Câu 1: Đốt cháy hoàn toàn m gam chất béo X chứa tri glixerit của axit stearic,axit panmitic và các axitbéo tự do đó.. Xà phòng hoá m gam XH=80% thì thu được khối lượng glixerol là: Hướng
Trang 1Câu 2 : (THPT Hồng Lĩnh Lần 3-2014) Este đơn chức X có mạch cacbon không nhánh, chỉ chứa C, H,
O và không chứa các nhóm chức khác Biết tỉ khối hơi của X so với CH4 là 6,25 Khi cho 5,0 gam X tác dụng vừa đủ với dd NaOH đun nóng, sau phản ứng hoàn toàn cô cạn dd thu được 7,0 gam muối khan Công thức cấu tạo của X là:
Câu 3 : ( THPT Chuyên Bắc Ninh -2013 ) Cho 0,01 mol một este của axit hữu cơ phản ứng vừa đủ với 100ml
dung dịch NaOH 0,2M, sản phẩm tạo thành chỉ gồm 1 ancol và 1 muối có số mol bằng nhau Mặt khác khi xàphòng hoá hoàn toàn 1,29 gam este đó bằng lượng vừa đủ 60 ml dung dịch KOH 0,25M Sau khi kết thúc phảnứng, đem cô cạn dung dịch thu được 1,665 gam muối khan Este có công thức phân tử là
Trang 2C
C3H7COOC2H5
D
C4H8COOCH2COOCH2
Hướng Dẫn: D
C4H8COOCH2COOCH2
Câu 4: (THPT Chuyên Nguyễn Huệ Lần 3-2014 )Cho 0,01 mol một este X phản ứng vừa hết với 100
ml dung dịch NaOH 0,2M, sản phẩm tạo ra chỉ gồm một muối và một ancol đều có số mol bằng số mol este, đều có cấu tạo mạch cacbon không phân nhánh Mặt khác xà phòng hoá hoàn toàn một lượng este X bằng dung dịch KOH vừa đủ, thì vừa hết 200 ml KOH 0,15M và thu được 3,33 gam muối X là:
A Etylenglycol oxalat B Đimetyl ađipat.
Hướng Dẫn: D
Vì sản phẩm tạo ra chỉ gồm một muối và một ancol đều có số mol bằng số mol este nên B,C sẽ bị loại ngay.(A,D là este vòng)
[ 2 ]43,33(gam) KOOC R COOK : 0,015 − − → = R 56 − CH − →Chọn D
DẠNG 11 : ESTE ĐA CHỨC Câu 1: (THPT Chuyên Vinh Lần 2-2013) Thủy phân hoàn toàn 0,15 mol một este X cần dùng vừa đủ
100 gam dung dịch NaOH 18%, thu được một ancol và 36,9 gam hỗn hợp muối của hai axit cacboxylic đơnchức Công thức phân tử của hai axit là
A HCOOH và C3H7COOH B HCOOH và C2H5COOH
C CH3COOH và C2H5COOH D C2H5COOH và C3H7COOH
hướng dẫn:
Trang 3Câu 2: (THPT Chuyên Tuyên Quang Lần 3-2014)Thủy phân hoàn toàn 0,05 mol este của 1 axit đa
chức với 1 ancol đơn chức cần 5,6 gam KOH Mặt khác, khi thủy phân 5,475 gam este đó thì cần 4,2 gamKOH và thu được 6,225 gam muối CTCT của este là:
Câu 3: (THPT Quỳnh Lưu 1 Lần 3-2014) Cho chất hữu cơ A chỉ chứa một loại nhóm chức tác dụng với
1 lít dung dịch NaOH 0,5M thu được 0,1 mol ancol Lượng NaOH dư được trung hoà hết bởi 0,5 lít dungdịch HCl 0,4M Công thức tổng quát của A là
Hướng Dẫn:A (RCOO)3R’
NaOH HCl
pu NaOH ancol
muối Công thức cấu tạo thu gọn của hai axit là
A HCOOH và C2H3COOH B HCOOH và C2H5COOH
C CH3COOH và C2H3COOH D HCOOH và CH3COOH
Hướng Dẫn:
Trang 4A C2H5COOCH2CH2CH2OOCH B CH3COOCH2CH2CH2OOCCH3
C HCOOCH2CH2CH2CH2OOCCH3 D CH3COOCH2CH2OOCC2H5
Hướng Dẫn:
2
7 4
2 12
Câu 7: (THPT Hồng Lĩnh -2014) Hợp chất hữu cơ X được tạo bởi glixerol và axit axetic Trong phân
tử X, số nguyên tử H bằng tống số nguyên tử C và O Thủy phân hoàn toàn m gam X cần dùng vừa đủ
300 ml dung dịch NaOH 1M Giá trị của m là
Hướng Dẫn:
Hợp chất hữu cơ X được tạo bởi glixerol và axit axetic có thể có chất sau:
Trang 53 3 5 2
:10 ( ) : : 5
: 4 :12
: 5 :14
O H
Câu 8: (Sở Giáo Dục Đào Tạo Nghệ An Lần 1-2014) Este X được tạo thành từ axit oxalic và hai ancol
đơn chức Trong phân tử este, số nguyên tử cacbon nhiều hơn số nguyên tử oxi là 1 Khi cho m gam X tácdụng với dung dịch NaOH dư, sau khi phản ứng hoàn toàn có 9,6 gam NaOH đã phản ứng Giá trị của mlà
Câu 9: ( THPT Chuyên Nguyễn Huệ Lần 4-2011) Cho 43,6 gam chất hữu cơ X mạch hở chỉ chứa một
loại nhóm chức tác dụng với 2 lít dung dịch NaOH 0,5M thu được 49,2 gam muối và 0,2 mol ancol.Lượng NaOH dư được trung hoà vừa hết bởi 0,5 lít dung dịch HCl 0,8M Công thức cấu tạo của X là:
A (CH3COO)2C2H4 B C3H5(COOCH3)3
C (HCOO)3C3H5 D (CH3COO)3C3H5
Hướng Dẫn:
Trang 6NaOH HCl
pu NaOH ancol
Câu 10: (THPT Yên Việt Lần 1-2014) Khi xà phòng hoá 1 mol este cần 120 gam NaOH nguyên chất.
Mặt khác khi xà phòng hoá 13,0 gam este đó thì cần 6,0 gam NaOH và thu được 14,4 gam muối duy nhất.Biết ancol hoặc axit tạo thành este là đơn chức Công thức của este là
Câu 11 : (THPT Đặng Thức Hứa -2012) Cho 0,1 mol một este X tác dụng vừa đủ với dung dịch chứa
0,2 mol NaOH, thu được hỗn hợp hai muối của hai axit hữu cơ đều đơn chức và 6,2 g một ancol Y Y là
Câu 12: (THPT Chuyên Trần Phú Hải Phòng Lần 1-2014 ) Cho 2,54g este (X) mạch hở bay hơi trong 1
bình kín dung tích 0,6 lít (lúc đầu là chân không) Khi este bay hơi hết thì áp suất ở 136,50C là 425,6
Trang 7mmHg.Thuỷ phân 25,4 gam (X) cần 0,3 mol NaOH thu được 28,2 g một muối duy nhất Xác định tên gọi (X) biết rằng (X) phát xuất từ rượu đa chức.
A Glixerin triaxetat B Etylenglicolđiaxetat
C Glixerin tripropionat D Glixerin triacrylat
Hướng dẫn:
0,1 X cần 0,3 NaOH → este 3 chức
Câu 13 :(THPT Chuyên Nguyễn Huệ Lần 1-2015 ) Hỗn hợp hữu cơ X được tạo bởi glixerol và axit
axetic Trong phân tử X, số nguyên tử H bằng tổng số nguyên tử C và O Thủy phân hoàn toàn m gam X cần dung vừa đủ 300 ml dung dịch NaOH 1M Giá trị của m là:
Câu 14:( Chuyên Sư Phạm Hà Nội Lần 4-2014) Cho X là este của glyxerol với axit cacboxylic đơn
chức, mạch hở Đun nóng 7,9 gam X với dung dịch NaOH tới khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được 8,6gam hỗn hợp muối tính số gam glyxerol thu được ?
DẠNG 12 : Bảo Toàn Bi Khi Cho Chất Béo Pư Brom.
Câu 1 : Khi cho chất béo X phản ứng với dung dịch brom thì 1 mol X phản ứng tối đa với 4 mol Br2 Đốtcháy hoàn toàn a mol X thu được b mol H2O và V lít CO2 (đktc) Biểu thức liên hệ giữa V với a, b là
(Thị Xã Quảng Trị-2015) Hướng dẫn:
Trang 8Câu 3 : (THPT Diễn Châu 5 Lần 1-2015) Đốt cháy hoàn toàn 1 mol chất béo, thu được lượng CO2 và
H2O hơn kém nhau 6 mol Mặt khác a mol chất béo trên tác dụng tối đa với 600 ml dung dịch Br2 1M Giátrị của a là
Câu 4 : (THPT Chuyên Lê Quí Đôn Đà Nẵng -2015) Đốt cháy hoàn toàn 1 mol chất béo, thu được
lượng CO2 và H2O hơn kém nhau 8 mol Mặt khác a mol chất béo trên tác dụng tối đa với 600 ml dungdịch Br2 1M Giá trị của a là
Câu 5 : (THPT Chuyên Thăng Long -2015) Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol một loại chất béo X thu được
CO2 và H2O hơn kém nhau 0,6 mol Tính thể tích dung dịch Br2 0,5M tối đa để phản ứng hết với 0,3 mol chất béo X?
Trang 9Câu 7 : ( THPT Chuyên Vĩnh Phúc Lần 4-2015) Khi thủy phân một triglixerit X, thu được các axit béo
gồm axit oleic, axit panmitic, axit stearic Thể tích khí O2 (đktc) cần để đốt cháy hoàn toàn 8,6 gam X là
A 15,680 lít B 20,160 lít C 17,472 lít D 16,128 lít.
