CD TANG CUONG HUONG DAN TU HOC

 - Đối với bài vừa học, giáo viên củng cố nội dung chung của bài học sau đó hướng dẫn học sinh cụ thể những nội dung cần nắm vững bằng một hệ thống câu hỏi cụ thể và những yêu cầu [r]

Giáo viên thực hiên: Nguyễn Thanh Hải

Tổ: Ngữ văn

Chuyêên đề: Tăng cường hướng dẫn “

tự học”

Chuyên đề:

“TĂNG CƯỜNG HƯỚNG DẪN TỰ HỌC”

Từ thực tế của môn Ngữ văn ở trường ta trong các kì thi gần đây có kết quả rất thấp Do

đó, chúng ta cần tìm ra nguyên nhân và giải

pháp nhằm nâng cao kết quả môn Ngữ văn ở cấp THCS và THPT nói chung và để học sinh đạt tỷ lệ cao trong các kì thi tốt nghiệp ở bộ

môn Ngữ văn nói riêng.

Từ những yêu cầu cấp thiết đó, tổ bộ môn Ngữ văn chúng tôi đã trao đổi, thống nhất và đưa ra nghiên cứu chuyên đề sau:

“TĂNG CƯỜNG HƯỚNG DẪN TỰ HỌC”

Chuyên đề này chúng tôi đã được ban Giám hiệu trường THCS và THPT

Nguyễn Bá Ngọc chỉ đạo tổ chức thực hiện trong năm học 2012- 2013.

Để thấy rõ hơn nguyên nhân làm

cho môn Ngữ văn chưa đạt được

kết quả như mong đợi, chúng ta tìm hiểu những thực trạng sau đây:

I.THỰC TRẠNG:

1.Học sinh:

Như chúng ta đã biết, các phương pháp dạy học tích cực đều yêu cầu học sinh phải tích cực, chủ động, siêng năng và sáng

tạo Trong thực tế, yêu cầu này không

phải học sinh nào cũng đáp ứng được bởi trình độ học sinh trong một lớp học là

không đồng đều, có một số học sinh học

quá yếu, không theo kịp tiến trình bài học

I.THỰC TRẠNG:

1.Học sinh:

Đối với yêu cầu của một bài học, đòi hỏi học

sinh phải vận dụng kiến thức bài học để giải quyết tình huống Trong thực tế, học sinh

không đủ khả năng khám phá hết yêu cầu

của bài học, hoặc đi sai hướng giải quyết

vấn đề của bài học Vì thế, có thể không

làm đúng những yêu cầu mà giáo viên đưa ra

nội dung bài học trong một tiết dạy Nhất là

phân môn văn học Nếu giáo viên không vững vàng sẽ dẫn đến tiết dạy lan man không đi

vào trọng tâm vì giáo viên hỏi một đàng học

sinh trả lời một nẻo, v.v

I.Thực trạng:

1 Học Sinh:

- - Khả năng phân tích tổng hợp, tư duy còn hạn chế, một số ít không có khả năng vận dụng kiến thức vào bài tập

- - Học sinh chưa tự giác học, chưa có động

cơ học tập còn ỷ lại trông chờ vào giáo viên

- - Chưa đầu tư đúng mức vào việc chuẩn bị bài và làm bài tập ở nhà

I.THỰC TRẠNG:

2.Giáoviên:

 Trong việc dạy học vẫn còn có hiện

tượng không xác định được kiến thức

trọng tâm và chưa bám sát vào đối tượng học sinh và chuẩn kiến thức, chuẩn kĩ

năng của bài học để giúp học sinh hoạt

động tích cực Vì thế, học sinh không nắm được nội dung, kiến thức bài học

- Giáo viên chỉ chú trọng vào nội dung kiến thức trong tiết dạy Vì thế, một số

khâu lên lớp thường bị bỏ sót hoặc lướt qua Đặc biệt là khâu “Hướng dẫn tự học”

ở nhà cho học sinh

chưa yêu cầu cụ thể học sinh soạn cái gì

và cầm nắm vững những nội dung bài vừa học những gì Do vậy, học sinh chỉ học

bài, soạn bài ở nhà một cách đối phó với

Đây là một trong những nguyên nhân làm cho kết quả môn Ngữ văn chưa cao Vì vậy,để nâng cao được chất lượng một giờ học Ngữ văn cần phải có những giải pháp

cụ thể:

II NGUYÊN TẮC CỦA “HƯỚNG DẪN TỰ HỌC”

- Dạy học dựa trên giải quyết vấn đề

nhằm nhấn mạnh khâu giải quyết vấn đề, coi đây là khâu chủ yếu Nếu học sinh

tham gia vào khâu này thì sẽ vừa nắm

được kiến thức, vừa nắm được phương pháp để đi đến kiến thức đó

III.GIẢI PHÁP :

“HƯỚNG DẪN TỰ HỌC” là phương pháp dạy học theo định hướng lấy học sinh làm

trung tâm Trong đó, học sinh chủ động tìm hiểu nội dung liên quan của bài học dựa

theo những gợi ý, hướng dẫn của giáo viên

ở tiết học trước đó để học sinh tự xác định những điều đã biết, những điều cần biết, và làm thế nào để có được những thông tin cần thiết trong việc giải quyết vấn đề ở tiết học

sau Để vận dụng phương pháp này vào quá trình giảng dạy là điều không hề đơn giản

đối với mỗi giáo viên chúng ta

II.GIẢI PHÁP:

 Đối với môn ngữ văn giáo viên khi dạy

cần có sự linh hoạt chủ động các phương pháp đặc thù của bộ môn Trong tiết dạy

để có thể giải quyết tốt những vấn đề có

thể xảy ra trong quá trình dạy thì người

giáo viên cần phải chú trọng đến khâu

hướng dẫn tự học ở nhà Sau mỗi tiết dạy, giáo viên dành tối thiểu từ 5-7 phút để

II.GIẢI PHÁP:

Việc chuẩn bị các nội dung học tập của tiết học sau ở nhà, các em cần phải trao đổi với bạn bè một cách thoải mái trong nhóm học tập của mình để tìm ra những nội dung của bài học Nếu làm tốt được điều này các em đã có thể nắm bắt được khoảng 40-50% những nội dung của bài sắp học

II.GIẢI PHÁP :

 Vì vậy, giáo viên cần coi khâu này là một

khâu quan trọng trong giờ dạy Bởi vì, khâu này giáo viên sẽ giúp cho học sinh có một định hướng, tâm thế tốt cho giờ học sau tốt hơn Học sinh sẽ biết mình cần phải làm gì

và chuẩn bị những gì một cách cụ thể cho bài vừa học và bài sắp học Điều này giúp các em không bị động trong giờ học tiếp

theo.

những yêu cầu cần đạt được trong giờ học.

- Đối với bài sắp học, giáo viên hướng dẫn cụ thể những nội dung cần đạt được ở giờ học tiếp theo bằng câu hỏi cụ thể về các nội

II.GIẢI PHÁP:

 Ví dụ:

Sau khi đi hết nội dung kiến thức bài "Đối

thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự" Giáo viên hướng dẫn học

sinh trong thời gian từ 5-7 phút như sau:

2 Bài sắp học:

b Đề cương mẫu: Đề số 1:

Tâm trạng của em khi để xảy ra một chuyện có lỗi với bạn.

* Lời giới thiệu bản thân:

* Nội dung: Kể lại diễn biến sự việc theo các nội dung:

+ Nguyên nhân dẫn đến việc làm sai trái.

+ Sự việc xảy ra như thế nào? Mức độ có lỗi với bạn.

+ Có ai chứng kiến hay chỉ mình em biết.

+ Tâm trạng của em khi sự việc đã xảy ra: Em phải suy nghĩ, dằn vặt ra sao? Em tự vấn lương tâm như thế nào? Em có suy nghĩ gì? Lời hứa.

* Lời chào và lời cảm ơn:

II.GIẢI PHÁP:

 Tương tự:

Bài sắp học thuộc phân môn ngữ văn:

Giáo viên nêu ra hệ thống câu hỏi cho học sinh

về nhà tự tìm hiểu:

+ Văn bản thơ: hình ảnh, hình tượng thơ,…

+ Văn bản truyện: hình tượng nhân vật,…

III BÀI HỌC KINH NGHIỆM:

 Trong việc hướng dẫn học sinh tự học,

giáo viên cần phải tìm tòi và kết hợp tốt

những phương pháp dạy học tối ưu để tổ

chức điều khiển học sinh học tập tích cực, chủ động hơn trong một giờ đặc biệt cần lưu

ý đến những học sinh yếu trong lớp

Thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa văn học để các em được thể hiện

mình

Ngôn ngữ giảng dạy của giáo viên phải

trong sáng, có sức hấp dẫn đối với học sinh

III BÀI HỌC KINH NGHIỆM:

 Trong mỗi bài dạy cần xây dựng được hệ thống các câu hỏi chặt chẽ từ dễ đến khó nhằm kích thích các đối tượng học sinh

IV KẾT LUẬN:

 Thực hiện trên tinh thần cải cách của Bộ GD-ĐT về đổi mới phương pháp dạy học: lấy HS làm trung tâm và GV là người

hướng dẫn, định hướng cho HS chiếm lĩnh tri thức, đồng thời với mong mỏi nâng cao khả năng tự học của HS nâng cao chất

lượng giảng dạy bộ môn, chúng tôi đã cố gắng thực hiện chuyên đề này

IV KẾT LUẬN:

Do hạn chế về thời gian tất nhiên không

tránh khỏi những sơ suất, những điểm

chưa cụ thể, những ý định chưa thực hiện được như: thực hiện thí điểm, một số nội dung trong chuyên đề cần được khai thác thêm như trong việc sử dụng khâu "Hướng dẫn tự học" như thế nào phù hợp từng

phân môn và với năng lực của từng đối

IV KẾT LUẬN:

 Trên đây là những kinh nghiêm nhỏ của tôi trong việc dạy học bám sát đối tượng học

sinh bằng biện pháp “Tăng cường hướng

dẫn tự học" nhằm nâng cao chất lượng

dạy học bộ môn Ngữ văn mà bản thân tôi

đã thử nghiệm tương đối thành công, rất

mong nhận được sự góp ý của lãnh đạo

chuyên môn cùng các ý kiến của bạn bè

đồng nghiệp để chúng tôi có thể hoàn thiện hơn về phương pháp dạy học của mình

Xin trân trọng Cảm