Ngày 10 tháng 4 năm 1958, ông được bổ nhiệm kiêm chức Chủ nhiệm Tổng cục Quân huấn theo Sắc lệnh 61/SL của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa[20], đảm nhậm việc "...chỉ đạo công tác[r]
Trang 1Hoàng Văn Thái
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Xin xem các mục từ khác có tên tương tự ở Hoàng Văn Thái (định hướng).
Hoàng Văn Thái
Tháng 5 , 1915 - 2 tháng 7 , 1986 (71 tuổi)
Chân dung Đại tướng Hoàng Văn Thái
năm 1986
Tiểu sử
Tên thật Hoàng Văn Xiêm
Biệt danh An, Mười Khang, Quốc Bình,Thành,
Quốc tịch Việt Nam
Nơi sinh Làng An Khang , huyện Tiền Hải , tỉnh Thái Bình , Việt Nam
Nơi mất Hà Nội , Việt Nam
Tham chiến Chiến dịch Việt Bắc Thu-Đông 1947
Chiến dịch Biên giới thu đông 1950
Trang 2Chiến dịch Trung Du
Chiến dịch Đông Bắc
Chiến dịch Đồng Bằng Chiến dịch Hà Nam Ninh Chiến dịch Hòa Bình
Chiến dịch Tây Bắc
Chiến dịch Thượng Lào Chiến dịch Điện Biên Phủ
Chiến dịch Lộc Ninh (1967)
Sự kiện Tết Mậu Thân
Chiến dịch Tây Ninh (1968)
Chiến dịch Xuân hè 1972 Chiến dịch Hồ Chí Minh
Khen thưởng
Huân chương Sao vàng (truy tặng)
Huân chương Hồ Chí Minh
2 Huân chương Quân công hạng nhất
Huân chương Chiến thắng hạng nhất
Huân chương Kháng chiến hạng nhất
Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng 1, 2, 3
Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng 1, 2, 3
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng nhất
Huy chương Quân kỳ quyết thắng
Công việc khác
Tổng Tham mưu trưởng QĐNDVN
*Chủ nhiệm Ủy ban Thể dục Thể thao đầu tiên
*Phó Bí thư Trung ương Cục miền Nam
*Tư lệnh quân giải phóng miền Nam
*Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu V
*Thứ trưởng Bộ Quốc Phòng
*Chủ nhiệm Tổng cục Quân huấn
*Trưởng ban tổng kết chiến lược Quân ủy
*Chỉ đạo ngành kỹ thuật quân sự
*Hiệu trưởng Trường Quân chính kháng Nhật
*Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng chi viện
Chữ ký
Trang 3Hoàng Văn Thái (1915–1986) là Đại tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam và là một trong những tướng lĩnh có ảnh hưởng quan trọng nhất trong việc hình thành và phát triển của Quân độiNhân dân Việt Nam, người có công lao lớn trong cuộc chiến chống thực dân Pháp cũng như có ảnh hưởng đối với cuộc chiến chống đế quốc Mĩ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Ông là Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam, góp công trong nhiều chiến dịch quan trọng trong Chiến tranh Việt Nam như Chiến dịch Biên giới thu đông 1950, Trận Điện BiênPhủ (1954), Chiến dịch Tết Mậu Thân (1968), Chiến dịch năm 1972, Chiến dịch Hồ Chí Minh Ông cũng là nhân vật chính trị cao cấp của Việt Nam, từng giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VII, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa III, IV, V.
o 11.2 Một số bài viết đăng trên tạp chí từ 1948 - 1987
o 11.3 Một số bài đã đăng trên báo Quân đội nhân dân từ 1955 - 1979
12 Xem thêm
13 Chú thích
14 Liên kết ngoài
[ sửa ] Thân thế và hoạt động
Hoàng Văn Thái tên thật là Hoàng Văn Xiêm, sinh vào tháng 5 năm 1915 (tuy nhiên có một số thông tin không đồng nhất là ông sinh năm 1917) tại làng An Khang, tổng Đại Hoàng (nay là xã Tây An), huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình[1] Ngày sinh chính xác của ông chưa được xác định rõ Cha của ông là Hoàng Văn Thuật, từng làm Tổng sư[2] của tổng Đại Hoàng
Từ nhỏ Hoàng Văn Xiêm được cho là một học sinh chăm chỉ, ham học hỏi Tốt nghiệp bằng tiểu học Pháp Việt loại ưu, tuy nhiên, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, năm 13 tuổi, Hoàng Văn Xiêm đã phải bỏ học đi làm thuê rồi đi làm thợ cắt tóc Năm 15 tuổi, chứng kiến cuộc nổi dậy của nhân dân Tiền Hải hưởng ứng phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, ông bắt đầu chịu ảnh hưởng
về phong trào Cộng sản
Trang 4Năm 18 tuổi, ông đi làm phu thợ ở mỏ than Hòn Gai (Quảng Ninh) sau đó làm phu thợ tại mỏ thiếc Tĩnh Túc (Cao Bằng) Tại đây, ông được những người bạn phu mỏ giới thiệu về chủ nghĩa Cộng sản Do tham gia các hoạt động bãi công và chống lại sự bóc lột của chủ mỏ, ông bị đuổi việc và trở về quê vào năm 1936.
