C++ và lập trình hướng đối tượng - Chương 17

C++ và lập trình hướng đối tượng - Chương

Phụ lục 4 Hàm với đối số bất định trong C

Trong các giáo trình C thờng chỉ hớng dẫn cách xây dựng hàm với

các đối cố định Mỗi đối cần có một tham số (cùng kiểu với nó) trong

lời gọi hàm Tuy nhiên một vài hàm chuẩn của C lại không nh vậy,

mà linh hoạt hơn, chẳng khi dùng hàm printf hay scanf thì số tham số

mà ta cung cấp cho hàm là không cố định cả về số lợng lẫn kiểu

cách Ví dụ trong câu lệnh:

printf(“\n Tổng = %d “ , 3+4+5) ;

có 2 tham số, nhng trong câu lệnh:

printf(“\n Hà Nội“ ) ;

chỉ có một tham số

Nh vậy cần phân biệt các khái niệm sau:

- Đối số cố định đợc khai báo trong dòng đầu của hàm, nó có tên

và kiểu

- Tham số ứng với đối số cố định gọi là tham số cố định

- Đối bất định đợc khai báo bởi ba dấu chấm: bất định cả về số

l-ợng và kiểu

- Tham số bất định (ứng với đối bất định) là một danh sách giá trị

với số lợng và kiểu tuỳ ý (không xác định)

Trong phụ lục này sẽ trình bầy cách xây dựng các hàm với đối số

bất định Công cụ chủ yếu đợc dùng là con trỏ và danh sách

1 Biến con trỏ

Biến con trỏ (hay con trỏ) dùng để chứa địa chỉ của biến, mảng,

hàm, Có nhiều kiểu địa chỉ, vì vậy cũng có nhiều kiểu con trỏ

Biến con trỏ đợc khai báo theo mẫu:

Kiểu *Tên_biến_con_trỏ ;

Ví dụ:

float px ; // px là con trỏ thực

Các phép toán quan trọng trên con trỏ gồm:

+ Gán địa chỉ một vùng nhớ cho con trỏ (dùng toán tử gán, phép

lấy địa chỉ, các hàm cấp phát bộ nhớ)

+ Truy nhập vào vùng nhớ thông qua con trỏ, dùng phép toán:

*Tên_con_trỏ

(Để ý ở đây có 2 vùng nhớ: vùng nhớ của biến con trỏ và vùng nhớ mà địa chỉ đầu của nó chứa trong biến con trỏ)

+ Cộng địa chỉ để con trỏ chứa địa chỉ của phần tử tiếp theo, dùng phép toán:

++ Tên_con_trỏ hoặc Tên_con_trỏ ++

Chú ý rằng các phép toán trên chỉ có thể thực hiện đối với con trỏ

có kiểu

2 Danh sách không cùng kiểu

Dùng con trỏ có kiểu chỉ quản lý đợc một danh sách giá trị cùng kiểu, ví dụ dẫy số thực, dẫy số nguyên, dẫy các cấu trúc,

Khi cần quản lý một danh sách các giá trị không cùng kiểu ta phải dùng con trỏ không kiểu (void) khai báo nh sau:

void * Tên_con_trỏ ; Con trỏ void có thể chứa các địa chỉ có kiểu bất kỳ, và dùng để trỏ

đến vùng nhớ chứa danh sách cần quản lý Một chú ý quan trọng là mỗi khi gửi vào hay lấy ra một giá trị từ vùng nhớ, thì tuỳ theo kiểu giá trị mà ta phải dùng phép chuyển kiểu thích hợp đối với con trỏ

Ví dụ sau minh hoạ cách lập một danh sách gồm một số nguyên, một

số thực và một chuỗi ký tự Chúng ta cần một bộ nhớ để chứa số nguyên, số thực và địa chỉ chuỗi và dùng các con trỏ void để quản lý vùng nhớ này

void *list , *p ; // Con trỏ list trỏ tới đầu danh sách

// p dùng để duyệt qua các phần tử của danh sách list=malloc(sizeof(int) + sizeof(float)+ sizeof(char*) );

p=list;

*((int*)p) = 12; // Đa số nguyên 12 vào danh sách ((int*)p)++ ; // Chuyển sang phần tử tiếp theo

*((float*)p) = 3.14; // Đa số thực 3.14 vào danh sách ((float*)p)++ ; // Chuyển sang phần tử tiếp theo

*((char**)p) = “HA NOI”; // Đa địa chỉ chuỗi “HA NOI”

// vào danh sách // Nhận các phần tử trong danh sách

p=list; // Về đầu danh sách int a = *((int*)p); // Nhận phần tử thứ nhất ((int*)p)++ ; // Chuyển sang phần tử tiếp theo float x= *((float*)p); // Nhận phần tử thứ hai

((float*)p)++ ; // Chuyển sang phần tử tiếp theo

char *str = *((char**)p) ; // Nhận phần tử thứ ba

3 Hàm với đối số bất định

+ Đối bất định bao giờ cũng đặt sau cùng và đợc khai báo bằng

dấu ba chấm Ví dụ ví dụ hàm

void f(int n, char *s, ) ;

có 2 đối cố định là n, s và đối bất định

+ Để nhận đợc các tham số bất định trong lời gọi hàm ta cần lu ý

các điểm sau:

- Các tham số bất định chứa trong một danh sách Để nhận đợc địa

chỉ đầu danh sách ta dùng một con trỏ void và phép gán sau:

void *list ;

list = ;

- Dùng một tham số cố định kiểu chuỗi để quy định số lợng và

kiểu của mỗi tham số trong danh sách, ví dụ:

“3i” hiểu là : tham số bất định gồm 3 giá trị int

“3f” hiểu là : tham số bất định gồm 3 giá trị float

“fiss” hiểu là có 4 tham số bất định có kiểu lần lợt là float, int,

char*, char*

Một khi đã biết đợc địa chỉ đầu danh sách, biết đợc số lợng và

kiểu của mỗi tham số , thì dễ dàng nhận đợc giá trị các tham số để sử

dụng trong thân hàm

Ví dụ sau đây minh hoạ cách xây dựng các hàm với tham số bất

định Hàm dùng để in các giá trị kiểu int, float và char Hàm có một

tham số cố định để cho biết có bao nhiêu giá trị và kiểu các giá trị

cần in Kiểu quy định nh sau: i là int, f là float, s là char* Tham số

có 2 cách viết: lặp (gồm một hằng số nguyên và một chữ cái định

kiểu) và liệt kê (một dẫy các chữ cái định kiểu) Ví dụ:

“4s” có nghĩa in 4 chuỗi

“siif” có nghĩa in một chuỗi, 2 giá trị nguyên và một giá trị thực:

#include <stdio.h>

#include <ctype.h>

#include <string.h>

#include <conio.h>

#include <stdlib.h>

#include <stdarg.h>

void InDanhSachGiaTri(char *st, )

{ void *list ; int gt_int ; float gt_float;

char *gt_str;

int n,i ; char kieu;

int lap;

list = ; // list tro toi vung nho chua danh sach dia chi cac

// tham so lap = isdigit(st[0]) ;

if (lap) n=st[0] - '0' ; else

n=strlen(st);

printf("\n n= %d lap = %d",n,lap); getch();

for(i=0;i<n;++i) {

if(lap) kieu=st[1];

else kieu = st[i];

printf("\nKieu= %c",kieu); getch();

switch(kieu) {

case 'i' : gt_int = *((int*)list);

if(!lap) ((int*)list)++ ; printf("\nGia tri %d = %d",i,gt_int);

break;

case 'f' : gt_float = (float) (*((double*)list));

if(!lap) ((double*)list)++ ; printf("\nGia tri %d = %0.2f",i,gt_float);

break;

case 's' :

gt_str = *((char**)list) ; if(!lap)

((char**)list)++ ; printf("\nGia tri %d = %s",i,gt_str);

}

}

}

void main()

{

float x=3.14;

int a=123;

char *tp="HAI PHONG";

InDanhSachGiaTri("4i",a);

InDanhSachGiaTri("4s","HA NOI");

InDanhSachGiaTri("ifsssffii", a, x, tp, tp,"QUY NHON",

x, 6.28, a, 246);

InDanhSachGiaTri("4f",6.28);

getch();

}

4 Hàm không đối và hàm với đối bất định

Nhiều ngời nghĩ hàm khai báo nh sau

void f();

là hàm không đối trong C Trong C++ thì hiểu nh thế là đúng, còn

trong C thì đó là hàm có đối bất định (hàm không đối trong C khai

báo nh sau: f(void) ) Do không có đối cố định nào cho biết về số

l-ợng và kiểu của các tham số bất định, nên giải pháp ở đây là dùng

các biến toàn bộ Rõ ràng giải pháp này không không thuận tiện cho

ngời dùng vì phải khai báo đúng tên biến toàn bộ và phải khởi gán

giá trị cho nó trớc khi gọi hàm Ví dụ trình bầy một hàm chỉ có đối

bất định dùng để tính max và min của các giá trị thực Các tham số bất định đợc đa vào theo trình tự sau: Địa chỉ chứa max, địa chỉ chứa min, các giá trị nguyên cần tính max, min Chơng trình dùng biến toàn bộ N để cho biết số giá trị nguyên cần tính max, min

int N;

void maxmin() {

void *lt = ; float *max, *min , tg;

int i;

max = *((float**)lt)++;

min = *((float**)lt)++;

*max = *min = (float) *((double*)lt)++;

for(i=1;i<N;++i) {

tg= (float) *((double*)lt)++;

if(tg > *max) *max = tg;

if(tg < *min) *min = tg;

} }

567