NHỮNG VIỆC NÊN LÀM VÀ KHÔNG NÊN LÀM

tài liệu nawyf giúp bạn các kỹ thuật cơ bản của guitar, chỉ ra những điều nên và không nên làm cho người mới học guitar, giúp bạn có một nền tảng vững chắc để mau tiến bộ.

NHỮNG UIỆC NÊN LàM

UA KHONG NEN LAM

BAN TAY

Trước khi chúng ta đi sâu vào các bài tập về kỹ thuật trong cuốn sách này, hãy

nói về những điều cơ bản, Có khá nhiều nghệ sĩ guitar có những ngón đàn, thế ngồi

và cả dạng bàn tay kỳ lạ mà vẫn thành công Thông thường, cái gì tự nhiên mà tốt thì cứ để y nguyên như vậy Trong cuốn sách này, ý định đầu tiên của tôi là tránh bảo mọi người phải ngồi hay cẩm đàn như thế nào là đúng Tuy nhiên có một số điều

mà người chơi đàn nên tránh cũng như một số điều căn bản phải được đề cập,

C£c bàn tay phải liên tục để ở tình trạng thả lồng cơ bắp Điều này có nghĩa các

tay không nên có một chút nào căng cứng Đông thời các tay phải luôn trong tư thế

chuẩn bị để đàn tức thời và sau đó cũng buông lỏng tức thời Để đạt đượt điều này, các bàn tay cần phải để tự nhiên càng nhiều càng tốt trong khi vẫn giữ góc độ thuận tiện với dây

Để đạt hiệu quả tối đa, các cổ tay nên để thẳng một cách tự nhiên (tương quan

với cánh tay), đừng cố tình để thẳng Các hình dưới đây sẽ minh họa về điều này

Hãy thí nghiệm điểu này: cong cổ tay và nấm tay lại Có cảm giác không dễ chịu phải không? Để cho các ngón tay làm việc lâu dài trong điều kiện thoải mái, các gân tay phải hoạt động tự do càng nhiều càng tốt trong ống xương cổ tay Cong cổ tay quá sẽ khiến cho gân không hoạt động được như vậy và dẫn đà gây ra những hư tật khó sửa

Trong hai hình dưới dây, nên nhớ rằng bàn tay trái cũng ứng dụng cùng một nguyên tắc như bàn tay phải

Cổ tay cùng thẳng thì Cong sổ tay quá sẽ các ngón fay sẽ cùng lâm tay lưỡng uướng Thuận bẩm hơn khó di chuyển

Đốt ới ngón cái tay trải, cách tốt nhất là giờ nó dưới ngón giữa.

THÂN MÌNH KHI NGỒI ĐÀN

Thân mình phải giữ ở trạng thái buông giãn Trong khi ngồi, cố giữ cổ và xương sống hướng thẳng vé-phia tran nhà, hơi kéo vai về phía sau một ít (đủ đừng để vai rũ

vẻ phía trước) Bây giờ, buông lỏng các bắp thịt trong tư thế ngồi như vậy Đây là một

tư thế tốt cho cơ thể sẵn sàng với việc chơi đàn Hai vai nhớ đừng động đậy Hãy nhìn vào hình minh họa sau đây cho việc cẩm giữ cây đàn

'VỀ TƯ THẾ CẦM GIỮ CÂY ĐÀN

HÌNH TAM GIÁC

Cây đàn chạm thân thể ở ba điểm để tạo thành một tam giác:

1 (điểm thứ nhất) ở phản dưới của ngực (gan xuong tic)

2 Ở đầu đùi trái

3 Ở phần trong của đùi phải

Dĩ nhiên, điêu ngược lại sẽ xảy ra nếu bạn là người chơi đàn tay trái! Cái thế hình tam giác này được giữ ở vị trí mà cánh tay phải được đặt lên nhạc cụ

BÀN TâY TRáI

CÁCH Ð,

T CÁC NGÓN TAY VÀ SỰ CHUẨN XÁC

Đây là diéu quan trọng khi bạn đã cẩm đàn bằng tay trái đúng thế và đặt các

ngón tay ở một vị trí mà sẽ giúp cho việc di chuyển ngón đạt hiệu quả tối đa

Như bạn có thể thấy trong hình vẽ minh họa đưới đây, không phải tất cả các

ngón tay trái được đặt ở trung tâm của đầu ngón Thay vì vậy, vị thế thuận lợi cho

bàn tay trái được phân bố như sau:

Ngón thứ nhất (1) bấm đàn ở cạnh trái của đầu ngón

Ngón thứ hai (2) bấm đàn ngay phía trái của đầu ngón

Ngón thứ ba (3) bấm ở ngay phía phải của đầu ngón

Ngón thứ tư (4) tiếp xúc ở ngay cạnh phải của đầu ngón

Hãy ghỉ nhận về việc cách bấm như vậy sẽ làm cho các khớp ngón tay đứng

tách rời ra, mà không đụng nhau Điều này sẽ giúp cho các ngón có thể di chuyển

được mau lẹ một cách dễ dàng khi cẩn phải chơi tốc độ Đừng bao giờ để các khớp ngón đụng dính nhau khi bấm, bởi vì thế sẽ khác phải dùng sức không đúng lúc,

châm ngôn của quyển sách này là “tiết kiệm”: “tiết kiệm” sức, “tiết kiệm” năng lượng

và cả “tiết kiệm” di chuyển không cẩn thiết

Đối với ngón cái, hãy giữ nó đưới ngón trỏ Điều này sẽ giúp cho việc phân bế

sức ép giữa các ngón và ngón cái được đồng đều hơn, giống như dạng ở ê-tô

Sức ép uà sự buông giãn,

Dé cho quen với vị thế tay trái như vậy, nhất là khi xem ra khái niệm có vẻ mới

với bạn, hãy tây như sau

Bai tap ép va buéng tha

Đặt bàn tay trái trong vị thế đúng như đã chỉ trong trang 10 (chú ý cả ngón cái) Đặt các ngón 1, 2, 3 và 4 tuần tự trên các phím đàn I, II, II, và IV trên bất ky

đây nào (mặc dù tôi gợi ý bạn nên bắt đầu với day thứ 8 Ấn ép các ngón xuống phim đàn và rồi đừng ấn ép nữa (buông bỏ sức ép đi), vẫn giữ các ngón trên dây Từ

vị thế “buông giãn trên đây” như vậy, tiến hành ấn ép bốn ngón xuống, rồi lại buông

giãn ra Ấn và buông giãn Và cứ tiếp tục trình tự như vậy Làm như thế nhiều lan trong khi vẫn giữ các ngón trên dây Mục đích của bài tập là giúp cảm thấy ngay tức thì sự khác biệt giữa sức ép (eác ngón tay bấm) và buông giãn (các ngón tay không bấm) Cảm giác sức ép được phân chia đồng đều giữa bốn ngón và ngón cái

Sự hoán chuyển ngón

“hoạt tiên trông như điều sơ đẳng, nhưng thật ra chúng ta đã đụng đến một vấn

để quan trọng nhất liên quan đến thế nào ọi là một bàn tay trái tốt: kiểm soát sức

ép và buông giãn nơi các ngón tay Và bây giờ chúng ta tiếp tục để đi đến vấn để

hoán chuyển các ngón trong cùng một phương cách

'Vấn để hoán chuyển các ngón là làm sao

duy trì được một khoảng cách thích hợp với

đây Hãy ghỉ nhận rằng hình vẽ mình họa ở

phía phải cho thấy tất cả các ngón gần như

Khoảng cách lý tưởng của các ngón với oy” mom

tuyệt đối không bao giờ được quá một inch bởi HN

vì chuyển ngón ở độ cao như vậy sẽ không & =

thuận tiện chút nào,

'Từ vị thế này, chúng ta sẽ thực hành âm giai đồng chuyển Với cùng một kỉ:

niệm “bấm và buông ra tức thời”, chúng ta tuần tự bấm từng ngón tay trái Tuy nhiệr

lần này không giữ các ngón nào trên dây khi không chơi Sau khi sử dụng ngón nà: xong thì lập tức nhấc lên khoảng nửa inch Bởi vì chúng ta sẽ bàn về bàn tay phai o các chương kế cho nên hiện giờ không cẩn phải chú trọng lắm vào các ngón tay phai

Sử dụng luân phiên hai ngón i, m là đú Có thể ép hoặc móc dây tùy thích Điều đáng nói là hãy chú trọng vào bàn tay trái

@

Khi nhấc một ngón lên thì phải bấm ngón kế với cùng một lực Không được bấm

ngón này mạnh ngón kia nhẹ Tưởng tượng là di chuyển cùng một trọng lượng từ ngón này sang ngón nọ Điều này có nghĩa là bạn phải nhớ giữ quân bình cho các ngón của bàn tay trái

LUYẾN LÊN

Một nốt luyến lên, chắc và tiếng tốt, chẳng qua là sự ứng dụng mạnh mẽ việc bấm và buông mà thôi

“Từ vị thế khoảng nửa inch cách dây đàn như đã chỉ trong hình vẽ vừa qua, ấn

mạnh ngón muốn sử dụng xuống dây đàn Nếu bạn liên tục tập bài tập “bấm và

buông” cho đến bây giờ thì cái cảm giác có được từ bài tập kỹ thuật luyến này cũng sẽ như tương tự Việc ấn ép thì phải nhanh và chính xác Trong trường hợp luyến ngón cân được đánh ấn xuống nhanh hơn

Điều này sẽ tạo ra âm thanh luyến Đừng nhấc ngón cao quá nửa inch, hay đừng

đánh ấn xuống quá mạnh Điều cẩn chú trọng là tốc độ đánh xuống nên nhanh

Trong bài tập đơn giản dưới đây, hãy bổ ra thời gian va tập nhiều lần cho mỗi

Iu

NEN: đánh ngón nhanh và gọn xuống dây

KHÔNG NÊN: tiếp tục bấm ấn mạnh thêm khi ngón đã ở trên day

Nếu ngón luyến đủ nhanh thì âm thanh sẽ vang ra rõ ràng

Tập mỗi thi dy sau day ít nhất 4 lan

Cũng như trong bài tập ấn và buông, việc dịch chuyển sức nặng giữa các ngón

phải được cân bằng Trước khi đánh ngón xuống thì phải thả lỏng nó Chỉ khi đánh xuống mới dùng sức mà thôi, và tất cả điêu này diễn ra rất nhanh

