Chương II: CÁC NƯỚC Á – PHI - MỸ LA TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY Bài 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA I.. Kiến thức: - Biết được [r]
Trang 1Tuần 3 NS: 02/09/2013 Tiết 3 NG: 04/09/2013
Chương II: CÁC NƯỚC Á – PHI - MỸ LA TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
Bài 3:
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Biết được một số nét chính về quá trình giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến những năm 60, năm 70 của thế kỉ XX
- Biết được nét chính về phong trào giành độc lập của các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX
2 Tư tưởng: Giáo dục HS:
- Thấy rõ cuộc đấu tranh anh dũng và gian khổ của nhân dân các nước Á – Phi – Mĩ La tinh vì
sự nghiệp giải phóng và độc lập dân tộc
- Tăng cường tình hữu nghị giữa các nước để chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc thực dân
- Nâng cao lòng tự hào dân tộc trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ta
3 Kỹ năng: HS biết khái quát, phân tích, tư duy logic và kỹ năng sử dụng bản đồ lịch sử.
II CHUẨN BỊ:
1 GV: Bản đồ thế giới; Tranh ảnh về các nước Á, Phi, Mĩ La-Tinh; Phiếu học tập.
2 HS: Tư liệu và tranh ảnh về các nước Á – Phi - Mỹ La tinh.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Sự khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô Viết diễn ra như thế nào?
- Nêu hậu quả của sự khủng hoảng và sụp đổ của các nước XHCN Đông Âu?
2 Giới thiệu bài:
Sau chiến tranh thế giới II, tình hình chính trị ở châu Âu có nhiều biến đổi với sự ra đời của hàng loạt các nước XHCN ở Đông Âu Còn ở châu Á – Phi - Mỹ La tinh có gì biến đổi không? Phong trào giải phóng dân tộc diễn ra như thế nào và hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa
đế quốc đã tan rã ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học (vào bài)
3 Bài mới:
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu giai đoạn từ 1945 đến giữa
những năm 60 của TK XX.
GV hướng dẫn HS quan sát bản đồ TG, xác định vị trí
của Châu Á, Phi, Mĩ La-tinh
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục I /13 đàm
thoại:
H: Sau khi phát xít Nhật đầu hàng, các nước Đông
Nam Á làm gì? Kể tên những nước tiêu biểu?
HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn kiến thức
H: Kể tên các nước ở Nam Á và Bắc Phi giành độc lập?
I Giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của TK XX:
* Đông Nam Á: Năm 1945, ba nước tuyên bố độc lập (In-đô-nê-xi-a, Việt Nam, Lào)
* Nam Á và Bắc Phi:
Trang 2HS trả lời, GV chuẩn kiến thức và nhấn mạnh: Vì vậy,
năm 1960 được gọi là “năm châu Phi”
H: Còn ở các nước Mĩ La-tinh thì sao?
HS trả lời
=> GV treo bản đồ châu Á – Phi - Mĩ La tinh cho HS
quan sát và yêu cầu HS xác định vị trí các nước đã
giành độc lập
H: Hệ thống thuộc địa bị tan rã vào thời gian nào?
=> HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn kiến thức và chốt
chuyển ý
Hoạt động 2: Tìm hiểu giai đoạn từ giữa những năm
60 đến giữa những năm 70 của TK XX.
*GV yêu cầu HS dựa vào mục II/14 trao đổi bàn (2’):
H: Điểm nổi bật của giai đoạn này là gì?
HS trả lời
H: Kể tên và thời gian các nước giành độc lập?
=> HS kể, GV treo bản đồ châu Phi cho HS quan sát và
yêu cầu HS xác định vị trí 3 nước đó trên bản đồ và
chuyển ý
Hoạt động 3: Tìm hiểu giai đoạn từ giữa những năm
70 đến giữa những năm 90 của TK XX.
*GV gọi HS đọc thông tin mục III/14 và cùng tìm hiểu:
H: Thời kì này, chủ nghĩa thực dân tồn tại dưới hình
thức nào?
HS: Là chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai.
H: Thế nào là chế độ phân biệt chủng tộc?
HS giải thích (SGK/189) GV mở rộng
*GV treo bản đồ châu Phi cho HS quan sát và xác định
3 nước Nam Phi còn tồn tại chế độ A-pác-thai (có thể
sử dụng lược đồ hình 12- SGK/27)
GV tổ chức HS thảo luận nhóm 2’ : Chế độ phân biệt
chủng tộc tồn tại sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tình
hình thế giới?
GV gợi ý: Thiếu đoàn kết, chậm phát triển, tâm lý mặc
cảm hoặc tự tôn…
GV giáo dục HS không được phân biệt đối xử
H: Kết quả các cuộc đấu tranh của người da đen?
HS trả lời GV nhận xét, giảng giải
GV mở rộng, giới thiệu hình ảnh (hình 13- SGK/28)
và tiểu sử: Man-đê-la được bầu là Tổng thống người da
đen đầu tiên ở Cộng hòa Nam Phi (1994)
H: Người da đen giành được độc lập có ý nghĩa gì?
HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn kiến thức
H: Nhiệm vụ của các nước Á – Phi - Mĩ La tinh lúc này
là gì?
HS trả lời GV chuẩn xác và chốt lại
- Ấn Độ, Ai Cập, An-giê-ri giành độc lập
- 1960, 17 nước châu Phi tuyên bố độc lập
* Mĩ La-tinh: 01/1959, cách mạng Cu-ba thắng lợi
=> Đến giữa những năm 60 của TK
XX, hệ thống thuộc địa cơ bản bị sụp đổ
II Giai đoạn từ giữa những năm
60 đến giữa những năm 70 của TK XX:
3 nước đấu tranh vũ trang giành độc lập (Ghi-nê Bít-xao, Mô-dăm-bích, Ăng-gô-la)
III Giai đoạn từ giữa những năm
70 đến giữa những năm 90 của TK XX:
- Đấu tranh xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc (A-pác-thai)
- Nhân dân Châu Phi giành được chính quyền: Rô-đê-di-a (1980), Tây Nam Phi (1990), Cộng hòa Nam Phi (1993)
=>Xoá bỏ chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi và hệ thống thuộc địa hoàn toàn tan rã
Trang 34 Củng cố: HS thực hiện phiếu học tập:
1 Sau 1945, phong trào giải phóng dân tộc diễn ra đầu tiên ở:
2 Sự kiện chứng tỏ sự sụp đổ của chủ nghĩa A-pác-thai là:
a/ Nước Cộng hoà Nam phi ra đời c/ Rô-đê-di-a độc lập
3 Quốc gia điển hình trong phong trào giải phóng dân tộc ở Mỹ la tinh là:
a/ Ni-ca-ra-goa b/ Cuba c/ Ác-hen-ti-na d/ Bra- xin
4 Ghi-nê Bit-xao giành độc lập từ tay:
5 Năm 1945, ngoài Việt Nam,In-đô-nê-xi-a giành được độc lập , ở Đông Nam Á còn có:
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo nội dung bài học Chuẩn bị giờ sau học bài 4
- Tìm hiểu về sự ra đời và phát triển của nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa
* Bài tập : Nêu các giai đoạn phát triển của phong trào giải phóng dân tộc từ sau 1945 đến nay.
(Nêu các sự kiện tiêu biểu ở mỗi châu lục)
- GV gợi ý để các nhóm tự nghiên cứu bài ở nhà
địa
1945 đến
giữa những
năm 60 thế
kỉ XX
- Indonesia (17/8/45)
- Việt Nam (2/9/1945)
- Lào (12/10/1945)
- Ấn Độ (1946-1950)
phong trào phát triển mạnh
- Ai Cập (1952)
- An-giê-ri (1954 – 1962)
- 1960: “Năm châu Phi”
Cách mạng
Cu Ba giành
(1/1/1959)
Gữa những năm
60 cơ bản bị sụp đổ
Giữa 60 đến
giữa 70 của
thế kỉ XX
Ghi-nê-bít-xao (9/1974) Mô-dăm-bích (6/1975) Ang-gô-la (11/1975)
Hệ thống thuộc địa của Bồ Đào Nha tan rã ở Châu Phi
Giữa những
năm 70 –
giữa những
năm 90 của
thế kỉ XX
Nhân dân các nước châu Phi giành chính quyền:
Rô-đê-đi-a (1980), Tây Nam Phi (1990), Cộng hòa Nam Phi (1993)
Hình thức chủ nghĩa A-pac-thai tan rã, sụp đổ hoàn toàn
*Rút kinh nghiệm: