- Việt Nam là một nước nhiệt đới gió mùa ẩm: + Tính chất này biểu hiện trong mọi thành phần của cảnh quan thiên nhiên nước ta nhưng tập trung nhất là môi trường khí hậu nóng, ẩm, mưa nhi[r]
Trang 1Tuần 34 Ngày soạn: 20/04/ 2013 Tiết 51 Ngày dạy: 2 /05/2013
I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học, học sinh cần:
1 Kiến thức:
- Hệ thống hóa lại kiến thức cơ bản về khu vực Đông Nam Á và địa lí tự nhiên Việt Nam
2 Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ, lược đồ Địa lí tự nhiên( Atlat Địa lí Việt Nam) để trình bày vị trí giới hạn, các đặc điểm tự nhiên VN
- Vẽ và phân tích, nhận xét biểu đồ
3 Thái độ:
- Giúp học sinh có ý thức tự giác học tập
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1.Giáo viên:
- Bản đồ tự nhiên VN
- Tập bản đồ VN
2.Học sinh: SGK, atlat địa lí VN
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1.Ổn định: Kiểm tra vệ sinh, sĩ số lớp 8A5 , 8A6
2.Kiểm tra bài cũ:
Kết hợp trong tiết học
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Hệ thống kiến thức cơ bản về khu vực Đông Nam Á và địa lí tự nhiên VN Bước 1: gv đọc câu hỏi, hướng dẫn học sinh trả lời
Bước 2: Gọi hs lên xác định trên bản đồ
Hoạt động 2: Rèn luyện kĩ năng vẽ , nhận xét biểu đồ
Bước 1: Gv yêu cầu hs đọc đề bài, hướng dẫn hs cách làm bài
Bước 2: Gọi 2 hs lên bảng vẽ biểu đồ, các hs khác làm và vở
Bước 3: Gv nhận xét, chuẩn kiến thức
( Ôn tập theo đề cương)
4 Đánh giá:
- GV nêu các kiến thức , kĩ năng cơ bản hs cần nắm vững trong chương trình
5 Hoạt động nối tiếp:
- Yêu cầu học sinh về nhà ôn bài kĩ để chuẩn bị cho tốt làm bài kiểm tra học kì II
IV.PHỤ LỤC
PHÒNG GD & ĐT ĐAM RÔNG ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ II MÔN ĐỊA LÍ 8 TRƯỜNG THCS LIÊNG TRANG Năm học: 2012-2013
ÔN TẬP HỌC KÌ II
Trang 2
I.Trắc nghiệm khách quan:
Em hãy chọn đáp án đúng trong các câu sau:
1 Đặc điểm dân cư xã hội Đông Nam Á :
a.Dân số trẻ, nguồn lao động dồi dào b Dân số trẻ, thiếu lao động
c Dân số già, thiếu lao động d Dân số đông
2 Việt Nam gia nhập ASEAN năm:
a 1994 b 1995 c 1996 d.1999
3 Thiên nhiên Việt Nam mang tính chất:
a Thời tiết khô nóng b Ôn đới
c Cận xích đạo d Nhiệt đới ẩm gió mùa
4.Lãnh thổ phần đất liền Việt Nam từ bắc vào nam trải dài :
a 12 vĩ tuyến b 13 vĩ tuyến c 14 vĩ tuyến d 15 vĩ tuyến
5 Cấu trúc quan trọng của địa hình Viêt nam là đồi núi chiếm:
a ¼ diện tích b 2/4 diện tích c ¾ diện tích d 4/4 diện tích
6.Nối A (khu vực sông ngòi ) với B ( hệ thống sông tiêu biểu) cho phù hợp:
1 Bắc Bộ a Sông Mã nối với …
2.Trung Bộ b Sông Hồng nối với…
3.Nam Bộ c Sông Mê Công nối với …
d Sông Đồng Nai nối với …
7 Việt Nam gắn liền với châu lục và đại dương:
a Châu Á và Thái Bình Dương b Châu Á, Châu Âu và Thái Bình Dương c.Châu Á và Ấn Độ Dương d Châu Á và Đại Tây Dương
8 Hai quần đảo xa bờ nhất nước ta:
a Trường Sa và Hoàng Sa b Lý Sơn và Hoàng Sa
c Phú Quốc và Hoàng Sa d Bạch Long Vĩ và Trường Sa
9.Loài người xuất hiện trên trái đất vào thời gian nào?
a.Tiền CamBri b.Cổ kiến tạo c.Tân kiến tạo d.Trung sinh
10.Nhóm đất chiếm diện tích chủ yếu ở nước ta là:
a.Đất feralit b.Đất phù sa c.Đất mùn núi cao d.Đất bazan
11.Vịnh biển đẹp nhất nước ta là vịnh nào?
a.Vịnh Hạ Long b.Vịnh Cam Ranh c.Vịnh Bắc Bộ d.Vịnh Văn Phong
12 Khoáng sản nước ta cần sử dụng hợp lý vì:
a Nước ta ít khoáng sản b.Tài nguyên quý giá không thể phục hồi
c Khoáng sản có nguy cơ bị cạn kiệt d.Khai thác sử dụng còn hợp lý
13 Than là khoáng sản phân bố chủ yếu ở tỉnh:
a Nghệ An b Quảng Ninh c Quảng Bình d Thái Nguyên
14 Hướng nghiêng của địa hình nước ta:
a Hướng tây bắc - đông nam b Hướng đông bắc – tây nam
c Hướng tây bắc – tây tây bắc d Hướng vòng cung
15.Hệ sinh thái rừng ngập mặn phân bố ở :
a Núi cao b Núi trung bình
c Dọc cửa sông, ven biển d Dọc ven biển miền Trung
16 Tính chất cơ bản của khí hậu Việt Nam là:
Trang 3a Ôn đới gió mùa b Cận nhiệt đới gió mùa
c Nhiệt đới gió mùa d Xích đạo gió mùa
17.Hệ thống sông lớn nhất nước ta là:
a.Sông cửu Long và sông Thái Bình b.Sông Hồng,sông Thái Bình
c.Sông Hồng và sông Cửu Long d.Sông Cửu Long và sông Đồng Nai
18.Dạng địa hình Cáx tơ phân bố chủ yếu ở khu vực nào?
a.Tây nguyên b.Đồng bằng Duyên Hải c.Miền núi phía bắc d.Đông Nam Bộ
19.Sông ngòi Trung bộ có đặc điểm:
a.Chế độ nước điều hòa b.Chế độ nước thất thường
c.Ngắn,dốc lũ lên nhanh đột ngột d.Mạng lưới dạng nan quạt
20 Địa hình Catx-tơ được hình thành do:
a Nước mưa hòa tan với đá vôi b Nước biển ăn mòn
c Nước sông ăn mòn d Gió bào mòn
II Tự luận:
1.Trình bày đặc điểm về Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN)?
2.Nêu vị trí của Việt Nam trên bản đồ thế giới?
3.Chứng minh Việt Nam là một trong những quốc gia mang đậm bản sắc thiên nhiên, văn hóa, lịch sử của khu vực Đông Nam Á?
4.Lịch sử phát triển của tự nhiên Việt Nam trải qua mấy giai đoạn chính?Nêu đặc điểm của giai đoạn Tân kiến tạo?
5.Nêu đặc điểm tài nguyên khoáng sản vn?
6.Trình bày đặc điểm của Biển Đông và vùng biển nước ta?
7.Trình bày đặc điểm chung của địa hình Việt Nam?
8 Nêu các đặc điểm cơ bản của khu vực đồi núi nước ta?
9 So sánh địa hình đồng bằng châu thổ sông Hồng với đồng bằng châu thổ sông Cửu Long?
10 Chứng minh khí hậu Việt Nam có tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm ?
11 Trình bày và giải thích 4 đặc điểm chung của tự nhiên Việt Nam?
12 Vì sao tính chất nhiệt đới của miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ bị giảm sút mạnh mẽ? 13.Nêu các đặc điểm tự nhiên của miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ? Những khó khăn do thiên nhiên gây ra và vấn đề khai thác tài nguyên, bảo vệ môi trường của miền?
14 Trình bày những nét đặc trưng về khí hậu và thời tiết của hai mùa; sự khác biệt về khí hậu, thời tiết của các miền?
15 Trình bày đặc điểm chung của sông ngòi Việt Nam?
16.Nêu những thuận lợi và khó khăn của sông ngòi đối với đời sống, sản xuất và sự cần thiết phải bảo vệ nguồn nước sông?
17.Trình bày các kiểu hệ sinh thái rừng ở nước ta và phân bố của chúng?
III.BÀI TẬP: bt2/ t.57sgk; bt3/t.61sgk; bt3/ t.120sgk
Bài 1 Cho bảng số liệu sau:
Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện cơ cấu diện tích 3 nhóm đất chính nước ta và rút ra nhận xét?
