- Năm 1921,được sự giúp đỡ của Đảng Cộng sản Pháp, Nguyễn Ái Quốc cùng một số người yêu nước của các thuộc địa Pháp sáng lập Hội liên hiệp thuộc địa ở Pa-ri để đoàn kết các lực lượng cá[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT
LẬP THẠCH
ĐỀ KHẢO SÁT HSG LỚP 9 LẦN 1
NĂM HỌC 2011 - 2012 Môn: Lịch sử
Thời gian làm bài: 150 phút
Câu I (2 điểm)
Nêu các xu thế phát triển của thế giới ngày nay Tại sao nói: “Hoà bình ổn định và hợp tác phát triển kinh tế” vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối với các dân tộc?
Câu II (2 điểm)
Bằng những sự kiện lịch sử có tính chất chọn lọc, em hãy phân tích những nét độc đáo trong quá trình tìm đường cứu nước của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc Sau khi tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn Nguyễn Ái Quốc tiếp tục hoạt động ở Pháp như thế nào
Câu III (3 điểm)
Tại sao thực dân Pháp đẩy mạnh khai thác Việt Nam và Đông Dương sau chiến tranh thế giới thứ nhất? Chương trình khai thác lần thứ hai tập trung vào những nguồn lợi nào? Tác động đối với nền kinh tế Việt Nam như thế nào?
Câu IV (3 điểm)
Nguyên nhân thành công của Cách mạng tháng 8 năm 1945? Nguyên nhân nào có tính chất quyết định? Vì sao?
Họ và tên thí sinh: SBD:
Trang 2PHÒNG GD&ĐT
LẬP THẠCH
HƯỚNG DẪN CHẤM KHẢO SÁT HSG LỚP 9 LẦN 1
MÔN LỊCH SỬ NĂM HỌC 2011 – 2012
Câu I (2,0 điểm)
1 Các xu thế phát triển của thế giới ngày nay: (1 điểm)
- Xu thế hoà hoã và hoà dịu trong quan hệ quốc tế (0,2đ)
- Sự tan rã của trật tự hai cực I-an-ta và thế gới đang tiến tới xác lập một trật tự
thế giới mới đa cực, nhiều trung tâm (0,2đ)
- Từ sau “chiến tranh lạnh” và dưới tác động to lớn của cuộc cánh mạng khoa học - kĩ thuật, hầu hết các nước đều ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển, lấy kinh
tế làm trọng điểm (0,2đ)
- Tuy hoà bình thế giới được củng cố, nhưng từ đầu những năm 90 của thế kỉ
XX, ở nhiều khu vực lại xảy ra những vụ xung đột quân sự hoặc nội chiến giữa các
phe phái (0,2đ)
- Xu thế chung của thế giới ngày nay là hoà bình ổn định và hợp tác phát triển
kinh tế Đây vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối với các dân tộc (0,2đ)
2 “Hoà bình ổn định và hợp tác phát triển kinh tế” vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối với các dân tộc: (1 điểm)
a Thời cơ: (0,5 điểm)
- Bối cảnh chung của thế giới là ổn định nên các nước có cơ hội thuận lợi trong việc xây dựng và phát triển đất nước, tăng cường hợp tác và tham gia các liên minh
kinh tế khu vực (0,25đ)
- Các nước đang phát triển có thể tiếp thu những tiến bộ khoa học - kĩ thuật của thế giới và khai thác nguồn vốn đầu tư nước ngoài để rút ngắn thời gian xây dựng và
phát triển đất nước (0,25đ)
b Thách thức: (0,5 điểm)
- Phần lớn các nước đang phát triển có điểm xuất phát thấp về kinh tế, trình độ dân trí và chất lượng nguồn nhân lực còn nhiều hạn chế; sự cạnh tranh quyết liệt của thị trường thế giới; việc sử dụng hiệu quả các nguồn vốn vay nước ngoài; việc giữ gìn bảo vệ bản sắc dân tộc và kết hợp giữa các yếu tố truyền thống và hiện đại…
(0,25đ)
- Nếu nắm bắt được thời cơ thì kinh tế - xã hội đất nước phát triển, không nắm bắt được thời cơ thì sẽ bị tụt hậu so với các dân tộc khác Nếu nắm bắt được thời cơ nhưng không có đường lối, chính sách đúng đắn sẽ đánh mất bản sắc văn hoá dân tộc Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã có những đường lối, chính sách phù hợp Nhờ đó, đất nước ta từng bước phát triển hoà nhập dần vào đời sống khu
vực và thế giới (0,25đ)
Câu II (3,0 điểm)
Trang 31.Những nét độc đáo.
- Quá trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc là quá trình Người chọn con đường đi sang phương Tây, nơi có tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái, có khoa học kĩ
thuật và nền văn minh phát triển.( 0, 5đ )
- Người đi ra nước ngoài không phải để cầu viện mà với mục đích xem các nước trên thế giới làm như thế nào rồi trở về giúp đồng bào cứu nước Người thấy rằng cách mạng Mĩ, cách mạng Pháp nêu cao ngọn cờ bình đẳng nhưng không đem lại tự do,
bình đẳng thực sự cho quần chúng lao động ( 0,5 đ)
- Cuộc “cách mạng tới nơi” mà Nguyễn Ái Quốc lựa chọn là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp Đó là lí do khẳng định rằng Việt Nam phải đi
theo cách mạng tháng Mười Nga ( 0,25 đ )
- Khi tìm đến chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm ra con đường cách mạng vô sản, Nguyễn
Ái Quốc vận dụng vào hoàn cảnh của Việt Nam để cứu nước, cứu dân Nhờ vậy cách
mạng Việt Nam chấm dứt thời kì khủng hoảng về đường lối ( 0,25 đ )
2 Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc ở Pháp:
- Tháng 7-1920, Nguyễn Ái Quốc đọc sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn
đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin, luận cương chỉ ra con đường giải phóng
dân tộc, giai cấp cho các thuộc địa trong đó có Việt Nam, từ đó Người hoàn toàn tin
theo Lê-nin, dứt khoát đứng về Quốc tế thứ ba.( 0,5 đ)
- Tháng 12-1920, tại đại hội của Đảng Xã Hội Pháp họp ở Tua, Nguyễn Ái Quốc bỏ phiếu tán thành việc gia nhập Quốc tế thứ ba và tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp.Từ chủ nghĩa yêu nước, qua phong trào công nhân, tiếp súc với chủ nghĩa Mac-Lênin, Nguyễn Ái Quốc trở thành người cộng sản đầu tiên của Việt Nam Người tìm
ra con đường cứu nước, giải phóng dân tộc theo chủ nghĩa Mac-Lênin Người khẳng định “ Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài
con đường cách mạng vô sản” ( 0,5 đ)
- Năm 1921,được sự giúp đỡ của Đảng Cộng sản Pháp, Nguyễn Ái Quốc cùng một
số người yêu nước của các thuộc địa Pháp sáng lập Hội liên hiệp thuộc địa ở Pa-ri để đoàn kết các lực lượng cách mạng chống chủ nghĩa thực dân, thông qua tổ chức đó
truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin, đến các dân tộc thuộc địa (0,25 đ)
- Cơ quan ngôn luận của Hội là báo Người cùng khổ do Nguyễn Ái Quốc làm chủ biên đã vạch trần chính sách đàn áp, bóc lột dã man của chủ nghĩa đế quốc nói chung
và đế quốc Pháp nói riêng, thức tỉnh các dân tộc bị áp bức nổi dậy đấu tranh tự giải phóng Người còn viết nhiều bài cho báo Nhân Đạo, báo Đời sống công nhân, và cuốn sách “ Bản án chế độ thực dân Pháp”….Có tác dụng tố cáo tội ác của đế quốc Mặc dù bị nhà cầm quyền Pháp tìm mọi cách ngăn chặn, cấm đoán, các sách báo nói
trên vẫn được bí mật chuyển về Việt Nam (0,5 đ )
Câu III (3,0 điểm)
1 Nguyên nhân thực dân Pháp đẩy mạnh khai thác Việt Nam và Đông Dương sau chiến tranh thế giới thứ nhất: (0,25 điểm)
- Nước Pháp bị chiến tranh tàn phá nặng nề, nền kinh tế kiệt quệ Để bù đắp những thiệt hại do chiến tranh gây ra, thực dân Pháp đã đẩy mạnh khai thác thuộc
địa, trong đó có Việt Nam và Đông Dương (0,25đ)
Trang 42 Chương trình khai thác lần thứ hai tập trung vào các nguồn lợi: (1,75 điểm)
- Pháp tăng cường đầu tư vào Việt Nam, bỏ vốn nhiều nhất vào nông nghiệp
(chủ yếu là đồn điền cao su) và khai mỏ (chủ yếu là mỏ than) (0,25đ)
- Nông nghiệp: Đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất để mở rộng diện tích trồng cao su Nhiều công ti cao su lớn ra đời: Công ti Đất Đỏ, công ti Mi-sơ-lanh…
(0,25đ)
- Công nghiệp: Chủ yếu khai thác than đá, mở rộng một số cơ sở công nghiệp chế biến như nhà máy sợi Nam Định, nhà máy rượu Hà Nội, nhà máy xay xát gạo
Chợ Lớn… (0,25đ)
- Thương nghiệp: Để nắm chặt thị trường Việt Nam và Đông Dương, Pháp đánh
thuế nặng hàng hoá các nước nhập vào nước ta (0,25đ)
- Giao thông vận tải: Được đầu tư phát triển thêm Đường sắt xuyên Đông Dương được nối liền nhiều đoạn: Đồng Đăng – Na Sầm (1922), Vinh – Đông Hà
(1927) (0,25đ)
- Tài chính Ngân hàng Đông Dương nắm quyền chỉ huy các ngành kinh tế
(0,25đ)
- Thuế khoá: Chúng đánh thuế nặng và đặt ra nhiều thứ thuế để vơ vét, bóc lột
nhân dân ta (0,25đ)
3 Tác động của Chương trình khai thác lần thứ hai đối với nền kinh tế Việt Nam: (1 điểm)
- Quá trình khai thác thuộc địa của Pháp ở Việt Nam làm cho nền kinh tế nước
ta có sự chuyển biến theo hướng tư bản Sự thâm nhập của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa dẫn tới sự tan rã của nền kinh tế tự nhiên, tự cấp tự túc ở nông thôn
Do đó, nền kinh tế hàng hoá có điều kiện để phát triển (0,25đ)
- Do mục đích của Pháp biến Việt Nam thành thị trường cung ứng nguyên vật liệu và tiêu thụ hàng hoá, nên tác dụng của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa
du nhập vào cũng rất hạn chế (0,25đ)
- Mặt khác, Pháp vẫn tiếp tục duy trì quan hệ sản xuất phong kiến, sử dụng giai cấp địa chủ phong kiến Vì vậy, Việt Nam không còn là nước độc lập và không thể
có nền kinh tế dân tộc phát triển bình thường lên tư bản chủ nghĩa, mà trở thành một
nước thuộc địa nửa phong kiến (0,25đ)
- Tóm lại, nền kinh tế Việt Nam lúc bấy giờ là nền kinh tế đan xen tồn tại phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa và phương thức sản xuất phong kiến Đó là một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, què quặt, lệ thuộc vào nền kinh tế Pháp
(0,25đ)
Câu IV (2,0 điểm)
Nguyên nhân thành công của Cách mạng tháng 8 năm 1945:
- Nguyên nhân chủ quan:
+ Truyền thống yêu nước, đấu tranh bất khuất của dân tộc ( 0,5 đ )
Trang 5+ Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đứng đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh với đường lối đúng đắn và sáng tạo Đã xây dựng được khối liên minh công nông vững chắc, tập hợp quần chúng rộng rãi, lại biết kết hợp tài tình đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị, đấu tranh du kích với khởi nghĩa từng phần ở nông thôn, tiến lên phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước ( 0,5 đ )
- Nguyên nhân khách quan: ( 0,5đ )
Hoàn cảnh quốc tế vô cùng thuận lợi đó là Hồng quân Liên Xô và phe Đồng minh đánh bại phe phát xít Nhật tạo nên thời cơ “ngàn năm có một” để nhân dân ta vùng dậy giành độc lập
* Nguyên nhân chủ quan là nguyên nhân có tính chất quyết định.( 0,5 đ )
* Vì: Nếu quần chúng nhân dân không sẵn sàng anh dũng đứng dậy, nếu Đảng
không sáng suốt tài tình nhận định đúng thời cơ thì thời cơ sẽ đi qua Nguyên nhân chủ quan là quyết định, nguyên nhân khách quan là sự hỗ trợ, là thời cơ để Đảng sáng suốt phát động quần chúng nhân dân nổi dậy giành chính quyền trong một thời gian ngắn Có được kết quả thắng lợi đó là 15 năm chuẩn bị của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta