thuyết trình môn cây ăn quả - cây thanh long

Bài thuyết trình cây thanh long môn cây ăn quả Tên khoa học: Hylocereus sp+ Thanh long ( Dragon fruit) là loại thực vật thuộc họ xương rồng có nguồn gốc từ Châu Mỹ được người Pháp du nhập vào Việt Nam cách đây 100 năm.+ Thanh long được trồng phổ biến ở Việt Nam, miền Nam Trung Quốc và Đài Loan+ Ở Việt Nam trước đây thanh long được trồng chủ yếu ở Bình Thuận, Ninh Thuận, Long An.Ngày nay nó được trồng phổ biến trên cả nước.+ Bình Thuận là tỉnh có diện tích thanh long lớn nhất cả nước.Trong 100g thanh long chứa khoảng 60 calo. 2,9g chất xơ, 18 mg canxi, 59 IU vitamin A, 40 mg magie, 2,5 mg vitamin C, 0,74 mg sắt và 1,18 g protein.Xuất khẩu thanh long phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc và chủ yếu xuất theo đường tiểu ngạch + Tình hình dịch bệnh trên thanh long ngày càng nhiều do việc lạm dụng thuốc BVTV + Ngoài ra khâu trung gian còn nhiều, chi phí logistic cao,…Cây thanh long có hai loại rễ: địa sinh và khí sinh.1.1 Rể địa sinh+ Rễ địa sinh phát triển từ phần lõi của gốc hom. Sau khi đặt hom từ 1020 ngày thì rễ bắt đầu xuất hiện, sợi rễ màu trắng, số lượng và kích thước tăng dần theo tuổi cây. Những cây lớn có đường kính rễ từ 12cm.+ Với nhiệm vụ hút nước và các chất dinh dưỡng nuôi cây vì vậy rễ địa sinh cần tầng đất mặt dày, xốp và ẩm để phát triển tốt nhất.

CÂY THANH LONG

NỘI DUNG

GIỚI THIỆU

Tên khoa học: Hylocereus sp

+ Thanh long ( Dragon fruit) là loại thực vật thuộc họ xương rồng có nguồn gốc từ Châu Mỹ được người Pháp du nhập vào Việt Nam cách đây 100 năm

+ Thanh long được trồng phổ biến ở Việt Nam, miền Nam Trung Quốc và Đài Loan

GIỚI THIỆU

+ Ở Việt Nam trước đây thanh long được trồng chủ yếu ở Bình Thuận, Ninh Thuận, Long

An.Ngày nay nó được trồng phổ biến trên cả nước

+ Bình Thuận là tỉnh có diện tích thanh long lớn nhất cả nước

GIÁ TRỊ

1.Kinh tế:

+ Với diện tích 54.000 ha, Việt Nam đứng đầu Châu Á về diện tích trồng thanh long Sản lượng thanh long hàng năm đạt 1.35 triệu tấn

+ Giá trị xuất khẩu thanh long đạt 1,1 tỷ USD (2018) chiếm 50% kim ngạch xuất khẩu trái cây tươi và chiếm gần 1/3 giá trị xuất khẩu rau củ quả của Việt Nam

+ Trung Quốc là thị trường xuất khẩu

chính của Việt Nam với 80% sản lượng

GIÁ TRỊ

1 Sức khỏe:

Trong 100g thanh long chứa

khoảng 60 calo 2,9g chất xơ, 18

mg canxi, 59 IU vitamin A, 40 mg magie, 2,5 mg vitamin C, 0,74 mg sắt và 1,18 g protein

