- Nghĩa bóng: Nêu kinh nghiệm của người xưa về việc chịu khó đi nhiều, mở rộng các mối quan hệ để có cơ hội học hỏi, tích lũy cho mình được nhiều kiến thức, nhiều cái hay cái tốt từ thi[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA HỌC KỲ II NĂM HỌC 2014-2015
MÔN: NGỮ VĂN lớp 7
I Phần Văn bản: (3,00 điểm)
Câu 1: (1,50đ)
a Những đặc điểm hình thức của tục ngữ:
- Ngắn gọn; - Thường có vần (nhất là vần lưng); - Các vế thường đối xứng cả về hình thức, cả về nội dung;
- Lập luận chặt chẽ, giàu hình ảnh
- Không đạt: không đúng ý nào hoặc không trình bày 0,00đ
b So sánh hai câu tục ngữ sau: - Không thầy đố mày làm nên - Học thầy không tày học bạn
Gợi ý: Hai câu tục ngữ không mâu thuẫn mà bổ sung ý nghĩa cho nhau:
- Câu 1: nhấn mạnh việc học ở bạn bè; đề cao việc học, học tập ở tất cả mọi người
- Câu 2: nhấn mạnh vai trò quan trọng của người thầy; đề cao vai trò của người thầy trong việc giáo dục,
dạy học và đào tạo con người
- Mức tối đa: thực hiện đúng ý, diễn đạt tốt 1,00đ
-Mức chưa tối đa: +Viết đủ ý nhưng chưa rõ ràng
+ Nêu sơ sài
0,50đ 0,25đ
- Không đạt: nhầm lẫn, không trình bày 0,00đ
Câu 2: (1,50đ)
a Đó là hai đoạn văn đầu và cuối trích trong truyện ngắn Sống chết mặc bay của Phạm Duy Tốn
- Mức tối đa: nêu đúng tác giả, tác phẩm 0,50đ
- Mức chưa tối đa: Chỉ đúng tác giả hoặc tác phẩm 0,25đ
- Không đạt: nhầm lẫn, không trình bày 0,00đ
b Hai mặt tương phản cơ bản trong truyện là:
- Một bên là cảnh tượng nhân dân đang vật lộn căng thẳng, vất vả đến cực độ trước nguy cơ đê vỡ
- Một bên là cảnh quan phủ cùng nha lại, chánh tổng trong đình vững chãi, nguy nga đang lao vào cuộc
tổ tôm ngay trong khi họ đi hộ đê Đối lập cảnh đó, ngoài kia đê vỡ, dân lành rơi vào tình cảnh thảm sầu
- Mức chưa tối đa: thực hiện đúng 1 ý hoặc chưa rõ ràng 0,25đ
c Tác giả xây dựng hai cảnh tương phản nhằm phơi bày hiện thực xã hội lúc bấy giờ: tình cảnh khốn khổ của người dân và thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm đến mất cả tính người của bọn quan lại dưới xã hội cũ
- Mức chưa tối đa:Chưa đầy đủ hoặc chưa rõ ràng 0,25đ
I Phần Tiếng Việt: (2,00 điểm)
Câu 1: (1,00đ)
Vai trò cụm từ mùa xuân trong bốn câu:
- Câu a: làm chủ ngữ và vị ngữ; - Câu b: làm trạng ngữ;
- Câu c: làm phụ ngữ trong cụm động từ; - Câu d: câu đặc biệt
- Mức chưa tối đa: đúng 3 câu:
0,75đ 0,50đ 0,25đ
Câu 2: (1,00đ)
- Dấu gạch ngang trong câu (a) có công dụng đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu
- Ngoài ra, dấu gạch ngang còn có công dụng:
+ Đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật hoặc để liệt kê
+ Nối các từ nằm trong một liên danh
- Mức tối đa: trả lời đúng 2 đơn vị kiến thức 1.00đ
Trang 2- Mức chưa tối đa: + đúng đơn vị kiến thức1 và 1 ý trong kiến thức 2
+ đúng 1 đơn vị kiến thức + chỉ đúng 1 ý trong kiến thức 2
0,75đ 0.50đ 0.25đ
III Phần Tập làm văn: (5,00đ)
1 Yêu cầu chung:
- Dạng đề: lập luận giải thích
- Kĩ năng:
+ Nắm được cách thức và phương pháp cụ thể trong việc làm một bài văn lập luận giải thích
+ Vận dụng được những hiểu biết trong thực tế cuộc sống và một số tục ngữ, thành ngữ có nội dung tương tự để mở rộng bài làm
2 Yêu cầu cụ thể: Dàn bài gọi ý:
a Mở bài: - Giới thiệu chung về tục ngữ với ý nghĩa là "túi khôn" của nhân loại
- Dẫn ra câu tục ngữ với ý nghĩa là kinh nghiệm thể hiện khát vọng muốn được đi đây đi đó
để mở mang sự hiểu biết
- Mức tối đa: thực hiện đúng yêu cầu, biết cách dẫn dắt, giới thiệu 0,50đ
b Thân bài:
b.1 Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ:
- Nghĩa đen:
+ Đi một ngày đàng nghĩa là gì? (sự thay đổi, di chuyển của con người trong một khoảng thời gian và không
gian nhất định)
+ Học một sàng khôn là gì? (học được một sàng những điều khôn ngoan, những cái hay, cái tốt của thiên hạ sàng: chỉ số lượng lớn và nhiều)
- Nghĩa bóng: Nêu kinh nghiệm của người xưa về việc chịu khó đi nhiều, mở rộng các mối quan hệ để có cơ
hội học hỏi, tích lũy cho mình được nhiều kiến thức, nhiều cái hay cái tốt từ thiên hạ, để mình được khôn lớn
hơn, hiểu biết được nhiều kiến thức hơn về mọi mặt cuộc sống
- Mức tối đa: Đúng đủ các ý trên, làm rõ cả hai nghĩa.Biết lập
luận dưới hình thức nêu câu hỏi và giải đáp Kĩ năng diễn đạt tốt
2,00đ
- Mức chưa tối đa: - Chưa đạt yêu cầu trên hoặc về nội dung,
hoặc về kĩ năng lập luận
- Rất sơ sài
1,00đ-1,50đ 0,50đ
b.2 Tại sao nói "Đi một ngày đàng, học một sàng khôn"?
- "Đi" để có cơ hội được mở mang tầm mắt
- "Đi" mới có cơ hội được gặp gỡ, tiếp xúc, giao lưu, trò chuyện, chia sẻ kinh nghiệm với nhiều người, được
học hỏi ở mọi người những điều mình chưa hiểu, chưa biết
- Liên hệ một số câu tục ngữ, thành ngữ có nội dung gần nghĩa hoặc trái nghĩa khác (Đi cho biết đó biết đây ; Ếch ngồi đáy giếng )
- Định hướng suy nghĩ và hành động cho bản thân: luôn có ý thức học hỏi từ những chuyến đi, từ mọi người
để có cơ hội làm giàu thêm vốn sống, vốn kiến thức cho bản thân
- Mức tối đa: Đúng đủ các ý trên; kỹ năng lập luận tốt (Mỗi ý 0,50đ) 2.00đ
- Mức chưa tối đa: Chưa đạt yêu cầu trên hoặc về nội dung hoặc kỹ
năng lập luận
0,50đ -1,50đ
c Kết bài: Khẳng định giá trị của câu tục ngữ: Đúng với mọi thời đại, mọi người Đến nay vẫn còn nguyên
giá trị