Lúc này, phong trào Mặt trận Nhân dân Phản đế Đông Dương đang phát triển Vốn có kinh nghiệm tham gia tổ chức đoàn thể của các phu mỏ, ông vận động các thanh niên trong làng thànhlập Đoàn Thanh niên Dân chủ, tham gia tổ chức các hội ở địa phương như: hội hiếu, hội tương
tế, hội đá bóng, hội nhạc âm, hội đọc báo Một cán bộ Cộng sản là Nguyễn Trung Khuyến được
cử về để trực tiếp hướng dẫn hoạt động
Với danh nghĩa mở lớp dạy nhạc âm, ông tập hợp các thanh niên tham gia hoạt động đoàn thể Chỉ sau vài tháng số học viên trong làng phát triển nhanh Hội tương tế lên tới 170 hội viên do ông Lương Thúy làm Hội trưởng, Hoàng Văn Xiêm làm Thư ký Qua các hoạt động đó, ông cùng các bạn bí mật rải truyền đơn, vận động nhân dân chống sưu cao thuế nặng, chống bắt phu bắt lính, đấu tranh đòi quyền tự do dân chủ Do những hoạt động tích cực của mình, ông được chú ý và được giới thiệu kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương vào tháng 3 năm 1938
Tháng 4 năm 1938, chính phủ Mặt trận bình dân (Pháp) đổ Chính quyền thực dân Pháp đàn áp phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương Những người hoạt động trong phong trào đều bị truy bắt hoặc phải rút vào hoạt động bí mật, trong đó có cả Hoàng Văn Xiêm Mãi đến tháng 9 năm
1940, do bị chỉ điểm, ông bị chính quyền thực dân Pháp bắt giải về phủ Kiến Xương giam giữ Lợi dụng việc bảo lãnh tại ngoại chờ ngày xét xử, ông được tổ chức bố trí bí mật thoát ly khỏi địa phương, rút về hoạt động ở vùng Hiệp Hòa, Lạng Giang (Bắc Giang)
[ sửa ] Tổ chức lực lượng
Vùng Hiệp Hòa - Lạng Giang lúc đó được những người Cộng sản xây dựng thành một vùng căn
cứ nằm ngoài tầm kiểm soát của người Pháp Khi về đây, ông được bố trí tham dự lớp huấn luyện quân sự ngắn ngày và được Hoàng Quốc Việt, Trần Đăng Ninh giảng về chính trị Tháng 3năm 1941, Hoàng Văn Thái được cử lên Bắc Sơn (Lạng Sơn) để tăng cường cho Đội du kích BắcSơn Tháng 4 năm 1941, ông được phân công làm chỉ huy một tiểu đội du kích Bắc Sơn
Ngày 19 tháng 5 năm 1941, Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh, gọi tắt là Việt Minh, được thành lập Đội du kích Bắc Sơn được đổi tên thành Trung đội Cứu quốc quân thứ nhất Để tăng
cường lực lượng chỉ huy, tháng 9 năm 1941, ông lấy bí danh là Quốc Bình cùng với các ông
Hoàng Minh Thảo, Đàm Quang Trung, Vũ Lập được tổ chức cử đi học tại trường Quân sự Liễu Châu , Trung Quốc Thời gian học tập ở trường, ông cử làm trưởng đoàn học viên Việt Nam tại đây
Trang 5Hoàng Văn Thái năm 1944
Cuối năm 1943, ông đã trực tiếp gặp nhà cách mạng Hồ Chí Minh, bấy giờ mới vừa được Tưởng Giới Thạch trả lại tự do Cuối tháng 9 năm 1944, Hồ Chí Minh trở về Việt Nam, sau đó một
tháng, Hoàng Văn Xiêm cũng về nước với bí danh mới: Hoàng Văn Thái.
Bấy giờ, các lãnh đạo Việt Minh quyết định thành lập một lực lượng vũ trang được tổ chức chặt chẽ và hiệu quả hơn Một chỉ thị thành lập đã hình thành đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, với 34 đội viên là các trung đội trưởng, tiểu đội trưởng hoặc đội viên được chọn lọc từ các đơn vị Cứu quốc quân và các đội du kích đơn lẻ khác của Việt Minh mà Hoàng Văn Thái là một trong số đó Ông được phân công phụ trách tình báo và kế hoạch tác chiến Tại buổi lễ thành lập ngày 22 tháng 12 năm 1944, ông là người cầm lá cờ mà sau này trở thành Quốc kỳ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.[3]
Buổi lễ thành lập đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng Quân; Võ Nguyên Giáp (bìa trái),
Hoàng Văn Thái cầm cờ (là người đội mũ)
Lúc mới thành lập, ông được phân công phụ trách công tác tuyên truyền và binh vận của đội Trong trận đồn Nà Ngần, ông là người cắm cờ sau chiến thắng.[3]
Sau Trận Phai Khắt, Nà Ngần, uy tín của đội lên cao, tăng thêm nhiều đội viên và phát triển lên hơn 100 người Ông được giao công tác trinh sát và lập kế hoạch tác chiến chuẩn bị đánh đồn Đồng Mu, châu Bảo Lạc (nay thuộc xã Xuân Trường[4], huyện Bảo Lạc, Cao Bằng) Tuy nhiên, trước khi trận đánh diễn ra vào ngày 4 tháng 2 năm 1945, ông được phân công cùng một nhóm đội viên tiến về Nậm Ti (nay thuộc xã Phương Tiến, huyện Vị Xuyên, Hà Giang để xây dựng cơ sở
Tháng 3 năm 1945, ông chỉ huy nhóm đội viên, khi đó đã phát triển lên đến hơn 100 người, tiến
về xây dựng cơ sở ở Chợ Đồn (Bắc Kạn) Bấy giờ, Nhật đảo chính Pháp tại Đông Dương, lực lượng Pháp đồn trú tại đây bị tan rã và tìm cách đào thoát sang hướng Trung Quốc Các cán bộ
Trang 6Việt Minh, với sự giúp đỡ của các đội viên Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, đã nhanh chóng xây dựng chính quyền mới, tổ chức huấn luyện quân sự Sau đó, ông nhận được lệnh của ông Võ Nguyên Giáp bàn giao địa bàn cho các cán bộ Việt Minh địa phương và tiếp tục đưa các đội viên chuyển xuống Chợ Chu (Tuyên Quang), hỗ trợ các cán bộ Việt Minh tổ chức chính quyền mới cấp xã, huyện của, đồng thời huấn luyện quân sự cho lực lượng tự vệ chiến đấu và các cán bộ đoàn thể.
