Tài liệu Nhưng phức tạp trong biểu hiện kiểu gen ppt

Gen biến đổi Modifier gene : Các gen xác định có tính trạng hay không có tính trạng được gọi là các gen căn bản hay gen nền.. Gen biến đổi là gen không có biểu hiện kiểu hình riêng nhưn

Nhưng phức tạp trong

biểu hiện kiểu gen

1 Gen biến đổi (Modifier gene) :

Các gen xác định có tính trạng hay không

có tính trạng được gọi là các gen căn bản hay gen nền Gen biến đổi là gen không

có biểu hiện kiểu hình riêng nhưng ảnh hưởng đến sự biểu hiện kiểu hình của các gen căn bản

Ví dụ : Ở bò, lông đều do gen trội S, có đốm do gen lặn ss Bò có đốm hay lông đều không đốm là do các gen căn bản xác định Nhưng ở bò có đốm, đốm ít hay nhiều là tác động của các gen biến đổi

Số đốm ở lông chó cũng có sự biểu hiện tương tự : đốm nhiều hay ít do tác động của gen biến đổi

1 Các tính trạng bị giới hạn bởi giới

tính :

Có những tính trạng mà gen của chúng chỉ biểu hiện ở một giới tính được gọi là gen bị giới hạn bởi giới tính

Ở đai gia súc có sừng có số lượng sữa và lượng mỡ trong sữa được biểu hiện ở giống cái Các con bò đực mang các gen xác định lượng sữa và độ mỡ trong sữa

mà không có biểu hiện, nhưng các gen này được truyền cho bò cái con Do đó trong chọn giống bò sữa phải tuyển các

bò đực mang các gen tạo sữa tốt để đem lai

Ở gà trống cũng vậy, chúng mang các gen đẻ trứng nhiều hay ít, lớn hay nhỏ, nhưng không có biểu hiện

1 Các tính trạng có sự biểu hiện phụ

thuộc giới tính :

Mặt khác, có những tính trạng mà sự biểu hiện trội hay lặn phụ thuộc vào giới tính

Ví dụ : ở đại gia súc có sừng, gen có sừng H, gen không sừng h Kiểu gen HH

sẽ tạo sừng ở cả con đực lẫn con cái, kiểu gen hh không có sừng ở cả hai giới tính Tuy nhiên kiểu gen dị hợp tử Hh nếu ở con đực sẽ có sừng tức alen H trội, nhưng ở con cái Hh lại không sừng tức H

là lặn

Ở dê, tính trạng có râu xồm hay không cũng thuộc loại có biểu hiện phụ thuộc giới tính, con đực dị hợp tử có râu xồm, nhưng con cái dị hợp tử không có râu xồm

Ở người, hói đầu do gen B xác định Kiểu gen dị hợp tử Bb có biểu hiện trội ở đàn ông, nhưng ở nữ có biểu hiện lặn Điều này giải thích vì sao ít có phụ nữ hói đầu

1 Độ thấm :

Độ thấm hay độ thâm nhập được nêu ra

để chỉ mức độ tham gia của alen vào kiểu hình

Ví dụ: người có kiểu gen IAIO có nhóm máu A thì IA có độ thâm nhập 100% còn

IO thì 0% vì không “thâm nhập” vào kiểu

hình Trường hợp người có nhóm máu

AB thì cả IA và IB đều có độ thấm 100%

1 Độ biểu hiện :

Độ biểu hiện hay độ biểu hiện được dùng

để chỉ mức độ nhiều ít của tính trạng khi

đã thấm hoàn toàn

Ví dụ : sự cảm nhận vị đắng của chất phenylthiocarbamide (PTC) hay không cảm nhận ở người do một gen xác định Tuy nhiên, những người cảm nhận vị đắng có độ hiện khác nhau thể hiện ở chỗ : có người cảm nhận vị đắng ở nồng độ 1300mg/l hoặc cao hơn, trong khi đó cá biệt có người cảm nhận vị đắng ở nồng

độ rất thấp là 0,16 mg/l, nhiều người khác cảm nhận ở nồng độ trung gian

Theo DTH – Phạm Thành Hổ