Câu trần thuật đơn có từ là I.Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ là II.Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là 1.T×m hiÓu vÝ dô: a.Bà đỡ Trần là ngời huyện Đông Triều -> VN có tác dụng g[r]
Trang 2Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm
C - V tạo thành, dùng
để giới thiệu, tả hoặc
kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến.
Câu trần thuật đơn
là gì? Cho ví dụ.
Kiểm tra bài cũ
Trang 3Tiết 112 Câu trần thuật đơn có từ là
I.Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ là
1.Tìm hiểu ví dụ:
Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau:
a Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều
(Vũ Trinh)
b Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện t ợng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện t ợng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
(Theo Ngữ văn 6, tập một)
c.Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
(Nguyễn Tuân)
d Dế Mèn trêu chị Cốc là dại
Trang 4a Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều.
(Vũ Trinh)
/
C V
b Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và
sự kiện có lien quan đến lịch sử thời quá khứ, th ờng có yếu tố t
ởng t ợng, kì ảo (Theo Ngữ văn 6, tập hai)
Qua việc tìm hiểu và phân tích cấu trúc ngữ pháp của
những ví dụ trên , con thấy chúng có đặc điểm cuả loại
câu nào mà chúng ta vừa học?
Trang 5a) Bố em là công nhân.
b, B à đỡ Tr n // ầ là ng ườ i huy n ệ Đ ông Tri u ề
c) Truy n thuy t // ề ế là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử qúa khứ, th ờng có yếu tố t ởng t ợng kì ảo.
h ) Thi đua // là yêu n ớc.
Xác định BPCN- BPVN của các câu sau đây :
=> Là +danh từ
.=> Là +Cụm danh từ => Là +Cụm danh từ
.=>Là +Cụm danh từ
.=> Là +Tớnh từ => Là +Cụm động từ
Trang 6lµ + Danh tõ (Côm danh tõ)
Trang 7a, Bà đỡ Trần // ………là người huyện Đông Triều b,Truyền thuyết// ……… là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch
sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng, kỳ ảo.
c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô//……… là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d,Dế Mèn trêu chị Cốc //……… là dại.
không phải chưa ( chưa phải )
Trang 8a) Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều b)Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể c) Ngày thứ là một ngày trong trẻo sáng sủa d)Dế Mèn là dại.
không phải
Trang 9Tiết 112 Câu trần thuật đơn có từ là
I.Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ là
1 Tìm hiểu ví dụ:
2 Kết luận:
Trong câu trần thuật đơn có từ là:
- Vị ngữ th ờng đ ợc cấu tạo bởi:
-Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định thì kết hợp với các
cụm từ: không phải, ch a phải.
Trang 10Tiết 112 Câu trần thuật đơn có từ là
I.Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ là
II.Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là
1.Tìm hiểu ví dụ:
a Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều
-> VN cú tỏc dụng giới thiệu sự vật núi ở CN
b Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện t ợng, khái
niệm bằng tên của … gợi cảm cho sự diễn đạt.
->VN trỡnh bày cỏch hiểu về sự vật, hiện tượng, khỏi
niệm núi ở CN
c Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày
trong trẻo, sáng sủa.
-> VN miờu tả đặc điểm của sự vật, hiện tượng, khỏi
niệm núi ở CN
d Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
-> VN thể hiện sự đỏnh giỏ đối với sự vật núi ở CN Câu đánh giá
Câu miêu ta Câu định nghĩa
Câu giới thiệu
Vị ngữ của câu nào trình bày cách hiểu về
sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói ở chủ ngữ?
Vị ngữ của câu nào thể hiện
sự đánh giá
đối với sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói ở chủ ngữ?
Vị ngữ của câu nào có tác dụng giới
thiệu sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói
ở chủ ngữ?
Trang 11a) Bà đỡ Trần là người ở đâu? (Đông Triều)
giới thiệu quê quán.
b) Truyền thuyết là loại truyện gì? (truyện
DG )
trình bày cách hiểu (định nghĩa).
c) Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày như thế nào? (trong trẻo, sáng sủa)
miêu tả đặc điểm.
d) Dế Mèn trêu chị Cốc là làm sao? (dại)
đánh giá
Trang 12a) Bà đỡ Trần// là người huyện Đông Triều.
b) Truyền thuyết//
và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có
yếu tố tưởng tượng, kỳ ảo
là loại truyện dân gian kể về các nhân vật
Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô// là một ngày trong trẻo,
sáng sủa
Dế Mèn trêu chị Cốc// là dại
4, Đánh giá đối với sự vật
2.Phân tích
Trang 13a: Hoán dụ // là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái
niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái
niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng
sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
c: Tre // là cánh tay của người nông dân.
Tre // còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ
Nhạc của trúc, nạc của tre // là khúc nhạc của
đồng quê,
d: Bồ các// là bác chim ri
Chim ri // là dì sáo sậu
Sáo sậu // là cậu sáo đen
Trang 14Bài tập 1:Tìm câu trần thuật đơn có từ “là” trong những câu d ới đây? Phân tích CN, VN ?
a Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện t ợng, khái niệm bằng tên của một sự vật ,
hiện t ợng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình,
gợi cảm cho sự diễn đạt
(Ngữ Văn 6 tập II)
b Ng ời ta gọi chàng là Thuỷ Tinh
(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)
c Tre là cánh tay của ng ời nông dân {…}
Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ
{…} Nhạc của trúc, nhạc của tre là khúc nhạc đồng quê
Trang 15Hà Nội
Truyện cười là truyện dõn gian kể
về những thúi hư tật xấu trong xó
hội để gõy cười hoặc phờ phỏn
Hà Nội là thủ đụ của
nước ta
Vịnh Hạ Long là nơi nỳi non trựng
điệp ,nước biển xanh trong
Cỏc bạn là những người con
ngoan trũ giỏi
Bài2:Đặt câu trần thuật đơn có từ là t ơng ứng với nội dung từng bức tranh
Câu định nghĩa Câu đánh giá
Câu miêu tả Câu giới thiệu
Trang 161, Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm
bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác
có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
c) - Tre là cánh tay của người nông dân [ ].
- Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ.
- [ ] Nhạc của trúc, nhạc của tre là khúc nhạc của
Trang 17d) Bồ các là bác chim ri Chim ri là dì sáo sậu
Sáo sậu là cậu sáo đen Sáo đen là em tu hú
Trang 18e) Khóc là nhục Rên, hèn Van, yếu đuối
Và dại khờ là những lũ người câm
Trên đường đi như những bóng âm thầm
Nhận đau khổ mà gởi vào im lặng.
Trang 19Bài tập 3: Viết một đoạn văn ngắn từ năm đến bảy câu tả một ng ời bạn của em, trong đoạn văn có ít nhất một câu trần thuật đơn có từ là Nêu tác dụng của câu trần thuật đơn có từ là trong đoạn văn.
Nam là bạn thân của em Bạn Nam học rất giỏi Năm nào, bạn ấy cũng là học sinh xuất sắc, là Cháu ngoan Bác Hồ Em rất thán phục bạn và
hứa sẽ phấn đấu học giỏi nh bạn Nam.
Trang 20nó kết hợp với các cụm từ
“không phải”
“ch a
Câu
đánh giá
Câu giới thiệu
Câu miêu tả
Câu
định nghĩa
Trang 21Bài tập củng cố:
1 Câu sau đây có phải là câu trần thuật đơn có từ là không?
“Cây tre là người bạn thân của nông dân Việt Nam, của nhân
dân Việt Nam.”
Trang 22Bài 1.ẹieàn chửừ ủuựng (ẹ) hoaởc sai (S) vaứo caực caõu sau:
a Trong câu: “ Tôi là học sinh”, vị ngữ là một động
e. Khi muốn biểu thị ý phủ định cần có các cụm từ
Trang 23- Các phép tu từ:
+ So sánh (nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ) là gì? Cho ví dụ.
+ Các kiểu so sánh (nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ)
- Về câu:
+ Các thành phần chính của câu (chủ ngữ, vị ngữ)
+ Thế nào là câu trần thuật đơn?
+ Thế nào là câu trần thuật đơn có từ là? Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là
- Bài tập: Xem lại các bài tập trong SGK, tìm, viết một số
đoạn văn (thơ) có sử dụng các phép tu từ hoặc kiểu câu ở trên.
Trang 24a) Bố em là công nhân
b, Bà đỡ Tr n là ng ầ ườ i huy n ệ Đ ông Tri u ề
c) Truy n thuy t ề ế là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử qúa khứ, th ờng có yếu tố t ởng t ợng kì ảo.
d ) Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa
e) Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.
h ) Thi đua là yêu n ớc
? Xác định BPCN- BPVN của các câu sau đây và cho biết chúng có phải là câu trần thuật đơn không?
Trang 25a) Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều b)Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể c) Ngày thứ là một ngày trong trẻo sáng sủa d)Dế Mèn là dại.
không phải