Tài liệu Khó thở (Phần 1) doc

Trong trường hợp suy hô hấp, lượng khí CO 2 trong máu tăng lên, trong khi đó lượng oxy trong máu giảm làm cho người bệnh có triệu chứng khó thở.. Các loại khó thở khác nhau - Phân tích

Khó thở (Phần 1)

Khó thở là cảm giác chủ quan của người bệnh khi hô hấp Có 2 loại khó thở là : khó thở thì hít vào và khó thở thì thở ra Khó thở này có thể người bệnh chủ quan cảm nhận hoặc người khác khách quan nhận thấy được

Vai trò của phổi là oxi hoá máu và thải khí carbonic(CO 2 ) Trong trường hợp suy hô hấp, lượng khí CO 2 trong máu tăng lên, trong khi đó lượng oxy trong máu giảm làm cho người bệnh có triệu chứng khó thở

Người bệnh phải gắng sức để thở, họ cảm giác khó thở, thiếu không khí để thở, cảm giác nghẹt, chẹn ở ngực Có nhiều nguyên nhân gây ra khó thở như : gắng sức nặng, bệnh tim, bệnh phổi

1 Dấu hiệu khách quan

2 Các loại khó thở

a Khó thở thì thở ra

b Khó thở thì hít vào

3 Nguyên nhân

a Khó thở cấp tính

b Khó thở mãn tính

- Bệnh tim

- Bệnh hô hấp

- Thiếu máu

- Bệnh khác

4 Các rối loạn khác về chức năng hô hấp

Những dấu hiệu lâm sàng khách quan

- Thời gian hô hấp bất thường

- Thở co kéo cơ hô hấp

- Cánh mũi phập phồng

Các loại khó thở khác nhau

- Phân tích các loại khó thở khác nhau tuỳ thuộc vào sự kéo dài thời gian hô hấp

Khó thở thì thở ra :

- Hen là một bệnh điển hình gây khó thở thì thở ra

Khó thở thì hít vào:

Thở co kéo là dấu hiệu của khó thở thì hít vào Biểu hiện bởi co kéo các cơ thành ngực, cơ liên sườn, co kéo hỏm ức Khó thở thì hít vào gặp trong dị vật đường hô hấp

Nguyên nhân khó thở

Những tình huống xuất hiện khó thở cho phép định hướng chẩn đoán bệnh Khó thở xuất hiện nhanh( khó thở cấp), hoặc khó thở xuất hiện từ lâu (khó thở mãn)

Khó thở cấp

- Thuyên tắc phổi

- Phù phổi cấp

- Tràn khí màng phổi

- Cơn hen cấp

- Viêm phổi

- Dị vật hô hấp

- Viêm thanh quản cấp

- Bạch hầu thanh quản

Khó thở mãn

Bệnh lý tim mạch

- Suy tim

- Viêm màng ngoài tim

Bệnh lý hô hấp

- Viêm phổi

- Viêm phế quản mãn

- Tăng áp động mạch phổi

- Dãn phế quản

- Suyễn

- Thiếu máu

Nguyên nhân khác

- Những bất thường của thành ngực như: gù vẹo cột sống, tổn thương xương sườn

- Những rối loạn của cơ quan bên dưới ( gây đau làm hạn chế cử động hô hấp)

- Rối loạn hệ thần kinh

- Rối loạn do thuốc hoặc do độc chất

- Rối loạn tâm lý: lo lắng

Các kiểu rối loạn hô hấp khác nhau

- Thở nhanh

- Thở chậm

- Khó thở khi nằm đầu thấp

- Khó thở kịch phát về đêm

Viêm phổi Do vi trùng hoặc vi rus gây khó thở, ho, khạc

đàm, sốt lạnh run

Viêm phế quản mãn Do thuốc lá, hoá chất(khí clor), người bệnh ho, khạc

đàm, bệnh tiến triển nặng dần và khó thở

Khí phế thủng phổi Do phá huỷ dần các phế nang phổi ở người hút thuốc

lá Triệu chứng của bệnh là khó thở mãn tính, thở có tiếng rít, ho và có thể khạc đàm

Hen Khó thở thì thở ra, thường là đáp ứng của đường hô hấp với dị ứng,

thở có tiếng rít, lồng ngực co kéo, cảm giác khó thở, ho khan hoặc có đàm (khó khạc)

Dị ứng hô hấp nặng Dị ứng mặt, lưỡi, hầu, thanh quản, mô mềm ở họng,

và dây thanh âm, gây khó thở, thở có tiếng rít Thường là dị ứng kháng sinh penicilline, đậu phộng, côn trùng cắn Đây là cấp cứu nội khoa

Thuyên tắc phổi cục huyết khối hình thành trong mạch máu ( đa số là chi

dưới), tách ra, rồi lưu thông trong dòng máu gây tắc động mạch phổi Ngồi xe hoặc đi máy bay lâu, bất động chi kéo dài, chấn thương chân (trong tai nạn) dễ tạo thành cục máu đông Ngoài ra, nguy cơ thuyên tắc tăng cao hơn trong gia đình có người thân bị thuyên tắc Thuyên tắc phổi biểu hiện bởi khó thở đột ngột, tuỳ theo kích thước và vị trí của cục máu đông, người bệnh đau ngực, sốt, ho đàm lẫn ít máu