KHÓ KHĂN

Việt Nam chiếm 99% sản lượng thanh long Trung Quốc nhập khẩu

 Cạnh tranh với thanh long nội địa

Cây thanh long có hai loại rễ: địa sinh và khí sinh

1.1 Rể địa sinh

+ Rễ địa sinh phát triển từ phần lõi của gốc

hom Sau khi đặt hom từ 10-20 ngày thì rễ bắt

đầu xuất hiện, sợi rễ màu trắng, số lượng và

kích thước tăng dần theo tuổi cây Những cây

lớn có đường kính rễ từ 1-2cm

+ Với nhiệm vụ hút nước và các chất dinh

dưỡng nuôi cây vì vậy rễ địa sinh cần tầng đất

mặt dày, xốp và ẩm để phát triển tốt nhất

1.2 Rễ khí sinh

+ Rễ khí sinh mọc theo thân cây, giúp cây bám vào trụ, góp phần vào việc hút nước và các chất dinh dưỡng để nuôi

cây

+ Các rễ khí sinh ở gần mặt đất sẽ đi vào trong đất trở thành rễ địa sinh

2 Thân – cành.

ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC

+ Thân, cành thanh long thường có 3 cánh

dẹp, xanh, chia làm nhiều thùy, mỗi thùy dài

3-4cm Đáy thùy thường có 3-5 gai nhọn Ở

1 số nước khác thân, cành có loại có đến 4,5

cánh

+ Thân chứa nhiều nước nên có thể chịu hạn

trong khoảng thời gian dài Tiết diện ngang

cho thấy có 2 phần rõ rệt: bên ngoài là nhu

mô chứa diệp lục, bên trong là lõi cứng hình

trụ

2 Thân – cành.

ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC

+ Mỗi năm cây cho 3-4 đợt cành Số cành

sẽ tăng theo đọ tuổi của cây Trung bình cây

1 năm tuổi có khoảng 30 cành, 2 năm tuổi số

cành khoảng 70 cành, 3 năm tuổi khoảng 100

cành,… Và ở độ tuổi 5,6 nên duy trì khoảng

150-170 cành

3 Nụ, hoa và quả

3.1 Nụ

Nụ mới ra thường có kích thước cỡ hạt

bắp Khi nụ được khoảng 3cm chúng ta

tuyển nụ lần đầu

Quy tắc tuyển nụ là mỗi cành chỉ chừa

lại từ 1-2 nụ, chừa lại những nụ có

nhiều tai ngoe hơn (nụ cái)

Nụ bắp được 3 ngày

3 Nụ, hoa và quả

3.2 Hoa

+ Thanh long là cây có hoa lưỡng tính, hoa rất to, chiều dài hoa trung bình từ 25-35cm, có nhiều lá đài

+ Hoa thường nở tập trung và đồng loạt vào 20h-23h đêm

cả kích thước lẫn trọng lượng.

+ Thời gian từ khi ra hoa tới thu hoạch là từ 25-28 ngày

+ Trọng lượng trái trung bình khoảng trên

500g nhưng hiện nay do thâm canh cao nên có trái lên đến 1kg-1,3kg Thường trái 300g là có thể xuất khẩu

+ Cây thanh long chịu ảnh hưởng của quang kì, ra hoa trong điều kiện ngày dài

vì thế thích hợp ở nơi có cường độ ánh sáng mạnh, điều kiện ánh sáng đầy đủ cây

sẽ phát triển tốt và ngược lại khi bị che nắng thân cây sẽ ốm yếu lâu cho quả.

+ Hiện nay, người nông dân dùng biện pháp chông đèn để kích thích ra nụ, hoa trong ngày ngắn (mùa nghịch).

ĐẶC ĐIỂM SINH THÁI

3 Ẩm độ, nước:

+ Thanh long chịu hạn giỏi nhưng không chịu úng Cần cung cấp đủ nước nhất

là giai đoạn ra hoa và kết quả Cần chủ động về nguồn nước tưới trong mùa khô.

+ Thực tế sản xuất, tạo stress khô hạn bằng cách phơi gốc và ngưng tưới nước trong 3-5 ngày nắng (kết hợp bón phân, chong đèn) cây sẽ trổ hoa và tập trung hơn sau khoảng tháng.

