Bai 41 Dia li tinh thanh pho

Quan sát bản đồ hành chính và Atlat địa lí Việt Nam, hãy xác định vị trí, quy mô diện tích và nêu ý nghĩa kinh tế của vị trí địa lí Cà Mau?. GV yêu cầu HS lên bảng, dựa vào bản đồ Việt N[r]

Trang 1

Ngày soạn: 29-4-2015 Ngày dạy: -5-2015 Bài 41: ĐỊA LÍ ĐỊA PHƯƠNG CÀ MAU

I Mục tiêu bài học

Sau bài học, HS cần:

- Nắm vững đặc điểm và ý nghĩa của vị trí địa lí tỉnh Cà Mau

- Nắm đợc những lợi thế cũng nh hạn chế về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của tỉnh

- Có kĩ năng đọc bản đồ, phân tích các bảng số liệu để nắm chắc kiến thức bài học

- Qua việc hiểu rõ thực tế địa phơng hình thành ở các em ý thức tham gia, xây dựng

địa phơng, từ đó bồi dỡng những tình cảm tốt đẹp đối với quê hơng, đất nớc

II Phơng tiện dạy học

- Bản đồ hành chính Việt Nam

- Bản đồ hành chính, tự nhiên Việt Nam

III Tiến trình dạy học

1 ổn định lớp

2 Bài cũ

3 Bài mới

3.1 Mở bài

GV giới thiệu bài mới theo phần giới thiệu trong SGK

3.2 Hoạt động dạy học

HOẠT ĐỘNG 1(6p)

? Quan sát bản đồ hành chính và Atlat địa lí

Việt Nam, hãy xác định vị trí, quy mô diện tích

và nêu ý nghĩa kinh tế của vị trí địa lí Cà

Mau ?

GV yêu cầu HS lên bảng, dựa vào bản đồ

Việt Nam để xác định vị trí và lãnh thổ của địa

phơng

GV gợi mở:

? Tỉnh Cà Mau nằm ở vùng nào của nớc ta

? Giáp với các tỉnh, thành phố nào? Có biên

giới với nớc nào?

? Cho biết diện tích của Cà Mau là bao nhiêu?

Nhận xét?

? Xác định toạ độ địa lí?

? Vị trí địa lí nh vậy có ý nghĩa gì trong việc

phát triển kinh tế-xã hội?

-> GV bổ sung (nếu cần), chốt lại

I Vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ và phân chia hành chính

1 Vị trí lãnh thổ

- Tiếp giáp:

+ Phía Nam: giáp biển Đông + Phía Bắc: Kiên Giang + Phía Đông: Bạc Liêu, Biển Đông + Phía Tây: Vịnh Thái Lan

- Diện tích: km2 => trung bình

- Toạ độ địa lí

Cà Mau là tỉnh cực nam tổ quốc, phần mũi bán đảo Cà Mau

+ Cực Bắc:

+ Cực Nam:

+ Cực Đông:

+ Cực Tây:

=> ý nghĩa:

+ Thuận lợi giao lu buôn bán + Phía Đông tiếp giáp với Biển Đông => Cà Mau vơn ra Biển Đông với nhiều ngành kinh tế vừa truyền thống vừa hiện đại: đánh bắt hải sản, làm muối, GTVT biển, nuôi trồng thuỷ sản, du lịch, nghỉ mát

=> Địa bàn hấp dẫn, đầy tiềm năng

? Quan sát bản đồ hành chính Cà Mau, hãy nêu

tên 8 huyện, thị xã? so sánh về quy mô diện

tích giữa các đơn vị đó?

2 Sự phân chia hành chính

Cà Mau cú 9 đơn vị hành chớnh cấp huyện

Trang 2

? Tại sao nói địa hình Cà Mau là bức tranh thu

nhỏ của địa hình Việt Nam?

? Quan sát bản đồ tự nhiên Cà Mau, hãy nêu

các dạng địa hình chính và giá trị kinh tế của

từng dạng địa hình đó?

gồm 1 thành phố và 8 huyện:

 Thành phố Cà Mau

 Huyện Đầm Dơi

 Huyện Ngọc Hiển

 Huyện Cỏi Nước

 Huyện Trần Văn Thời

 Huyện U Minh

 Huyện Thới Bỡnh

 Huyện Năm Căn

 Huyện Phỳ Tõn

Tổng số thị trấn, xó, ph ườ ng : 99, trong đú cú

10 phường, 8 thị trấn và 81 xó

- GV nêu các đặc điểm địa hình của các khu

vực địa hình

* Các khu vực địa hình

+ Đồng bằng: Đồng bằng chiếm diện tích nhỏ,

không có đồng bằng lớn gồm có các đồng

bằng:

? ảnh hởng của địa hình đến sự phát triển kinh

tế-xã hội của nhân dân Cà Mau

? Nêu đặc điểm khí hậu của tỉnh ta?