Tràn khí màng phổi Tràn khí màng phổi xuất hiện khi những túi khí bị xâm

nhiễm khí trong mô tế bào và nằm ở bề mặt phổi vỡ ra, và nằm xen vào giữa màng phổi thành và màng phổi tạng Lý do vẫn chưa rõ tại sao những người trẻ và người

ốm dễ bị tràn khí màng phổi Và nhiều trường hợp tràn khí màng phổi xảy ra trong cùng gia đình Khí phế thủng và chấn thương ngực nặng ( do vết thương) là nguyên nhân gây khó thở Triệu chứng khó thở xuất hiện đột ngột, đau hạ sườn

Viêm thanh thiệt cấp Đó là nhiễm trùng thanh quản thanh thiệt, người

bệnh khó thở, thở có tiếng rít nhất là khi hít vào, bệnh nhân đau họng và sốt Trẻ

em đặt biệt nhạy cảm với mầm bệnh Đây là một cấp cứu y khoa vì người bệnh có nguy cơ nghẹt thở

Hội chứng tăng thông khí Đó là một hiện tượng lành tính, thường gặp ở

những người lo âu( phụ nữ thường gặp hơn nam giới) Trong trường hợp này, thở nhanh làm giảm khí carbonic trong máu, người bệnh suy yếu, mệt mỏi, tim đập nhanh, cảm giác kiến bò ở cánh tay, bàn tay, đau ngực hay đau bụng, cảm giác nóng bừng, thậm chí làm người bệnh bất tỉnh

Xơ phổi Đây là bệnh lý mãn tính, và rất nặng Bệnh đặc trưng bởi sự hình thành từ từ mô sẹo trong phổi Nguyên nhân của bệnh thường không tìm được Bệnh cũng có thể gặp ở những người thợ hầm mỏ, công trường bị nhiễm amiant (tiếp xúc lâu ngày với sợi amiant), bụi silic Theo năm tháng, phổi xơ hoá và bị cứng làm mất dần khả năng hoạt động của phổi, bệnh nhân khó thở nông, thở nhanh, mệt mỏi, bệnh ngày càng nặng dần

Xơ nang phổi Đó là bệnh bẩm sinh và di truyền, do chức năng các tuyến của phổi và hệ tiêu hoá hoạt động kém, làm cho các chất tiết ở phổi bị cô đặc

Dịch nhày đặc, chảy trong các tiểu phế quản và làm tắc nghẽn lưu thông khí oxygen, tạo điều kiện cho đám vi trùng phát triển ở phổi bị tắc nghẽn, gây nhiễm trùng phổi tái đi tái lại góp phần làm phá huỷ nhu mô phổi Ngoài triệu chứng ở phổi như khó thở, người bệnh còn có thể bị những vấn đề ở đường tiêu hoá (như tiêu chảy mãn) và những rối loạn về tăng trưởng

Béo phì bệnh lý Khi cân nặng quá mức, bụng phệ và phải cần nhiều lực

mới có thể đẩy cơ hoành lên trong động tác hô hấp, làm cho người bệnh gắng sức

để thở Khó thở thường xuyên, và nặng lên khi gắng sức Hơn nữa, vấn đề hô hấp nặng thêm do tim hoạt động kém hiệu quả do giảm khả năng hoạt động của cơ tim

Vẹo cột sống Dị dạng cột sống bẩm sinh ( vẹo cột sống hình chử S)

Trong những trường hợp nặng, phổi bị kẹp lại do cột sống biến dạng Điều này dẫn đến khả năng giản nở của phổi kém, gây ra khó thở mãn tính

Loạn dưỡng cơ Loạn dưỡng là một bệnh lý gây yếu cơ từ từ, xảy ra trong

nhiều năm Đầu tiên là giảm sức cơ ở mặt, ngực, cổ Về sau là giảm sức cơ toàn thân Vì vậy khó thở là do giảm khả năng hoạt động của cơ hô hấp

Bệnh viêm màng phổi tràng dịch Màng phổi bao gồm 2 lá : màng phổi

thành và màng phổi tạng Màng phổi tạng là lớp màng bám sát phổi, và màng phổi thành là bám vào thành ngực Triệu chứng thường gặp nhất của viêm màng phổi là đau ngực tăng lên khi hít sâu, khi ho và khó thở tăng lên khi gắng sức khi có tràn

dịch màng phổi Thường, viêm màng phổi tràng dịch là do nhiễm trùng( virus hoặc vi trùng) Viêm đa khớp dạng thấp hoặc lupus đỏ rải rác do rối loạn miễn dịch cũng thường là nguyên nhân gây ra tràn dịch màng phổi Ung thư phổi hoặc ung thư xâm lấn màng phổi cũng có thể gây ra tràn dịch màng phổi

Suy hô hấp Tất cả những vấn đề của phổi đều có thể gây ra suy hô hấp

Một cách đơn giản là phổi không còn đủ khả năng đảm bảo việc oxi hoá máu và khó thở nặng lên Tuỳ theo bản chất của vấn đề gây ra suy hô hấp, mà nhiều triệu chứng khác nhau có thể xuất hiện