* Văn học - Văn học dân gian phát triển rực rỡ với nhiều hình thức phong phú: Tục ngữ, ca dao, truyện thơ, tiếu lâm… - Văn học chữ nôm phát triển đạt đến đỉnh cao - Nội dung phản ánh sâu[r]
Trang 1Đề cương lịch sử lớp 7
Câu 1
Trình bày nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1427)
* Nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
- Nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn, ý chí bất khuất, quyết tâm giành lại độc lập tự do cho đất nước
-Tất cả các tầng lớp nhân dân đều đoàn kết đánh giặc, hăng hái tham gia khởi nghĩa
- Nhờ đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo của bộ tham mưu đứng đầu là Lê Lợi và Nguyễn Trãi
* Ý nghĩa lịch sử
- Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi đã kết thúc 20 năm đô hộ tàn bạo của phong kiến nhà Minh
- Mở ra một thời kì phát triển mới của dân tộc - thời Lê sơ
Câu 2
Em hãy cho biết những cống hiến của phong trào nông dân Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc?
* Những cống hiến của phong trào nông dân Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc:
- Lật đổ chính quyền phong kiến Nguyễn- Trịnh- Lê
- Xóa bỏ ranh giới chia cắt đất nước
- Đánh tan quân xâm lược Xiêm- Thanh
- Bảo vệ nền độc lập dân tộc và lảnh thổ tổ quốc
Câu 3
So sánh chính sách ngoại thương của thời Nguyễn có gì khác so với thời Quang Trung?
Tại sao nói “mở cửa ải, thông chợ búa” thì công thương nghiệp phát triển?
* Chính sách ngoại thương
- Thời Quang Trung:
+ Bãi bỏ hoặc giảm nhẹ nhiều loại thuế
+ “Mở cửa ải, thông chợ búa”
- Thời Nguyễn: (hạn chế buôn bán với nước ngoài)
+ Buôn bán với các nước: Trung Quốc, Xingapo, Xiêm, Mã Lai
+ Không cho người phương Tây mở cửa hàng, họ chỉ được ra vào một số
Trang 2cảng đã được quy định.
* “Mở cửa ải, thông chợ búa” thì công thương nghiệp phát triển vì:
- “Mở của ải” để trao đổi buôn bán với các nước khác
- “Thông chợ búa” để nhân dân trong nước trao đổi mua bán sản phẩm mình làm ra, đáp ứng nhu cầu thiết yếu của cuộc sống
→Buôn bán trong và ngoài nước phát triển tạo điều kiện cho thủ công nghiệp phát triển, thủ công nghiệp phát triển thúc đẩy thương nghiệp phát triển
Câu 4 : Trình bày nguyên nhân thắng lợi ý nghĩa lịch sử của phong trào Tây Sơn? Việc Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế có ý nghĩa gì?
Nguyên nhân
- Do ý chí đấu tranh chống áp bức của nhân dân, tinh thần yêu nước của dân tộc
- Do sự lãnh đạo tài tình của Quang Trung và bộ chỉ huy nghĩa quân với những đường lối hết sức đúng đắn sáng tạo
Ý nghĩa
- Trong 17 năm chiến đấu liên tục, phong trào Tây Sơn đẫ lật đổ chính
quyền phong kiến thối nát Nguyễn, Trịnh, Lê
- Xóa bỏ ranh rới chia cắt đất nước, đặt nền tảng thống nhất quốc gia
- Đánh tan các cuộc xâm lược Xiêm, Thanh bảo vệ nèn độc lập và lãnh thổ của tổ quốc
Việc Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế có ý nghĩa
Tập hợp được sức mạnh toàn dân,khẳng định chủ quyền dân tộc và cho quân Thanh biết nước ta là có chủ
Câu 5 Những biểu hiện của sự phát triển thủ công nghiệp, thương nghiệp
ở nước ta trong các thế kỉ XVI-XVIII?
- Thủ công nghiệp : xuất hiện nhiều làng thủ công nổi tiếng : Gốm Thổ Hà (Bắc Giang), Bát Tràng (Hà Nội), rèn sắt ở Nho Lâm (Nghệ An), làm đường mía (Quảng Nam)…
Xuất hiện các làng nghề chuyên nghiệp, thủ công nghiệp nhà nước có cục bách tác quản lí thủ công nghiệp phát triển mạnh
- Được mở rộng khắp Đại Việt
Ú mở rộng và phát triển
- Thương nghiệp : Xuất hiện nhiều đô thị
+ Đàng Ngoài: Thăng Long , Phố Hiến
+ Đàng Trong: Thanh Hà, Hội An, Gia Định…
Buôn bán nước ngoài rất phát triển (XVII)
“Thứ nhất kinh kì, thứ nhì phố hiến”
Trang 3Câu 6: T ư ờng thuật diễn biến chiến thắng Chi Lăng - X ư ơng Giang? Diễn biến:
- Ngày 8/10/1427 Liễu Thắng dẫ quân vào nớc ta bị phục kích và giết ỏ ải Chi Lăng
- Lơng Minh lên thay, tiến xuống xơng giang, liên tiếp bị phục kích ở Cần Trạm Phố Cát – Lơng Minh bị giết, Lý Khánh tự tử
- Số còn lại tới Xơng Giang co cụm giữa cánh đồng bị ta tiêu diệt và bắt sống
- Biết tin Liễu Thăng tử trận, Mộc Thạch vội vã rút quân về nước
Câu 7: Sau khi đánh đuổi quân xâm l ư ợc ra khỏi đất n ớc, nhà Lê Sơ đã
có nhiều chủ tr ư ơng và biện pháp tích cực để xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng và phát triển kinh tế, hãy trình bày tóm tắt chủ tr ư ơng và biện pháp đó?
*Tổ chức quân đội
Có 2 loại - Quân triều đình
- Quân địa phương Chính sách: Ngụ binh nông, tăng cờng luyện tập võ nghệ
Bố trí quân đội mạnh để bảo vệ canh phòng biên giới không để xâm lấn
* Phát triển kinh tế:
- Nông nghiệp: (1 điểm)
+ Khai hoang đắp đê
+ Đặt các chức quan trông coi SSNN ( Hà đê xứ, Khuyến nông xứ, đồn
điền xứ )
- Thủ công nghiệp (1 điểm)
+ Kéo tơ, dệt lụa, làm gốm, rèn sắt
+ Làng thủ công, xởng TC nhà nước, cục bách tác
+ Đóng thuyền, đúc vũ khí, đúc tiền, khai thác mỏ, đồng, vàng
- Buôn bán (0,5 điểm)
+ Khuyến khích lập chợ mới
+ Ban hành luật mở chợ họp chợ
+ Buôn bán với n ước ngoài duy trì
Trang 4Câu 8: Em hãy cho biết vì sao hào kiệt khắp nơi tìm về Lam Sơn khởi nghĩa?
- Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa là Lê Lợi ông đã dốc hết của cải chiêu tập
võ sĩ bí mật liên lạc với các hào kiệt
Chọn Lam Sơn làm căn cứ, Lam Sơn nằm bên tả ngạn sông Chu nối liền giữa đồng bằng với miền núi và có địa thế hiểm trở Đây là nơi giao tiếp của các dân tộc Việt, Mường, Thái
Cõu 9
a Em cú nhận xột gỡ về triều đỡnh nhà Lờ TK XVI ?
b.Hóy chỉ ra những đặc điểm chung của cỏc cuộc khởi nghĩa nụng dõn
TK XVI ?
*) Nhận xột về triều đỡnh nhà Lờ TK XVI :
- Vua quan ăn chơi sa đoạ ,khụnh quõn tõm đến đời sốngcủa nhõn dõn
- Nội bộ triều đỡnh chia bố kộo cỏnh , đỏnh giết lẫn nhau
->Kinh tế giảm sỳt , trỡ trệ
+ Đời sống ngõn dõn cực khổ ,bần cựng
*) Đặc điểm chung của cỏc cuộc khởi nghĩa nụng dõn Tk XVI là :
- Đuợc quần chỳng nhõn dõn đồng lũng ,ủng hộ về mọi mặt
- Cỏc cuộc khởi nghĩa diễn ra lẻ tẻ, rời rạc , thiếu sự thống nhất
- Lónh đạo cỏc cuộc khởi nghĩa hầu hết là những người nụng dõn thiếu kinh nghiệm chiến đấu
- Kết quả cỏ cuộc K/n đều bị thất bại
Cõu 10
a Trỡnh bày những hiểu biết của em về cuộc khởi nghĩa Tõy sơn ?
b Tại sao quõn Tõy sơn nhanh chúng lật đổ đ ược cỏc tập đoàn PK Lờ-Trịnh , Nguyễn và đỏnh tan quõn xõm lược Xiờm , Thanh ?
*) Vài nét chính về cuộc khởi nghĩa Tây sơn :
- Lãnh đạo : 3 anh em họ Nguyễn ( Nguyễn Nhạc Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ )
- Căn cứ : ấp Tây sơn thượng đạo ( Gia Lai )
-> vùng Tây sơn hạ đạo ( Bình Định )
- Lực luợng : Các tầng lớp nhân dân , chủ yếu là dân tộc thiểu số
- Chủ truơng : Lấy của nhà giàu chia cho nhà nghèo
*) Qân Tây sơn nhanh chóng lật đổ đợc các tập đoàn PK Lê- Trịnh , Nguyễn và đánh tan quân xâm lược Xiêm , Thanh vì :
- Đuợc sự ủng hộ của nhân dân về mọi mặt
- Bộ chỉ huy tài tình ,sáng suốt
- Sự đoàn kết , đồng lòng của nghĩa quân Tây Sơn
- Kế sách đánh giặc đúng đắn , chớp thời cơ đi đến thắng lợi
Cõu 11
Trang 5Vua Quang Trung có những chính sách gì để phục hồi và phát triển kinh tế , ổn định xã hội và phát triển văn hóa dân tộc sau chi ến tranh
*) Vua Quang Trung có những chính sách để phục hồi và phát triển kinh tế , ổn định xã hội và phát triển văn hóa dân tộc là :
- Kinh tế , xã hội :
+ Xây dựng chính quyền mới , đóng đô ở Phú Xuân ( Huế )
+Biện pháp : Ban chiếu khuyến nông -> giải quyết tình trạng ruộng đất bị
bỏ hoang và nạn lưu vong
+ Bãi bỏ nhiều loai thuế
+ Khuyến khích mở cửa ải , thông thương chợ búa
- Văn hóa ,giáo dục :
+ Ban bố chiếu lập học
+ Khuyến khích mở nhiều trường học
+ Dùng chữ nôm là chữ viết chính thức của nhà nước
- Lập viên Sùng chính dịch chữ Hán ra chữ Nôm làm tài liệu học tập
Câu 12
Để ghi nhớ công lao của hoàng đế Quanh Trung – Nguyễn Huệ , nhân dân ta đã làm gì ?
Để ghi nhớ công lao của Hoàng đế Quanh Trung – Nguyễn Huệ , nhân dân
ta đã lập đền thờ , tạc tuợng dựng ở Đống Đa – Hà Nội
+ Lấy tên ông đặt tên các đuờng phố, trường học
Câu 13
Trình bày diễn biến Quang Trung đại phá quân Thanh ? Nhận xét
về nghệ thuật quân sự của Quang Trung ?
* Diễn biến Quang Trung đại phá quân Thanh:
- Tại Tam Điệp Quang Trung chia 5 đạo quân tiến ra Bắc
- Đêm 30 Tết quân ta tiểu diệt quân địch ở đồn tiền tiêu
- Đêm mồng 3 Tết quân ta bí mật vây đồn Hà Hồi
- Mờ sáng mồng 5 tết quân ta đánh đồn Ngọc Hồi- Đống Đa
- Trưa mồng 5 Tết Kỉ Dậu Quang Trung cùng đoàn quân Tây Sơn tiến thẳng vào Thăng Long
* Nghệ thuật quân sự của Quang Trung:
- Chuẩn bị chu đáo: Tuyển thêm quân sĩ, tổ chức duyệt binh, cho quân lính
ăn Tết trước…khích lệ tinh thần chiến đấu của quân sĩ
- Chọn thời điểm tấn công: Đêm 30 Tết -> Bất ngờ
- Cách đánh: Hành quân thần tốc, hiệp đồng tác chiến, phối hợp tượng binh,
kị binh, bộ binh, thủy binh… sử dụng lối đánh độc đáo, mới lạ…
Câu 14
Trang 6Trình bày những thành tựu về văn học nghệ thuật của dân tộc ta cuối thế kỉ XVIII – nữa đầu thế kỉ XIX ?
* Văn học
- Văn học dân gian phát triển rực rỡ với nhiều hình thức phong phú: Tục ngữ, ca dao, truyện thơ, tiếu lâm…
- Văn học chữ nôm phát triển đạt đến đỉnh cao
- Nội dung phản ánh sâu sắc cuộc sống xã hội đương thời, tâm tư, tinh cảm, nguyện vọng của con người…
- Tiêu biểu có: Nguyễn Du, Hô Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan, Cao
Bá Quát…
* Nghệ thuật:
- Văn nghệ dân gian phát triển phong phú…
- Nghệ thuật sân khấu, tuồng chèo phổ biến
- Tranh dân gian đậm đà bản sắc dân tộc, nổi tiếng nhất là dòng tranh Đông Hồ
- Kiến trúc nổi tiếng: chùa Tây Phương, đình làng Đình Bảng, lăng tẩm các vua Nguyễn ở Huế…
Câu 15: Nêu nguyên nhân, hậu quả dẫn đến cuộc chiến tranh Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn ?
- Nguyên nhân thắng lợi:
+ Nhờ ý chí đấu tranh chống áp bức,bóc lột, tinh thần yêu nước, đoàn kết và
hy sinh cao cả của nhân dân ta …
+ Sự lãnh đạo tài tình , sáng suốt của Quang Trung và bộ chỉ huy nghĩa quân Quang Trung là anh hùng dân tộc vĩ đại
- Ý nghĩa lịch sử:
+ Lật đổ chính quyền phong kiến thối nát Nguyễn – Trịnh – Lê, xóa bỏ ranh
giới chia cắt đất nước, đặt nền tảng cho việc thống nhất quốc gia
+ Giải phóng đất nước, giữ vững nền độc lập của Tổ quốc Đập tan tham
vọng xâm lược nước ta của các đế chế quân chủ phương bắc
* Những Công lao của Quang Trung
- Đánh đổ chúa Nguyễn, chúa Trịnh thống nhất đất nước….
- Đánh tan quân xâm lược Xiêm – Thanh………
- Phục hồi kinh tế đất nước, ổn định trật tự xã hội, phát triển nền văn hóa dân tộc, tăng cường quốc phòng và ngoại giao bảo vệ đất nước
Câu 16: Hãy nêu nguyên nhân, diễn biến, ý nghĩa của chiến thắng Rạch Gầm-Xoài Mút.
*Bài làm:
a) Nguyên nhân: Do Nguyễn Ánh cầu cứu quân Xiêm
Trang 7b) Diễn biến:
- Năm 1784, quân Xiêm kéo vào Gia Định:
+ 2 vạn quân thuỷ đổ bộ lên Rạch Giá
+ 3 vạn quân bộ xuyên qua Chân Lạp, tiến vào Cần Thơ
- Quân Xiêm chiếm hết miền Tây Gia Định Giặc hung bạo, kiêu căng
và gây nhiều tội ác khiến nhân dân căm ghét
- Tháng 1-1785, Nguyễn Huệ tiến vào Gia Định, chọn khúc song Tiền
từ Rạch Gầm-Xoài Mút làm trận địa quyết chiến
- Ngày 19/1/1785, Nguyễn Huệ nhử địch vào trận dịa mai phục Thuỷ binh từ Rạch Gầm-Xoài Mút và cù lao Thới Sơn xông thẳng vào đội hình giặc
- Bị tấn công bất ngờ, quân giặc bị tiêu diệt gần hết Nguyễn Ánh thoát chết, sang Xiêm lưu vong
c) Ý nghĩa:
- Là một trong những trận thuỷ chiến lớn nhất trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta
- Đập tan âm mưu xâm lược của phong kiến Xiêm
Câu 17: Trình bày những hiểu biết của em về danh nhân Nguyễn Trãi ( 1380 - 1442)?
- Nguyễn Trãi là nhà chính trị, quân sự tài ba, một anh hùng dân tộc, một
danh nhân văn hoá thế giới
- Nguyễn Trãi có nhiều tác phẩm có giá trị lớn về Văn học, Sử học, Địa lý
học
- Tư tưởng của Nguyễn Trãi: Luôn nêu cao lòng nhân nghĩa, yêu nước,
thương dân
Đề bài.
I.TRẮC NGHIỆM:
Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu trả lời mà em cho là đúng.
Câu 1(0.5 điểm): Tự xưng là Bình Định vương và dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn Vào 2/1418 Ông là ai ?
a Nguyễn Trãi b Lê Lợi
c Lê Lai d Nguyễn Chích
Trang 8Câu 2(0,5 điểm): Vương Thông rút khỏi nước ta vào ngày tháng năm nào ?
a 8-10-1425 b 10-11-1426
c 10-12-1427 d 3-1-1428
Câu 3(0,5 điểm): Người ban hành bộ luật Hồng Đức là:
a Lê Nhân Tông b Lê Anh Tông
c Lê Thánh Tông d Lê Thái Tông
Câu 4(1điểm) : Nối thời gian cột A với sự kiện ở cột B sao cho đúng
Thời gian A Nối Sự kiện B
a Năm 1418 a→…… 1 Quang Trung đánh tan quân Thanh
b Năm 1427 b→…… 2 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa Lam Sơn
c Năm 1785 c→…… 3 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ
d Năm 1789 d→…… 4 Khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi
5 Quang Trung đánh tan quân Xiêm Chọn câu đúng nhất điền vào chỗ trống
Câu 5(0,5điểm): Để giải quyết ruộng đất bỏ hoang và nạn lưu vong Quang
Trung đã ra………Nhờ đó sản xuất nông nghiệp được phục hồi
a Chiếu khuyến nông b Chiếu lập học
c Chiếu dời đô d Chiếu cần vương
Môn: Lịch Sử 7
I TRẮC NGHIỆM Mỗi câu 0,5 điểm
Câu 4 (1đ) a – 2, b – 4, c – 5, d – 1.
Câu 5: (0,5 đ) Chiếu khuyến nông
I TRẮC NGHIỆM: (3đ)
*Chọn đáp án đúng (2đ)
1 Tại hội thề ở Lũng Nhai có sự tham gia của bao nhiêu vị tướng trong
bộ chỉ huy nghĩa quân:
2 Vào thời Lê sơ, tôn giáo giữ vai trò độc tôn trong đời sống tinh thần nhân dân ta là
a Thiên chúa giáo b Phật giáo c Nho giáo d
Đạo giáo
3 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ vào năm:
Trang 94.Quang Trung đại phỏ quõn Thanh vào năm ?
* Sắp xếp thứ tự cỏc trận đỏnh cuộc khởi nghĩa Lam Sơn theo thời gian
từ trước đến sau: (1 đ)
Thời kỡ ở miền Tõy Thanh Húa ;Trận Tốt Động-Chỳc Động; Trận Chi Lăng
–Xương Giang; Giải Phúng Nghệ An
………
Đỏp ỏn
*Chọn cõu trả lời đỳng : 1b 2c 3 d 4a
* Sắp xếp đỳng
Giang
Phần I: Trắc nghiệm: (2điểm)
Cõu 1: Em hãy khoanh trũn vào chỉ 1 chữ cỏi đứng ở đầu cõu trả lời đỳng.
1.1: Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn nổ ra vào năm nào?
A 1406 B 1407 C 1427 D 1418
1.2: Lãnh tụ của khởi nghĩa Lam Sơn là ai?
1.3: Căn cứ đầu tiên của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn là địa điểm nào?
A Lũng Nhai B Chí Linh C Nghệ An D Lam Sơn
1.4: Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa và tự xng là gì?
A Bắc Bình Vơng B Bình Định Vơng
C Đại nguyên soái D Vạn Thắng Vơng
Cõu 2: Điền Đ ( đúng), S (sai) vào những câu sau sao cho đúng
Nội dung Đỳng Sai
1 Những năm đầu của khởi nghĩa Lam Sơn ba lần nghĩa
quân phải rút lên núi Chí Linh
2 Danh nhân văn hoá xuất sắc thời Lê Sơ là Chu Văn An
3 Vua Lê Thánh Tông cho biên soạn và ban hành một bộ
luật mới gọi Luật Hồng Đức
4 Nghệ thuật kiến trúc thời Lê sơ biểu hiện rõ nét ở những
công trình chùa một cột Hà Nội, tháp Phổ Minh Nam Định
HƯỚNG DẪN CHẤM LỊCH SỬ 7
I Phần trắc nghiệm : 2 điểm
(mỗi cõu trả lời đỳng 0,25 điểm)
Cõu 1: 1.1 D 1.3 D
Trang 101.2 A 1.4 B
Câu 2 Điền Đ, S, Đ, S
I - Trắc nghiệm khách quan:
Câu 1: Chọn phương án trả lời đúng cho những câu sau:
1 Chiến thắng lớn nhất trong quá trình đấu tranh chống ngoại xâm thời Lê sơ là:
A Chiến thắng Bạch Đằng B Chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang
C Chiến thắng Ngọc Hồi D Chiến thắng Đống Đa
2 Ranh giới chia đất nước ta thành Đàng Ngoài và Đàng Trong ở thế kỷ XVII là :
A Sông Bến Hải ( Quảng Trị) B Sông La ( Hà Tĩnh)
C Sông Gianh ( Quảng Bình) D Sông Mã ( Thanh Hóa)
3 Để khuyến khích học tập, vua Quang Trung đã:
A Ban hành " chiếu khuyến học" B Mở thêm trường dạy học
lập học"
4 Nguyễn ánh lập ra triều Nguyễn năm:
5 Cuối thế kỷ XVII - nửa đầu thế kỷ XIX, văn học chữ Nôm phát triển
và đạt tới đỉnh cao với tác phẩm:
A Truyện Kiều B Chinh phụ ngâm khúc
C Thạch Sanh D Cung oán ngâm khúc
6 Cố đô Huế xây dựng đạt tới qui mô hoàn chỉnh dưới triều vua:
A Gia Long B Minh Mạng C Thiệu Trị D Tự Đức
Câu 2: Nối tên tác giả với tên tác phẩm cho đúng:
1 Lê Quý Đôn a Lịch triều hiến chương loại chí
2 Phan Huy Chú b Gia Định thành thông chí
3.Trịnh Hoài Đức c Hải Thượng y tông tâm lĩnh
4 Lê Hữu Trác d Đại Việt thông sử
Đáp án
1 Trắc nghiệm khách quan : ( 4,0 điểm)
Câu 1 ( 3,0 điểm): Mỗi ý đúng được 0,5 điểm: