cục tác cục ta” với việc lặp âm và những dấu chấm lửng đã mô phỏng sát đúng tiếng gà làm cho chuyện kể như được lồng vào một bức tranh nổi có tiếng gà vang vọng trong không gian.. + L[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH THỦY
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH NĂNG KHIẾU LỚP 7 THCS NĂM HỌC 2013 -2014
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Đề thi có 01 trang
Câu 1(3 điểm): Chỉ ra và phân tích giá trị nghệ thuật của phép tu từ được sử dụng
trong khổ thơ sau:
Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục cục tác cục ta Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ ( Tiếng gà trưa - Xuân Quỳnh, SGK Ngữ Văn 7, tập I)
Câu 2 ( 5 điểm): Suy nghĩ của em về ý nghĩa giáo dục của câu chuyện sau:
Chuyện kể, một danh tướng có lần đi ngang qua trường học cũ của mình, liền ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn thưa:
- Thưa thầy, thầy còn nhớ con không? Con là…
Người thầy giáo già hoảng hốt:
- Thưa ngài, ngài là
- Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ Con có được những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào
Câu 3 (12 điểm): Tục ngữ có câu: “Thương người như thể thương thân”, đó cũng
chính là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta
Em hãy làm sáng tỏ vấn đề đó
…HẾT…
Họ tên thí sinh: ……… SBD: …………
(Cán bộ coi thi không cần giải thích gì thêm)
Đề chính thức
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH THỦY
HƯỚNG DẪN CHẤM BÀI THI CHỌN HỌC SINH NĂNG KHIẾU LỚP 7 THCS NĂM HỌC 2013 –2014
MÔN: NGỮ VĂN
Câu 1 (3điểm):
* Yêu cầu về kĩ năng :
- HS biết trình bày những nhận xét, cảm nhận của mình dưới dạng một bài văn ngắn hoặc một đoạn văn, không gạch đầu dòng
- Bố cục của bài văn hoặc đoạn văn phải hoàn chỉnh
- Diễn đạt trôi chảy, mạch lạc Ngôn ngữ trong sáng, chuẩn xác
* Yêu cầu về nội dung kiến thức: Học sinh chỉ ra được các biện pháp tu từ được sử
dụng trong khổ thơ và phân tích được tác dụng:
- Cả khổ thơ là những rung cảm ban đầu của người lính trên đường hành quân khi nghe tiếng gà trưa
+ Dòng thứ tư “Cục cục tác cục ta” với việc lặp âm và những dấu chấm lửng
đã mô phỏng sát đúng tiếng gà làm cho chuyện kể như được lồng vào một bức tranh nổi có tiếng gà vang vọng trong không gian
+ Lối dùng ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, lấy thính giác (nghe) thay cho cảm giác (thấy) và điệp ngữ “nghe” lặp lại ba lần ở đầu dòng thơ có tác dụng đem lại ấn tượng như tiếng gà ngưng lại, làm xao động không gian và xao động lòng người
+ Trật tự đảo của kết cấu so sánh: Nghe xao động nắng trưa với Nghe nắng trưa xao động xen vào những trật tự đảo của câu trước và câu sau, làm cho âm điệu
câu thơ thay đổi, tránh được sự nhàm chán và diễn tả được sự bồi hồi, xao xuyến của tâm hồn
* Cách cho điểm :
- Điểm 3 : Bài viết tốt, đảm bảo được đầy đủ những yêu cầu đã nêu.
- Điểm 2,5 – 2,0 : Bài viết đảm bảo cơ bản các yêu cầu đã nêu, có thể mắc một vài lỗi
nhỏ về trình bày hoặc thiếu một vài ý nhỏ
- Điểm 1,5– 1,0 : Bài làm đạt một nửa yêu cầu về nội dung và kĩ năng, hiểu vấn đề,
nhưng diễn đạt còn khô, chưa có cảm xúc hoặc có những chỗ diễn đạt còn vụng
- Điểm 0,5: Bài làm yếu, chỉ ra chưa đầy đủ biện pháp tu từ, phân tích tác dụng của
biện pháp tu từ sơ sài, văn lủng củng, mắc nhiều lỗi diễn đạt, dùng từ và lỗi ngữ pháp
Câu 2 : ( 5 điểm)
* Yêu cầu về kĩ năng :
- HS biết trình bày những suy nghĩ, cảm nhận của mình dưới dạng một bài văn ngắn hoặc một đoạn văn, không gạch đầu dòng
- Bố cục của bài văn hoặc đoạn văn phải hoàn chỉnh Diễn đạt trôi chảy, mạch lạc Ngôn ngữ trong sáng, chuẩn xác
Trang 3- Viết đúng dạng bài cảm nhận, không sa đà, lạc sang kể lể, diễn xuôi ý câu chuyện
*Yêu cầu về nội dung:
- Tóm tắt nội dung câu chuyện: (Ý này cho 0,5 điểm) Câu chuyện kể về cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa người học trò cũ và người thầy giáo già Câu chuyện đã thể hiện thái độ kính trọng thầy giáo cũ của một danh tướng
- Ý nghĩa câu chuyện: (Ý này cho 2,5 điểm)
+ Câu chuyện có ý nghĩa ca ngợi lòng biết ơn vô hạn của danh tướng với thầy giáo
cũ Mặc dù giờ đây, vị danh tướng đó có địa vị, tiền tài cao hơn thầy rất nhiều nhưng trước thầy giáo cũ ông vẫn xưng hô rất khiêm nhường và cho rằng: “Con có được những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào”
+ Câu chuyện có giá trị tôn vinh nghề dạy học, một công việc đã đem đến cho đất nước những con người tài ba, góp phần không nhỏ vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước
+ Câu chuyện còn là lời nhắc nhở thấm thía với những kẻ vong ơn bội nghĩa trong
xã hội
- Bài học rút ra cho bản thân: (Ý này cho 2,0 điểm)
+ Cần biết ơn và kính trọng thầy cô trong bất cứ hoàn cảnh nào Dù sau này trở thành người tài giỏi, địa vị cao sang cũng luôn luôn nhớ ơn và kính trọng thầy cô giáo, những người đã từng dạy dỗ dìu dắt em trong suốt cuộc đời
+ Biết ơn thầy cô, không phải ta cứ đem quà tặng vật chất, tiền bạc đến tặng thầy
cô mà chỉ cần có những cử chỉ, lời nói lễ phép, kính trọng đối với thầy cô là đủ Đó là món quà quí giá nhất tặng thầy cô
+ Phê phán những biểu hiện không kính trọng thầy cô
Câu 3: (12 điểm)
a Yêu cầu về kĩ năng :
- Có kĩ năng viết bài văn nghị luận xã hội, phương pháp nghị luận chủ yếu là giải thích và chứng minh
- Bố cục bài hoàn chỉnh, chặt chẽ
- Biết lập luận hướng vào vấn đề, không sa đà, lan man
- Diễn đạt trôi chảy, mạch lạc, văn phong trong sáng Dùng từ chuẩn xác, có tính biểu cảm
b Yêu cầu về nội dung kiến thức :
* Dẫn dắt giới thiệu được câu tục ngữ, truyền thống tương thân tương ái của dân tộc ta Nêu ngắn gọn vấn đề nghị luận
* Giải thích ý nghĩa của câu tục ngữ, điều đó thể hiện trong truyền thống của người Việt Nam Chứng minh làm sáng tỏ vấn đề
- Câu tục ngữ nói đến truyền thống tương thân, tương ái, giúp đỡ, bao bọc, thương yêu những con người xung quanh ta như chính bản thân mình:
(Giải thích từ ngữ mấu chốt trong câu tục ngữ Giải thích ý nghĩa phép so sánh Suy
ra ý nghĩa câu tục ngữ)
Trang 4- Truyền thống quý báu đó được biểu hiện qua hành động, việc làm của nhân dân ta từ xưa đến nay ( như giúp đỡ kẻ khó, những người sa cơ, lỡ vận, đồng bào bị thiên tai )
+ Nêu lên các việc làm cụ thể:
+ Liên hệ đến các câu tục ngữ khác
- Chính truyền thống ấy đã tạo sự đoàn kết của mội người với nhau để vượt qua những khó khăn, thử thách, tạo thành sức mạnh cộng đồng, tạo nên truyền thống tốt đẹp của dân tộc
(Từ xa xưa, trong hai cuộc kháng chiến, ngày nay )
- Câu tục ngữ chính là bài học làm người cho mỗi chúng ta ngày nay chúng ta cần phát huy nhiều hơn nữa tinh thần tốt đẹp đó (Liên hệ bản thân và mọi người xung quanh em)
*Khẳng định vấn đề: Đó là truyền thống tốt đẹp, giàu tính nhân văn có giá trị vững bền
* Cách cho điểm:
+ Điểm 12: Bài làm tốt, đảm bảo được đầy đủ các yêu cầu đã nêu, có sáng tạo, có năng lực nghị luận xã hội
+ Điểm 11 – 10: Bài là đạt mức độ khá, hiểu đúng vấn đề, đảm bảo được các yêu cầu như đã nêu, tuy vậy có thể thiếu một hoặc vài ý nhỏ, hoặc mắc sai sót trong diễn đạt, trình bày
+ Điểm 9 - 7: Có hiểu vấn đề, triển khai đúng hướng yêu cầu của đề (phân tích, chứng minh), đảm bảo được các ý cơ bản, có thể thiếu một vài ý nhưng không phải là luận điểm quan trọng Có thể mắc một vài lỗi về diễn đạt, về dùng từ, đặt câu
+ Điểm 6- 4: Bài làm ở mức độ trung bình, hiểu vấn đề nhưng chung chung, sơ sài, giải thích chưa cụ thể, chưa có lí lẽ lập luận, dẫn chứng để chứng minh chưa thật thuyết phục, văn khô
+ Điểm 3 – 1: Bài làm yếu, hiểu vấn đề sơ sài, chưa biết kết hợp giải thích và chứng minh, sa đà kể lể, hành văn còn vụng, mắc nhiều lỗi diễn đạt, lỗi chính tả, lỗi về từ + Điểm 0: Không làm bài hoặc lạc đề hoàn toàn
(Trên đây chỉ là những định hướng Khi chấm, giáo viên cần vận dụng linh hoạt để phát huy được tinh thần sáng tạo của học sinh.)