Hãy tính lượng phân bón nitơ cần thiết để có một thu hoạch 50 tạ thóc/ha biết rằng: Nhu cầu dinh dưỡng của lúa là 1,4 kg nitơ/tạ thóc, lượng chất dinh dưỡng còn lại trong đất bằng 0, hệ
Trang 1SỞ GD &ĐT NGHỆ AN
LIÊN TRƯỜNG THPT
(Đề thi có 2 trang, gồm 5 câu)
ĐỀ THI THỬ HSG TỈNH LỚP 12 LẦN 2
Môn: SINH HỌC Năm học 2020-2021
Thời gian: 150 phút (không kế thời gian giao đề)
Câu 1 (4.0 điểm).
a Tại sao hiện tượng ứ giọt chỉ xảy ra ở những cây bụi thấp và ở những cây thân
thảo?
b Hãy nêu đặc điểm cấu trúc của tế bào khí khổng trong mối liên quan đến cơ
chế đóng mở của nó.
c Những cây lá màu đỏ có quang hợp không? Tại sao?
d Hãy tính lượng phân bón nitơ cần thiết để có một thu hoạch 50 tạ thóc/ha biết
rằng: Nhu cầu dinh dưỡng của lúa là 1,4 kg nitơ/tạ thóc, lượng chất dinh dưỡng còn lại trong đất bằng 0, hệ số sử dụng phân nitơ là 60%.
Câu 2 (4.0 điểm).
a Giải thích nguồn gốc ôxi trong quang hợp.
b Một số cây trồng khi sinh trưởng đến một thời điểm nhất định người nông dân
thường bấm ngọn thân chính giúp tán cây phát triển bề rộng, giải thích cơ sở khoa học của biện pháp này?
c Cây có thể điều chỉnh số lượng và chất lượng ánh sáng chiếu vào nó bằng
cách nào?
d Nêu sự khác nhau giữa quá trình nitrat hóa (NH3 → NO3-) và quá trình phản nitrat hóa (NO3- → N2).
Câu 3 (4,0 điểm).
a Các nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường ở người? Nếu bị bệnh tiểu đường thì huyết áp thay đổi như thế nào?
b Tại sao thức ăn của động vật ăn thực vật chứa hàm lượng prôtêin rất ít nhưng
chúng vẫn phát triển và hoạt động bình thường?
c Quá trình tiêu hóa quan trọng nhất xảy ra ở đâu trong các cơ quan tiêu hóa? Vì
sao?
d Tại sao các vận động viên muốn nâng cao thành tích trong thi đấu thì thường
lên vùng núi cao để luyện ngay trước khi dự thi đấu?
Câu 4 (4.0 điểm)
a Phân tích tính hợp lí trong cấu trúc của phân tử ADN để nó có thể thực hiện
được chức năng của vật chất mang thông tin di truyền.
Trang 2b Một tế bào sinh trứng có các cặp NST với kí hiệu gen AB/ab DE/de XMXm
thực tế khi giảm phân bình thường cho mấy loại trứng?
c Những đặc điểm nào của mã di truyền thể hiện tính thống nhất và đa dạng của
sinh giới?
d Trong trường hợp 1 gen quy định 1 tính trạng thì gen lặn có thể biểu hiện ra
kiểu hình khi nào?
Câu 5 (4.0 điểm)
a Một hỗn hợp gồm 4 loại nuclêôtit (A, U, G, X) với tỉ lệ bằng nhau Hãy xác
định tỉ lệ bộ ba chứa ít nhất 1A.
b Một phân tử ARN tổng hợp nhân tạo từ hỗn hợp có tỉ lệ 4U và 1A Hãy xác
định xác suất của các loại bộ ba khác nhau có thể được hình thành nếu sự kết hợp giữa các nuclêôtit là ngẫu nhiên.
c Cho một đoạn axit amin có trình tự như sau:
Met – Leu – Phe – Ala – Val – His
Có bao nhiêu cách sắp xếp cho đoạn axit amin trên?
d Một cá thể của một loài động vật có 2n = 8 NST Quan sát quá trình giảm
phân của 800 tế bào sinh tinh người ta thấy 5% tế bào sinh tinh có cặp NST số 2
và 10% tế bào sinh tinh có cặp NST số 3 không phân li trong giảm phân I, các tế bào khác giảm phân bình thường Tính theo lí thuyết, trong tổng số giao tử được tạo thành từ quá trình trên thì số giao tử có 5 NST chiếm tỉ lệ bao nhiêu?