Hướng dẫn:
Các bài toán liên quan tới chất béo Các bạn cần nhớ 4 loại axit béo quan trọng sau :
Axit panmitic: C15H31COOH M=256 Axit stearic : C17H35COOH M=284
Axit oleic : C17H33COOH M=282 Axit linoleic : C17H31COOH M=280
Câu 8: ( THPT Chuyên Quảng Bình lần 1-2014 ) Hỗn hợp X gồm axit panmitic, axit stearic và axit
linoleic Để trung hòa m gam X cần 50 ml dung dịch NaOH 1M Mặt khác, nếu đốt cháy hoàn toàn m gam X thì thu được 19,04 lít khí CO2 (ở đktc) và 14,76 gam H2O % số mol của axit linoleic trong m gamhỗn hợp X là:
Hướng dẫn:
Trang 10Câu 1: Thủy phân hoàn toàn chất béo X trong môi trường axit, thu được glixerol và hỗn hợp hai axit béo
gồm axit oleic và axit linoleic Đốt cháy m gam X cần vừa đủ 76,32 gam O2, thu được 75,24 gam CO2.Mặt khác, m gam X tác dụng tối đa với V ml dung dịch Br2 1M Giá trị của V là
Câu 2: Thủy phân hoàn toàn chất béo X trong môi trường axit, thu được glixerol và hỗn hợp hai axit béo.
Nếu đốt cháy hoàn toàn a mol X thì thu được 12,32 lít CO2 (đktc) và 8,82 gam H2O Mặt khác, a mol Xtác dụng tối đa với 40 ml dung dịch Br2 1M Hai axit béo là
A axit panmitic và axit oleic B axit panmitic và axit linoleic.
C axit stearit và axit linoleic D axit stearit và axit oleic
Câu 3: cho x mol chất béo X tác dụng với dung dịch brom dư thấy có 4x mol brom pư đốt cháy hoàn
toàn x mol X thu được a mol CO2 và b gam nước biểu thức liên hệ giữa a và b là
A.a=6x+b/18 B.a=6b+x/18 C.a=x+b/3 D.a=6x+b
Câu 4: (Chuyên Lê Quý Đôn –Đà Nẵng Lần 2-2015)Thủy phân axit béo X thu được glyxerol và ba axit
béo là axit stearic, axit panmitic và axit oleic Đốt cháy hoàn toàn a mol X thu được V lít (đktc) CO2 và m gam nước Biểu thức liên hệ giữa a, V và m là
Câu 5:( THPT Đoàn Thượng Lần 1-2013) Cho 17,68 gam triolein làm mất màu vừa đủ V(ml) nước
brom 0,2M Giá trị của V là
Câu 6: Thủy phân triglixerit X trong NaOH người ta thu được hỗn hợp 2 muối natrioleat và natristearat
theo tỉ lệ mol 1: 2 Khi đốt cháy a mol X thu được b mol CO2 và c mol H2O Liên hệ giữa a, b, c là
Câu 7: (THPT Quỳnh Lưu 1 Lần 2-2015) Thủy phân triglixerit X trong NaOH người ta thu được hỗn
hợp 3 muối natri oleat; natri sterat và natri linoleat Khi đốt cháy a mol X thu được b mol CO2 và c mol
H2O Liên hệ giữa a, b, c là:
Hướng Dẫn:
Câu 1: A:120
Trang 11cho x mol chất béo X tác dụng với dung dịch brom dư thấy có 4x mol brom pư
suy ra chất béo có 4 liên kết bi trong gốc và 3 liên kết bi trong chức este nên có 7 liên kết bi
Trang 12Câu 1: Đốt cháy hoàn toàn m gam chất béo X (chứa tri glixerit của axit stearic,axit panmitic và các axit
béo tự do đó) Sau phản ứng thu được 13,44 lít CO2 (đktc) và 10,44 gam nước Xà phòng hoá m gam X(H=80%) thì thu được khối lượng glixerol là:
Hướng dẫn:
chất béo X (chứa tri glixerit của axit stearic,axit panmitic và các axit béo tự do đó
Suy ra chất béo có ba liên kết bi trong chức este còn gốc không có liên kết bi
Câu 2: Đốt cháy hoàn toàn m gam chất béo X (chứa triglixerit của axit stearic, axit panmitic và các axit
béo tự do đó) Sau phản ứng thu được 20,16 lít CO2 (đktc) và 15,66 gam nước Xà phòng hóa m gam
X (H = 90%) thì thu được khối lượng glixerol là:
Hướng dẫn:
chất béo X (chứa tri glixerit của axit stearic,axit panmitic và các axit béo tự do đó
Suy ra chất béo có ba liên kết bi trong chức este còn gốc không có liên kết bi
Câu 3 : (THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành Lần 1-2013) Đốt cháy hoàn toàn m gam chất béo X (chứa
triglixerit của axit stearic,axit panmitic và các axit béo tự do đó) Sau phản ứng thu được 13,44 lít CO2(đktc) và 10,44 gam nước Xà phòng hoá m gam X (H=90%) thì thu được khối lượng glixerol là:
Trang 13Hướng dẫn:
chất béo X (chứa tri glixerit của axit stearic,axit panmitic và các axit béo tự do đó
Suy ra chất béo có ba liên kết bi trong chức este còn gốc không có liên kết bi
Câu 4 : (THPT Chuyên Vĩnh Phúc Lần 2-014) Đốt a mol X là trieste của glixerol và axit đơn chức,
mạch hở thu được b mol CO2 và c mol H2O, biết b – c = 4a Hiđro hóa m gam X cần 6,72 lít H2 (đktc) thu được 39 gam X’ Nếu đun m gam X với dung dịch chứa 0,7 mol NaOH đến phản ứng hoàn toàn sau đó côcạn dung dịch sau phản ứng thì thu được bao nhiêu gam chất rắn khan?
Hướng dẫn:
tu.do
BTKL 2
Câu 5 : (THPT Chuyên Bến Tre -2013) Đốt cháy hoàn toàn m gam chất béo X (chứa triglixerit của axit
stearic,axit panmitic và các axit béo tự do đó) Sau phản ứng thu được 6,72 lít CO2 (đktc) và 5,22 gamnước Xà phòng hoá m gam X (hiệu suất =90%) thì thu được khối lượng glixerol là
Hướng dẫn:
chất béo X (chứa tri glixerit của axit stearic,axit panmitic và các axit béo tự do đó
Suy ra chất béo có ba liên kết bi trong chức este còn gốc không có liên kết bi
Câu 6: (THPT Chuyên Lê Quý Đôn -Điện Biên -2014) Xà phòng hoá hoàn toàn 13,44 kg chất béo có
chỉ số axit bằng 7 cần 120,064 kg dung dịch NaOH 15% Khối lượng glixerol thu được là
A 13,8045 kg B 13,8075 kg C 13,75584 kg D 10,3558 kg Hướng dẫn:
Trang 14trung hoa trung hoa
Câu 7: ( THPT chuyên lê khiết lần 3-2014 ) Xà phong hoá 795,6 kg chất béo có chỉ số axit bằng 7 cần
170,52 kg dung dịch NaOH 15% Khối lượng glixerol thu được là (giả sử phản ứng hoàn toàn và chỉ số axit là số mg KOH dùng để trung hoà hết lượng axit tự do có trong 1 gam chất béo)
Hướng dẫn:Chọn đáp án A
Ta có :
trung hòa trung hòa
Câu 2 : (THPT Chuyên Biên Hòa Lần 2-2015) Trieste A mạch hở, tạo bởi glixerol và 3 axit cacboxylic
đơn chức X,Y,Z Đốt cháy hoàn toàn a mol A thu được b mol CO2 và d mol H2O Biết b = d + 5a và a mol
A phản ứng vừa đủ với 72 gam Br2(trong dung dịch), thu được 110,1 gam sản phẩm hữu cơ Cho a mol Aphản ứng với dung dịch KOH vừa đủ, thu được x gam muối Giá trị của x là:
A 48,5 B 49,5 C 47,5 D 50,5
Câu 3 : (THPT Minh Khai Lần 2-2013) Đốt a mol X là trieste của glixerol và axit đơn chức, mạch hở
thu được b mol CO2 và c mol H2O, biết b-c= 5a Hiđro hóa m gam X cần 13,44 lít H2 (đktc) thu được 54,8gam X’ Nếu đun m gam X với dd chứa 1mol NaOH đến phản ứng hoàn toàn, cô cạn dd sau phản ứng thìthu được m1 gam chất rắn Giá trị của m1 là
A 53,2 gam B 52,6 gam C 61,48 gam D 75,2 gam.
Bài Tập Rèn Luyên:
Câu 1:C 36,72
Trang 15RCOO C H KOH RCOOK C H OH RCOOK
Trang 16Khái niệm chỉ số axit là số mg KOH cần dùng trung hòa lượng axit béo tự do có trong 1 gam chất béo.
Câu 2: Để trung hoà axit tự do có trong 5,6 gam chất béo cần 6 ml dung dịch NaOH 0,1 M Tính chỉ số
axit của chất béo nói trên?
Câu 3: Để trung hoà lượng axit tự do có trong 14 gam một mẫu chất béo cần 15ml dung dịch KOH 0,1M.
Chỉ số axit của mẫu chất béo trên là
Câu 4: ( Chuyên Sư Phạm Hà Nội Lần 3-2015) Để trung hòa lượng axit tự do có trong 140 gam một
mẫu chất béo cần 150ml dung dịch NaOH 0,1M Chỉ số của mẫu chất béo trên là
Trang 17Câu 2 : ( THPT Đô Lương 2-2013) Để trung hoà lượng axit tự do có trong 14 gam một mẫu chất béo cần
15 ml dung dịch KOH 0,1M Chỉ số axit của mẫu chất béo trên là
Câu 3 : (THPT Quỳnh Lưu 1 Lần 2-2013) Xà phòng hoá hoàn toàn 100,0 gam chất béo cần 150,0 ml
dung dịch NaOH 2,25M, sau phản ứng thu được 103,625 gam xà phòng Chỉ số axit của chất béo đó là
Câu 4 : (THPT Chuyên Vĩnh Phúc Lần 4-2013) Xà phòng hóa hoàn toàn 100 gam chất béo X cần dùngvừa đủ 100 ml dung dịch NaOH 0,8M, sau phản ứng thu được 100,81 gam xà phòng Xác định chỉ số axitcủa chất béo đó
Câu 5 : (THPT Chuyên Bến Tre Lần 2-2014) Cho 200 gam một loại chất béo có chỉ số acid bằng x tác
dụng vừa đủ với 31 gam NaOH, thu được 207,55 gam hỗn hợp muối khan Giá trị của x là
Trang 20NaOH KOH
Câu 4 :( THPT Chuyên Hùng Vương Phú Thọ Lần 1-2014)Để trung hòa 20 gam một loại chất béo có
chỉ số axit bằng 7, cần dùng dung dịch chứa m gam NaOH Giá trị của m là
Câu 5 : (THPT Chuyên Lê Quý Đôn -Điện Biên -2014) Một loại chất béo chứa 89% tristearin Thể
tích dung dịch NaOH 1,0M cần dùng để este hoá hoàn toàn lượng trieste có trong 100 gam loại chất béo trên là
Câu 6: (THPT Chuyên Vĩnh Phúc Lần 2-014) Cho 80 gam một loại chất béo có chỉ số axit bằng 7 tác
dụng vừa đủ với dung dịch NaOH Sau phản ứng cô cạn dung dịch thu được 83,02 gam hỗn hợp muối khan Khối lượng NaOH đã tham gia phản ứng là
A 12,00 gam B 12,58 gam C 12,40 gam D 12,94 gam
Hướng Dẫn:
BTKL trung.hoa
KOH
m 0,01
80 m 83,02 0,01.18 92 m 12,4
3 chi.so.Iot 7 n 0,01
Câu 7 Để trung hòa 20 gam một loại chất béo có chỉ số axit bằng 7, cần dùng dung dịch chứa m gam
NaOH Giá trị của m là
Trang 21Câu 8: ( Chuyên Sư Phạm Hà Nội Lần 7-2015)Để trung hòa 15 gam một loại chất béo có chỉ số axit bằng
7, cần dùng dung dịch chứa m gam NaOH Giá trị của m là
Hướng Dẫn: Chọn đáp án C
Ta có : mKOH = 15.7 105(mg) = → nKOH = nNaOH= 0,001875 → = m 0,075(gam)
Bài Tập Tự Luyện
Câu 1 : (THPT Phan Bội Châu Lần 2-2015) Số miligam KOH cần để trung hoà axit béo tự do có trong
1 gam chất béo gọi là chỉ số axit của chất béo.Tính khối lượng dung dịch NaOH 30% cần để trung hòa
lượng axít béo tự do có trong 5 gam chất béo có chỉ số axít bằng 5,6
Câu 2 : (THPT Thúc Trực -2013) Cho 200 gam một loại chất béo có chỉ số axit bằng 7 tác dụng vừa đủ
với một lượng NaOH, thu được 207,55 gam hỗn hợp muối khan Khối lượng NaOH đã tham gia phản ứnglà
Câu 3 : (THPT Amsterdam lần 2-2011) Xà phòng hóa hoàn toàn 100gam chất béo có chỉ số axit bằng 7
cần x gam dung dịch Na0H 25%, thu được 9,43gam glyxerol và y gam muối natri Giá trị của x, y lần lượtlà:
Câu 4 : (THPT Nguyễn Thị Minh Khai Lần 2-2014) Thủy phân hoàn toàn 16,12 gam tripanmitin
((C15H31COO)3C3H5) cần vừa đủ V ml dung dịch NaOH 0,5M Giá trị của V là
Câu 5 : (THPT Chuyên Vĩnh Phúc Lần 1-2014)Để trung hoà 10 gam một chất béo có chỉ số axit là 5,6
thì khối lượng NaOH cần dùng là
Câu 6 : (THPT Nam Trực Lần 2-2013) Xà phòng hóa hoàn toàn 70 gam hỗn hợp gồm triglixerit và
axit béo cần dùng V lít dd NaOH 2M, đun nóng Sau phản ứng thu được 7,36 gam glixerol và 72,46 gam
xà phòng Giá trị của V là:
Câu 7 (THPT Chuyên Hùng Vương Phú Thọ Lần 1-2014) Để trung hòa 20 gam một loại chất béo có
chỉ số axit bằng 7, cần dùng dung dịch chứa m gam NaOH Giá trị của m là
A 0,150 B 0,280 C 0,100 D 0,14
Câu 8 : (THPT Chuyên Lê Quý Đôn Điện Biên -2014) Một loại chất béo chứa 89% tristearin Thể tích
dung dịch NaOH 1,0M cần dùng để este hoá hoàn toàn lượng trieste có trong 100 gam loại chất béo trênlà
Trang 22A 100 ml B 300 ml C 200 ml D 250 ml.