LUYẾN XUỐN:

Trước tiên nhìn hai hình vẽ minh họa 2 thí dụ dưới đây nói về những điều

“nên” và “không nên” làm trong khi chơi lên xuống

KHONG NEN

Để đánh luyến xuống trong thí dụ thứ nhất, ngón tay kéo ra xuống mặt cắn đàn

và hướng xuống dây kế dưới Lúc đẩu thoạt nhìn, trong thế đánh này tưởng chừng như ngón tự kéo nó ra khỏi đây, nhưng thật ra chúng ta lam cho day trượt ra khỏi đầu ngón Điều này làm cho ngón tay kéo ra và hướng xuống dây kế dưới, giống như một dạng ép đây cho tay trái DI nhiên ngón tay kéo ra xong phải buông lỏng liên và trở lại vị thế chuẩn bị trên dây Tả thì trình tự như thế nhưng thực tế thì điều này diễn ra nhanh

Thi dụ thứ hai minh họa cái kiểu đánh luyến mà một số người hay làm Thay vì kéo ngón ra và hướng xuống phía đưới thì một số người lại kéo và luyến ra ngoài Điều này sẽ tạo một tiếng đàn yếu Bạn thử nghiệm hai lối đánh thì sẽ khám phá ra

sự khác biệt,

“Thực hành bài tập đưới đây với những điều này trong trí:

Kéo ngón nhanh ra khỏi dây và bật trở vẻ trong phong cách thư giãn (ngón tay không gân cứng lên), hay có thể xem như đây là một loại *ván nhún” để giúp ngón tay bật trở lại

"Thực hành lặp lại điều này trên từng dây

Tập mỗi thí dự ít nhất bốn lấn

SỰ HOẠT ĐỘNG ĐỘC LẬP CỦA NGÓN TAY

Điều quan trọng là các ngón tay phải có thể hoạt động độc lập được với nhau Các bài tập sau đây được đặt ra để gia tăng khả năng linh hoạt của các ngón tay theo

đường thẳng lẫn đường ngang Một số được hợp nhất vào trong bài tập “khởi động

ngón hàng ngày” ở trang 48

#1

Đặt các ngón tay cố định (như hình vẽ chỉ) trên dây thứ ba Đàn các nốt nhạc chỉ định (trong khi vẫn giữ nguyên các ngón cố định) với ngón tự do Trong trường hợp này ~ xem nhạc - là bếm ngón 3, 3 và 4 trên dây số 3 và dùng ngón 1 bấm chan nốt rê và mi và đàn hai nốt nhạc này Để đàn tốt, các ngón bấm cố định phải bấm chặt trong khi ngón bấm chận theo đường thẳng phải nằm đè nhẹ trên dây đàn Các nốt nhạc ở phím thứ năm trở lên đễ bẩm hơn bởi vì các phím đàn gần nhau và do đó sác ngón ít bi méi hơn trong thời gian luyện tập lâu

#2

Bây giờ chúng ta bấm cố định bai ngón tay và di chuyển hai ngón tay còn lại theo nốt nhạc Các nguyên tắc tương tự được áp dụng ở đây là: hai ngón bấm cố định phải giữ chặt trong khi hai ngón đi động còn lại bấm càng nhẹ càng tốt (tiếng vẫn

phải kêu rõ) Bạn sẽ có thể gặp nhiều cảm giác căng lúc tập bài này cho nên bắt dau

tập một cách chậm và tập trung vào việc duỗi cơ khi phải bấm các nốt xa nhau Sau cùng, giữ lại nốt nhạc bè trầm thứ nhì cho đúng trường độ của nó trong khi di chuyển ngón kế lên nốt bè cao, và tương tư giữ nốt nhạc bè cao thứ nhì đúng trường độ khí chuyển ngón còn lại đến bè trầm, v.v

Fixon@

oo

#8- Nghịch chuyển

Bạn nên tập bài này trong hai cách:

Trước tiên, đàn mỗi nốt bè (nốt cặp) theo kiểu Staccato, tức là đàn ngắt âm, đàn

tách các bè với nhau Bạn sẽ có cầm giác các ngón tay nhẩy lướt trên các phím đàn

mỗi khi chuyển nhạc Nhớ đừng bao giờ đừng nhấc các ngón tay cao quá một inch mí khi chuyển nhạc Mỗi khi đàn xong một nốt bè, lập tức nhấc ngón lên và chuyển sẵn

bên trên các nốt bè kế Lúc đầu nên tập chậm rồi tăng tốc độ từ từ lên

Bước kế tiếp là đàn các nốt bè theo cách “Legato" tức êm dịu, các nốt nhạc như liên nhau khi các ngón được chuyển từ các nốt bè này sang nốt bè nọ Để đạt được

điều này, đừng vội chuyển khi trường độ chưa gắn hết Hình dung ra nơi các ngón sẽ đến rồi mới chuyển

#4- Cách tạo luyến bôi âm theo chiều ngang

Bài tập này có nghĩa là lấy một nốt nhạc đẩu làm chuẩn rồi từ đó cứ luyến bồi tiếp các nốt nhạc kế Điều quan trọng là phải luyến sao cho âm vang rõ ràng Nhớ khi đàn mỗi nốt xong là phải nhấc lên và thả lỏng ngón ngay Để kiểm soát được những điều này, trước tiên nên tập ở tốc độ chậm Theo tôi, tốt nhất là bạn nên để máy đo nhịp ở tốc độ ¿ = 60!

Mục đích của những bài này còn có nghĩa giúp bạn tập duỗi các ngón càng xa

càng tốt

GHÚ Ý: Nếu bạn có cảm giác đau ở bàn tay, cổ tay, hay cánh tay, hãy ngừng

lại và nghỉ! Dĩ nhiên, cố gắng phân biệt thế nào là căng đau và thế nào là mệt mỗi Cai điểm chung của bài tập này là gia tăng sức chịu đựng cho đôi bàn tay và bắt một

số bắp thị: mà trước đây chưa từng làm việc phải làm việc Nếu tay bạn bị mỗi sau khi tập đượt, đây là chuyện bình thường Tuy nhiên, đau không phải là chuyện

thường và cách tốt nhất là ngưng chơi

Trôi cũng đề nghị bạn nghỉ dừng khoảng năm phút hay hơn giữa từng bài tập cho đến khi cảm giác mỏi tan biến đi, rồi thì bạn lại bắt đâu Bạn có thể tập bài mới hay

tập lại bài cũ Nếu bạn thấy một số bài tập về duỗi ngón tay có vẻ khó thì hãy bỏ

qua Sau này có thể bạn sẽ quay lại tập Nói chung là không nên gò bó trong lúc tập

#õ - Bài tập lý tưởng của Odair

#6- “Con nhện”

Đây la chuyên đùa Bài tập được gọi là "con nhện” bởi vì khi tập, các ngón tay

di chuyển giông như một con nhện đang bò ngược lên trên cần đàn Lời giải thích trông rất "nghệ sĩ” phải không?

Khi bạn nhấc một cặp ngón tay lên, ngay tức thì chuyển nó vào vị trí lên trên

những nốt muốn đàn

CHẬN HỢP ÂM

Đánh nhiều hợp âm chận quá sẽ

là điểu chán Tuy nhiên, nếu bạn có

cảm nghĩ bấm nhiều hợp âm chận quá

sẽ dau tay chẳng qua do bạn bấm chận

quá mạnh

Trọng lượng đối uới sức ép:

Trước tiên, hãy phân tích cách

chận hợp âm Bạn có để cho trọng

lượng của tay và trọng lực trợ giúp bạn

không? Hãy nhìn hình ở phía phải để

thấy trọng lượng được định hướng như

thế nào

Nhận xét về việc góc độ của cổ,

của cánh tay, cộng với trọng lực kéo

đôi vai xuống được phối hợp như thế

nào để định hướng một cách tự nhiên

trọng lượng ngược vào mặt cẩn đàn

Hãy tin điểu này được cảm nhận dễ

dàng hơn là diễn tả bằng lời

Nên chọn lựa,

Một yếu tố khác mà bạn cần biết trong việc giải quyết vấn đẻ chận hợp âm là tính lựa chọn Hãy hình dung một cách chính xác nốt nhạc nào phải đàn, nốt nhạc nào có thể lướt bỏ qua bởi vì nhiều khi bạn không cẩn phải tận dụng hết chiều đài của ngón tay để cố chận hết các nốt nhạc mà đàn

Thường thường bạn sẽ thấy rằng cái mà làm cho ngón tay bạn không đễ chịu chat nào là khi phải duỗi thẳng hoàn toàn nó để chân hop âm, hay phải ấn mạnh lên đốt xương giữa Hãy nhìn hợp âm dưới đây và thử đàn nó Bạn có cẩn phải đè ấn hoàn toàn ngón tay lên sáu dây khi đàn? Có lẽ không nên làm như vậy Những nốt nhạc nào trong hợp âm thật sự cần phải đàn cho kêu khi bấm chận?

Trả lời: Nốt Sĩ ở dây thứ sáu, nốt Fa, đây thứ hai và Sỉ trên dây thứ nhất Chỉ

ba nốt! Do vậy, trong trường hợp này, bạn không cần phải ấn ép đốt xương giữa Bạn

eó thể thả lỏng nó và như vậy ngón tay trông sẽ hơi cong khi chận hợp âm

Va đây là một bài tập tốt nữa dành cho ban

Nhẹ nhàng chận ngón lên phím thứ bảy Khi đàn nốt nào thì chỉ dùng phan

tương ứng của ngón tay để ấn mà thôi Nếu tiếng nhạc bị đục, để sửa, lăn nhẹ hay

dịch chuyển ngón tay cho đến khi tiếng nhạc được phát ra rõ ràng bởi vì ngón tay của mỗi người thường khác nhau cho nên bạn phải tự thí nghiệm