HẾT
Thí sinh không được sử dụng tài liệu.Giám thị coi thi không giải thích gì thêm
Trang 3Câu Ý Nội dung trả lời Điểm 1
4.0đ
a
(1.0)
a Tại sao hiện tượng ứ giọt chỉ xảy ra ở những cây bụi thấp và ở những cây thân thảo?
Hiện tượng ứ giọt chỉ xảy ra ở những cây bụi thấp và ở những cây thân thảo vì những cây này thường thấp, dễ bị tình trạng bão hòa hơi nước và áp suất rễ đủ mạnh để đẩy nước từ rễ lên
lá gây ra hiện tượng ứ giọt
1,0
b
(1,0)
b Hãy nêu đặc điểm cấu trúc của tế bào khí khổng trong mối liên quan đến cơ chế đóng mở của nó.
Mép trong của tế bào khí khổng dày hơn mép ngoài, giúp khí khổng dễ dàng mở thành khe khi trương nước và khép lại rất nhanh khi mất nước
1,0
c
(1.0)
c Những cây lá màu đỏ có quang hợp không? Tại sao?
Những cây lá đỏ vẫn có nhóm sắc tố màu lục, nhưng bị che khuất bởi màu đỏ của nhóm sắc tố dịch bào là antôxianin và carôtenôit Vì vậy, những cây này vẫn tiến hành quang hợp bình thường, tuy nhiên cường độ quang hợp thường không cao
1,0
d
(1.0)
d Hãy tính lượng phân bón nitơ cần thiết để có một thu hoạch 50 tạ thóc/ha biết rằng: Nhu cầu dinh dưỡng của lúa
là 1,4 kg nitơ/tạ thóc, lượng chất dinh dưỡng còn lại trong đất bằng 0, hệ số sử dụng phân nitơ là 60%.
Lượng nitơ cần phải bón là: 1,4 x 50 x 100/60 = 116,7 (kg nitơ)
1,0
2
4.0đ
a
(1,0)
a Giải thích nguồn gốc ôxi trong quang hợp.
- Bằng phương pháp dùng nước nặng có ôxi đánh dấu * (O18)
- Dùng H2O và CO2*: ôxi giải phóng là O16
- Dùng H2O* và CO2: ôxi giải phóng là O18
- Như vậy ôxi sinh ra trong quang hợp có nguồn gốc từ
H2O
0,25
0,25 0,25 0,25
Trang 4(1.0)
b Một số cây trồng khi sinh trưởng đến một thời điểm nhất định người nông dân thường bấm ngọn thân chính giúp tán cây phát triển bề rộng, giải thích cơ sở khoa học của biện pháp này?
Ngắt ngọn thân chính làm cho Auxin ở ngọn không còn nữa, mất khả năng kìm hãm nên làm cho các chồi bên tự do xuất hiện và sinh trưởng mạnh
1,0
c
(1.0)
c Cây có thể điều chỉnh số lượng và chất lượng ánh sáng chiếu vào nó bằng cách nào?
Cây có thể điều chỉnh số lượng và chất lượng ánh sáng chiếu vào nó bằng cách:
+ Sắp xếp các tầng lá trên cây
+ Xoay bề mặt lá vuông góc hoặc song song với tia sáng
+ Thay đổi bề mặt chiếu sáng hoặc vị trí của lục lạp
+ Thay đổi hàm lượng và tỉ lệ các nhóm sắc tố
0.25 0.25 0.25 0.25 d
(1.0)
d Nêu sự khác nhau giữa quá trình nitrat hóa (NH 3 →
NO 3 - ) và quá trình phản nitrat hóa (NO 3 - → N 2 ).
- Nitrat hóa: hô hấp hiếu khí, chất nhận e- là chất vô cơ, chất nhận là O2, sinh ra nitrat
- Phản nitrat hóa: hô hấp kị khí, chất nhận e- là NO3-, tiêu thụ nitrat
0,5
0,5 3
4.0đ
a
(1.0)
a Các nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường ở người?
Nếu bị bệnh tiểu đường thì huyết áp thay đổi như thế nào?
- Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường ở người : + Do tuyến tụy sản xuất lượng hormon insulin không đủ
+ Có thể do béo phì, ít vận động
- Khi bị tiểu đường, lượng đường trong máu tăng → áp suất thẩm thấu của máu tăng → tăng hút nước → thể tích máu tăng
→ huyết áp tăng
0,5
0,5 b
(1.0)
b Tại sao thức ăn của động vật ăn thực vật chứa hàm lượng prôtêin rất ít nhưng chúng vẫn phát triển và hoạt động bình thường?
Thức ăn thực vật (cỏ, rơm rạ ) có chứa rất nhiều vi sinh vật hoại sinh (nấm, vi khuẩn, xạ khuẩn ) Khi thức ăn được tiêu hóa hóa học thì các vi sinh vật cũng được phân giải để tạo ra axit amin cung cấp cho cơ thể động vật Chính vi sinh vật là nguồn bổ sung prôtêin giúp động vật có thể phát triển và hoạt động bình thường
c c Quá trình tiêu hóa quan trọng nhất xảy ra ở đâu trong
Trang 5(1.0) các cơ quan tiêu hóa? Vì sao?
- Vì ở miệng và dạ dày, biến đổi cơ học là chủ yếu, về biến đổi hóa học mới chỉ có gluxit và prôtêin được biến đổi và cũng mới chỉ biến đổi bước đầu
- Phải tới ruột mới có đủ các loại enzim để biến đổi tất cả các loại thức ăn về mặt hóa học (Đặc biệt ở ruột non)
0.5
0.5 d
(1.0)
d Tại sao các vận động viên muốn nâng cao thành tích trong thi đấu thì thường lên vùng núi cao để luyện ngay trước khi dự thi đấu?
Tập luyện trên vùng núi cao: Vùng núi cao có nồng độ
O2 loãng hơn vùng đồng bằng thấp, nên khi luyện tập trên vùng núi cao thì:
+ Hồng cầu tăng số lượng
+ Tim tăng cường độ vận động, cơ tim khỏe, hô hấp khỏe, bền sức
0.5
0.5 4
4.0đ
a
(1.0)
a Phân tích tính hợp lí trong cấu trúc của phân tử ADN để
nó có thể thực hiện được chức năng của vật chất mang thông tin di truyền.
+ Phân tử ADN là phân tử lớn có cấu trúc 2 mạch xoắn kép theo chu kì, tạo điều kiện cho các gen phân bố theo chiều dọc của phân tử ADN
+ Các liên kết hóa trị theo chiều dọc của mỗi mạch đơn đã đảm bảo cho cấu trúc hóa học của phân tử ADN tương đối bền vững
kể cả khi ADN nhân đôi và phiên mã Sự phá vỡ của liên kết hóa trị đó đòi hỏi phải có tác nhân gây đột biến đủ liều lượng
và cường độ mạnh
+ Bốn loại nuclêôtit A, T, G, X phân bố theo chiều dọc của mỗi mạch đơn Mỗi gen có thành phần, số lượng và trật tự sắp xếp nhất định các nuclêôtit đã tạo ra nhiều loại gen khác nhau, tạo
ra sự đa dạng, phong phú thông tin di truyền
+ Nuclêôtit trên hai mạch đơn liên kết với nhau bằng các liên kết hiđrô theo nguyên tắc bổ sung Số liên kết hiđrô nhiều làm cho ADN có cấu trúc tương đối ổn định, nhưng vì liên kết hiđrô yếu dễ bị đứt nên hai mạch đơn dễ dàng tách rời nhau để thực hiện việc truyền đạt thông tin di truyền qua các cơ chế tái sinh và phiên mã
0,25
0,25
0,25
0,25
b
(0,75)
b Một tế bào sinh trứng có các cặp NST với kí hiệu gen AB/ab DE/de X M X m thực tế khi giảm phân bình thường cho
Trang 6mấy loại trứng?
- Các gen liên kết hoàn toàn thực tế tạo được 1 loại trứng trong
8 loại vốn có
- Trao đổi đoạn xảy ra ở 1 trong 2 cặp NST thường thực tế cững chỉ tạo được 1 loại trứng trong 16 loại trứng có thể tạo được
- Trao đổi đoạn xảy ra ở cả 2 cặp NST thường thực tế cững chỉ tạo được 1 loại trứng trong tổng số 32 loại trứng vốn có
0,25
0,25
0,25 c
(1.25) c Những đặc điểm nào của mã di truyền thể hiện tính thống nhất và đa dạng của sinh giới?