Câu 9 : (THPT Lục Ngạn Số 3-2014) Xà phòng hóa hoàn toàn 200 gam chất béo có chỉ số acid bằng 7
cần tối đa x gam dung dịch NaOH 25 % thu được 18,86 gam glixerol và y gam muối natri Giá trị của x
và y là:
A 98,4 và 206,74 B 102,4 và 206,29 C 102,4 và 283,09 D 98,4 và 206,29 Hướng Dẫn:
Trang 25chỉ số xà phòng của chất béo trên?
m chi so xa phong
Trang 262,52
KOH beo
m chi so xa phong
m chi so xa phong
m
Câu 4 : (THPT Cẩm Bình Lần 1-2014) Khi xà phòng hoá 0,9 gam chất béo cần 24 ml dung dịch KOH
0,25 M Chỉ số xà phòng hoá của mẫu chất béo đó là:
m chi so xa phong
m
Câu 5 (THPT Hoàng Mai Nghệ An -2014) Xà phòng hóa hoàn toàn 1,89 gam một chất béo cần 67,5
ml dung dịch NaOH 0,1M Chỉ số xà phòng hóa của chất béo đó là
m chi so xa phong
m
Câu 6.( ĐHQG TPHCM-2014) Xà phòng hóa hoàn toàn 1,89 gam một chất béo cần 67,5 ml dung dịch
NaOH 0,1M Chỉ số xà phòng hóa của chất béo đó là
Trang 27Câu 1 : Để xà phòng hoá hoàn toàn 100gam chất béo có chỉ số axit bằng 7 người ta dùng hết 0,32 mol
A 9,4 gam B 9,3gam C 8,487 gam D.9,43gam
Câu 2 : (Chuyên Vinh Lần 4-2011 Xà phòng hoá hoàn toàn 13,44 kg chất béo có chỉ số axit bằng 7 cần
120,064 kg dung dịch NaOH 15% Khối lượng glixerol thu được là
Câu 2 : (THPT Chuyên Nguyễn Quang Diêu -2014)Xà phòng hóa 1 kg chất béo có chỉ số axit là 2,8
người ta cần dùng 350 ml dung dịch KOH 1M Khối lượng glixerol thu được là
Hướng Dẫn:
Trang 28Câu 5 : (THPT Chuyên Lê Quý Đôn -Điện Biên -2014) Xà phòng hoá hoàn toàn 13,44 kg chất béo có
chỉ số axit bằng 7 cần 120,064 kg dung dịch NaOH 15% Khối lượng glixerol thu được là
A 13,8045 kg B 13,8075 kg C 13,75584 kg D 10,3558 kg Hướng Dẫn:
trung hoa trung hoa
Câu 1 : (THPT Liễn Sơn -2015) Xà phòng hóa 265,2 kg chất béo có chỉ số axit bằng 7 cần vừa đủ 56,84
kg dung dịch NaOH 15% Khối lượng glixerol thu được là (giả sử phản ứng xảy ra hoàn toàn và chỉ sốaxit là số mg KOH dùng để trung hòa hết lượng axit tự do có trong 1 gam chất béo)
Câu 2 : (THPT Chuyên Nguyễn Huệ Lần 2-2010) Một chất béo có chỉ số axit bằng 7, chỉ số xà phòng
hóa bằng 196 Đun nóng 100gam chất béo đó với dung dịch NaOH vừa đủ được bao nhiêu gam glyxerol
(chỉ số axit là số mg KOH dùng để trung hòa hết lượng axit tự do có trong 1 gam chất béo, chỉ số xà
phòng hóa là số mg KOH dùng để xà phòng hóa hết lượng triglixerit và lượng axit tự do có trong 1 gam chất béo):
Câu 3 : (THPT Hồng Lĩnh Lần 2-2015)Để xà phòng hóa hoàn toàn 10 kg chất béo có chỉ số axit bằng
7, cần vừa đủ dd chứa 1,4 kg NaOH Tính khối lưượg PTTB của các axit béo (biết cấu tạo của axit béo tự
Trang 29do giống các axit tạo ra chất béo ; chỉ số axit là số miligam KOH cần dùng để trung hòa axit tự do chứatrong 1 gam chất béo)
Câu 4 : (THPT Long Châu Sa Lần 2-2015) Thủy phân hoàn toàn chất béo E bằng dung dịch NaOH thu
được 1,84 gam glixerol và 18,24 gam muối của axit béo duy nhất Chất béo đó là
A (C17H35COO)3C3H5 B (C15H31COO)3C3H5
C (C17H33COO)3C3H5 D (C15H29COO)3C3H5.
Câu 5 (THPT Trần Phú Hà Tĩnh Lần 2-2013) Thủy phân hoàn toàn 431 gam một lipit(chất béo) thu
được 46 gam glixerol và hai loại axit béo Công thức của hai axit béo nói trên là:
A C15H31COOH và C17H35COOH B C15H31COOH và C17H33COOH
C C17H31COOH và C17H33COOH D C15H29COOH và C17H33COOH
KOH
beo NaOH KOH
KOH
beo NaOH KOH
Trang 30cần 0,805 mol O2, sinh ra 0,57 mol CO2 và 0,53 mol H2O Cũng m gam chất béo này tác dụng vừa đủ vớidung dịch NaOH thì khối lượng muối tạo thành là
Hướng dẫn:
Trang 31A 18,28 gam B 16,68 gam C 20,28 gam D 23,00 gam Hướng dẫn:
Câu 3 : (THPT Nông Cống 1 Lần 3-2015) Đun sôi a gam một triglixerit (X) với dung dịch KOH đến khi phản ứng
hoàn toàn được 0,92 gam glixerol và hỗn hợp Y gồm m gam muối của axit oleic với 3,18 gam muối của axit linoleic(C17H31COOH) Giá trị của m là:
Trang 32Câu 3.(THPT Đa Phức Lần 2-2013) Thủy phân hoàn toàn một chất béo bằng dung dịch NaOH, sauphản ứng thu được 2,78 gam C15H31COONa; m2 gam C17H31COONa và m3 gam C17H35COONa Giá trịcủa m2 và m3 lần lượt là
A. 3,02 gam và 3,05 gam B 6,04 gam và 6,12 gam
C. 3,02 gam và 3,06 gam D 3,05 gam và 3,09 gam
Câu 4: (THPT Đoàn Thượng Lần 1-2013) Cho 1,5 kg một chất béo X có chỉ số axit bằng 7 phản ứng
vừa đủ với 318,75 ml KOH 2M thu được dung dịch Y Cô cạn Y thu được a gam xà phòng Giá trị của a là
Câu 5 : ( THPT Phù Dực Lần 2-2013) Xà phòng hóa hoàn toàn m gam một loại mỡ chứa 40% triolein,
20% tripanmitin và 40% tristearin (về khối lượng), thu được 138 gam glixerol Giá trị của m là
Trang 33Câu 6: (THPT Chuyên Tuyên Quang Lần 3-2014 ) Để thuỷ phân hoàn toàn 8,58 kg một loại chất béo
cần vừa đủ 1,2 kg NaOH, thu được 0,368 kg glixerol và hỗn hợp muối của axit béo Biết muối của các axit béo chiếm 60% khối lượng xà phòng Khối lượng xà phòng tối đa có thể thu được là
Câu 7: ( THPT Chuyên Quốc Học Huế lần 1-2014 ) Xà phòng hóa hoàn toàn 100gam chất béo có chỉ
số axit bằng 7 cần a gam dd NaOH 25% thu được 9,43 gam grixerol và b gam muối natri Giá trị của a,b lần lượt là:
Câu 8: ( Chuyên Khoa Học Huế Lần 2-2014 )Xà phòng hoá hoàn toàn 17,24 gam chất béo cần vừa đủ
0,06 mol NaOH Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được khối lượng xà phòng là
Hướng dẫn:
Trang 34Các bài toàn về chất béo các bạn chỉ cẩn BTKL và chú ý
phan ung NaOH Gli
n n
3
=
có ngay :0,06
17,24 0,06.40 m 92 m 17,8
3
Câu 9 ( THPT Chuyên Thái Bình lần 1-2014 ) Để tác dụng hết 100g một loại chất béo có chỉ số axit
bằng 7 phải dùng 17,92g KOH Tính khối lượng muối thu được?
Hướng dẫn:
trung.hoa KOH
BTKL
100g
n 0,0125 chi.so.axit 7
Câu 10 ( Chuyên Khoa Tự Nhiên Lần 1-2015 )Để tác dụng hết với 100 gam chất béo có chỉ số axit
bằng 7 phải dùng 17,92 gam KOH Khối lượng muối thu được sau phản ứng là:
KOH
Glixerol KOH
Câu 11.( Chuyên Sư Phạm Hà Nội Lần 8-2014) Một chất béo là trieste của một axit và axit tự do cũng
có cùng công thức với axit chứa trong chất béo Chỉ số xà phòng hóa của mẫu chất béo này là 208,77 và chỉ số axit tự do bằng 7 Axit chứa trong chất béo trên là :
A Axit stearic B Axit oleic C Axit linoleic D Axit panmitic.
Trang 35Bài Tập Tự Luyện
Câu 1 : (THPT Chuyên Vinh Lần Cuối -2013) Một loại chất béo có chứa 25% triolein, 25% tripanmitin
và 50% tristearin về khối lượng Cho m kg chất béo trên phản ứng vừa đủ với dung dịch NaOH đun nóng,thu được 1 tấn xà phòng nguyên chất Giá trị của m là
Câu 2 : (THPT Yên Lạc Lần 1-2014) Một loại mỡ chứa 50% olein, 30% panmitin và 20% stearin Tính
khối lượng xà phòng natri 72% được điều chế từ 1 tấn mỡ đó?
Câu 3 : (THPT Chuyên Tuyên Quang Lần 3-2014 ) Để thuỷ phân hoàn toàn 8,58 kg một loại chất béo
cần vừa đủ 1,2 kg NaOH, thu được 0,368 kg glixerol và hỗn hợp muối của axit béo Biết muối của các axit béo chiếm 60% khối lượng xà phòng Khối lượng xà phòng tối đa có thể thu được là
Câu 4 : ( THPT Chuyên Quảng Bình lần 1-2014) Để xà phòng hoá 10 kg chất béo có chỉ số axit
bằng 7, người ta đun chất béo với dd chứa 1,42 kg NaOH Sau khi phản ứng hoàn toàn, muốn trung hoà NaOH dư cần 500 ml dd HCl 1M Khối lượng xà phòng nguyên chất đã tạo ra là
Câu 5 : (THPT Nguyễn Trãi Lần 2-2013) Chất béo X có chỉ số axit là 7 Để xà phòng hoá 10 kg X,
người ta đun nóng nó với dung dịch chứa 1,420 kg NaOH Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn để trung hoà hỗn hợp, cần dùng 500ml dung dịch HCl 1M Khối lượng xà phòng (kg) thu được là
Hướng Dẫn:
Câu 1 :
Trang 38DẠNG 19: ESTE TẠP CHỨC Câu 1 : ( THPT Chuyên Hùng Vương Phú Thọ Lần 1-2014) Hợp chất X có chứa vòng benzen có
công thức C7H6O3 X có khả năng tham gia phản ứng với AgNO3 trong NH3 cho 13,8 gam X tác dụng với
360 ml NaOH 1M , sau phản ứng lượng NaOH còn dư 20% so với lượng cần phản ứng Khi cho X tác dụng với Na dư, thể tích khí H2 ( đktc) thu được là:
13,8
138 0,36
Câu 2: (THPT Chuyên Lê Quý Đôn -Điện Biên -2014) Hợp chất X có thành phần gồm C, H, O chứa
vòng benzen Cho 6,9 gam X vào 360 ml dung dịch NaOH 0,5 M (dư 20% so với lượng cần phản ứng) đến phản ứng hoàn toàn, thu được dung dịch Y Cô cạn Y thu được m gam chất rắn khan Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn 6,9 gam X cần vừa đủ 7,84 lít O2 (đktc), thu được 15,4 gam CO2 Biết X có công thức phân tử trùng với công thức đơn giản nhất Giá trị của m là
2,7 15,4 6,9 11,2 15,4 m m 2,7 m 6,9 2 12 2,4
Trang 39Câu 3 ( THPT Chuyên Lương Văn Chánh Phú Yên -2014) Một chất hữu cơ X (gồm C, H,O) chỉ chứa
nhóm chức có H linh động X tác dụng với Na dư thu được = X phản ứng với CuO nung nóng thu được hợp chất tham gia phản ứng tráng bạc Lấy 13,5 gam X phản ứng vừa đủ với có thoát ra và thu được 16,8gam muối Y Công thức cấu tạo của X là:
A 56,9 gam.B 58,6 gam C 62,2 gam D 31,1 gam.
A HOCH2COOC2H5 B CH3CH(OH)-COOCH3
C CH3COOCH2CH2OH D HCOOCH2CH2CHO
Câu 6 : ( THPT Chuyên Hùng Vương Phú Thọ -2014) Hợp chất X có chứa vòng benzen có công thức
C7H6O3 X có khả năng tham gia phản ứng với AgNO3 trong NH3 cho 13,8 gam X tác dụng với 360 ml NaOH 1M , sau phản ứng lượng NaOH còn dư 20% so với lượng cần phản ứng Khi cho X tác dụng với Na
dư, thể tích khí H2 ( đktc) thu được là:
A 2,24 B 3,36 C 1,12 D 4,48.
Hướng Dẫn:
Trang 40Vì X có tráng gương,có tác dụng với Na và
X
phan ung NaOH
13,8
138 0,36
Câu 7: ( Chuyên Sư Phạm Hà Nội Lần 3-2015) Hợp chất X có thành phần gồm C, H, O chứa vòng
benzene Cho 6,9 gam X vào 360 ml dung dịch NaOH 0,5M (dư 20% so với lượng cần phản ứng) đến phản ứng hoàn toàn, thu được dung dịch Y Cô cạn Y thu được m gam chất rắn khan Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn 6,9 gam chất X cần vừa đủ 7,84 lít O2 (đktc), thu được 15,4 gam CO2 Biết X có công thức phân tử trùng với công thức đơn giản nhất Giá trị của m là: