Không khí đã bão hòa, nếu vẫn được cung cấp thêm hơi nước, hơi nước gặp lạnh do bốc lên cao hoặc gặp khối khí lạnh thì lượng hơi nước thừa trong không khí sẽ ngưng tụ sinh ra hiện tượng [r]
Trang 1Bài: 20 - tiết 23
Tuần dạy: tuần 25
ND: 19/2/2013
Bài 20: HƠI NƯỚC TRONG KHÔNG KHÍ MƯA
1 MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
- Hs nắm được các khái niệm: độ ẩm của không khí, độ bão hòa của hơi nước trong không khí
và hiện tượng ngưng tụ của hơi nước
- Biết được vì sao không khí có độ ẩm và nhận xét được mối quan hệ giữa nhiệt độ không khí
và độ ẩm Trình bày được quá trình tạo thành mây, mưa Sự phân bố lượng mưa trên Trái Đất
1.2 Kỹ năng:
- Biết cách tính lượng mưa trong ngày, trong tháng, trong năm và lượng mưa trung bình năm
- Đọc biểu đồ nhiệt độ, lượng mưa và rút ra nhận xét về nhiệt độn và lượng mưa của một địa phương
- Đọc bản đồ phân bố lượng mưa và rút ra nhận xét về sự phân bố lượng mưa trên thế giới
- KNS: tư duy, giao tiếp, tự nhận thức, làm chủ bản thân
1.3 Thái độ:
- Yêu thiên nhiên
2 TRỌNG TÂM:
- Độ ẩm không khí và mưa
3 CHUẨN BỊ:
3.1 Giáo viên:
- Bản đồ phân bố lượng mưa trên thế giới
3.2 Học sinh:
- Phân tích hình 53, 54, bảng số liệu và tham khảo nội dung trả lời câu hỏi SGK
4 TIẾN TRÌNH:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện
4.2 Kiểm tra miệng:
? Khí áp là gì? Em có nhận xét gì về các vành đai khí áp?
Là sức ép của không khí lên bề mặt Trái Đất
Khí áp được phân bố thành các đai khí áp cao và thấp từ xích đạo đến cực
? Gió là gì? Nguyên nhân nào sinh ra gió?
Gió là sự chuyển động của không khí từ các khu khí áp cao về các khu khí áp thấp
Nguyên nhân: do sự chênh lệch khí áp
? Nguồn cung cấp chính hơi nước trong không khí?
Biển và đại dương, hồ, ao, sông ngòi, động thực vật và con người
4.3 Bài mới:
Hoạt động 1: vào bài
- Gv: Hơi nước là nguồn gốc sinh ra các hiện tượng khí
tượng Hơi nước trong không khí do đâu mà có và mưa
là gì? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay
Hoạt động 2: tìm hiểu về hơi nước và độ ẩm của không
khí
? Hơi nước trong không khí chiếm bao nhiêu phần
trăm?
Chưa tới 1%
* Hoạt động nhóm: 6 nhóm (3 phút)
+ Nhóm 1-2: Độ ẩm không khí là gì? Dụng cụ đo độ
1/ Hơi nước và độ ẩm của không khí:
Trang 2ẩm không khí?
Do có chứa hơi nước nên không khí có độ ẩm
Dụng cụ đo độ ẩm là ẩm kế
+ Nhóm 3-4: Nguồn cung cấp chính hơi nước trong
không khí?
Biển và đại dương, hồ, ao, sông ngòi, động thực vật
và con người
+ Nhóm 5-6: Quan sát bảng số liệu, em có nhận xét gì
về mối quan hệ giữa nhiệt độ và lượng hơi nước có
trong không khí?
Nhiệt độ không khí càng cao càng chưa nhiều hơi
nước
- Đại diện nhóm trình bày_nhận xét
- Gv chốt ý
- KNS: tư duy, giao tiếp, làm chủ bản thân
- Sức chứa của không khí cũng có giới hạn, không khí
đã chứa được lượng hơi nước tối đa thì không khí đã
bão hòa và không chứa thêm được nữa
? Độ bão hòa hơi nước của không khí là gì?
Không khí bão hòa hơi nước khi nó chứa một lượng
hơi nước tối đa
? Sự ngưng tụ là gì?
Không khí đã bão hòa, nếu vẫn được cung cấp thêm
hơi nước, hơi nước gặp lạnh do bốc lên cao hoặc gặp
khối khí lạnh thì lượng hơi nước thừa trong không khí
sẽ ngưng tụ sinh ra hiện tượng mây, mưa
- KNS: tư duy
Hoạt động 3: tìm hiểu về mưa và sự phân bố lượng mưa
trên Trái Đất
? Mưa là gì? Dụng cụ đo mưa?
Mưa được hình thành khi hơi nước trong không khí
bị ngưng tụ ở độ cao 2 – 10 km tạo thành mây, gặp điều
kiện thuận lợi ngưng tụ rơi xuống thành mưa
Dụng cụ đo mưa là vũ kế
- Hs quan sát hình 52 Gv giải thích cách sử dụng vũ
kế
? Ngoài thiên nhiên có mấy loại và có mấy dạng mưa?
Có 3 loại: mưa dầm, mưa rào, mưa phùn
Có 2 dạng: mưa dưới dạng lỏng (nước) và dưới dạng
rắn (mưa đá, tuyết)
? Cho biết cách tính lượng mưa trung bình năm ở một
địa phương?
Lấy lượng mưa nhiều năm cộng lại rồi chia cho số
năm sẽ có lượng mưa trung bình năm
- Hs quan sát hình 53
? Tháng nào có mưa nhiều nhất? Lượng mưa khoảng
bao nhiêu mm?
Tháng 6: 160 mm
? Tháng nào có mưa ít nhất? Lượng mưa khoảng bao
- Không khí bao giờ cũng có chứa một lượng hơi nước nhất định, lượng hơi nước đó làm cho không khí có độ ẩm
- Nhiệt độ có ảnh hưởng đến khả năng chứa hơi nước của không khí Nhiệt độ không khí càng cao, lượng hơi nước chứa được càng nhiều (độ ẩm càng cao)
2/ Mưa và sự phân bố lượng mưa trên Trái Đất:
* Mưa:
- Khi không khí bốc lên cao, bị lạnh dần, hơi nước sẽ ngưng tụ thành các hạt nước nhỏ, tạo thành mây Gặp điều kiện thuận lợi, hơi nước tiếp tục ngưng tụ, làm các hạt nước to dần, rồi rơi xuống đất thành mưa
Trang 3nhiêu mm?
Tháng 2: 20 mm
- KNS: tự nhận thức
- Hs quan sát hình 54 kết hợp với bản đồ
? Hãy cho biết khu vực có lượng mưa trung bình năm
trên 2000 mm?
Khu vực nằm trong đới nhiệt đới (từ chí tuyến Bắc
đến chí tuyến Nam)
? Hãy cho biết khu vực có lượng mưa trung bình năm
dưới 200 mm?
Những khu vực gần cực, khu vực sâu trong nội địa
và có đường chí tuyến đi qua
? Em có nhận xét gì về sự phân bố lượng mưa trên thế
giới?
Lượng mưa trên thế giới phân bố không đều từ xích
đạo lên cực
- KNS: tư duy
? Việt Nam nằm trong khu vực có lượng mưa trung
bình bao nhiêu?
Từ trên 1000 đến 2000 mm
* Sự phân bố lượng mưa trên thế giới:
- Trên Trái Đất, lượng mưa phân bố không đều từ xích đạo về cực Mưa nhiều nhất ở vùng xích đạo, ít nhất là hai vùng cực Bắc và Nam
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
? Lượng mưa trên thế giới phân bố như thế nào?
Lượng mưa tăng dần từ cực về xích đạo
Lượng mưa phân bố đều từ xích đạo về hai cực
X Lượng mưa phân bố không đều từ xích đạo về hai cực
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Đối với bài học ở tiết học này:
+ Học bài: Hơi nước trong không khí Mưa
+ Làm bài tập bản đồ
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
+ Chuẩn bị bài: Thực hành: phân tích biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa
+ Trên biểu đồ, yếu tố nhiệt độ và lượng mưa được thể hiện như thế nào?
+ Phân tích hình 55, 56, 57 trả lời các câu hỏi của bài tập 1 và 2
5 RÚT KINH NGHIỆM:
- Nội dung: ………
………
- Phương pháp: ………
………
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: ………
………