Đối với tôi, đường như mọi vấn để dính lứu tới bàn tay phải là do bạn duy trì sự

cảng cứng không cẩn thiết Do thói quen bạn duy trì sự căng cứng khi chuyển ngón hay ngay cả khi không đàn một nốt nhạc nào Điều này hoàn toàn không nên làm

nếu bạn muốn hoàn thiện kỹ thuật cho bàn tay trái và muốn đi xa hơn thế nữa

BÀI “QUANDRIVIAL QUANDARY” CUA ANDREW YORK

Bài luyện tập kiểu hợp âm 4 nốt dành cho bàn tay trái

Đây là một bài luyện tập ngắn mà Andy đặc biệt viết dành cho tay trái Nên lưu

ý một số điều khi tập bài này

chính xác, nhanh là những điều chủ yếu của bài

2 Luôn luôn hình dung ra hợp âm kế trước khi chuyển ngón đến để chuyển cho chính xác,

3 Luu ý đến những nốt phải được giữ

Mặc dù — nhịp lý tưởng là J= 80 nhưng bắt đâu bằng một nhịp chậm hơn và không cần đến máy đánh nhịp Gái này sẽ chỉ phối tâm trí bạn với tiếng đập nhịp của nó và thúc nhảy đến hợp âm kế tiếp bất kể bạn có chuẩn bị hay không

Quadrivial Quandary

Andeew York

BAI FANFARE CUA BRIAN HEAD

Một bài luyện tập về ngón luyến

Bai Fanfare ea Brian không những là một tác phẩm lớn về ngón luyến mà còn thích hợp cho chương trình biểu diễn nữa Theo cách nhìn kỹ thuật, bài này chứa đựng một sự quân bình giữa các nốt luyến và hợp âm nghịch chuyển Tập trung vào những vấn để sau day

1 Tập chậm và xử lý tất cả nốt luyến chính xác với âm thanh chắc và tốt

2 Bảo đảm cho các nốt cẩn phải giữ (cho vang đúng trường độ yêu cầu) trong khi thực hành các nốt luyến

3 Ghi nhận những thay đổi về nhịp

Fanfare

Brian Head

BÀN TâY PHẢI

DAN PHAT ÂM THANH

Bàn tay phải sản xuất ra âm thanh Mặc dù chất lượng của âm thanh thì được quyết định bởi cả hai tay, kiểu âm thanh và cường độ thì lại do bàn tay phải quyết định,

Có bảy yếu tố tạo thành âm thanh:

1 Chiểu dài móng và dạng móng,

2 Kiểu đánh: đánh ép hay đánh móc

3 Vi thé cia ban tay và góc độ của ngón tay với dây,

Đầu ngón và móng tay tiếp cận dây như thế nào

Đầu ngón và móng được chuẩn bị trên đây như thế nào

Sức ép của ngón tay trên dây,

Cách đầu ngón và móng tay rời khỏi đây

CHIEU DAI VA DANG MONG

Nếu móng tay quá dài, đầu ngón và móng đánh vào đây sẽ vướng, do vay sé anh hưởng đến tốc độ và sự trôi chảy Điều này do bởi lực cần gia tăng gấp bội Hình

đáng móng xấu cũng có thể tạo ra những lực cản trên dây diễn ra ngoài ý muốn và do

vậy tạo ra những âm chát chúa Móng tay giúp chúng ta soát và sử dụng dây để tạo ra cường độ và âm thanh Do vậy điều quan trọng là phải biết dưỡng và giữa móng như thế nào để đễ đàn và tạo ra âm thanh tốt Những hình ảnh minh hoa sau đây sẽ cho thấy các kiểu móng khác nhau và những cách để giữa chúng Chúng ta cũng sẽ thấy cách đo móng

Có nhiều lý do để nói rằng tại sao dạng

móng sẽ trở thành thuận tiện hay bất tiện Dạng

móng sẽ ảnh hưởng đến thế móc vào dây như thế

Các dạng # 1 và # 2 ở hình bên phải (kiểu

“không nên làm” ở hình cuối trang 31) sẽ gặp

nhiều trở lực khi đánh vào đây Hơn nữa các dạng

sẽ khiến cho chúng ta không thể dùng được hết

móng khi đánh bởi đo hình đáng, dây sẽ tuột khỏi

khi đến gắn giữa móng

#4 Một trong hai dạng móng (# 3 và # 4) trong ¬ hình bên phải cho phép móng móc vào đây dễ Us đàng hơn bởi đây sẽ trượt đọc theo “đốc” (do hình âu

đáng móng), và đồng thời cho phép người chơi tan Ñ

dụng toàn móng Kiểu móng của bạn sẽ quyết

định đạng nào thích hợp cho bạn nhưng nói chung

cả hai đều tốt „

Lời khuyên cũ nói rằng nên giũa móng theo đường cong của đầu ngón tay, thật

ra không phải lúc nào cũng hợp lý Mặc dù xem ra không có gì trầm trọng, nhưng theo kiểu móng như vậy, khi đàn, đây sẽ phải gặp một “đốc đổi” để leo Nhiễu khi đo

bờ cong quá tròn, như trong hình # 2, một điểm sẽ được hình thành Từ điểm này, dây sẽ gặp lực cản lớn hơn và do vậy, sẽ tạo ra âm thanh thô và chát chúa Điều này

sẽ còn tệ hại hơn nếu móng tay của bạn thuộc loại C, hay còn gọi là móng “móc” Với dạng móng kiểu # 1 hay # 2, “móc” sẽ bị khuếch trương tối đa nhược điểm của nó thay

vì giảm thiểu

Các móng dạng # 3 và # 4 đêu tốt, nhưng có các hiệu quả khác nhau Móng dạng

# 3 thì thông thường và thuận lợi nhất Nó giúp đẩy dây vào hướng lỗ phát âm thanh trong quá trình đàn, và do vậy, sẽ tạo ra một âm thanh vang tốt hơn Bởi vì móng có

“đốc” ngược lên nên sẽ tạo ra nhiều trở lực khi đàn hơn là so với móng dạng # 4 Nhu bạn thấy, móng đạng # 4 có chiều góc hơi xuôi xuống, làm cho dây đàn đi gọn trong

quá trình đánh Tiếng đàn sẽ diễn ra nhanh và gọn đến nỗi có người tưởng như ngón

tay của họ tự động trượt khỏi dây Những người hay đánh móc thì thích đạng # 3

Nếu bạn không biết dạng móng nào phù hợp với kiểu móng tay của mình thì

những hình vẽ trang kế sẽ giúp thấy ra điều đó

Tao déng mong (gi mong)

Luôn luôn sử dụng cái giữa, chứ không phải đồ cắt móng tay, để tạo dáng móng cho bàn tay phải Dùng đồ cắt móng

tay để cất sẽ làm cho móng có

những khía lổm chởm, cho dù bạn có

dùng giấy nhám để giũa đi nữa

Luôn luôn giũa móng với đầu

ngón tay để đối điện bạn Đặt cái

giùa đưới móng tay theo một góc độ

nhỏ (để móng tay xuống mặt giữa)

êu này sẽ giúp bạn quan sát cạnh

móng tốt Cố gắng giữa móng theo

một đường thẳng từ góc độ này, như

hình vẽ đã chỉ

"Theo cách đúng thì cái giũa sẽ dụng cạnh móng bằng ngang theo chiều rộng của

móng và được đặt một cách vững chắc Nếu đạng móng quá tròn, bạn sẽ ghỉ nhận một sự chuyển động đu đưa khi cái gita di chuyển vòng quanh cạnh móng

Đường minh họa ở hình phải chỉ do từ góc độ đặc biệt này mà ra Dạng móng

thì không hẳn là thẳng hoặc đẹp Nó sẽ vẫn trông hơi tròn, mặc dù không hẳn tròn

như kiểu phần thịt ở đầu ngón tay

Đây chỉ là những gợi ý về cách tạo đạng móng Có những cách khác nhau đành

cho bốn kiểu móng đã thảo luận trong quyền sách này Mặc dù tôi đã nêu ra các kiểu

móng và những cách tạo những thích ứng nhưng tự thí nghiệm vẫn đáng được khuyến khích Chỉ có bạn mới biết cái gì thích hợp cho mình

Góc dé va h dat ng

Để đạt được một âm thanh tốt, chúng ta nên chú ý đến góc độ của đầu ngón tay

đặt trên đây Lưu ý rằng khi ngón tay

được đặt trên dây, chỉ có phẩn thịt là

chạm dây Phân móng chỉ chạm đây khi nào đàn Hình sau đây minh hoạ cho một góc độ thuận lợi đối với bàn tay và đây đàn

Khi một ngón tay đánh thẳng vào

trong lòng bàn tay, nó thực tế đang di

chuyển trên một phẩn mặt đây (khi dây

sử dụng móng tay như là một “đốc”) mà

giúp tăng cường âm thanh Tuy nhiên, góc

độ này cũng tạo ra tiếng đàn xoèn xoẹt nơi phần các dây trân và do vậy cân phải được chỉnh thành góc độ thẳng hơn khi chơi các đây số bốn, năm và số sáu

ÉP DAY (APOYANDO)

Cái mà ép dây thật sự tạo ra là làm cho đây rung nhiéu hon trong chiéu huéng

của lỗ âm thanh đàn Theo nguyên tắc vật lý, một khi dây rung nhiễu thì sẽ tạo ra

âm thanh vang lớn và xa hơn Đó là lý do tại sao khi muốn tạo âm thanh để diễn

cảm, người ta thích dùng ép đây hơn

Vị thế

Khớp xương lớn (xem hình), nơi mà động tác

chính của ép đây phát sinh, thì được đặt phía bên

trên của dây kế cận phía dưới Thí dụ, nếu bạn đàn

dây thứ nhất, khớp xương lớn của ngón tay sẽ được

đặt phía trên đây thứ hai hoặc thứ ba

khóp xương lớn (large joint),

khớp xuong giita (middle joint)

khớp xương đâu (Tip joint)

Đông tác

Mặc dù tất cả khớp xương đều bị tác động đến,

nhưng thật ra khớp xương lớn là bị tác động nhiều

nhất Chính khớp xương này điểu khiển ngón tay cử

động Khớp xương này tạo ra một lực đẩy ngón tay đàn xuyên qua đây Khớp xương, này cũng làm ngón tay cử động hướng vào bàn tay và tạo ra âm thanh vang tròn Các khớp xương khác làm cho đầu ngón cử động hướng lên trên, mà nếu chúng ta không bao gồm cả tác động của ngón xương lớn, lại cho ra một âm thanh yếu Điều này cũng, giống như động tác đi: chúng ta bước tới nhờ bằng xương hông, chứ không phải bằng

xương đầu gối hay xương mắt cá

Mặc dù động tác ép được diễn ra rất nhanh đến nỗi tưởng chừng như có một động tác nhưng thật sự nó được chia ra làm ba bước

1 Đặt ngón tay (tư thế chuẩn bị)