- Đặc điểm của mã di truyền thể hiện tính thống nhất của sinh giới:
Mã di truyền phổ biến cho mọi sinh vật – đó là mã bộ 3, được đọc một chiều liên tục từ 5’ → 3’, có mã mở đầu, mã kết thúc;
mã có tính đặc hiệu, mã có tính linh động (thoái hóa)
- Đặc điểm của mã di truyền phản ánh tính đa dạng của sinh giới: tính linh động (thoái hóa)
0,75
0,5 d
(1.0)
d Trong trường hợp 1 gen quy định 1 tính trạng thì gen lặn có thể biểu hiện ra kiểu hình khi nào?
- Gen lặn biểu hiện ra kiểu hình khi:
+ Ở trạng thái đồng hợp lặn
+ Chỉ có 1 alen (thể khuyết nhiễm) trong tế bào lưỡng bội
+ Chỉ có 1 alen ở đoạn không tương đồng của cặp XY (hoặc XO)
+ Chỉ có 1 alen ở cơ thể mang cặp NST bị mất đoạn có alen trội tương ứng: ở thể đơn bội, sinh vật nhân sơ, đột biến gen trội thành gen lặn ở cặp gen dị hợp (Aa → aa)
0,25 0,25 0,25 0,25 5
4.0đ
a
(1.0)
a Một hỗn hợp gồm 4 loại nuclêôtit (A, U, G, X) với tỉ lệ bằng nhau Hãy xác định tỉ lệ bộ ba chứa ít nhất 1A.
- Tỉ lệ A trong hỗn hợp là 1/4, phần hỗn hợp không phải là A là 3/4
- Xác suất của loại bộ ba không chứa A là:
(3/4)3 = 27/64
- Xác suất của loại bộ ba chứa ít nhất 1A là: 1- 27/64 = 37/64
0,5
0,5 b
(1.0)
b Một phân tử ARN tổng hợp nhân tạo từ hỗn hợp có tỉ lệ 4U và 1A Hãy xác định xác suất của các loại bộ ba khác
Trang 7nhau có thể được hình thành nếu sự kết hợp giữa các nuclêôtit là ngẫu nhiên.
- Tỉ lệ U trong hỗn hợp là 4/5, tỉ lệ A là 1/5
- Xác suất của các loại bộ ba có thể hình thành:
+ UUU = (4/5)3 = 64/125 + UUA = UAU = AUU = (4/5)2 x 1/5 = 16/125 + UAA = AUA = AAU = 4/5 x (1/5)2 = 4/125 + AAA = (1/5)3 = 1/125
0,5 0,5
c
(1.0)
c Cho một đoạn axit amin có trình tự như sau:
Met – Leu – Phe - Ala – Val – His
Có bao nhiêu cách sắp xếp cho đoạn axit amin trên?
- Nếu không có Mêtionin luôn là axit amin mở đầu sẽ có 6!
cách sắp xếp = 1 x2 x3 x4 x5 x6 = 720
- Do Met luôn là axit amin mở đầu của chuỗi polipeptit nên sẽ
có 1 x 5! = 120
0.5
0.5 d
(1.0)
d Một cá thể của một loài động vật có 2n = 8 NST Quan sát quá trình giảm phân của 800 tế bào sinh tinh người ta thấy 5% tế bào sinh tinh có cặp NST số 2 và 10% tế bào sinh tinh có cặp NST số 3 không phân li trong giảm phân I, các tế bào khác giảm phân bình thường Tính theo lí thuyết, trong tổng số giao tử được tạo thành từ quá trình trên thì số giao tử có 5 NST chiếm tỉ lệ bao nhiêu?
- 1 tế bào sinh tinh giảm phân được 4 tinh trùng
- 5% x 800 x 4 = 160 tinh trùng (80 tinh trùng có n = 3 NST và
80 tinh trùng có n = 5 NST)
- 10% x 800 x 4 = 320 tinh trùng (160 tinh trùng có n = 3 NST
và 160 tinh trùng có n = 5 NST)
- Số giao tử có 5 NST chiếm tỉ lệ: (80 + 160)/800 x 4 x100% = 7,5%
0,25 0,25
0,25
0,25
………Hết………