+ Tính cảm xúc : Mỗi người nói, mỗi lời nói đều biểu hiện thái độ khác nhau qua giọng điệu: danh tướng – học trò kính cẩn, yêu thương thầy, giọng thân mật, thầy giáo cũ tôn trọng vị danh[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT BÌNH PHƯỚC KIỂM TRA HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2015 – 2016
MÔN : NGỮ VĂN – KHỐI 10
Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
I ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Chuyện kể, một danh tướng có lần đi ngang qua trường học cũ của mình, liền ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn thưa :
- Thưa thầy, thầy còn nhớ con không? Con là…
Người thầy giáo già hoảng hốt :
- Thưa ngài, ngài là …
- Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ Con có được những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào …
(Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục, tr.40)
Đọc đoạn văn trên và thực hiện các yêu cầu sau :
1 Nhân vật giao tiếp và mục đích giao tiếp?
2 Đoạn trên viết theo phong cách ngôn ngữ nào? Chỉ ra một trong những dấu hiệu của phong cách đó?
3 Viết đoạn văn (từ 10 đến 15 dòng) phát biểu cảm nghĩ của anh/chị về truyền thống tôn sư trọng đạo
II LÀM VĂN (7 điểm)
Trọng Thủy gây nên sự sụp đổ cơ đồ Âu Lạc và cái chết của Mị Châu
Qua Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy, anh/chị suy nghĩ gì về nhân vật này và hiểu như thế nào về hình ảnh “ngọc trai- giếng nước”?
- Hết
-SỞ GD&ĐT BÌNH PHƯỚC KIỂM TRA HỌC KÌ I- NĂM HỌC 2015 – 2016
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2MÔN : NGỮ VĂN – KHỐI 10
Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
(Hướng dẫn gồm 03 trang)
A Hướng dẫn chung
1 Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh đếm ý cho điểm Do yêu cầu của kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực và đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh hoạt trong quá trình chấm, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo
2 Việc chi tiết hóa điểm số của các câu (nếu có) trong Hướng dẫn chấm phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi câu và được thống nhất trong tổ bộ môn
3 Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn điểm 0,50 (lẻ 0,25 làm tròn thành 0,50, lẻ 0,75 làm tròn thành 1,00 điểm).
B Hướng dẫn chấm cụ thể
I Đọc hiểu (3 điểm)
1 Yêu cầu về kỹ năng :
- Học sinh có kỹ năng đọc hiểu văn bản;
- Diễn đạt rõ ràng, không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
2 Yêu cầu về kiến thức
Câu 1 (0,75 điểm)
Các ý cần đạt :
- Nhân vật giao tiếp gồm : danh tướng là học trò cũ và thầy giáo già.
- Mục đích giao tiếp:
+ danh tướng : chào thưa và hỏi thăm thầy; tỏ lòng biết ơn, kính trọng
+ thầy giáo già : tôn trọng vị danh tướng
Câu 2 (0,75 điểm)
- Đoạn trích trên viết theo phong cách ngôn ngữ sinh hoạt (dạng lời nói tái hiện)
- Ngôn ngữ sinh hoạt có một số đặc trưng cơ bản, rất tiêu biểu Học sinh có thể dựa vào
một trong những dấu hiệu khái quát của phong cách ngôn ngữ sinh hoạt Học sinh có thể chọn
1 trong 3 dấu hiệu khái quát sau :
+ Tính cụ thể : có hoàn cảnh, địa điểm cụ thể : đi ngang qua trường cũ, ghé lại thăm thầy, tuy là danh tướng nhưng vẫn là học trò cũ của thầy; có người nói và người nghe cụ thể : danh tướng- học trò cũ và thầy giáo xưa; có mục đích giao tiếp cụ thể (đã trình bày ở trên); có cách
HƯỚNG DẪN CHẤM
Trang 3diễn đạt cụ thể qua việc sử dụng từ ngữ kèm theo ngữ điệu: từ ngữ xưng hô kính cẩn “thưa thầy”, “con là ”, thầy giáo cũ đáp lời, vẻ hoảng hốt “Thưa ngài, ngài là …”
+ Tính cảm xúc : Mỗi người nói, mỗi lời nói đều biểu hiện thái độ khác nhau qua giọng điệu: danh tướng – học trò kính cẩn, yêu thương thầy, giọng thân mật, thầy giáo cũ tôn trọng vị danh tướng nên hoảng hốt, vừa đáp lời tôn kính “thưa ngài, ngài là…” ; Sử dụng từ ngữ có tính
khẩu ngữ, sử dụng kiểu câu giàu cảm xúc “- Thưa thầy, với thầy … Con có được những thành công ….
