS thảo luận và nhận xét câu
trả lời HS
- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 2
Hỏi: Trong cuộc giao tranh giữa hai vị
thần, ai là người chiến thắng? Nếu Thuỷ
Tinh thắng Sơn Tinh thì hậu quả sẽ như
thế nào?
- Nhận xét câu trả lời của HS
Hỏi: Vậy Sơn Tinh Thuỷ Tinh tượng
trưng cho sức mạnh nào?
- GV nhận xét và ghi bảng
Hỏi: theo em, thực tế hiện tượng lũ lụt
là do đâu?
(Lồng bài tập 2 vào)
GVGDHS bảo vệ môi trường,bảo vệ
thiên nhiên.
-HS trả lời cá nhân: 3 đoạn
-Cá nhân phát hiện tranh minh hoạ cho nội dung 2 -> truyện ngắn với công cuộc trị thuỷ thời các vua Hùng
- Cá nhân phát hiện: ST,
TT và lí giải
- Nghe
- Đọc thầm SGK
-> cá nhân phát hiện chi tiết kì ảo
- Suy nghĩ, so sánh trả lời cá nhân: cả 2 đều có tài
- Nghe
-Thảo luận (tổ)
-> trả lời: ngầm chọn Sơn Tinh
- HS đọc thầm
- HS trả lời cá nhân
- HS thảo luận -> rút ra
ý nghĩa tượng trưng của hai nhân vật
- Suy nghĩ, trả lời, do con người chặt phá rừng -> chủ trương của Đảng,
II/ Phân tích:
1/ Nội dung:
a/ Nhân vật Sơn Tinh, Thuỷ Tinh:
- Sơn Tinh: vẫy tay: mọc cồn bãi, núi đồi, làm phép bốc từng quả đồi ngăn lũ lụt
- Thuỷ Tinh: hô mưa, gọi gió, làm thành giông bão, lũ lụt
-> Cả hai đều có tài cao phép lạ
b/ Ý nghĩa tượng trưng của hai nhân vật chính
- Sơn Tinh: sức mạnh chế ngự thiên tai lũ lụt của nhân dân
- Thuỷ Tinh: sự tàn phá của thiên tai, lũ lụt
2/ Nghệ thuật;
-Xây dựng hình tượng nhân vật mang dáng dấp thần linh
-Tạo sự việc hấp dẫn:
Trang 3GVHDHS tìm hiểu nghệ thuật truyện
- Yêu cầu HS thảo luận tìm ý nghĩa
truyện
Gợi ý: + Giải thích hiện tượng gì?
+ Phản ánh ước mơ gì của con
người? Ca ngợi điều gì?
Hỏi: Hãy khái quát lại giá trị, nội dung
và nghệ thuật của truyện
- Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
- Cho HS xem tranh về sự tàn phá của
lũ
nhà nước là đúng đắn, cần thiết
HS lắng nghe
- Thảo luận -> rút ra ý nghĩa truyện
- Trả lời ghi nhớ SGK
- Đọc ghi nhớ
- Xem tranh -> thấy tác hại của lũ
2 vị thần cùng cầu hôn -Dẫn dắt ,kể chuyện lôi cuốn sinh động
3 Ý nghĩa truyện:
- Giải thích hiện tượng lũ lụt
- Thể hiện ước mong của người xưa: muốn chế ngự thiên tai lũ lụt
- Ca ngợi công lao dựng nước của các vua Hùng
+ Hoạt động 4: Hướng dẫn
LUYỆN TẬP
- Yêu cầu HS kể lại truyện một cách
sáng tạo, diễn cảm
- GV nhận xét
- GV nêu yêu cầu bài tập 3 -> gọi HS
trả lời
-GV nhận xét ,bổ sung
- Kể diễn cảm, sáng tạo cá nhân
- HS trả lời cá nhân -HS ghi nhận kiến thức
III/ LUYỆN TẬP
Bài tập 1 Kể sáng tạo truyện
Bài tập 2: (lồng vào bài học)
Bài tập 3: Truyện thời đại vua Hùng: Con Rồng cháu Tiên, Thánh Gióng, Bánh chưng, bánh giầy, Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
+ Hoạt động 5: Củng cố – dặn
dò ( 5 phút)
4 Củng cố:
Hỏi: Vậy Sơn Tinh Thuỷ Tinh tượng
trưng cho sức mạnh nào?
? Nêu ý nghĩa truyện ?
GV nhận xét ,chốt ý
5 Dặn dò:
* Hướng dẫn tự học:
-kể được truyện
-Hiểu ý nghĩa tượng trưng của 2 nhân
vật Sơn Tinh, Thủy Tinh
-Yêu cầu HS:
+kể được truyện
+ Bài tập về nhà: 1, 2, 3, 4 SBT/15
+ Trả bài: Từ mượn
- HS trả lời cá nhân
- Thực hiện theo yêu cầu giáo viên
Trang 4+ Chuẩn bị: Nghĩa của từ.
*Đọc bài trước - > xác định nghĩa của từ
* Tìm hiểu cách giải thích nghĩa của từ
* Tìm hiểu trước phần luyện tập SGK