Tháng 4 năm 1945, Hội nghị Quân sự Bắc Kỳ quyết định sát nhập Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, Cứu quốc quân và các lực lượng vũ trang khác thành Việt Nam Giải phóng quân, đồng thời cho thành lập Trường Quân chính kháng Nhật Ngày 15 tháng 5 năm 1945, Việt Nam Giải phóng quân ra mắt dân chúng tại Chợ Chu Đến tháng 6 năm 1945, Trường Quân chính kháng Nhật được thành lập tại Tân Trào, ông được phân công làm hiệu trưởng đầu tiên của
trường, phụ trách công tác đào tạo cán bộ quân sự cho lực lượng vũ trang của Việt Nam Giải phóng quân, đặt nền móng hệ thống đào tạo cán bộ quân sự Việt Nam sau này
Nhận chỉ thị từ Tổng bộ Việt Minh về việc giành chính quyền và mở rộng vùng kiểm soát để chuẩn bị cho Quốc dân Đại hội ở Tân Trào, ngày 13 tháng 8 năm 1945, ông chỉ huy một số đơn
vị Giải phóng quân hỗ trợ Việt Minh giành chính quyền tại Lục An Châu[5], sau đó, ngày 17 tháng 8, tiếp tục chỉ huy Giải phóng quân đánh chiếm các đồn Nhật tại tỉnh lỵ Tuyên Quang, hỗ trợ lực lượng Việt Minh giành chính quyền tại đây
[ sửa ] Lên chức Tổng tham mưu trưởng
Ngày 23 tháng 8 năm 1945, Hoàng Văn Thái cùng một số đơn vị Giải phóng quân tiến về Hà Nội, bấy giờ đã nằm trong quyền kiểm soát của Việt Minh [6] Trong buổi lễ Độc lập, Hoàng Văn Thái cùng với các đội viên Giải phóng quân tham gia công tác giữ gìn an ninh cho buổi lễ
Tuy Hội nghị Quân sự Bắc Kỳ quyết định thành lập Việt Nam Giải phóng quân và quy định thành lập cơ quan tham mưu cho Ủy ban Kháng chiến toàn quốc để chỉ huy lãnh đạo các đơn vị
vũ trang của Việt Minh, tuy nhiên, do tập trung công tác cướp chính quyền nên cơ quan này chưakịp tổ chức[7] Ngày 7 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Chính phủ Lâm thờiHồ Chí Minh ra chỉ thị thành lập Bộ Tham mưu và chỉ định Hoàng Văn Thái làm Tham mưu trưởng, với lời căn dặn:
“ " Chính phủ lâm thời đã quyết định tổ chức Bộ Quốc phòng nay Đoàn thể lập Bộ
Tham mưu để chỉ huy, điều hành lực lượng vũ trang trong cả nước Bộ Tham mưu là
cơ quan quân sự cơ mật của đoàn thể, là cơ quan quan trọng của quân đội, có nhiệm vụ: tổ chức, huấn luyện quân đội cho giỏi; tổ chức nắm dịch, nắm ta rõ ràng, bày
mưu kế khôn khéo; tổ chức chỉ huy thông suốt, bí mật nhanh chóng, kịp thời, chính
xác để đánh thắng mọi kẻ thù, bảo vệ cách mạng". ”
— Hồ Chí Minh [8]
Với chỉ thị này, trên thực tế, Hoàng Văn Thái đã trở thành vị Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam khi chỉ với 30 tuổi và ngày 7 tháng 9 về sau trở thành ngày truyền thống của Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Nhân dân Việt Nam
Tuy là một cán bộ phụ trách công tác trinh sát và tác chiến, nhưng ông chưa có nhiều kinh
nghiệm trong lĩnh vực tham mưu quân sự Biết được băn khoăn đó, Chủ tịch Việt Nam Dân chủ Cộng hòaHồ Chí Minh căn dặn:
Trang 7“ "Bây giờ chưa có kinh nghiệm, chưa hiểu biết về công tác tham mưu, có khó khăn
đấy, nhưng phải cố gắng vừa làm vừa học, có quyết tâm làm thì khó mấy cũng làm
được, thế nào ta cũng xây dựng được một ngành tham mưu vững mạnh, tài cán, xứng đáng với dân tộc Việt Nam mưu trí, sáng tạo và anh hùng bất khuất, để bảo vệ độc
— Hồ Chí Minh [8]
Để thực hiện nhiệm vụ, ngay chiều 7 tháng 9, Hoàng Văn Thái triệu tập một cuộc họp [9] tại một phòng nhỏ ở Phủ Thống sứ[10] để bàn những việc trước mắt cần làm ngay Những người tham dự cuộc họp về sau là những hạt nhân nòng cốt để xây dựng Bộ Tham mưu
Ngay khi các cơ quan Bộ Tham mưu còn chưa tổ chức xong, người Pháp đã nổ súng tái chiếm Nam Bộ vào ngày 23 tháng 9 năm 1945 Hoàng Văn Thái vừa lo việc tổ chức vừa làm công tác tham mưu tác chiến, chỉ đạo cơ quan Bộ Tham mưu tổ chức lực lượng chiến đấu, điều động cán
bộ chỉ huy từ miền Bắc vào để kịp thời chi viện cho chiến trường miền Nam Bên cạnh đó, từ khoảng trung tuần tháng 10 năm 1945, cơ cấu tổ chức cơ quan tham mưu bước đầu được hình thành cùng với sự phân công phân nhiệm trong nội bộ từng bộ phận và mối quan hệ hợp đồng giữa bộ phận này với bộ phận khác Phòng Tác chiến - Đồ bản do Hoàng Văn Thái, Tham mưu trưởng, trực tiếp làm Trưởng phòng; Phòng Tình báo do Hoàng Minh Đạo làm Trưởng phòng; Phòng Quân lực do Trần Văn Lư làm Trưởng phòng; Phòng Thông tin liên lạc do Hoàng Đạo Thúy làm Trưởng phòng và Văn phòng quản lý hành chính do Nguyễn Văn Trang phụ trách
Ngày 2 tháng 3 năm 1946, Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập Cơ quan quản lý quân sự là Bộ Quốc phòng được tổ chức gồm Văn phòng và 10 Cục chuyên môn[11], do ông Phan Anh giữ chức Bộ trưởng Cơ quan chỉ huy quân sự là Ủy ban Khángchiến toàn quốc được đổi tên thành Toàn quốc kháng chiến Ủy viên hội, gọi tắt là Quân ủy hội[12],