+ Tính cá thể : nếu được ghi âm hay nghe trực tiếp họ đối thoại thì ta phân biệt rất rõ âm thanh trong giọng nói từng người một Qua lời nói của mỗi nhân vật ta có thể nhận ra tấm lòng của người học trò dẫu rằng cậu học trò giờ đã là danh tướng, lời thầy hoảng hốt
Câu 3 (1,5 điểm)
Viết đoạn văn (từ 10 đến 15 dòng) phát biểu cảm nghĩ của anh (chị) về truyền thống tôn
sư trọng đạo
Học sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau, thể hiện suy nghĩ, thái độ của mình về truyền thống tôn sư trọng đạo của người Việt Nam Dưới đây là một số gợi ý:
- “Tôn sư” là lòng tôn kính, thương mến của người học trò đối với thầy; “trọng đạo” là
đề cao, xem trọng đạo lý Tinh thần “Tôn sư trọng đạo” có từ rất lâu, đã trở thành truyền thống
tốt đẹp của dân tộc ta
- Vì sao người học cần phải biết “tôn sư”? Bởi vì người thầy là người biết thương mến,
lo lắng cho học trò mình, biết cách dạy dỗ, hướng dẫn cho học trò mình phát triển, tiến bộ, trở nên người tốt ở trên đời Từ xưa, lịch sử giáo dục của dân tộc ta có những người thầy tiêu biểu, được nhân dân mãi mãi tôn vinh, gương sáng còn lan tỏa đến ngày nay
- Không chỉ biết “tôn sư”, người học còn phải biết “trọng đạo” Một trong những biểu hiện của tinh thần “trọng đạo” là xem trọng , biết ơn người thầy Không giống những nghề cho
ra đời những sản phẩm vật chất, nghề giáo đã tạo ra những con người tri thức, có đạo đức Hình ảnh người thầy đã khắc sâu vào tâm hồn của những ai từng là học sinh
- Tấm lòng của thầy cô bao la như trời biển, vậy mà trong môi trường học đường, vẫn còn đâu đó một số học sinh còn có biểu hiện xem thường kỉ cương học tập và thái độ thiếu tôn
trọng thầy Điều đó thật là đáng trách.
- Chúng ta hãy cố gắng học tập và rèn luyện bản thân Đó chính là biểu hiện có ý nghĩa nhất đối với truyền thống tôn sư trọng đạo của học trò
II Làm văn (7 điểm)
1.Yêu cầu về kĩ năng :
- Học sinh biết cách làm bài văn nghị luận văn học.
- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
- Khuyến khích những bài viết giàu cảm xúc, sáng tạo
2.Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở những hiểu biết về Truyện An Dương Vương và Mị Châu-
Trọng Thủy, hiểu và đánh giá đúng về nhân vật Trọng Thuỷ và ý nghĩa của hình ảnh “ngọc trai- giếng nước”
Sau đây là một số gợi ý:
2.1 Giới thiệu truyện An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thuỷ và giới thiệu về nhân vật Trọng Thuỷ
Trang 42.2 Nội dung cần đạt :
+ Học sinh có thể tóm tắt cốt truyện hoặc tóm tắt lại những chi tiết làm rõ Trọng Thuỷ gây nên sự sụp đổ cơ đồ Âu Lạc và cái chết của Mị Châu
+ Trọng Thuỷ là người thực thi mưu kế cướp nước của Triệu Đà Trước lúc cầu hôn Mị Châu, có thể Trọng Thuỷ chưa có tình yêu mà chỉ là kẻ hành động vì ý thức của kẻ làm con phải vâng lời cha, kẻ làm tôi phải tuân lệnh chúa Khi đã sống cuộc sống vợ chồng, giả sử ở Trọng Thuỷ đã nẩy nở tình yêu thì ý thức về nghĩa vụ của kẻ bề tôi vẫn mạnh hơn Trọng Thuỷ không thể vừa thực hiện mưu đồ vừa thoả mãn hạnh phúc tình yêu
+ “Ngọc trai, giếng nước” vừa là một hình ảnh có giá trị thẩm mĩ cao, vừa là một tình tiết đắt giá xét về phương diện tổ chức cốt truyện : nó là sự kết thúc duy nhất hợp lí cho số phận của đôi trai gái Chi tiết “nước giếng” có hồn Trọng Thuỷ hoà cùng nỗi hối hận vô hạn là sự chứng nhận cho mong muốn hoá giải tội lỗi của hắn Người dân Âu Lạc không bao giờ sáng tạo nghệ thuật
để ca ngợi những ai đưa họ đến bi kịch mất nước nhưng người dân Âu Lạc nhân ái ở cách ứng
xử thấu lý đạt tình khi kẻ cướp nước đã ở thế giới bên kia Hoá giải cho họ bằng hình ảnh đẹp đến mức hoàn mĩ
2.3 Khái quát lại vấn đề: Trọng Thuỷ vừa là thủ phạm, vừa là nạn nhân của âm mưu xâm lược Cái chết của Trọng Thuỷ là bi kịch giữa tham vọng xâm lược với tham vọng tình yêu, hạnh phúc
cá nhân Xét đến cùng, Trọng Thuỷ cũng ngây thơ, cả tin, mơ hồ về bản chất của chiến tranh xâm lược
3 Cách cho điểm
- Điểm 6-7 : Học sinh hiểu, đánh giá đúng về nhân vật Trọng Thuỷ và ý nghĩa của hình ảnh
“ngọc trai- giếng nước” Vận dụng tốt phương pháp nghị luận Mắc một vài lỗi nhỏ về chính tả, dùng từ, ngữ pháp Khuyến khích những bài viết giàu cảm xúc, sáng tạo
- Điểm 4-5 : Học sinh hiểu, đánh giá cơ bản đúng về nhân vật Trọng Thuỷ và ý nghĩa của
hình ảnh “ngọc trai- giếng nước” Vận dụng tương đối tốt phương pháp nghị luận Mắc lỗi về chính tả, dùng từ, ngữ pháp Khuyến khích những bài viết giàu cảm xúc
- Điểm 2-3 : Học sinh hiểu, đánh giá sơ sài nhưng đúng về nhân vật Trọng Thuỷ và ý nghĩa
của hình ảnh “ngọc trai- giếng nước” Phương pháp nghị luận còn lúng túng Mắc nhiều lỗi về chính tả, dùng từ, ngữ pháp
- Điểm 1: Chưa hiểu đề, sai lạc phương pháp, mắc rất nhiều lỗi về điễn đạt
- Điểm 0: Không làm bài hoặc hoàn toàn lạc đề./
- Hết