? Em có nhận xét gì về những tác động của khí

hậu đến sản xuất và đời sống

-> GV bổ sung, chốt ý

? Em có nhận xét gì về mạng lới sông ngòi tỉnh

ta? Nêu một số dòng sông chính

? Cho biết chế độ nớc của sông ngòi

II Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên

1 Địa hình

- Đặc điểm chung:

+ Đồng bằng: Đồng bằng chiếm diện tích nhỏ, bằng phẳng, màu mở, độ dốc từ 0,3

đến 3 mét

+ Vùng đất ngập mặn ven biển

- Vùng đồng bằng: trồng lúa, nuôi trồng thuỷ sản

2 Khí hậu

- Khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo nóng ẩm với một mùa ma và mùa khô

- Đặc điểm khí hậu:

+ Nhiệt độ trung bình năm 260 C + Lợng ma trung bình: > 1949 mm/ năm Mùa ma: 5 -> 10 Tháng 11-> 4 mùa khô + Độ ẩm không khí trung bình: 85%

+ Thuận lợi:

 Nông nghiệp phát triển quanh năm  2 vụ lúa/ năm, có nơi có thêm vụ lúa

chét

+ Khó khăn:

 Gặp úng lụt  Hạn hán vào mùa khô

 Sâu rầy phát triển  Ma lớn

- Đối với sinh hoạt: dễ gây bệnh

3 Thuỷ văn

* Sông ngòi

- Có hệ thống sông ngòi khá dày đặc, sông ngắn nhỏ và dốc, một số sông tơng đối lớn:

- Chế độ nớc theo mùa

=> Vai trò:

+ Cung cấp nớc cho sản xuất nông nghiệp

Trang 3

? Vai trò của sông ngòi đối với đời sống và sản

xuất

? Cho biết tỉnh ta có các loại thổ nhỡng nào?

Đặc điểm của thổ nhỡng? Phân bố thổ nhỡng?

? ý nghĩa của thổ nhỡng đối với sản xuất

- GV trình bày hiện trạng sử dụng đất của tỉnh

ta

- GV nêu rõ hiện trạng thảm thực vật tự nhiên

và các loại động vật hoang dã và giá trị của

chúng

? Tỉnh ta có vờn quốc gia nào

? Nêu tên, sự phân và ý nghĩa của các mỏ

khoáng sản chính của tỉnh ta

+ Phát triển GTVT đờng thuỷ

+ Đánh bắt cá

+ Điều hoà khí hậu, cân bằng môi trờng sinh thái

4 Thổ nhỡng

Có 2 loại đất chính: Phèn và phù sa

=> ý nghĩa:

+ Thích hợp trồng cây tràm(đất Phèn) + Thích hợp trồng lúa, hoa màu, cây công nghiệp hàng năm, cây ăn quả (đất phù sa)

5 Tài nguyên sinh vật

- Diện tích rừng 250.000 ha

- Có nhiều loại chim, thú

- Vờn quốc gia: U Minh Hạ

4 Củng cố

GV sơ kết bài học

5 Dặn dò

- Học bài cũ

- Nghiên cứu trớc bài mới: Bài 42: Địa lí địa phơng (tiếp theo)

V RUÙT KINH NGHIEÄM, BOÅ SUNG

Ngày soạn: 8-5-2015 Ngày dạy: -5-2015

Bài 42: địa lí địa phơng (TT) địa lí tỉnh Cà Mau

- Bổ sung và nâng cao những kiến thức về dân c, lao động của tỉnh Bao gồm sự phát triển dân số, kết cấu dân số, sự phân bố dân c và các vấn đề văb hoá, giáo dục, y tế

- Có cái nhìn khái quát về kinh tế của tỉnh để thấy đợc Cà Mau vẫn còn là một tỉnh nghèo, cơ cấu kinh tế còn lạc hậu

- Qua việc nắm kiến thức bài học, hình thành ở các em ý thức muốn làm việc gì đó đ a quê hơng phát ttriển đi lên

- Bản đồ phân bố dân c Cà Mau

Duyệt, ngày thỏng năm 2015

TTCM

Phan Hoài Nam

Trang 4

- Bảng số liệu và tranh ảnh về dân c và xã hội của Cà Mau

2 Bài cũ

3 Bài mới

3.1 Mở bài

Sự gia tăng dân số của tỉnh ta nh thế nào? Có kết cấu dân số ra sao? Dân c tập trung

đông đúc hoặc tha thớt ở vùng nào? Văn hoá, giáo dục, y tế có sự phát triển nh thế nào? Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu

? Qua bảng số liệu trên, em có nhận xét về tỉ lệ gia

tăng tự nhiên của dân số tỉnh ta qua các năm Giải

thích sự thay đỏi đó?

HS trả lời ; GV chuẩn xác kiến thức

? Tại sao gia tăng cơ học của Cà Mau luôn âm?

HS trả lời ; GV chuẩn xác kiến thức

- GV trình bày vấn đề gia tăng cơ giới: gia tăng cơ

giới của Cà Mau thờng là âm Do điều kiện kinh tế

ở đây còn nhiều khó khăn nên di c thì nhiều còn

nhập c thì ít Ngời dân chuyển đến làm ăn ở các

vùng kinh tế mới hoặc đến các vùng trung tâm

thành phố, thủ đô công tác và sinh sống ở đó Đặc

biệt là vào Tây Nguyên và Đông Nam Bộ

? ảnh hởng của gia tăng dân số đối với đời sống và

sản xuất của Cà Mau nh thế nào?

HS trả lời ; GV chuẩn xác

- GV nhấn mạnh: Hiện nay mức gia tăng dân số Cà

Mau thấp hơn mức trung bình của cả nớc

? Nhìn vào cơ cấu các nhóm tuổi trên, em hãy cho

biết Cà Mau có kết cấu dân số trẻ hay già? Thuận

lợi và khó khăn của kết cấu dân số đó?

HS trả lời ; GV bổ sung, chốt lại

? Tỉnh ta có những dân tộc nào? chiếm bao nhiêu

dân số của tỉnh?

? Dựa vào nội dung SGK và sự hiểu biết của bản

thân, em hãy nhận xét cơ cấu dân số của tỉnh ta

phân theo các ngành kinh tế?

HS trả lời, GV chuẩn xác

? Em có nhận xét gì về mật độ dân số tỉnh ta?

? Trình bày sự phân bố dân c ở tỉnh ta

III Dân c và lao động

1 Sự phát triển dân số

- Số dân Tổng số: 1.205.108 người (điều tra dõn số ngày 01/04/2009) Mật độ dõn số trung bỡnh của tỉnh Cà Mau

là 232 người/ km² trong đú: tỷ lệ

nữ giới chiếm 50,9% dõn số Tốc

độ tăng dõn số trung bỡnh

1,6%/năm.

2 Kết cấu dân số

a- Kết cấu dân số theo tuổi và giới + Kết cấu dân số trẻ

+ Tỉ lệ giới nữ nhiều hơn giới nam

b- Kết cấu dân số theo thành phần dân tộc

Cú 20 dõn tộc khỏc nhau sinh sống trờn địa bàn, gồm người Kinh chiếm 97,16%, người

và cỏc dõn tộc ớt người khỏc.

c Kết cấu dân số theo lao động

- Khu vực thành thị : 20% dõn số ; khu vực nụng thụn : 80% dõn số.

- Cơ cấu sử dụng lao động có sự chuyển dịch theo hớng tích cực

- Số người trong độ tuổi lao động là

Trang 5

? Hãy nêu tên một số danh nhân tiêu biểu ở Cà

Mau ?

HS nêu tên các danh nhân

- HS trả lời; GV khắc lại

? Em hãy kể tên một số loại hình văn hoá dân gian

hoặc hoạt động văn hoá truyền thống mà em biết

? Em có nhận xét gì về tình hình phát triển giáo dục

tỉnh ta

- GV khái quát thuận lợi của tỉnh ta:

+ Diện tích thuộc loại trung bình

+ Vị trí thuận lợi

+ Nguồn nhân lực dồi dào, khéo tay

+ Có đủ thế mạnh của cả miền đồng bằng, trung

du, miền núi và miền biển

730.000 người, chiếm 60% dõn số ; trong đú lực lượng lao động hoạt động trong nền kinh tế cú 610.000 người, chiếm 50,83% dõn số và chiếm 83,56% lao động trong độ tuổi Lao động giản đơn chiếm 82% lực lượng lao động.

