+ Biết được nguyên nhân của sự biến đổi kinh tế- xã hội nước ta: do chính sách tăng cường khai thác thuộc địa của thực dân Pháp.. + Nắm được mối quan hệ giữa sự xuất hiện những ngành kin
Trang 1Tiết 4
LỊCH SỬ
XÃ HỘI VIỆT NAM CUỐI THẾ KỈ XIX – ĐẦU THẾ KỈ XX
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX nền kinh tế xã hội nước ta có nhiều biến đổi
do chính sách khai thác thuộc địa của Pháp
Biết một vài điểm mới về tình hình kinh tế – xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX :
Vê kinh tế về xã hội
+ Về kinh tế: Xuất hiện nhà máy, hầm mỏ, đồn điền, đường ô tô, đường sắt + Về xã hội: Xuất hiện các tầng lớp mới: chủ xưởng, chủ nhà buôn, công nhân
+ Biết được nguyên nhân của sự biến đổi kinh tế- xã hội nước ta: do chính sách tăng cường khai thác thuộc địa của thực dân Pháp
+ Nắm được mối quan hệ giữa sự xuất hiện những ngành kinh tế mới đã tạo
ra các tầng lớp, giai cấp mới trong xã hội
Bước đầu biết nhận xét về mối quan hệ giữa kinh tế và xã hội
- Năng lực tư chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực hiểu biết cơ bản về Lịch sử, năng lực tìm tòi và khám phá Lịch sử, năng lực vận dụng kiến thức Lịch sử vào thực tiễn
- Rèn luyện phẩm chất yêu nước: Trân trọng, tự hào về truyền thống yêu nước, bất khuất của dân tộc
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- TBDH thông minh có sẵn hình ảnh sau:
Hình minh hoạ SGK, tranh ảnh tư liệu về kinh tế, xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
- SGK
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
1 Khởi động
- Cho HS tổ chức trò chơi "Hộp quà bí mật" với các câu hỏi sau:
+ Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc phản công ở kinh thành Huế ngày 5/7/1885? + Cuộc phản công có tác dụng gì đến lịch sử nước ta?
+ Cuộc phản công này gắn với những nhân vật lịch sử nào ?
- Giáo viên nhận xét
Trang 2- Giới thiệu bài - Ghi bảng
2 Khám phá
2.1 Hoạt động 1: Những biểu hiện mới về kinh tế.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
GV yêu cầu HS thảo luận nhóm 4
và giao nhiệm vụ:
Trước khi thực dân Pháp xâm lược,
nền kinh tế Việt Nam có những ngành
nào là chủ yếu?
Những biểu hiện về sự thay đổi
trong nền kinh tế Việt Nam cuối thế kỉ
19 đầu thế kỉ 20?
- Sau khi thực dân Pháp đặt ách thống
trị ở Việt Nam, chúng đã thi hành
những biện pháp nào để khai thác, bóc
lột, vơ vét tài nguyên của nước ta?
Những việc làm đó đã dẫn đến sự ra
đời của những ngành kinh tế mới nào?
Ai là người được hưởng những
nguồn lợi do phát triển kinh tế?
- HS thực hiện
-Trước: Nông nghiệp là chủ yếu, tiểu thủ công nghiệp cũng phát triển
- Cuối thế kỉ 19 đầu thế kỉ 20: xuất hiện nhiều ngành kinh tế như khai thác khoáng sản, công nghiệp nặng xuất hiện, trồng cây công nghiệp…
- Xây nhà máy điện, nước, xi măng Sử dụng nguồn công nhân rẻ mạt ở nước ta Cướp đất của nhân dân Lần đầu tiên có đường ô tô, đường ray xe lửa
- Thực dân Pháp được hưởng nguồn lợi từ
sự phát triển kinh tế
Kết luận: Xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX – Đầu thế kỉ XX có những biểu hiện
mới về kinh tế
2.2 Hoạt động 2: Những giai cấp và tầng lớp mới.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu
hỏi:
- Trước khi thực dân Pháp xâm lược,
xã hội Việt Nam có những tầng lớp
nào?
+ Khi thực dân Pháp đặt ách thống trị ở
Việt Nam xã hội Việt Nam có gì thay
đổi? Sau khi thực dân Pháp xâm lược,
xã hội Việt Nam có thêm những tầng
- Trước: Địa chủ phong kiến, nông dân
- Nay xuất hiện thêm: công nhân, chủ xưởng, nhà buôn, viên chức, tri thức… + Xuất hiện ngành kinh tế mới => kéo theo
sự thay đổi của xã hội
+ Thành thị phát triển có tầng lớp mới: viên
Trang 3lớp mới nào?
+ Nêu những nét chính về đời sống của
công nhân và nông dân Việt Nam cuối
thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX?
chức, trí thức, chủ xưởng, giai cấp công nhân
+ Nông dân mất ruộng đói nghèo phải vào làm thuê trong các nhà máy, xí nghiệp Đời sống cực khổ
Kết luận : Sự xuất hiện của nhiều ngành kinh tế đã dẫn đến sự thay đổi về giai cấp.
3 Luyện tập
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- HS đọc nội dung SGK,hoàn thành bài tập 1,4, 5 vở bài tập Lịch sử lớp 5 trang 11, 13
BÀI 1: Nối các ô bên trái với các ô bên phải sao cho phù hợp
Chính sách khai thác của thực dân Pháp đối với đất nước ta là:
Bài 2:Đánh dấu × vào ô ☐ trước ý đúng nhất.
Những thay đổi trong xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX:
☐ Bộ máy cai trị thuộc địa được hình thành
☐ Thành thị phát triển, buôn bán được mở rộng
☐ Các giai cấp, tầng lớp mới hình thành bên cạnh sự tồn tại của các giai cấp cũ
☐ Tất cả các ý trên
Trả lời:
☒ Tất cả các ý trên
Câu 3:
Những thay đổi của xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX liệu có làm cho nước ta giàu mạnh, nhân dân ta được tự do?
Trả lời: Những thay đổi của xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX không thể làm cho nước ta giàu mạnh, nhân dân ta được tự do Nó làm cho mâu thuẫn xã hội bị đẩy lên cao, mâu thuẫn dân tộc ngày càng sâu sắc
- GV chiếu nội dung từng bài tập và chữa bài cho HS.Chốt đáp án đúng
Trang 44 Vận dụng
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- GV hỏi: Nguyên nhân nào dẫn đến
sự biến đổi kinh tế - xã hội nước ta?
* Kết luận: Nguyên nhân dẫn đến sự
biến đổi kinh tế nước ta.
* Chốt nội dung toàn bài
- HS trả lời: Do thực dân Pháp xâm lược nước ta
- HS lắng nghe
- Nêu nội dung ghi nhớ SGK/11
5 Củng cố, dặn dò:
- Nêu 3 điều mà em tâm đắc nhất qua bài học trên
- Nhận xét giờ học, dặn học sinh về nhà học bài và xem trước bài sau
IV ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY