b Là Thấu kính hội tụ vì trường hợp vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh ngược chiều với vật là loại thấu kính hội tụ.. Nối SS’ cắt trục chính của thấu kính tại quang tâm O..[r]
Trang 2KiÓm tra bµi cò
1 Nêu đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ?
Có ba trường hợp:
Vật nằm ngoài khoảng tiêu cự và cách thấu kính một khoảng d > 2f cho ảnh thật, ngược chiều với vật và nhỏ hơn vật.
Vật nằm ngoài khoảng tiêu cự và cách thấu kính một khoảng d< 2f cho ảnh thật ngược chiều với vật và lớn hơn vật.
Vật nằm trong khoảng tiêu cự d < f : cho ảnh ảo, cùng chiều và lớn hơn vật.
Trường hợp vật cách thấu kính một khoảng d = 2f cho ảnh thật
ngược chiều với vật và lớn bằng vật
Trang 342-43.1 Đặt một điểm sáng S
trước một thấu kính hội tụ Và
nằm trong khoảng tiêu cự
(Hình vẽ).
Dựng ảnh S’ của điểm sáng S
qua thấu kính dã cho S’ là ảnh
thật hay ảnh ảo
F
F'
S
Tiết 47 BÀI TẬP
( ) F
F’
S’
S
O
-Từ S Vẽ tia tới đi qua quang tâm O cho tia ló tiếp tục truyền thẳng.
khúc xạ đi qua tiêu điểm F của thấu kính.
-Tia kéo dài của hai tia ló cắt nhau tịa điểm S’ -S’ là ảnh của điểm sáng S.
- Ảnh S’ là ảnh ảo
Giải
Trang 442-43.2 Cho hình vẽ S' là ảnh của
điểm sáng S tạo bở thấu kính
( )
S
S'
a, S' là ảnh thật hay ảnh ảo?
b, là loại thấu kính gì? vì sao?
Bằng cách vẽ hãy xác định các
tiêu điểm, quang tâm của thấu
kính đã cho?
Giải
a) S’ là ảnh thật.
b) Là Thấu kính hội tụ vì trường hợp vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh ngược chiều với vật là loại thấu kính hội tụ.
a) Cách vẽ:
quang tâm O.
trục chính tại đó là vị trí đặt thấu kính.
thấu kính
thấu kính.
điểm của thấu kính (OF + OF’)
O
I
F F’
Trang 542-43.4 Cho trục chính của một
thấu kính, AB là vật sáng, A'B' là
ảnh của vật qua thấu kính:
a, A'B' là ảnh thật hay ảnh ảo?
vì sao?
b, là loại thấu kính gì? vì sao?
Bằng cách vẽ hãy xác định
qoang tâm O và các tiêu điểm
của thấu kính đã cho?
( )
B'
B
Tiết 47 BÀI TẬP
Giải
a) A'B' là ảnh ảo vì A’B’ cung chiều và lớn hơn vật
b) là loại thấu kính hội tụ, vì cho ảnh A’B’ là ảnh ảo cùng chiều và lớn hơn vật
c) Cách dựng:
- B’ là ảnh của điểm B nên ta nối B’ với Bcắt trục chính của thấu kính tại quang tâm O.
-Từ O dựng đường vuông góc với trục chinh ta
có vị trí đặt thấu kính.
-Từ Bdựng tia BI song song với trục chính của thấu kính Nối IB’Kéo dài cắt tục chính tại F’ Lấy OF = OF’
I
F
Trang 642-43.5 Cho vật sáng AB có độ
cao h được đặt vuông gốc với
trục chính của một thấu kính hội
tụ có tiêu cự f = OF như hình vẽ,
điểm A nằm trên trục chính và
cách thấu kính một khoảng d =
OA = 2f :
a, Dựng ảnh A'B' của vật AB?
Nêu tính chất của ảnh đó?
b, Vận dụng kiến thức hình
học hãy tính độ cao của ảnh
A'B' = h =? và khoảng cách từ
ảnh tới thấu kính d' = ?(theo d)
( ) A
B
F
F O
Giải
A’
a, Tính chất của ảnh là ảnh thật, ngược chiều với vật
b, Độ cao A'B' = h' = ? Khoảng cách từ ảnh tới thấu kính là d'= OA’ = ?
Xét ABO ~ A'B'O
Ta có:
O A
AO B
A
AB
' '
F A
OF B
A
OI
' '
OF O
A
OF F
A
OF O
A
AO
'
' '
(1)
Mặt khác ta có: OIF ~ A'B'F
(2)
Vì OI = AB nên từ (1) và (2) ta có:
Thay d và h vào ta được:
f d f
d
d f
d
f d
d
'.
) '
( '
d.d' - d.f = d'.f hay d'(d-f) = d.f I
Trang 7CÁCH DỰNG ẢNH CỦA MỘT VẬT SÁNG AB
Muốn dựng ảnh của một vật sáng AB có dạng mũi tên, A nằm trên trục chính ta chỉ cần dựng ảnh của điểm sáng B bằng cách sử
dụng hai trong 3 tia sáng đặc biệt:
1 Tia tới song song với trục chính cho tia ló đi qua tiêu điểm.
2 Tia đi qua quang tâm cho tia ló truyền thẳng không bị đổi hướng.
3 Tia đi qua tiêu điểm cho tia ló song song với trục chính
(Giao điểm của hai tia ló hoặc đường kéo dài của hai tia ló là ảnh B' của điểm sáng B Từ B' kẻ đường vuông góc cắt trục chính tại điểm A' A'B' là ảnh của AB
Lư ý: ảnh thật biểu diễn bằng đường liền nét, ảnh ảo biểu diễn bằng đường nét đứt.
Trang 8H¦íNG DÉN HäC BµI ë NHµ
* Nắm lại cách dựng ảnh của một vật và xem lại kiến thức về các trường hợp bằng nhau của tam giác đồng dạng để vận dụng làm bài tập
* Làm bài tập 42-43.6, 7 12, 13 SBT
*Xem trước nội dung bài thấu kính phân kỳ