3 Phân bố dân c

- Mật độ dõn số trung bỡnh của tỉnh Cà Mau là 232 người/ km²

- Phân bố dân c không đều:

+ Đông đúc ở thành phố, thị xã, thị trấn

+ Tha thớt ở nông thôn

- Các loại hình quần c: quần c nông thôn và quần c đô thị

4 Tình hình phát triển văn hoá, giáo dục, y tế

a Truyền thống văn hoá, lịch sử

Giàu truyền thống văn hoá-lịch sử

b Giáo dục

Giáo dục-đào tạo của tỉnh nằm trong tỉnh, thành phố đang từng bớc phát triển

- Trên đại học 28

- Đại học: 2918

- Cao đẳng: 1199

c Y tế

Không ngừng phát triển, mỗi xã có một trạm y tế, mỗi huyện có một trung tâm y tế

? Nêu các đặc điểm chung của nền kinh tế Cà

Mau ?

HS trả lời, GV chốt lại

IV Kinh tế

1 Đặc điểm chung Nền kinh tế đang có những bớc khởi sắc

- Tốc độ tăng trởng GDP cao hơn mức trung bình của cả nớc

- Thu nhập bình quân đầu ngời không ngừng tăng

- Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch theo hớng tích cực

- Trong những năm tới cần trao đợc sự chuyển hoá mạnh mẽ về kinh tế

4 Củng cố 3P

Trả lời câu hỏi 1 trong SGK

5 Dặn dò 1P

- Học bài cũ+làm bài tập

- Nghiên cứu trớc bài mới: - Ôn tập tất cả các bài học của học kì II, chuẩn bị cho tiết

ôn tập học kì II

Trang 6

Ngày soạn: 15-5-2015 Ngày dạy: 20-5-2015

Bài 43: địa lí tỉnh (thành phố) (TT )

- Hiểu đợc so với nền kinh tế chung cả nớc, Cà Mau vẫn là một tỉnh chậm phát triển nhng đang đứng trớc những triển vọng lớn

- Nắm đợc các ngành kinh tế chính, các sản phẩm tiêu biểu của từng ngành cũng nh những định hớng phát triển trong thời gian tới

- Biết đọc, phân tích biểu đồ để nắm vững kiến thức bài học

- Hiểu rõ thực tế địa phơng (khó khăn, thuận lợi) để ý thức tham gia, xây dựng địa

ph-ơng, từ đó bồi dỡng những tình cảm tốt đẹp đối với quê hph-ơng, đất nớc

- Bản đồ kinh tế chung Việt Nam

- Bản đồ tỉnh Cà Mau

- Các bảng số liệu, tranh ảnh về sự phát triển kinh tế Tĩnh

2 Bài cũ

Làm bài tập số 2 SGK

3 Bài mới

3.1 Mở bài

- Vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên, dân c và lao động có ảnh hởng nh thế nào đối với sự phát triển kinh tế ở tỉnh ta? Tình hình phát triển kinh tế Cà Mau

có đặc điểm gì? Phơng hớng phát triển ra sao? Bài học hôm nay chúng ta đi tìm đáp án cho các câu hỏi đó

- GV giới thiệu sơ lợc quá trình

phát triển kinh tế tỉnh ta đến các

ngành kinh tế

- GV giới thiệu khái quát về ngành

nông-lâm-ng nghiệp:

+ N-L-N là ngành chủ yếu và gắn

bó chặt chẽ với nhau nhất là vùng

ven núi, ven biển

+ Nay sản xuất ngày càng đợc

phân ngành (chuyên môn hoá)

song vẫn còn rõ nét tính tự cung, tự

cấp

- GV hớng dẫn HS cách tìm hiểu

và trình bày các vấn đề của các

ngành kinh tế theo các vấn đề:

+ Điều kiện phát triển (tự nhiên,

KT-XH)

+ Vị trí của ngành trong nền kinh

tế của tỉnh

+ Sự phát triển của ngành

+ Các sản phẩm chủ yếu

+ Sự phân bố

+ Phơng hớng phát triển

- GV phân nhóm:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu về ngành

IV Kinh tế

2 Các ngành kinh tế

a Nông-lâm-ng nghiệp

* Khái quát tình hình phát triển

- Khu vực Nông-lâm-ng nghiệp luôn giữ vai trò chủ

đạo trong nền kinh tế,

- Có sự chuyển biến theo hớng tăng tỉ trọng của ngành nông nghiệp và ng nghiệp, giẩm tỉ trọng của ngành lâm nghiệp

a.1) Nông nghiệp

* Trồng trọt

Trang 7

nông nghiệp

+ Nhóm 2: Tìm hiểu về ngành ng

nghiệp

+ Nhóm 3: Tìm hiểu về ngành lâm

nghiệp

Đại diện nhóm trình bày kết quả;

GV chuẩn xác kiến thức

- GV nhấn lại: Cà Mau có đủ thế

mạnh của cả miền đồng bằng,

miền biển để phát triển

nông-lâm-ng nông-lâm-nghiệp

? Nêu những điều kiện thuận lợi để

phát triển công nghiệp và thủ công

nghiệp ở tỉnh ta

? Em có nhận xét về sự phát triển

ngành công nghiệp tỉnh ta nh thế

nào?

? Hãy nêu tên một số cơ sở sản

xuất công nghiệp , thủ công nghiệp

(làng nghề truyền thống) ở địa

ph-ơng mà em biết

? Cà Mau có những thuận lợi gì để

phát triển ngành giao thông vận

tải?

? Hãy nêu tên những danh lam,

thắng cảnh có giá trị thu hút khách

du lịch ở Cà Mau

? Trình bày phơng hớng phát triển

kinh tế của tỉnh ta trong thời gian

tới?

HS trả lời; GV chuẩn kiến thức

- Cây lơng thực: chiếm vị trí quan trọng nhất trong của ngành trồng trọt gồm:

+ Cây lúa (quan trọng nhất) Diện tích trồng lúa nhiều nhất: Can Lộc, Thạch Hà, Cẩm Xuyên

 Năng suất lúa nhìn chung cha cao, cao nhất là

Đức Thọ

 Sản lợng: chiếm khoảng 80% tổng giá trị cây

l-ơng thực toàn tỉnh

 Mùa vụ: 2 vụ chính, có thể cấy 3 vụ/ năm.

Vụ Đông Xuân (quan trọng nhất) và hè Thu

 Các loại cây lơng thực khác: khoai lang, ngô,

khoai, sắn… trồng ở các vùng bãi,vùng đồi

- Cây công nghiệp: Tình hình phát triển cha cao, giá trị xuất khẩu còn thấp, gồm có: Lạc (nhiều nhất ở Thạch Hà, Kì Anh, Hơng Khê, Đức Thọ), chè (trồng nhiều ở: Hơng Sơn, Hơng Khê, Vũ Quang), vừng, cao su, ớt…

- Cây ăn quả: bởi Phúc Trạch (Hơng Khê), cam bù (Hơng Sơn), hồng vuông (Thạch Hà)…

* Ngành chăn nuôi

+ Chăn nuôi trâu bò: Thạch Hà, Kì Anh, Đức Thọ + Chăn nuôi hơu: Hơng Sơn, Hơng Khê

+ Chăn nuôi lợn: Thạch Hà, Đức Thọ, Cẩm Xuyên + Chăn nuôi gia súc, gia cầm: ngan, ngỗng, gà, vịt… + Chăn nuôi dê

a.2) Lâm nghiệp

- Diện tích rừng khoảng 250 nghìn ha

- Giá trị sản xuất lâm nghiệp hàng năm đạt trên 200

tỉ đồng

- Phấn đấu đa độ che phủ của rừng lên trên 50%

a 3) Ng nghiệp

- Ng nghiệp đang trên đà phát triển mạnh mẽ

- Ngành nuôi trồng phát triển hơn ngành đánh bắt

b Công nghiệp

- Ngành công nghiệp chiếm tỉ trọng thấp, chậm phát triển, cha tơng xứng với tiềm năng của vùng

- Các ngành công nbgiệp chủ yếu: chế biến gỗ, khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng…

- Thủ công nghiệp có sự khởi sắc với những sản phẩm thủ công cổ truyền nổi tiếng nh mộc Thái Yên, rèn Trung Lơng, dệt Thạch Đồng…

c Dịch vụ

Các loại hình dịch vụ ngày càng phát triển và đa dạng: ngân hàng, tài chính, giao thông vận tải, xuất nhập khẩu, bu chính viễn thông, du lịch

Trang 8

3 Phơng hớng phát triển kinh tế Các phơng hớng trong những năm tới:

+ Khai thác tốt mọi nguồn lực + Thu hút vốn đầu t từ bên ngoài

=> Đa Cà Mau trở thành một tỉnh phát triển của miền Trung

4 Củng cố

? Nêu tên các sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp chính của Cà Mau Các sản phẩm

đó đợc sản xuất ở đâu?

5 Dặn dò

- Học bài cũ

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	25,33 KB