Bài 2.Cho bảng số liệu sau:
Trang 4Lượng mưa và lưu lượng nước của lưu vực sông Hồng(Trạm Sơn Tây)
Lượng
Lưu
lượng(m3/s)
1318 1100 914 1071 1893 4692 7986 926 6690 4122 2813 1746
Vẽ biểu đồ kết hợp cột và đường thể hiện lượng mưa và lưu lượng nước của lưu vực Sông Hồng Nhận xét?
Bài 3 Cho bảng số liệu: Diện tích rừng Việt Nam (triệu ha)
- Tính tỉ lệ độ che phủ rừng (%) so với diện tích đất liền (33 triệu ha)
- Vẽ biểu đồ theo tỉ lệ đó
- Nhận xét
Trang 5HƯỚNG DẪN ĐÁP ÁN I.Trắc nghiệm khách quan:
Câu 1 2 3 4 5 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
6 1 nối với b, 2 nối với a, 3 nối với c và d
II Tự luận:
1.Trình bày đặc điểm về Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN)?
- Quá trình thành lập
- Các nước thành viên
- Mục tiêu hoạt động
2.Nêu vị trí của Việt Nam trên bản đồ thế giới?
- Việt Nam là một quốc gia độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, các hải đảo, vùng biển và vùng trời
- Việt Nam gắn liền với lục địa Á- Âu, nằm ở phía đông bán đảo Đông Dương và nằm gần trung tâm Đông Nam Á
- Phía bắc giáp Trung Quốc, phía tây giáp Lào và Cam-pu-chia, phía đông giáp Biển Đông
3.Chứng minh Việt Nam là một trong những quốc gia mang đậm bản sắc thiên nhiên, văn hóa, lịch sử của khu vực Đông Nam Á?
- Thiên nhiên: mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa
- Văn hóa: có nền văn minh lúa nước; tôn giáo, nghệ thuật, kiến trúc và ngôn ngữ gắn bó với các nước trong khu vực
- Lịch sử: là lá cờ đầu trong khu vực về chống thực dân Pháp, phát xít Nhật và đế quốc Mĩ, giành độc lập dân tộc
- Là thành viên của hiệp hội các nước đông nam Á (ASEAN) từ năm 1995 Việt Nam tích cực góp phần xây dựng ASEAN ổn định, tiến bộ, thịnh vượng
4.Lịch sử phát triển của tự nhiên Việt Nam trải qua mấy giai đoạn chính?Nêu đặc điểm của giai đoạn Tân kiến tạo?
- Gồm 3 giai đoạn chính: Tiền Cambri, Cổ kiến tạo, Tân kiến tạo
- Giai đọan tân kiến tạo: (tạo nên diện mạo hiện tại của lãnh thổ và còn đang tiếp diễn)
+ Địa hình nước ta được nâng cao (dãy Hoàng Liên Sơn với đỉnh Phan-xi-păng)
+ Hình thành các cao nguyên ba dan (ở Tây Nguyên), các đồng bằng phù sa (đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long), các bể dầu khí ở thềm lục địa…
+ Sinh vật phát triển phong phú và hoàn thiện, xuất hiện lào người trên Trái Đất
5.Nêu đặc điểm tài nguyên khoáng sản vn?
- Khoáng sản nước ta phong phú về loại hình, đa dạng về chủng loại nhưng phần lớn có trữ lượng vừa và nhỏ Một số khoáng sản có trữ lượng lớn là sắt, than, thiếc, crôm, dầu mỏ, bôxit,
đá vôi…
6.Trình bày đặc điểm của Biển Đông và vùng biển nước ta?
- Biển đông là vùng biển lớn với diện tích khoảng 3447000km2 tương đối kín, nằm trải rộng
từ Xích đạo tới chí tuyến Bắc Vùng biển Việt Nam là một phần của Biển Đông, diện tích khoảng 1 triệu km2.
Trang 6- Đặc điểm của Biển Đông và vùng biển nước ta:
+ Biển nóng quanh năm
+ Chế độ gió, nhiệt của biển và hướng chảy của dòng biển thay đổi theo mùa
+ Chế độ triều phức tạp
7.Trình bày đặc điểm chung của địa hình Việt Nam?