do Võ Nguyên Giáp làm Chủ tịch Hoàng Văn Thái được Quốc hội phê chuẩn chức vụ Tổng Tham mưu trưởng[13] Bộ Tham mưu được chuyển trực thuộc Quân ủy hội, đổi thành Bộ Tổng Tham mưu, được tổ chức thành các Phòng, gồm Phòng 1 (Nhân sự), Phòng 2 (Tình báo), Phòng
3 (Tác chiến), Phòng 4 (Quân nhu), Phòng 5 (Thông tin)
Ngày 22 tháng 5 năm 1946, Vệ quốc đoàn được đổi tên thành Quân đội Quốc gia Việt Nam[14] , chính thức trở thành quân đội chính quy, đặt dưới sự chỉ huy tập trung thống nhất của Bộ Tổng tham mưu Bấy giờ, mặc dù Hiệp định sơ bộ và Tạm ước 14 tháng 9 đều được ký và có hiệu lực, nhưng quân Pháp liên tục gây sức ép để tạo cớ dùng vũ lực để tái chiếm Đông Dương của Pháp Trên cương vị Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Quốc gia Việt Nam, Hoàng Văn Thái chỉ đạo công tác tổ chức thống nhất biên chế quân đội, xây dựng lực lượng vũ trang và bán vũ trang dân quân ở nông thôn và tự vệ ở đô thị, chuẩn bị chiến tranh Đến cuối năm 1946, có khoảng 1 triệu dân quân tự vệ đã được tổ chức và huấn luyện quân sự[15], chuẩn bị sẵn sàng khi các biện pháp ngoại giao thất bại
Khi quân Pháp gây hấn ở Hải Phòng, trên cương vị Tổng Tham mưu trưởng, Hoàng Văn Thái đãtrực tiếp chỉ đạo mặt trận Hải Phòng từ ngày 20 đến 27 tháng 11 năm 1946 Khi Kháng chiến toàn quốc bùng nổ tại Hà Nội, Hoàng Văn Thái cùng với Tổng chỉ huy Võ Nguyên Giáp là
những người phê duyệt kế hoạch tác chiến của Tư lệnh Mặt trận Hà Nội Vương Thừa Vũ, xây dựng thế trận liên hoàn và khu vực tác chiến nhằm kìm giữ, tiêu hao quân Pháp trong thành phố trong thời gian 2 tháng, đủ thời gian ổn định chính quyền và quân đội cho kháng chiến lâu dài.Sau khi làm người Pháp thất bại trong chiến lược đánh nhanh thắng nhanh, để xây dựng một lực lượng chủ lực mạnh, ngày 26 tháng 8 năm 1947, một đại đoàn chủ lực được thành lập lấy tên là
Trang 8Đại đoàn Độc Lập[16] và Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái được cử kiêm chức Đại đoàn trưởng [17] Tuy nhiên, vào ngày 7 tháng 10 năm 1947, người Pháp mở Chiến dịch Léa tấn công lên căn cứ địa Việt Bắc hòng tiêu diệt đầu não kháng chiến Các đơn vị dự định tập trung để tổ chức đại đoàn phải phân tán trở lại về các mặt trận Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái được phân công kiêm Chỉ huy trưởng Mặt trận đường số 3, góp phần không nhỏ cho cuộc phản công thắng lợi trong Chiến dịch Việt Bắc Thu-Đông 1947.
Ngày 20 tháng 1 năm 1948, Hoàng Văn Thái được thụ phong hàm Thiếu tướng[18] , trở thành những tướng lĩnh đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam gồm Đại tướngVõ Nguyên Giáp,
Trung tướngNguyễn Bình, và các thiếu tướng Lê Thiết Hùng, Nguyễn Sơn, Chu Văn Tấn,
Hoàng Sâm, Trần Tử Bình, Văn Tiến Dũng, Lê Hiến Mai, Trần Đại Nghĩa
Tháng 9 năm 1950, Hoàng Văn Thái kiêm chức Tham mưu trưởng chiến dịch Biên Giới, trực tiếp chỉ huy đánh trận đột phá Đông Khê trên đường số 4, mở cửa biên giới Việt - Trung, mở đầucho chiến dịch biên giới của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Từ 28 tháng 5 đến 20 tháng 6 năm
1951, Hoàng Văn Thái tham gia chỉ huy chiến dịch Hà Nam Ninh
[sửa] Các chiến dịch chống Pháp
Các chiến dịch ông đã tham gia với tư cách là Tham mưu trưởng và là Đảng ủy viên chiến dịch cùng với Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm tư lệnh trong kháng chiến chống Pháp của quân đội
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa:
1 Chiến dịch Việt Bắc (thu đông 1947)
2 Chiến dịch Biên giới (tháng 9 - 10, năm 1950)
3 Chiến dịch Trung Du (tháng 12 năm 1950)
4 Chiến dịch Đông Bắc (năm 1951)
5 Chiến dịch Đồng Bằng (tháng 5 năm 1951)
6 Chiến dịch Hòa Bình (tháng 12 năm 1951)
7 Chiến dịch Tây Bắc (tháng 9 năm 1952)
8 Chiến dịch Thượng Lào (tháng 4 năm 1953)
9 Chiến dịch Điện Biên Phủ (tháng 3 - 5 năm 1954)
Thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ mang đậm việc tạo thế, tổ chức hậu cần, thay đổi chiến thuật Sau chiến dịch này, Hiệp định Genève về Đông Dương được ký kết, đặt dấu chấm hết cho
sự có mặt của người Pháp ở Việt Nam sau hơn 80 năm
[ sửa ] Trong trận Điện Biên Phủ
Thiếu tướng Hoàng Văn Thái tại chiến dịch Điện Biên Phủ (năm 1954)
Trang 9Lán ở và làm việc của Thiếu tướng Hoàng Văn Thái tại chiến dịch Điện Biên Phủ
Trong một động thái của chiến lược Đông Xuân 1953-1954, Thiếu tướng Văn Tiến Dũng, Đại đoàn trưởng kiêm Chính ủy Đại đoàn 320, bất ngờ được triệu về Việt Bắc giữ chức vụ Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam Thiếu tướng Hoàng Văn Thái được phân công nhiệm vụ Phó Tổng Tham mưu trưởng Trên thực tế, ông được bí mật giao kiêm Tham mưu trưởng Chiến dịch Điện Biên Phủ, bấy giờ mang mật danh Trần Đình Ngày 26 tháng 11 năm
1953, ông dẫn đầu đoàn cán bộ đi trước của Bộ Tư lệnh tiền phương của Bộ Tổng tư lệnh lên đường đi Tây Bắc.[19]
Ngày 30 tháng 11, đoàn đến Nà Sản, ông chủ trương cho đoàn dừng lại một ngày để nghiên cứu tập đoàn cứ điểm mà người Pháp vừa rút bỏ vào tháng 8 dù trận công kích của Quân đội Nhân dân Việt Nam đã không đạt mục đích Chính những nghiên cứu thực địa ban đầu này đã giúp chuẩn bị kinh nghiệm rất nhiều cho trận đánh sau này Ngày 6 tháng 12, đoàn đến Chỉ huy sở đầu tiên tại hang Thẩm Púa và bắt tay vào việc nghiên cứu đề ra cách đánh Sáng ngày 12 tháng
1, đoàn Bộ Tư lệnh chiến dịch của Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng đến nơi.[19]
Như hầu hết các chỉ huy Việt Nam và cố vấn Trung Quốc khi đó, Tham mưu trưởng Hoàng Văn
Thái cũng ủng hộ phương châm "đánh nhanh thắng nhanh", dù ông đã băn khoăn: "Làm thế nào
để đưa pháo vào trận địa khi ta chủ trương đánh sớm, đánh nhanh mà chưa kịp làm đường cho
xe kéo pháo? Làm thế nào để hạn chế tác dụng của máy bay, pháo binh, giảm bớt thương vong khi ta đánh liên tục cả ban ngày?"[19] Tuy nhiên, là một người lính, ông đã ra lệnh cho các đơn vị rút về vị trí tập kết theo đúng chỉ thị của Tổng tư lệnh, một quyết định mà lịch sử chứng minh sự đúng đắn của nó khi tạo nên một chiến thắng chấn động thế giới
“ "Nắm vững chức năng, nhiệm vụ, kiên quyết phát huy tinh thần cách mạng tiến công
trong những điều kiện khó khăn, phức tạp và khẩn trương nhất, luôn luôn vì thắng
lợi của toàn quân mà ra sức vươn lên trong thực tế chiến đấu và xây dựng, đáp ứng
yêu cầu chỉ đạo chỉ huy của trên đó là những yếu tố chủ quan quyết định thành
công của Bộ Tổng tham mưu trong chiến cuộc Đông Xuân 1953 - 1954 và nói riêng
—Hoàng Văn Thái - Bài học thành công của công tác tham mưu trong chiến cuộc Đông Xuân 1953 - 1954 và
chiến dịch Điện Biên Phủ (tác phẩm quân sự).
[ sửa ] Vai trò
Sau khi quân Pháp đầu hàng tại Điện Biên Phủ, tháng 7 năm 1954, ông được triệu tập về Việt Bắc để đảm nhận chức vụ Tổng Tham mưu trưởng thay cho tướng Văn Tiến Dũng chuyển sang nhận nhiệm vụ Trưởng Đoàn Đại biểu Quân đội Nhân dân Việt Nam tham dự Hội nghị Trung Giã Ông giữ nhiệm vụ này cho đến hết năm 1954, đến khi tướng Văn Tiến Dũng thôi làm
Trang 10Trưởng đoàn Quân đội Nhân dân Việt Nam trong Ủy ban liên hiệp đình chiến trung ương và trở lại chức vụ Tổng Tham mưu trưởng.
Phút giây thư giãn tại căn cứ Trung ương Cục miền Nam
Sau khi tiếp quản miền Bắc, ông là một trong những tướng lĩnh quan trọng nhất quyết định về công tác tái tổ chức quân đội chính quy Ngày 10 tháng 4 năm 1958, ông được bổ nhiệm kiêm chức Chủ nhiệm Tổng cục Quân huấn theo Sắc lệnh 61/SL của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủCộng hòa[20], đảm nhậm việc " chỉ đạo công tác huấn luyện quân sự đối với cán bộ và chiến sĩ
các binh chủng trong toàn quân, chỉ đạo công tác các nhà trường của quân đội và chỉ đạo công tác huấn luyện các lực lượng hậu bị."[21]
Ngày 31 tháng 8 năm 1959, ông được thăng quân hàmTrung tướng (ông thực ra đã được phong vượt cấp Thượng tướng nhưng ông từ chối[22] và được phong hàm Trung tướng năm 1958) [23], trở thành một trong bốn Trung tướng được phong đợt 2[24] Năm 1960, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá III, được phân công kiêm thêm chức vụ Chủ nhiệm Ủy ban Thể dục thể thao đầu tiên của Chính phủ (tương đương chức vụ Bộ trưởng Bộ Vănhóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam bây giờ) Năm 1961, ông được cử đi học ở Học viện quân sự cấp cao Bắc Kinh (Trung Quốc)
Tháng 3 năm 1965, quân Mỹ đổ bộ vào Đà Nẵng, đánh dấu sự kiện khởi đầu của chiến lược
Chiến tranh cục bộ với sự tham chiến trực tiếp của quân đội Mỹ tại miền Nam Việt Nam Đánh giá mức độ nghiêm trọng của động thái này, Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam
quyết định cử một trong những cán bộ cao cấp nhất để nắm giữ địa bàn sát cận giới tuyến là
Quân khu V Tháng 8 năm 1966, Trung tướng, Phó Tổng tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái được bổ nhiệm làm Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu V
Với những kinh nghiệm thu được tại Quân khu V, năm 1967, sau khi Mỹ tăng cường số quân tại
miền Nam Việt Nam lên gấp nhiều lần , Trung ương Đảng và Bộ Tổng tư lệnh Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quyết định cử ông vào Nam giữ chức Phó Bí thư Trung ương Cục, Phó Bí thư Quân Ủy Miền, kiêm Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam với bí danh Mười Khang.
Ông là tư lệnh Chiến dịch Lộc Ninh (27/10 – 10/12/1967); Tư lệnh chiến dịch Tây Ninh (17/8 – 28/9/1968)[25] Ông là người chỉ đạo và chỉ huy trực tiếp lực lượng Quân Giải phóng miền Nam trong nhiều chiến dịch quan trọng như sự kiện Tết Mậu Thân, cũng như Chiến dịch Xuân hè
1972, là người chỉ huy chính và trực tiếp tại chiến trường miền Nam trong toàn bộ thời gian quânđội Mỹ tham chiến
Trang 11Sau khi quân Mỹ rút khỏi Việt Nam, tháng 1 năm 1974, ông được triệu hồi ra Bắc nhận chức vụ Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, kiêm Phó Tổng Tham mưu trưởng Thứ nhất, Ủy viên thường vụ
Đảng ủy Quân sự Trung ương Tháng 4 cùng năm, ông được thăng quân hàm Thượng tướng.Trên thực tế, việc điều động ông ra Bắc là để chuẩn bị cho việc xây dựng kế hoạch chiến lược 2 năm 1975-1976 Là một chỉ huy giàu kinh nghiệm trên chiến trường miền Nam, ông được phân công vai trò Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng chi viện, tập trung chỉ đạo chi viện kịp thời cho các chiến trường Với chức vụ Phó Tổng Tham mưu trưởng Thứ nhất, ông thực tế đảm nhiệm vai trò Tổng Tham mưu trưởng lần thứ 3, thay cho tướng Văn Tiến Dũng bí mật vào Nam để trực tiếp chỉ huy chiến trường
[sửa] Các chiến dịch chống Mỹ
Các chiến dịch lớn ông đã tham gia với tư cách là Tư lệnh chiến dịch
1 Chiến dịch Lộc Ninh (27 tháng 10 – 10 tháng 12 năm 1967)
2 Sự kiện Tết Mậu Thân ( 30 - 31 tháng 1 năm 1968)
3 Chiến dịch Tây Ninh (17 tháng 8 – 28 tháng 9 năm 1968)
4 Chiến dịch Xuân hè 1972 (chiến dịch tổng hợp) - (năm 1972)
[ sửa ] Cuối đời
Đại tướng Hoàng Văn Thái bỏ phiếu tại Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ V - Hà Nội1981
Sau năm 1975, ông vẫn tiếp tục giữ vai trò Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, kiêm Phó Tổng Tham mưu trưởng Thứ nhất, Ủy viên thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, đối với chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng:
“ "Thắng lợi mùa Xuân năm 1975 là thiên anh hùng ca vĩ đại nhất trong lịch sử nghìn
năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, xét về cả bề rộng, chiều sâu, tầm cao và
—Hoàng Văn Thái, Những năm tháng quyết định-hồi ký
“ "Thắng lợi mùa Xuân năm 1975 là một bước phát triển nhảy vọt vĩ đại chưa từng có
trong lịch sử dân tộc ta Nó kết thúc thắng lợi cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc đầy
hy sinh gian khổ đã kéo dài hàng trăm năm, mở ra một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam độc lập, thống nhất và xã hội chủ nghĩa" ”
—Hoàng Văn Thái, Những năm tháng quyết định-hồi ký
Trang 12Năm 1980, ông được phong hàm Đại tướng, được phân công công tác chỉ đạo tổng kết chiến tranh, chỉ đạo công tác nhà trường quân đội và công tác tổ chức cán bộ Giai đoạn này ông đã tậptrung nghiên cứu và hoàn thành nhiều tác phẩm tài liệu có giá trị về quá trình xây dựng và phát triển của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Trước kỳ Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam VI, một kỳ đại hội được dự đoán sẽ có những thay đổi lớn Một số tin tức cho rằng ông có nhiều khả năng được chuẩn bị cho chức vụ Bộ trưởng thay cho tướng Văn Tiến Dũng và có thể trở thành Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia đầu tiên của Việt Nam (gồm 3 bộ: Bộ Quốc Phòng, Bộ Nội vụ và Bộ Ngoại giao) Tuy nhiên, 5 giờ 7 phút sáng ngày 2 tháng 7 năm 1986, ông đột ngột qua đời sau một cơn đau tim tại Quân y viện
Tượng ông Hoàng Văn Thái tại Bảo tàng Quân đội Nhân dân Việt Nam
Là một trong những chiến sĩ đầu tiên, từng giữ cương vị lãnh đạo tham mưu trong Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trong nhiều năm, Hoàng Văn Thái đã có nhiều đóng góp trong việc hình thành, tổ chức và chỉ đạo cơ quan quân đội đặc biệt quan trọng này
Hoàng Văn Thái có thể nói là người làm tham mưu có tài và có đức, vị tướng có tài tham mưu nhất trong quân đội nhân dân Việt Nam Dù có thời kì ông không làm Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam nhưng ông như là linh hồn của Bộ tổng tham mưu Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng như Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam
Là Tổng tham mưu trưởng đầu tiên, Hoàng Văn Thái đóng góp rất lớn cho việc hình thành tổ chức cũng như nhân sự cho Bộ Tổng tham mưu Đức tính cần cù học hỏi, giúp ông có được kiến thức kinh nghiệm từ các sĩ quan tham mưu cũ của quân đội Pháp, Nhật,
Trang 13từ đó tìm ra phương án tổ chức phù hợp và nhanh chóng cho Bộ Tổng tham mưu còn non trẻ.
Ông cũng là người tham gia xây dựng kế hoạch và trực tiếp chỉ đạo nhiều chiến dịch quan trọng của Quân đội Nhân dân Việt Nam suốt từ khi thành lập vào năm 1944 đến giữa năm 1986
Ông được xem là tác giả của hệ thống ký hiệu tổ chức đơn vị quân đội Việt Nam theo ký hiệu ABC.[26]
Ông cũng đóng góp nhiều tài liệu nghiên cứu về lịch sử, học thuyết và chiến lược quân sựcho công tác huấn luyện quân đội
Với những cống hiến của mình, Hoàng Văn Thái được các tướng lĩnh đương thời đánh giá cao:
“ Là Vị tướng trận mạc đã trải qua thực tiễn hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân
tộc ta chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, đồng chí Hoàng Văn Thái đã
trở thành một nhà chỉ huy quân sự xuất sắc; là người tổ chức, chỉ huy đầu tiên của Bộtổng tham mưu - cơ quan chiến lược của quân đội nhân dân Việt Nam, xứng đáng là
—Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng
Gặp lại anh Khang - Xuân 1969 - Võ Nguyên Giáp
“ Ở anh Thái , cái quý nhất là không có chủ nghĩa cá nhân, anh nêu cao tinh thần chí
—Đại tướng Võ Nguyên Giáp
“ Ông là vị tướng trận mạc, sống nhân hậu, tình nghĩa được Quân đội ta và nhân dân ta
—Đại tướng Võ Nguyên Giáp
“ Đại tướng Hoàng Văn Thái là một người cán bộ, lãnh đạo ưu tú của Đảng ta, người ”
Trang 14học trò ưu tú của chủ tịch Hồ Chí Minh có đức độ và tài năng.
—Đại tướng Võ Nguyên Giáp
“ Anh Thái là vị tổng tham mưu trưởng đầu tiên của quân đội ta đồng thời đã đảm
nhiệm chức vụ tổng tham mưu trưởng trong ban chỉ huy các chiến dịch lớn: từ chiến dịch Biên giới cho đến chiến dịch Điện Biên Phủ Có thể nói anh đã làm công tác
—Đại tướng Võ Nguyên Giáp
“ Vô cùng thương tiếc Đại tướng Hoàng Văn Thái, người đã cùng tôi chiến đấu nhiều
năm trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở miền Nam, đã cùng nhau vượt qua
bao nhiêu hy sinh, gian khổ nhưng đã lãnh đạo quân dân thu được những thắng lợi to
—Cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh
“ Anh Hoàng Văn Thái - người đồng chí thân thương, người bạn chiến đấu kiên
cường, người anh đầy tình thương Tấm gương trong sáng của anh, tinh thần tận tụy của anh đối với Đảng, đối với Tổ quốc, đối với quân đội còn ghi mãi trong tâm não
—Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh
“ Tất nhiên đầu tiên là Đại tướng Võ Nguyên Giáp Thứ hai là tướng Lê Trọng Tấn
Thứ ba là tướng Hoàng Văn Thái và thứ tư là tướng Nguyễn Hữu An ”
— Thượng tướng, Giáo sư Hoàng Minh Thảo (trích lời phỏng vấn về Xếp hạng tướng lĩnh Việt Nam hiện đại) [27]
“ Đại tướng Hoàng Văn Thái đối với tôi là một người thầy đồng thời là một người anh. ”
— Trung tướng Lê Hữu Đức , nguyên Cục trưởng Cục tác chiến
“ Tôi đến bên anh giờ vĩnh biệt
Ghìm lòng, nước mắt vẫn trào rơi
Khỏi cần phải bí thư sắp xếp
Theo Bác, Anh không tiếp nữa rồi
Cuộc đời hoành tráng một màu xanh
Dù là Xiêm, là Thái, là Thành
Là một công nhân hay đại tướng
Kiên cường, trung hậu vẫn là Anh ”
— Đại tá Phạm Chí Nhân, cục phó cục tuyên huấn - Bộ Quốc phòng Việt Nam
Trang 15“ Có được một cấp chỉ huy hiểu thấu lòng người như vậy thì nhân tài nào mà không
—Một số sĩ quan Nhật trong Bộ tham mưu tại Việt Bắc
“ Ông Giáp có công chung tất cả Chung cả miền Nam là ông Thái ”
— Giáo sư Trần Văn Giàu
“ Anh Hoàng Văn Thái là một con người tham mưu, chỉ huy Đó là một phong cách
sâu sắc để hiểu cán bộ và đào tạo, tâm sự với anh em rất là chí tình, đi vào lòng
người Trong nhiều cuộc họp, hội nghị, tập kết chiến lược chiến đấu có lẽ một trong
những người kết luận hay nhất, khát quát được nhất, có thể thống nhất đó là anh
— Trung tướng Nguyễn Thới Bưng , nguyên thứ trưởng Bộ quốc phòng
“ Suy nghĩ của tôi về một con người, có thể nói là mẫu mực về mọi mặt và nhấn
mạnh sự đóng góp tích cực của anh vào việc tăng cường nề nếp đoàn kết nhất chí
trong quân ủy trung ương, tăng cường sự lãnh đạo tập thể, tập trung thống nhất của quân ủy và bộ tư lệnh Anh Thái đi xa được 10 năm để lại cho chúng ta niềm thương tiếc vô hạn, anh cũng để lại cho chúng ta một tấm gương để noi theo. ”
—Đại tướng Võ Nguyên Giáp , trong lễ tưởng niệm 10 năm ngày mất Đại tướng Hoàng Văn Thái - 1996
“ Học tập anh Thái là dốc lòng phục vụ lý tưởng và đường lối của Đảng Không
ngừng phấn đấu làm đúng lời dạy cả Bác Hồ: nâng cao đạo đức cách mạng, chống
chủ nghĩa cá nhân và mọi xu hướng cơ hội Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư,
kiên quyết đấu tranh chống tệ tham nhũng, lãng phí Mỗi một chúng ta, mỗi một cán
bộ và chiến sĩ, đảng viên và thanh niên cộng sản đều phải ra sức tự rèn luyện không ngừng nâng cao phẩm chất và trí tuệ tăng cường đoàn kết đề cao kỷ luật; góp phần
tích cực và khiêm tốn của mình và sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Việt Nam xã hội chủ nghĩa, đưa đất nước tiến lên nhanh và vững, thực hiện thắng lợi
— Đại tướng Võ Nguyên Giáp , trong lễ tưởng niệm 10 năm ngày mất Đại tướng Hoàng Văn Thái - tháng 6
năm 1996
“ Anh Thành đã đi xa được 10 năm Tôi còn nhớ mãi Anh, anh Thành, anh Thái -
Thành là trung thành với Nước, với Dân, với Đảng, với tư tưởng Hồ Chí Minh;
Thành là thành thật, là chân thành với anh em, đồng chí.
Mấy dòng này là một nén hương thơm để tương nhớ Anh. ”
—Nguyễn Văn Hiếu, nguyên Chánh Văn Phòng Bộ QP, Bộ tổng tư lệnh, trong lễ tưởng niệm 10 năm ngày mất
Đại tướng Hoàng Văn Thái - tháng 6 năm 1996
Trang 16“ Nghĩ về Anh là nghĩ về một con người, trước đây cũng như bây giờ, mãi mãi là một
tấm gương về nhiều mặt cho cán bộ toàn quân noi theo Thật khó đủ lời để ca ngợi
tấm gương trong sáng của Anh.
