Tiểu luận này trình bày về diễn biến trong mối quan hệ giữa công ty kusto và công ty Coteccoins. Từ mối quan hệ hợp tác là đối tác chiếc lược trở thanh đối đầu. Thông qua đó tá giả cũng đưa lên một phần về việc xung đột lợi ích giữa người đại diện pháp luật và các cổ đông.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC TẾ HỒNG BÀNG
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
TÌNH HUỐNG BẤT ĐỒNG LỢI ÍCH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG COTECCONS
Giảng viên: PGS.TS Đoàn Thị Mỹ Hạnh Sinh viên: Hồ Thanh Bình
Lớp: VS20CH2-QT1 MSSV: 206022127
Trang 2I THẢO LUẬN TÌNH HUỐNG:
Trong cuốn “Của cải của các quốc gia” (Adam Smith, 1979), “Giám đốc của những công ty cổ phần, là những nhà điều hành tài sản của người khác nhiều hơn là tài sản của chính họ, vì vậy không thể hy vọng rằng họ sẽ thực hiện việc điều hành với cùng một sự chú ý như những giám đốc của các công ty tư nhân Như là quản gia của những người giàu có, họ có khuynh hướng không quan tâm đến những vấn đề nhỏ và rất dễ bỏ qua vì nghĩ rằngđó không phải là việc của mình Sự lơ đễnh và hoang phí, vì vậy, luôn thắng thế, không ít thì nhiều, trong việc điều hành mọi việc của công ty dạng này
Tình huống chúng ta sẽ đi phân tích, là mâu thuẫn đến từ các cổ đông lớn, trong
đó đại diện là công ty Kusto và người đại diện ông Nguyễn Bá Dương, chủ tịch Coteccons Sau 8 năm gắn bó, từ mối quan hệ "đối tác chiến lược", Kusto và Coteccons chuyển sang "đối đầu", chủ yếu vì những bất đồng về Ricons và cổ phiếu Esop dành cho cán bộ nhân viên trong đại hội đồng cổ đông diễn ra trong năm 2017 Đặc biệt việc đối đầu căng thẳng diễn ra vào đại hội đồng cổ đông thường niên diễn ra vào năm
2019 là việc sát nhập công ty Ricons Vì đâu sự hợp tác giữa tập đoàn kinh tế tư nhân hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực xây dựng và tập đoàn tỷ đô đa quốc gia lại trở nên căng thẳng và tốn nhiều giấy mực của các cơ quan truyền thông đại chúng, và sự biến động của thị trường chứng khoán trong cuối năm 2020 và quý 1 năm 2021
Ta thấy rằng luôn tồn tại mâu thuẫn lợi ích giữa một bên là người chủ công ty
và một bên là những người được thuê điều hành công ty đó (khi người chủ vì một lý
do nào đó, khách quan hay chủ quan, không thể trực tiếp điều hành công ty)
II DIỄN BIẾN TÌNH HUỐNG:
1 Kusto là ai ?
Kusto là một tập đoàn tư nhân quốc tế đa ngành có trụ sở tại Singapore Hiện tại, Kusto là một tập đoàn điều hành nhiều tỷ đô la với hơn 10.000 nhân viên và đầu tư kinh doanh trên toàn cầu Danh mục đầu tư bao gồm khai thác quặng, dầu mỏ và khí đốt (khai thác và chế biến tiêu thụ), phát triển bất động sản, xây dựng và vật liệu xây dựng, nông nghiệp và các dự án công nghệ thông tin Kusto được lãnh đạo bởi Chủ
Trang 3tịch Yerkin Tatishev cùng với 3 cổ đông Hiện tại, Kusto đang hoạt động tại Nga, Kazakhstan, Ukraine, Georgia, Israel, Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ
Ở Việt Nam, Kusto đã thực hiện thành công 10 thương vụ đầu tư với tổng giá trị tài sản quản lý khoảng 700 triệu USD Danh mục đầu tư bao gồm các công ty trong lĩnh vực Bất động sản, Xây dựng và Vật liệu xây dựng, Vận tải và Logistics, Bán lẻ và các ngành hàng tiêu dùng khác Kusto được biết đến như nhà đầu tư lớn vào dự án Đảo Kim Cương tại quận 2, TP.HCM với diện tích 8ha với tổng mức đầu tư lên đến 500 triệu USD Đây là dự án có mức giá vào loại cao nhất vào giai đoạn 2008 đến 2009 khi
có giao dịch từ 300 ngàn USD đến 3 triệu USD trên một sản phẩm
2 Cái bắt tay hợp tác triệu đô giữa Kusto và Coteccons
Ngày 22/3/2012, Công ty Cổ phần Xây dựng Cotec (Coteccons) đã nhận được Công văn số: 900/UBCK-QLPH của Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước Việt Nam (UBCK) thông báo đã nhận đầy đủ hồ sơ đăng ký chào bán cổ phần riêng lẻ cho cổ đông chiến lược Theo đó, Coteccons thực hiện chào bán 10.430.000 cổ phần CTD (tương đương 24,7% vốn điều lệ Công ty) cho Kusto Group với giá 50.000 đồng/CP (cao hơn đáng kể so với giá thị trường hiện nay) Tổng giá trị của giao dịch đạt hơn 525 tỷ đồng (tương đương 25 triệu USD) Vốn huy động sẽ được sử dụng cho
kế hoạch tái cấu trúc, hợp nhất và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh của Công
ty Khi đó, Kusto dành nhiều lời khen ban lãnh đạo tài năng và chuyên nghiệp của đơn
