Tài liệu Tiêu chảy cấp và thuốc trị pdf

Nguồn lây bệnh còn bao gồm cả những bệnh nhân đã được chữa khỏi về lâm sàng hết nôn và tiêu chảy nhưng vẫn tiếp tục mang mầm bệnh.. Do đó bệnh nhân đã được chẩn đoán và điều trị tại bệnh

Tiêu chảy cấp và thuốc trị

Tiêu chảy cấp là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do trực khuẩn tả (Vibrio cholera) gây nên Bệnh lây qua đường tiêu hóa bởi thức ăn hoặc nước uống có nhiễm vi khuẩn

Nguồn lây và biểu hiện bệnh

Đại đa số (80-90%) những người nhiễm trực khuẩn tả không có triệu chứng

gì (người lành mang trùng), trong số đó có người mang vi khuẩn trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng và bài tiết ra ngoài dần dần Đây chính là nguồn lây nguy hiểm Nguồn lây bệnh còn bao gồm cả những bệnh nhân đã được chữa khỏi về lâm sàng (hết nôn và tiêu chảy) nhưng vẫn tiếp tục mang mầm bệnh Do đó bệnh nhân

đã được chẩn đoán và điều trị tại bệnh viện cần làm xét nghiệm phân có kết quả

âm tính 3 lần mới được xuất viện, không được tự ý bỏ trốn Bệnh lây qua đường tiêu hóa (đường phân - miệng) thông qua nguồn nước, thực phẩm, rau quả bị ô nhiễm mầm bệnh hoặc tay bẩn, qua dụng cụ ăn uống bị ô nhiễm, qua ruồi, nhặng, chuột, gián làm lây lan mầm bệnh

Khoảng 10% người nhiễm vi khuẩn tả xuất hiện triệu chứng như tiêu chảy nhiều lần, phân toàn nước màu trắng đục như nước vo gạo, mùi tanh, nôn dễ dàng,

số lượng nhiều, lúc đầu có lẫn thức ăn sau giống như dịch phân Bệnh nhân thường không đau bụng hoặc đau nhẹ và không mót rặn Thường không sốt hoặc sốt dưới 380C Tình trạng mất nước nặng hay nhẹ tùy thuộc vào từng thể bệnh và thể trạng bệnh nhân Đối với thể tả khô, bệnh nhân tử vong nhanh do tình trạng choáng trước khi xuất hiện tiêu chảy và nôn (hay gặp ở người già hoặc ở những người suy kiệt), giải phẫu tử thi thấy tình trạng liệt ruột, trong lòng ruột chứa đầy dịch

Thuốc điều trị tiêu chảy cấp

Điều trị càng sớm càng tốt, chủ yếu là bổ sung kịp thời lượng nước và điện giải đã mất, tích cực chống toan máu và trụy tim mạch Cách ly bệnh nhân Trong khu vực có dịch, mọi trường hợp tiêu chảy phải được xử lý như tả Trong trường hợp trụy tim mạch nên điều trị tại chỗ, hạn chế vận chuyển bệnh nhân

Bù nước và điện giải bằng đường uống: Nếu xuất hiện triệu chứng tiêu chảy, ngay lập tức phải uống dung dịch pha sẵn như oresol (ORS: gồm NaCl 3,5g; NaHCO3 2,5g; KCl 1,5g và glucose 20g) pha với một lít nước đun sôi để nguội để

tránh mất nước (nếu bệnh nhân bị nôn thì phải uống ít một và nhiều lần) và đến khám bệnh tại bệnh viện hoặc trạm y tế gần nhất

Bù nước và điện giải bằng đường tĩnh mạch phải được thực hiện tại bệnh viện và tùy thuộc vào tình trạng mất nước của từng bệnh nhân Các dung dịch thường dùng là natriclorua 0,9% (hoặc ringerlactat); glucose 5%; natri bicarbonat 1,4 % theo tỷ lệ 4:1:1 Việc bù kali cần được tiến hành song song với truyền dịch, thông thường mỗi lít dịch cần bổ sung thêm 1g kaliclorid (KCl), khi bệnh nhân uống được thì thay bằng đường uống

Khi thật cần thiết mới phải dùng kháng sinh và phải dùng theo chỉ định của bác sĩ Một số thuốc thường dùng trong điều trị tả là nhóm fluoroquinolon, chống chỉ định trong trường hợp phụ nữ có thai hoặc cho con bú, trẻ em dưới 12 tuổi Thận trọng trong trường hợp từ 12 - 18 tuổi; azithromycin; cloramphenicol

Tuyệt đối không được dùng các thuốc làm giảm nhu động ruột như morphin, opizoic, atropin sunfat

Bên cạnh đó cần giữ chế độ dinh dưỡng đầy đủ cho bệnh nhân ngay sau khi hết nôn, chế độ ăn lỏng hợp vệ sinh (cho bú đối với trẻ em) khi bệnh nhân hết triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm phân âm tính 3 lần Nếu ở cơ sở y tế không có xét nghiệm phân thì có thể xuất viện sau khi hết triệu chứng lâm sàng 1 tuần

Một số khuyến cáo

- Chỉ uống nước khi đã đun sôi hoặc nước đóng chai đã được tiệt khuẩn và hợp vệ sinh, uống trà hoặc ca phê nóng

- Ăn những thức ăn đã nấu chín và nóng Không ăn những thức ăn ôi thiu

- Rửa và gọt vỏ hoa quả

- Tránh uống nước đá và ăn kem không hợp vệ sinh

- Tránh sử dụng những sản phẩm sữa không tiệt trùng, bánh ngọt không hợp vệ sinh

- Tránh ăn uống những thức ăn bán trên hè phố hoặc ở bãi biển

- Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn hoặc sau khi đi vệ sinh

- Vệ sinh răng miệng sạch sẽ

- Uống vaccin phòng bệnh tại nơi có ổ dịch theo chỉ đạo của y tế dự phòng

- Điều trị dự phòng cho những người tiếp xúc trực tiếp không có biện pháp phòng hộ với bệnh nhân bằng kháng sinh với liều duy nhất

Bên cạnh việc điều trị bệnh bằng thuốc, bao vây dập dịch, xử

lý chất thải của bệnh nhân, uống vaccin, việc giáo dục sức khỏe cộng đồng để nâng cao hiểu biết về nguyên nhân gây bệnh cũng như phương thức lấy truyền, điều trị, vệ sinh cá nhân, an toàn vệ sinh thực phẩm cũng rất quan trọng giúp cho giảm tỷ lệ mắc bệnh cũng như tỷ lệ tử vong Phương pháp dự phòng hiệu quả nhất đối với các bệnh gây rối loạn đường tiêu hóa nói chung và bệnh tiêu chảy cấp nói riêng là vấn đề

vệ sinh thực phẩm, vệ sinh cá nhân và nguồn nước