+ Việc bón phân cần phải theo quy tắc:

“Đúng liều, đúng loại, đúng lượng, đúng thời điểm”

Đất trồng

Vùng đất cao thì việc chuẩn bị đất gồm cắm cọc, đào lỗ, xuống trụ

Sau khi chôn trụ xong, đào quanh trụ sâu 15-20cm rộng 1,5cm; bón

lót, phủ đất và đặt hom

KỸ THUẬT TRỒNG

Trụ trồng

KỸ THUẬT TRỒNG

+ Hiện nay, trụ xi măng cốt sắt

đang được sử dụng phổ biến

+ Trụ 11 x 11cm, chiều cao 1,8m

để sau khi chôn xuống đất khoảng

40-50cm thì chiều cao còn lại

khoảng 1,3m-1,4m

Trụ sau khi được chôn 50cm

Hom giống

KỸ THUẬT TRỒNG

+ Thanh long có thể trồng bằng hạt nhưng

thời gian sinh trưởng và phát triển sẽ kéo dài

+ Hiên nay, các nhà vườn chủ yếu trồng bằng

hom.

- Hom đạt tiêu chuẩn:

+ Tuổi cành từ 1-2 năm tuổi trở lên và đã có lấy

trái

+ Chiều dài hom tốt nhất là từ 35-40cm

+ Hom to, khỏe, có màu xanh đậm và sạch sâu

bệnh

+ Các mắt chùm gai phải tốt (3-5 gai), mẩy, khả

năng nảy chồi tốt

Hom được chọn làm giống

Hom giống

KỸ THUẬT TRỒNG

+ Khi đã có hom, phần đáy hom sẽ

được cắt bỏ phần thịt để lộ phần lõi dài

2-3cm

+ Sau đó được dựng nơi thoáng mát,

trên nền đất khô ráo, trong vòng 10-15

ngày để hom ra rễ thì đem đi trồng.

Hom đã được giâm ra rễ

Thời vụ trồng

KỸ THUẬT TRỒNG

- Thanh long thường được trồng vào tháng 10 – 11 dương lịch, ưu điểm của vụ

này:

+ Nguồn hom giống dồi dào do trùng thời điểm tỉa cành.

+ Lợi dụng được ẩm độ cuối mùa mưa.

+ Ở vùng đất thấp thì mùa này sẽ tránh được nguy cơ ngập úng.

- Tuy nhiên, nhược điểm là cây chưa đủ lớn để chống chịu nắng hạn nên cần chú

ý tười nước thường và giữ ẩm cho cây.

- Ở vùng thiếu nước thì nên trồng vào đầu mùa mưa (tháng 4 – 5) xuống giống

thời gian này sẽ gặp khó khăn về hom giống vì đang tháng này là mùa ra hoa vì thế cần phải có kế hoạch giâm hom từ trước.

Cách đặt hom KỸ THUẬT TRỒNG

- Mỗi trụ đặt 3 – 4 hom và cần chú ý:

+ Đặt hom cạn 0 – 5cm để tránh thối

gốc do đất ẩm

+ Đặt áp phần phẳng của hom vào

mé trụ để khi ra rễ sẽ nhanh bám vào trụ

nhưng đừng áp quá sát vào trụ vì trời

nắng trụ nóng gây ảnh hưởng không tốt

tới hom

- Dùng dây mềm cột cố định hom vào

trụ để tránh gió làm lung lay vì lúc đầu

rễ trên không chưa phát triển để bám

vào đầu trụ

Cách đặt và cố định hom

KỸ THUẬT CHĂM SÓC

Tưới nước.

+ Thanh long có nguồn gốc nhiệt

đới chịu hạn giỏi nhưng nắng kéo dài

sẽ làm cây mất sức và làm giảm năng

suất nhiều

+ Vì vậy cần phải cung cấp nước

thường xuyên cho cây để duy trì độ

ẩm với nhịp điệu tưới thay đổi từ 3-7

ngày/lần.

Hệ thống tưới tự động trên cây thanh long

Tỉa cành, tạo tán.