Bức trướng TRỌN NGHĨA NƯỚC NON - VẸN TÌNH ĐỒNG ĐỘI viếng Anh 10 năm trước, chính là tấm lòng biết ơn của anh em cán bộ cũ Bộ tổng tham mưu đối với
một người anh, một người thầy, đã dẫn dắt anh em đi từng bước trong cuộc đời binh nghiệp Con người đó, Hoàng Văn Thái, đã hiến dâng trọn vẹn cuộc đời mình cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc, mà trực tiếp là cho ngành tham mưu Quân đội nhân
—Trần Trọng Trung, Bộ tổng tham mưu, trong lễ tưởng niệm 10 năm ngày mất Đại tướng Hoàng Văn Thái
-tháng 6 năm 1996
“ Mãi mãi chúng ta ghi nhớ và biết ơn những cống hiến to lớn của Anh đã đóng góp
cho sự nghiệp Cách mạng của Đảng, của nhân dân và dân tộc ta. ”
— Hoàng Anh , nguyên Bí thư TW Đảng, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, trong lễ tưởng niệm 10 năm ngày
mất Đại tướng Hoàng Văn Thái - tháng 6 năm 1996
[ sửa ] Phát biểu
“ Tổ chức hợp đồng giữa các đơn vị, các vùng và khu vực đảm bảo bí mật để đồng loạtcùng một thời khắc tấn công và nổi dậy là tập hợp tất cả các hoạt động cực kì chính
xác và nhịp nhàng Chỉ một sai xót nhỏ là có thể hỏng một sự nghiệp lớn ”
— Đại tướng Hoàng Văn Thái, sự kiện tết mậu thân - 1968
“ Đánh vào các cơ quan và mục tiêu đầu não của địch trên toàn bộ chiến trường miền
Nam sẽ làm tê liệt hệ thống chỉ huy tác chiến cũng như bộ máy cai trị Mỹ ngụy Nếu phát triển thuận lợi thì cơ hội dành thắng lợi hoàn toàn rất cao ”
— Đại tướng Hoàng Văn Thái, sự kiện tết mậu thân - 1968
“ Dù bằng cách nào và bất cứ khi nào thời cơ chiến lược xuất hiện, bản kế hoạch yêu
cầu các lực lượng phải ngay lập tức hành động và khai thác triệt để thời cơ, mở cuộc tấn công bằng mọi sức mạnh có thể có để giành toàn thắng trong thời gian ngắn nhất
có thể được trước khi “đối phương có xu hướng can thiệp”, nghĩa là trước khi Hoa
— Đại tướng Hoàng Văn Thái
“ Thời cơ chiến lược đó có thể là một cuộc đảo chính quân sự ở Sài Gòn, một biến
động chính trị dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ Việt Nam, hoặc một chiến thắng
quân sự có ý nghĩa quyết định của các đơn vị chủ lực Quân đội Nhân dân Việt Nam
Trang 17— Đại tướng Hoàng Văn Thái
[ sửa ] Vinh danh
Đường Hoàng Văn Thái tại xã Tây An, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình
Với những cống hiến của mình, ông đã được Nhà nước Việt Nam tặng thưởng:
Huân chương Sao vàng (truy tặng năm 2007)
Huân chương Hồ Chí Minh
2 Huân chương Quân công hạng nhất
1 Huân chương Quân công hạng nhì
Huân chương Chiến thắng hạng nhất
Huân chương Kháng chiến hạng nhất
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng nhất
Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng nhất, hạng nhì và hạng ba
Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng nhất, hạng nhì, hạng ba
Huân chương Quân kỳ quyết thắng
Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng (từ 1938-1978)
Huân chương cao quý của các nước xã hội chủ nghĩa:
Huân chương nhà nước Căm pu chia
Huân chương nhà nước Mông Cổ
Huân chươngBerlin của cộng hòa dân chủ Đức
Huân chương hữu nghị của Liên Xô
và nhiều huân, huy chương khác
Tên ông cũng được đặt tên cho nhiều đường phố tại Việt Nam gồm:
Phố Hoàng Văn Thái tại Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội
Đường Hoàng Văn Thái tại phường Trần Lãm, Thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình
Đường Hoàng Văn Thái tại xã Tây An, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình
Đường Hoàng Văn Thái tại Hoà Minh, quận Liên Chiểu, Thành phố Đà Nẵng Ngày 10 tháng 6 năm 2011, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đã ký quyết định phê duyệt dự án đầu tưxây dựng đường Hoàng Văn Thái nối dài đi Bà Nà tại quận Liên Chiểu và huyện Hòa Vang với tổng mức đầu tư hơn 729,5 tỷ đồng, dài 10 km, đự kiến năm 2013 sẽ khánh thành.[28]
Đường Hoàng Văn Thái tại quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh
Đường Hoàng Văn Thái tại tỉnh Phú Thọ
Trang 18Đường Hoàng Văn Thái tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên
Đường Hoàng Văn Thái tại Thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, nằm dưới chân
Đồi A1 gồm những địa danh như nghĩa trang A1, đường đôi kéo dài gần hầm
Đờ-cát-xtơ-ri và là một trong những dãy phố chính tại đây
Đường Hoàng Văn Thái tại Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước
Đường Hoàng Văn Thái tại thị trấn Tân Châu, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh
Đường Hoàng Văn Thái tại Thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Khu tưởng niệm cố Đại tướng Hoàng Văn Thái
Ngày 21 tháng 12 năm 2010, tại xã Tây An, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, Ủy ban Nhân dân huyện Tiền Hải cùng gia đình Đại tướng Hoàng Văn Thái đã tổ chức lễ tưởng niệm và khởi công
xây dựng Khu tưởng niệm Đại tướng Hoàng Văn Thái Dự kiến vào năm 2012 sẽ khánh thành
công trình cấp nhà nước: Khu tưởng niệm cố đại tướng Hoàng Văn Thái trên con đường Hoàng
Văn Thái của xã Công trình được xây dựng trên diện tích 2.055,4 m2 Tổng kinh phí là hơn 6 tỷ đồng, quy mô xây dựng gồm các hạng mục nhà tưởng niệm chính, nhà truyền thống, nhà khách
và các hạng mục khác là nơi trưng bày hình ảnh cố Đại tướng, gia đình và quê hương.[29]
Bài thơ nhân dịp xây dựng khu tưởng niệm của một người cùng làng với cố Đại tướng:
Sáng mãi tên ông
Người con tài đức đất An Khang
Vị tướng lừng danh sáng họ Hoàng
Đứng trước hàng quân ngày khởi nghĩa
Bóng hình giọng nói mãi truyền vang
Ông là Đại tướng Hoàng Văn Thái