vị đầu ngành xây dựng dân dụng Việt Nam Họ cũng cam kết luôn ủng hộ hội đồng
quản trị ngay cả khi kết quả kinh doanh sụt giảm (Báo cáo thường niên Coteccons 2012)
Ban lãnh đạo Coteccons lúc bấy giờ cũng xem việc hợp tác chiến lược này là thành công, đặc biệt khi kinh tế khó khăn, thị trường chứng khoán lao dốc Đến nay cổ đông này nắm 18,32% cổ phiếu đang lưu hành, đồng thời sở hữu 14,67% thông qua Công ty TNHH MTV Kinh doanh và Đầu tư Thành Công
Trang 43 Xung đột lợi ích
Năm 2017, Kusto bất ngờ yêu cầu thay đổi chính sách ESOP khiến chính lãnh đạo Coteccons phải xin lỗi cán bộ nhân viên và từ đó các mâu thuẫn giữa Kusto và Ban
lãnh đạo Công ty tiếp tục được đẩy lên những “nấc thang mới” (Tờ trình ĐHĐCĐ, 2017)
Kusto đã nhiều lần đặt ra câu hỏi cho HĐQT và Ban giám đốc về các vấn đề liên quan đến xung đột lợi ích, giao dịch với các bên liên quan, việc sử dụng tài nguyên và
uy tín của Coteccons cho lợi ích của các công ty khác mà các thành viên có liên quan của HĐQT và Ban giám đốc có các lợi ích liên quan Trường hợp mà Kusto nhắc tới
là Ricons Một số thành viên của HĐQT và Ban giám đốc Coteccons đồng thời nắm giữ các chức vụ quản lý quan trọng tương tự tại Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng Ricons (Ricons), bao gồm cả vị trí chủ tịch và đại diện theo pháp luật Ricons ngoài tư cách nhà thầu phụ của Coteccons còn là đối thủ cạnh tranh trực tiếp trong lĩnh vực tổng thầu, thiết kế và thi công cùng phân khúc Lợi nhuận sau thuế của Ricons năm 2015 chỉ bằng 11% Coteccons, nhưng đến năm ngoái đã bằng phân nửa
Ngay sau khi các vấn đề xung đột lợi ích xảy ra thì kết quả hoạt động kinh doanh của Coteccons bắt đầu “đi xuống”, trong khi đó, Ricons lại có sự tăng trưởng vượt bậc
Hình 1: Diễn biến lọi nhuận trước thuế của Coteccons và Ricons
Trang 5Quý I/2020, Coteccons tiếp tục ghi nhận sự sụt giảm cả về doanh thu và lợi nhuận
Cụ thể, doanh thu thuần đạt 3.554 tỷ đồng, giảm hơn 16% so với cùng kỳ năm ngoái Lợi nhuận sau thuế tương ứng giảm 35% về mức 123 tỷ đồng
Trái ngược Coteccons, Ricons lại có kết quả khả quan hơn với doanh thu tăng 10% lên 1.092 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 32,8 tỷ đồng, tương đương với cùng kỳ năm 2019
Mâu thuẫn tại Công ty cổ phần Xây dựng Coteccons (CTD) lên đến đỉnh điểm khi
cổ đông lớn Kusto muốn các thành viên HĐQT và Ban giám đốc từ chức, đồng thời sẽ triệu tập Đại hội đồng cổ đông bất thường bầu HĐQT mới vào ngày 13/7/2020 Thông báo đơn phương triệu tập họp cổ đông bất thường của Công ty cổ phần Xây dựng Coteccons (CTD) với tư cách cổ đông lớn của Kustocem Pte Ltd coi như đánh dấu
mối quan hệ đối tác chiến lược 8 năm chuyển sang đối đầu (Thông cáo báo chí Kusto, 02/06/2020)
III BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Mâu thuẫn tại Coteccons một lần nữa dậy sóng lại vấn đề “muôn thuở” tại thị trường Việt Nam đó là bất đồng lợi ích giữa chủ sở hữu doanh nghiệp và người đại diện Nhà đầu tư rót vốn vào doanh nghiệp với kỳ vọng vào tương lai phát triển của công ty, đồng thời đặt niềm tin vào nền tảng quản trị minh bạch, công khai của các doanh nghiệp trên sàn chứng khoán Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không ít công ty có hoạt động quản trị yếu kém Các nguyên tắc quản trị công ty theo quy định pháp luật Việt Nam bao gồm: đảm bảo một cơ cấu quản trị hiệu quả; đảm bảo quyền lợi của cổ đông; đối xử công bằng giữa các cổ đông; đảm bảo vai trò của những người có quyền lợi liên quan đến công ty; minh bạch trong hoạt động của công ty; HĐQT và ban kiểm soát lãnh đạo và kiểm soát công ty có hiệu quả
Nhìn lại các trường hợp nổi cộm trong quản trị doanh nghiệp thời gian qua, dễ nhận thấy các nguyên tắc quản trị đã không được tuân thủ Trong đó, một trong những vấn
đề khiến cổ đông, nhà đầu tư cảm thấy nhức nhối là việc cổ đông lớn đặt lợi ích của mình trên lợi ích doanh nghiệp, làm tổn thương tới lợi ích của công ty cũng như các cổ
Trang 6đông còn lại thông qua các hành động như lập công ty sân sau, công ty con cùng ngành
để san sẻ hợp đồng, không minh bạch trong quản lý…
IV TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Báo cáo thường niên Công ty cổ phần xây dựng Coteccons, 2012
- Báo cáo thương niên Công ty cổ phần xây dựng Coteccons, 2017
- Báo cáo thường niên Công ty cổ phàn xây dựng Coteccons, 2020
- Thông cáo báo chi Kustocem Pte Ltd 02/06/2020