Tỉa cành:

KỸ THUẬT chAM SÓC

Dùng kéo cắt cành tỉa cành trên giá đỡ 1

cành mẹ để lại 1, 2 cành con, phải chọn

cành khỏe, loại bỏ những càng yếu, sâu

bệnh, những cành có khả năng cho trái

kém, cành khuất tán,…

Tạo tán:

Tạo tán cây thanh long giúp tạo bộ tán,

bộ khung hài hòa cân đối, tạo điều kiện

cho cành có thể nhận được ánh sáng 1

cách hiệu quả nhất, phát triển tốt nhất

Vườn cây cần căt tỉa

Bón phân KỸ THUẬT chAM SÓC

Cây dưới 1 năm tuổi:

+ Sau khi cây trồng được hơn 2 tuần ra rễ hoàn chỉnh có thể sử dụng Ure + DAP hoặc NPK 16-16-8 hay 20-20-15 tưới với liều lượng 20-30g/trụ 10 ngày/lần

+ Cây 3-12 tháng tuổi sử dụng Ure + DAP hoặc NPK 16-16-8 hay 20-20-15 tưới với liều lượng 30-50g/trụ, 15 ngày/lần tùy theo đất và tuổi cây

Bón phân KỸ THUẬT chAM SÓC

Cây từ 1 – 3 năm tuổi:

+ Phân hữu cơ: có thể sử dụng phân xanh, phân chuồng ủ hoai 20-50kg/ trụ/năm chia làm

2 lần bón Lần 1 lúc hao chuẩn bị rộ (tháng 2-3 dương lịch) Lần 2 là vào khảng tháng

9-10 dương lịch

+ Phân hóa học: có thể sử dụng phân NPK tỉ lệ 20-20-15 hoặc Ure, DAP hay KCl tùy

theo mục đích Thời gian bón: Cây từ 1-2 tuổi sẽ bón 200-300g phân/đợt Cây 3 tuổi trở lên bón từ 500-1000g/đợt Một năm bón 4 đợt vào các tháng 2,5,8 và 11 dương lịch

BỆNH TRÊN CÂY THANH LONG

Bệnh thối cành

Bệnh thán thư

Bệnh đốm nâu

1 Bệnh vàng cành, thối đầu cành

Tên khoa học: Alternaria sp.

Bệnh thường xuất hiện vào đầu mùa mưa.

BỆnh trên cây thanh long

Biểu hiện

+ Các cành trên cùng của đầu trụ sẽ

chuyển sang màu vàng và vết bệnh xuất

hiện, phát sinh mạnh ở các cành phía Tây,

cành bị khuất gió

+ Đặc biệt là đối với những vườn chăm

sóc kém, bón phân không cân đối hặc vườn

vừa thu hoạch thì tỉ lệ bệnh vàng cành xuất

hiện rất cao

Bệnh thối đầu cành Alternaria sp trên cây thanh

long

1 Bệnh vàng cành, thối đầu cành

Khả năng gây hại

+ Cây bị bệnh sẽ phát triển chậm, số cành giảm cũng như mất khả năng cho trái

+ Nếu bệnh nặng cây sẽ chết ngọn và hoàn toàn không phát triển được nữa nếu

không điều trị sẽ ảnh hưởng đến chất lương và năng suất trái sau này

+ Bệnh xảy ra trên cả đất phèn (đất thấp) mà còn cả trên đất cao.

BỆnh trên cây thanh long

Bệnh thối đầu cành Alternaria sp trên cây thanh long

Biện pháp quản lí bệnh vàng cành, thối đầu cành:

2 Bệnh thán thư

Nguyên nhân

+ Do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra, tấn công chủ yếu trên cành, đọt,

nụ hoa, hoa và trái

+ Mầm bệnh thường tồn tại trong xác bã thực vật có sẵn trong vườn hoặc trên

cành, nhánh, trái thanh long đã bị nhiễm bệnh

+ Nấm bệnh lan truyền qua gió, nước, côn trùng và con người trong quá trình chăm sóc, quản lí vườn

+ Bệnh dễ phát triển và lây lan nhanh chóng trong điều kiện thời tiết mưa nhiều, ẩm

độ và nhiệt độ không khí cũng như đất cao

+ Bệnh phát triển sẽ gây hại nghiêm trọng đặc biệt là trong giai đoạn ra hoa, ra trái sắp thu hoạch và sau khi thu hoạch.