- Địa hình đa dạng, đồi núi là bộ phận quan trọng nhất, chủ yếu là đồi núi thấp
- Địa hình phân thành nhiều bậc kế tiếp nhau
- Hướng nghiêng của địa hình là hướng tây bắc - đông nam
- Hai hướng chủ yếu của địa hình là tây bắc - đông nam và vòng cung
- Địa hình mang tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm
8 Nêu các đặc điểm cơ bản của khu vực đồi núi nước ta?
-Vùng núi Đông Bắc: là vùng đồi núi thấp nằm ở tả ngạn sông Hồng, nổi bật với nhiều dãy núi hình cánh cung Địa hình cácxtơ khá phổ biến, tạo nên nhiều cảnh quan đẹp và hùng vĩ -Vùng núi Tây Bắc: nằm giữa sông Hồng và sông Cả, hùng vĩ, đồ sộ nhất nước ta, kéo dài theo hướng tây bắc - đông nam
-Vùng núi Trường Sơn Bắc: từ sông Cả tới dãy Bạch Mã Là vùng núi thấp, có hai sườn không đối xứng, có nhiều nhánh đâm ra biển
- Vùng núi và cao nguyên Trường Sơn Nam: là vùng đồi núi, cao nguyên hùng vĩ, lớp đất đỏ
ba dan phủ trên các cao nguyên rộng lớn…
9 So sánh địa hình đồng bằng châu thổ sông Hồng với đồng bằng châu thổ sông Cửu Long?
Giống nhau: Đều là đồng bằng châu thổ phì nhiêu màu mỡ
Khác nhau:
Vị trí
Diện tích - Nằm ở hạ lưu sông Hồng- 15.000km2 - Nằm ở hạ lưu sông Cửu Long
- 40.000km2
Đặc điểm - Dọc 2 bên bờ sông có hệ thống đê
điều chống lũ vững chắc, dài
>2.700km
- Các cánh đồng trở thành các ô trũng thấp, không được bồi đắp phù sa thường xuyên
- Cao TB 2->3m so với mực nước biển, không có hệ thống đê ngăn lũ
- Ảnh hưởng của thủy triều rất lớn và mùa lũ một phần lớn S bị ngập nước
10 Chứng minh khí hậu Việt Nam có tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm ?
- Nhiệt đới: Lượng nhiệt dồi dào: 1 triệu Kilô calo/1 m2 , số giờ nắng cao ( 1400 – 3000 giờ) nhiệt độ trung bình năm trên 21 0C, tăng dần từ Bắc vào Nam
- Gió mùa: 1 năm có 2 mùa
+ Mùa Đông lạnh, khô với gió mùa Đông Bắc
+ Mùa Hạ nóng ẩm, mưa nhiều với gió mùa Tây Nam
- Ẩm: Lượng mưa lớn từ 1500 – 2000mm /năm.Độ ẩm không khí cao trên 80 %
11 Trình bày và giải thích 4 đặc điểm chung của tự nhiên Việt Nam?
- Việt Nam là một nước nhiệt đới gió mùa ẩm:
+ Tính chất này biểu hiện trong mọi thành phần của cảnh quan thiên nhiên nước ta nhưng tập trung nhất là môi trường khí hậu nóng, ẩm, mưa nhiều
+ Tuy nhiên, có nơi, có mùa lai bị khô hạn, lạnh giá với những mức độ khác nhau
- Chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển:
Trang 7+ Biển Đông rộng lớn, bao bọc phía đôngh và phía nam phần đất liền nước ta Có ảnh hưởng tới toàn bộ thiên nhiên nước ta
+ Sự tương tác của đất liền và biển đã tăng cường t, gió mùa cho thiên nhiên nước ta
- Việt nam là đất nước nhiều đồi núi:
+ Cảnh quan đồi núi chiếm ưu thế trong cảnh quan chung của thiên nhiên nước ta
+ Cảnh quan vùng núi thay đổi nhanh chóng theo quy luật đai cao
- Thiên nhiên nước ta phân hoá đa dạng, phức tạp:
+ Biểu hiện rõ trong lịch sử phát triển lâu dài của lãnh thổ và trong từng thành phần tự nhiên + Biểu hiện qua sự phân hóa cảnh quan thiên nhiên thành các vùng miền
12 Vì sao tính chất nhiệt đới của miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ bị giảm sút mạnh mẽ?
Vì:
- Miền chịu ảnh hưởng trực tiếp của nhiều đợt gió mùa Đông Bắc lạnh từ phía bắc và trung tâm châu Á tràn xuống
- Miền ở vị trí tiếp giáp với vùng ngoại chí tuyến, á nhiệt đới Hoa nam
- Không có địa hình che chắn, các dãy núi mở rộng về phía bắc tạo điều kiện cho các luồng gió mùa Đông Bắc lạnh dễ dàng lấn sâu vào Bắc Bộ
13.Nêu các đặc điểm tự nhiên của miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ? Những khó khăn do thiên nhiên gây ra và vấn đề khai thác tài nguyên, bảo vệ môi trường của miền?
- Vị trí: từ dãy Bạch Mã đến Cà Mau,bao gồm Tây Nguyên, duyên hải Nam Trung Bộ và đồng bằng Nam Bộ
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng quanh năm, có mùa khô sâu sắc.
- Có khu vực núi và cao nguyên Trường Sơn Nam hùng vĩ, đồng bằng Nam Bộ rộng lớn
- Có tài nguyên thiên nhiên phong phú:
+ Đất đai, khí hậu thuận lợi cho cây trồng phát triển
+ Tài nguyên rừng rất phong phú, nhiều kiểu loại sinh thái, chiếm 60% diện tích cả nước + Tài nguyên biển rất đa dạng và có giá trị to lớn (biển có nhiều tìm năng thủy hải sản, dầu
mỏ, nhiều bãi biển đẹp, có giá trị về giao thông vận tải)
* khó khăn do thiên nhiên gây ra và vấn đề khai thác tài nguyên, bảo vệ môi trường của miền:
- Khô hạn kéo dài dễ gây ra hạn hán và cháy rừng
- Bão, lũ lụt gây nhiều thảm họa
- Cần chú trọng bảo vệ môi trường rừng, biển, đất và hệ sinh thái tự nhiên
- Các biện pháp chủ yếu: bảo vệ rừng, chủ động phòng và tránh thiên tai
14 Trình bày những nét đặc trưng về khí hậu và thời tiết của hai mùa; sự khác biệt về khí hậu, thời tiết của các miền?
+ Mùa Đông từ tháng 11 đến tháng 4 (gió thịnh hành, lượng mưa và phân bố mưa trong năm, đặc điểm thời tiết)
+ Mùa hạ từ tháng 5 đến tháng 10 (gió thịnh hành, lượng mưa và phân bố mưa trong năm,
đặc điểm thời tiết)
15 Trình bày đặc điểm chung của sông ngòi Việt Nam?
- Mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp trên phạm vi cả nước
- Hướng chảy: tây bắc - đông nam và vòng cung
- Chế độ nước: theo mùa, mùa lũ và mùa cạn khác nhau rõ rệt
- Lượng phù sa: hàm lượng phù sa lớn
16.Nêu những thuận lợi và khó khăn của sông ngòi đối với đời sống, sản xuất và sự cần thiết phải bảo vệ nguồn nước sông?
Trang 8- Thuận lợi: cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, thủy điện, nuôi trồng thủy sản, giao thông vận tải, du lịch…
- Khó khăn: chế độ nước thất thường, gây ngập úng một số khu vực ở đồng bằng sông Cửu Long, lũ quét ở miền núi…
- Nguồn nước sông đang bị ô nhiễm, nhất là sông ở các thành phố, các khu công nghiệp, các khu tập trung dân cư…Nguyên nhân: mất rừng, chất thải công nghiệp, chất thải sinh hoạt
17.Trình bày các kiểu hệ sinh thái rừngở nước ta và phân bố của chúng?
- Nước ta có nhiều hệ sinh thái khác nhau, phân bố khắp mọi miền:
- Vùng đất triều bãi cửa sông, ven biển phát triển rừng ngập mặn
- Vùng đồi núi phát triển hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa với nhiều biến thể: rừng kín thường xanh, rừng rụng lá mùa khô, rừng ôn đới núi cao…
- Các khu bảo tồn thiên nhiên và vườn quốc gia
- Các hệ sinh thái nông nghiệp ngày càng mở rộng và lấn át các hệ sinh thái tự nhiên
III.BÀI TẬP: bt2/ t.57sgk; bt3/t.61sgk; bt3/ t.120sgk
Bài 1 Cho bảng số liệu sau:
Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện cơ cấu diện tích 3 nhóm đất chính nước ta và rút ra nhận xét? (Vẽ biểu đồ hình tròn)
Bài 2.Cho bảng số liệu sau:
Lượng mưa và lưu lượng nước của lưu vực sông Hồng(Trạm Sơn Tây)
Lượng
Lưu
lượng(m3/s)
1318 1100 914 1071 1893 4692 7986 926 6690 4122 2813 1746
Vẽ biểu đồ kết hợp cột và đường thể hiện lượng mưa và lưu lượng nước của lưu vực Sông Hồng Nhận xét?
Bài 3 Cho bảng số liệu: Diện tích rừng Việt Nam (triệu ha)
- Tính tỉ lệ độ che phủ rừng (%) so với diện tích đất liền (33 triệu ha)
- Vẽ biểu đồ theo tỉ lệ đó ( vẽ biểu đồ cột)
- Nhận xét
Duyệt của TTCM: GVBM:
Trang 9Nguyễn Thị Kim Loan Nguyễn Thị Lợi