Đặt các ngón tay cũng là cách hữu hiệu để kiểm soát tiếng đàn Đối với những

ai chưa từng thử nghiệm kiểu này thì lại tuyên bố với các người khác, nhất với học

trò, rằng đặt tay sẽ chân âm thanh, mà như thế là không nên Điều đó dĩ nhiên đúng

khi chúng ta đã thuần thục việc ép dây và đang đàn, nhưng cái đang bàn là tư thế chuẩn bị ban đâu cho người mới học ép dây Và đần đà từ tư thế chuẩn bị như thế sẽ

tạo chúng ta thói quen tốt và tính tự tin trong việc kiểm soát âm thanh, tiếng đàn

Sức ép

Sức ép chúng ta đặt lên đây sẽ dịch chuyển đây di

một mức độ nào đó Dây bị di chuyển ở một khoảng cách

nào thì sẽ bung ngược lại cũng ngắn ấy khoảng cách Dây

bị di chuyển càng xa thì tiếng đàn sẽ càng lớn Dù đánh

mạnh hay nhẹ, nên chắc rằng khi ép ngón thì dây phải di

chuyển

Sự buông thủ

Việc buông sẽ tạo ra âm thanh Trong trường hợp

ép đây, ngón tay đơn giần dùng sức ép mà nó đã thực

hiện trên đây kéo xuyên qua đây để đi đến nghỉ ở dây

kế cận Khi nghỉ, lực của ngón tay bằng không, và gân

tay buông giãn Trình tự này trên thực tế điễn ra rất

nhanh Khi để lực của ngón tay bằng không thì điều

này sẽ giúp cho ngón tay bung ngược lại vẻ phía dây

trên để chuẩn bị đàn nốt kế tiếp

MOC DAY (TIRANDO) Móc dây giống ép dây ở thế chuẩn bị và chuyển động

Có hai điều quan trọng trong giai đoạn móc day

1 Để cho đây dao động vào mặt đàn càng nhiều càng hay

2 Ngón tay tiếp tục đi thẳng hướng vào phía gần cổ tay

Các yếu tố này giúp tạo ra một âm thanh vang tròn Một cú móc dây nếu được

thực hiện tốt cũng mạnh như là cú ép dây

Các bình vẽ đưới đây cho thấy một cú móc dây tốt Lưu ý rằng khớp xương lớn được đặt trên dây nó đàn (trong ép dây nó được đặt bên trên dây kế dưới) Điều này

sẽ cho phép đây dịch chuyển tốt và do vậy, tao ra âm thanh tốt Nếu khớp xương này

để trịch ra phía sau hơn tí nữa thì các khớp xương nhỏ hơn phía đưới khi đàn sẽ cố móc lên nhiều hơn để tránh đụng đây kế đó Điều này không tiện bởi vì ngón tay sẽ lướng vướng khi đàn, nên tránh là hơn

SỰ HOẠT ĐỘNG ĐỘC LẬP CỦA NGÓN TAY PHẢI

Bài tập “đi bộ” sau đây rất tốt cho việc khỏi động ngón hàng ngày, hoặc sử dụng như là một bài tập luyện kỹ thuật cho tay phải Có thể nói đây là một trong những bài tập hiệu quả nhất trong quyển sách này Sau khi nhận ra rằng trở ngại chính ngăn tôi không tiến được trong việc thực tập âm giai là do chuyển đây, tôi bắt đầu “di bộ” Tôi chỉ thực tập đàn chuyển dây - và nó hiệu quả! Tôi tiếp tục luyện tập mỗi ngày, và sau đó, tôi không “ngán” âm giai nữa Thực tế, mỗi khi tôi gặp trở ngại, tôi liên giở ngón “đi bộ” ra mà tập (xem cách giải quyết vấn đẻ về âm giai trang 71)

Các bạn nên nhớ những điều sau đây khi tập:

1 Sit dung cú ép hay cú móc dây để tập ép dây thì có vẻ khó hơn

2 Ngay vừa khi đàn xong một nốt, lập tức đặt ngón tay lên dây kế

3 Luôn cố gắng đàn tạo ra nốt nhạc chắc, tốt

Nếu tập trung vào ba điều này, bạn sẽ đạt hiệu quả khởi đầu, bạn nên tập luyện bằng một ngón, kế đến hai ngón (hay ba ngón) luân phiên thay đổi Tôi để nghị rằng tron giai đoạn đầu bạn chỉ sử dụng một ngón để tập Tập từ 5 đến 15 phút là đủ Nếu muốn tập lâu hơn cũng được nhưng nên chú ý khi tập Tôi chủ yếu chỉ sử dụng ngón ¡

và m bởi vì tôi thường sử dụng hai ngón này để đàn âm giai; nhưng đối với bạn thì cứ tùy thích, đặc biệt nếu bạn thích đàn âm giai với ba ngón thay vì hai

NHỮNG BÀI LUYỆN TẬP KỸ THUẬT THEO KIỂU MÓC

HỢP ÂM CỦA TARREGA

Những bài tập này — rất tốt cho việc phát triển sự linh hoạt và tính độc lập

cua ngón tay, Chúng bao gồm việc phối hợp các ngón với các kiểu đánh chuyển dây

ợc ngón

Khi luyện tập, sử dụng ngón móc và đánh lớn tiếng Sau khi đánh xong một nốt,

ức buông ra để chuẩn bị đánh chuyển đây ở nơi nào mà nhạc yêu câu:

Xếu bạn là một trong những người chơi đàn hay gặp khó khăn trong việc luyện

ap kiểu ngón cái đánh ép trong khi các ngón khác đánh móc, đây là cơ hội tốt để

én tập kỳ thuật này, Cứ tập thong thả Tốt nhất là chỉ nên tập một số bài trong những bài này, và sau khi tập thuần thục xong mới tiếp tục tập các bản kế Bạn không cân phải đánh hết các bài khi luyện tập mỗi ngày

—wIl —wII —wII —wII —wII NHI —wII —wII —wII —wII —wII —wI —wII —wII —wII =

NGÓN CÁI

Cùng như chính khớp xương lớn điểu khiển các động tác của ngón tay, khớp xương cổ tay điểu khiển động tác của ngón cái Khớp xương đầu (ngón cái) chỉ trợ

giúp để hoàn thành động tác, hoặc trợ giúp để tạo ra âm thanh theo kiểu diễn cảm

Ngon cái cũng đánh di chuyển dây về hướng mặt đàn trước khi buông ra

Ghi chú: Trong hiểu đánh móc, dây bị Lỗi chung: Ngón cái dịch chuyển

dịch chuyển uê phía dưới, nà ngón cái đây theo phương song song, va đánh

đánh xong buông ra ở uị thể thấp xong buông ngón cao

Hình đưới đây cho thấy một dáng móng tốt Móng này khi đánh sẽ không bị

vướng lại mà đi sẽ xuôi xuống Tuy nhiên, đầu ngón tay tròn đánh xuống dây theo góc

độ ít nghiêng trong khi đấu ngón tay thon đánh góc độ nghiêng nhiều hơn Dạng

móng tay cũng ảnh hưởng đến việc kiểm soát màu sắc âm thanh, do bởi chuyển từ

đánh thịt sang đánh móng rất dễ, bạn nên kết hợp việc luyện vừa đánh thịt vừa đánh

móng để khi cẩn có thể sử dụng được hết hai kiểu

Phát triển kha nang ngón cái

Nhiều người chơi đàn thường gắn ngón cái với các dây trẩm, bởi vì ngón cái gần

các dây này hơn Tuy nhiên, khả năng của ngón cái hơn thế rất nhiều Hầu hết ngón cái của chúng ta thường yếu và kém linh hoạt Đã đến lúc phải luyện tập chúng, và

đồng thời, chúng ta sẽ tập sử dụng ngón cái trong một số trường hợp đặc biệt

Ngón cái là ngón có tính chất khác biệt nhất trong tất cả các ngón ở bàn tay —

đấy là sự thật Nhưng củng cố ngón này có nghĩa là sẽ giúp các phần khác trong bàn

tay Một bàn tay quân bình hài hòa là một bàn tay tốt

Hau hét chúng ta thường gặp vấn để khi sử dụng ngón cái ép liên tục Trong bài tập sau đây, trước tiên sử dụng ngón cái để đàn ép toàn bộ Kế đến, tập đàn nốt nhạc đầu của mỗi liên ba bằng ép dây, và nốt thứ ba (sau luyến) bằng móc dây Kiểm soát việc luân phiên đánh ép và móc là một kỹ thuật cơ bản trong guitar mà bạn sẽ phải

sử dụng để diễn cắm trong khi trình tấu

KỸ THUẬT FLAMENCO

Ngón cái có thể làm được điều gì khác? Flameneo! Rể cả thủ thuật mà các

nghệ sĩ Flamenco thường dùng là đàn bằng ngón cái trong những đoạn nhạc dài Tất

ea các thứ như tiếng đàn guitar, tiếng ca, tiếng vỗ tay, và tiếng giày nhảy giậm trên

gŠ hợp lại tạo nên Flamenco Có những đoạn nhạc nhanh mà các nghệ sĩ guitar cổ điển phải đàn bằng nhiều ngón thì lại được các nghệ sĩ guitar Flamenco đàn dễ đàng chỉ bằng ngón cái

Mặc dù không phải luôn luôn được ứng dụng trong guitar cổ điển, nhưng kỹ thuật Flamenco sẽ linh hoạt hóa ngón đàn của bạn Do vậy, nên tập một số kỹ thuật chính Sau đây là một đoạn Falseta trích trong Soleares của Juan Serrano

ALZAPUA

Alzapua là một kỹ thuật mà mặt lưng của móng tay cái được sử dụng để đàn Nó

đến từ tiếng Tây Ban Nha “alzar", có nghĩa là nâng lên Đây là một kỹ thuật mạnh

mẽ và được dùng để gia tăng khả năng linh hoạt của ngón cái

Cái mài tên hướng lên chỉ hướng đánh của ngón cái (hướng lên trần nhà) xuyên

qua đây Mũi tên hướng xuống chỉ hướng đánh của ngón cái (xuống sàn nhà) lướt qua

đây Điểm mấu chốt là đánh ngón cái nhanh, mạnh sao cho tất cả các nốt phát lên

một lượt Nếu bạn còn có thể nghe được từng nất nhạc rời, có nghĩa là bạn đánh lướt

trên dây quá chậm Tất cả các nốt nhạc đơn cũng được đánh bằng ngón cái với cách

ép

ALZAPUA FALSETA