BỆnh trên cây thanh long

2 Bệnh thán thư

Triệu chứng bệnh

BỆnh trên cây thanh long

Trên cành: thân cành sẽ thối mềm có

màu vàng sáng sau đó chuyển dần sang

màu nâu, vết thối thường sẽ bắt đầu từ

phần ngọn hoặc ngay mắt (gai) của

cành thanh long sau đó đi vào bên

trong phần thịt cành và lõi cành

Bệnh gây hại trên cành

Triệu chứng bệnh BỆnh trên cây thanh long

Trên hoa: vết bệnh xuất hiện đầu tiên có dấu hiệu là những chấm nhỏ li ti màu đen, lớn

lên xung quanh có quầng màu vàng làm cho hoa khô và rụng đi làm giảm đáng kể số

lượng trái về sau đối với những vườn bị nhiễm bệnh nặng

Bệnh gây hại trên hoa

Bệnh gây hại trên nụ

2 Bệnh thán thư

Triệu chứng bệnh

BỆnh trên cây thanh long

Trên trái: ở điều kiện ngoài đồng ruộng

bệnh ít khi tấn công lên trên trái, tuy

nhiên mầm bệnh hiện diện trên vỏ trái

lúc còn xanh đến giai đoạn trái lớn sắp

thu hoạch hoặc đã thu hoạch và tồn

trữ, bệnh xuất hiện và phát triển với

những đốm nhỏ ban đầu màu vàng sau

đó lớn dần lên và chuyển sang màu

nâu đen

Bệnh gây hại trên trái

2 Bệnh thán thư

Biện pháp

BỆnh trên cây thanh long

+ Nên cắt bỏ, thu gom và tiêu huỷ những cành nhiễm sâu bệnh, cành tiếp xúc với bề mặt đất đất để hạn chế nấm bệnh từ đất, trái bị bệnh,…

+ Bón phân cân đối nên bón nhiều phân hữu cơ đã hoai mục kết hợp với nấm đối

kháng Trichoderma vừa giúp phân hủy chất hữu cơ nhanh đồng thời chúng có khả năng diệt cả mầm bệnh hiện diện trên xác bã thực vật và trong đất trồng

2 Bệnh thán thư

Biện pháp

BỆnh trên cây thanh long

+ Phun các thuốc trừ bệnh gốc đồng như: Coc 85, Norshield, Champion,…để tiêu diệt các mầm bệnh đã và đang hiện diện trong vườn hay để sát trùng các vết thương do tỉa cành, cắt trái để lại

Norshield 86.2WG Coc 85

3.Bệnh đốm nâu

Nguyên nhân:

BỆnh trên cây thanh long

+ Do nấm Neoscytalidium dimidiatum (Penz) Crous & Slipper gây ra

Bệnh phát triển mạnh và lây lan nhanh trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, ẩm độ không khí cao

+ Bệnh phát sinh gây hại nặng hơn trên những vườn thanh long bón nhiều đạm, sử dụng nhiều chất kích thích sinh trưởng

+ Bệnh đốm nâu cây thanh long lây lan chủ yếu qua hom giống, tàn dư cây bệnh và các sản phẩm của thanh long

+ Bào tử nấm phát tán, lây lan nhờ gió, dòng nước chảy và qua một số loài sinh vật (một

số loài ốc sên, côn trùng)

3 Bệnh đốm nâu

Triệu chứng

BỆnh trên cây thanh long

+ Khi bệnh mới xuất hiện, vết

bệnh có dạng chấm nhỏ li ti màu

trắng, hơi lõm vào bề mặt bẹ hoặc

trái (sau 3-4 ngày)

+ Sau đó, vết bệnh sẽ chuyển sang

Vết bệnh trên quả Vết bệnh trên cành

Biện pháp khắc phục

THE END